Reşit Olmayan Çocuk Araba Kullanırken Kaza Yaparsa Kim Sorumlu?
Ehliyetsiz çocuk kaza yaptığında zarar gören kişinin karşısında tek bir sorumlu yoktur: aracın sahibi, çocuğun anne babası, çocuğun kendisi ve aracın trafik sigortası aynı zarardan birlikte sorumlu tutulabilir. Trafik sigortası zarar görene öder, ama ödediğini daha sonra araç sahibinden geri isteyebilir. Kasko ise ehliyetsiz kullanılan aracın kendi hasarını kural olarak karşılamaz.
On sekiz yaşından küçük biri otomobil kullanıyorsa ehliyetsizdir, çünkü B sınıfı sürücü belgesi için on sekiz yaşını bitirmiş olmak gerekir. Ehliyetsizlik tek başına kazada kusurlu olmak anlamına gelmez; kimin ne kadar ödeyeceğini kaza anındaki sürüş kusuru, aracın kime ait olduğu ve çocuğun kimin gözetiminde yaşadığı belirler.
Bir bakışta
- Kısa cevap: Zarar gören; araç sahibine (işleten), çocuğun anne babasına (ev başkanı), çocuğa ve trafik sigortasına birlikte başvurabilir. Sorumlular müteselsilen, yani her biri zararın tamamından sorumlu tutulabilir.
- Sigorta: Trafik sigortası zarar görene karşı “sürücü ehliyetsizdi” diyemez; ödedikten sonra araç sahibine rücu eder. Manevi tazminatı ve araç sahibinin ailesinin mal zararını ödemez.
- Kasko: Ehliyetsiz kullanım sırasındaki hasar teminat dışıdır.
- Ceza: 2026’da ehliyetsiz araç kullanana 40.000 TL, aracı kullanmasına izin veren araç sahibine ayrıca 40.000 TL idari para cezası yazılır; 15 yaşını doldurmamış çocuğa ceza kesilmez.
- Dikkat: Ehliyetsiz olmak kazada otomatik olarak kusurlu sayılmak demek değildir; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bunu 2025 tarihli bir kanun yararına bozma kararında açıkça söyledi.
Ehliyetsiz Çocuk Kaza Yaparsa Ne Olur, Zararı Kim Öder?
Ehliyetsiz çocuk kaza yaparsa zararı dört ayrı kişi veya kurum üstlenebilir ve her birinin sorumluluğu farklı bir kanuna dayanır. Aynı zarardan farklı sebeplerle sorumlu olanlar müteselsilen sorumludur (TBK m.61); zarar gören bunlardan birini, birkaçını ya da hepsini aynı davada davalı gösterebilir.
| Sorumlu | Neden sorumlu | Dayanak | Kurtulabilir mi? |
|---|---|---|---|
| Araç sahibi (işleten) | Motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan, sürücünün kusuru kendi kusuru gibi sorumludur | KTK m.85 | Yalnız mücbir sebep, zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurunu ispatlarsa (m.86) |
| Anne baba (ev başkanı) | Ev halkından küçüğü gözetim altında tutma yükümlülüğü | TMK m.369 | Gözetimi gereği gibi yaptığını veya özen gösterseydi de zararı önleyemeyeceğini ispatlarsa |
| Çocuğun kendisi | Ayırt etme gücüne sahip küçük haksız fiilinden sorumludur | TMK m.16/2 | Ayırt etme gücü yoksa kural olarak sorumlu değildir; hakkaniyet sorumluluğu ayrık |
| Trafik sigortası | Araç sahibinin sorumluluğunu poliçe limitine kadar üstlenir | KTK m.91 vd., ZMSS Genel Şartları | Zarar görene karşı ehliyetsizliği ileri süremez; sonra rücu eder |
Araç sahibi ile anne baba aynı kişi olabilir: babanın adına kayıtlı aracı oğlu kullandıysa baba hem işleten hem ev başkanı sıfatıyla davalı gösterilir. Bu iki sıfatın sonuçları farklıdır. İşleten olarak kurtulma imkânı çok dardır; ev başkanı olarak ise çocuğun gözetimini gereği gibi yaptığını ispatlama imkânı vardır.
İşleten kavramı Karayolları Trafik Kanunu m.3’te tanımlanır: araç sahibi, mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta sicilde kayıtlı alıcı ya da uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hâllerde kiracı, ödünç alan veya rehin alan kişi. Aracı fiilen kendi hesabına kullanan başkası olduğu ispatlanırsa o kişi işleten sayılır.
Ehliyetsiz Kaza Sigorta Karşılar mı?
Ehliyetsiz çocuk kaza yaptığında trafik sigortası zarar gören üçüncü kişiye öder; sürücünün ehliyetsiz olması bu ödemeyi engellemez. KTK m.95/1, sigorta sözleşmesinden doğan ve tazminatı kaldıran veya azaltan hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceğini söyler. Sigortacı ödemeyi yaptıktan sonra aynı maddenin ikinci cümlesine göre sigorta ettirene başvurur.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4 maddesi bu başvurunun sebeplerini sayar; aracın, mevzuata göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan biri tarafından kullanılması bunlardan biridir. Genel Şartlarda 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklik bu bendi değiştirmedi. Sonuç olarak ehliyetsiz çocuğun yaptığı kazada para önce sigortadan çıkar, sonra sigortacı bu parayı araç sahibinden geri ister.
Sigorta ödedikten sonra parayı aileden ne kadar geri ister?
Rücunun muhatabı sigorta ettirendir; çocuğun kullandığı araç anne veya babanın adına sigortalıysa talep onlara gelir. Tutar bakımından sürücünün kusur oranı belirleyicidir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin onadığı bir dosyada ilk derece mahkemesi, ehliyetsiz sürücü sebebiyle sigortacının kusur oranında rücu isteyebileceğini kabul etmiş; kaza tek taraflı olduğu ve sürücünün tam kusuruyla gerçekleştiği için ödenen tutarın tamamını sigortalıya yüklemişti (E.2022/4679 K.2024/7627, 12.09.2024). Çocuk kazada kısmen kusurluysa rücu talebinin de bu oranla sınırlı tutulması gerekir.
Önce sigortaya başvuru zorunluluğu
Zarar gören, sigortacıya doğrudan dava açamaz; önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapması gerekir. Şirket on beş gün içinde cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna gidilebilir (KTK m.97).
Trafik sigortasının ödemediği kalemler
Sigortanın her zararı karşılamadığını bilmek, kimin cebinden ne çıkacağını anlamak için gereklidir:
- Manevi tazminat: Genel Şartlar A.6/f uyarınca trafik sigortası manevi tazminatı ödemez. Manevi tazminat araç sahibinden, anne babadan ve çocuktan istenir.
- Araç sahibinin ailesinin mal zararı: İşletenin eşinin, çocuklarının, anne babasının ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zarar kapsam dışıdır (KTK m.92/b, Genel Şartlar A.6/ç). Çocuk, ailenin evin önünde park etmiş ikinci arabasına çarptıysa bu hasar trafik sigortasından alınamaz.
- Kazayı yapan aracın kendi hasarı: Sigortalının kendi aracına gelen zarar trafik sigortasının konusu değildir (A.6/ğ).
- Poliçe limitini aşan kısım: Ölüm ve ağır yaralanmalarda zarar limiti aşarsa fark sorumlu kişilerden istenir.
Ehliyetsiz kaza yapınca kasko karşılar mı?
Kasko, ehliyetsiz kullanım sırasında oluşan hasarı kural olarak ödemez. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.4, poliçedeki aracın ilgili mevzuata göre gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararları teminat dışında sayar. Çocuğun kullandığı aracın kendi tamiri bu yüzden aileye kalır; poliçede bu riski kapsayan ayrı bir ek teminat varsa durum ona göre değerlendirilir.
Ehliyetsiz Kazaya Karışma Kusur Oranını Değiştirir mi?
Değiştirmez. Kusur oranı, sürücü belgesinin olup olmamasına göre değil, kaza anındaki sürüş hatalarına göre belirlenir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, ehliyetsiz bir sürücünün aracına çarpılan davada ilk derece mahkemesinin “sürücü belgesi olmadığı için illiyet bağı kesildi” gerekçesini yanlış buldu: geçerli sürücü belgesinin olmaması idari yaptırımı gerektiren bir hâldir, sürüş kusuru veya illiyet bağını kesen bir hâl olarak nitelendirilemez (E.2025/8636 K.2025/14492, 22.10.2025; kanun yararına bozma, Resmî Gazete 18.02.2026).
Bu kural iki yönde işler ve ehliyetsiz çocuk kaza yaptığında da aynen uygulanır. Ehliyetsiz çocuk kırmızı ışıkta geçtiyse veya aşırı hız yaptıysa kusurlu olur ve bunun sonuçlarına katlanılır. Kurallara uygun giderken başka bir sürücü ona çarptıysa, ehliyetsiz olması karşı tarafı ödemekten kurtarmaz.
Ehliyetsiz kazada haklı olmak mümkün mü?
Mümkündür. Kaza tespit tutanağı ve kusur raporu karşı sürücüyü asli kusurlu gösteriyorsa, ehliyetsiz sürücü ve aracın sahibi kendi zararlarını karşı tarafın sigortasından isteyebilir. Ehliyetsizlik ayrıca idari para cezası doğurur, ama tazminat hesabını kendiliğinden değiştirmez.
Araç Sahibi Çocuğun Kazasından Neden Sorumlu?
Ehliyetsiz çocuk kaza yaptığında araç sahibi, aracı kullanan kim olursa olsun, işletilmesinden doğan zarardan sorumludur ve sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu tutulur (KTK m.85). Bu sorumluluk için araç sahibinin bizzat bir hata yapmış olması gerekmez. Aracı on altı yaşındaki oğlunun kullanmasına göz yuman babanın yanında, aracını arkadaşının ehliyetsiz çocuğuna ödünç veren komşu da işleten olarak aynı sorumluluğu taşır.
İşletenin kurtulma yolu KTK m.86’da dar tutulmuştur: kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru olmadan ve araçta bir bozukluk kazayı etkilemeden, kazanın mücbir sebepten ya da zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispatlaması gerekir. Sürücünün çocuk olması bu sebeplerden biri değildir.
Çocuk anahtarı habersiz aldıysa araç sahibi kurtulur mu?
Kolay kurtulmaz. KTK m.107’ye göre aracı çalan veya gasbeden kişi işleten gibi sorumludur ve işleten, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin aracın çalınmasında kusurlu olmadığını ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Evdeki çocuğun anahtarı alması bakımından da ölçü aynıdır: araç sahibinin, aracın rızası dışında alınmasında kendi kusurunun bulunmadığını ispatlaması gerekir. Anahtarın çocuğun kolayca ulaşabileceği yerde bırakılması, aracın daha önce de çocuğa kullandırılmış olması ya da çocuğun araç kullanmaya ilgisinin bilinmesi bu ispatı zorlaştıran olgulardır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin önüne gelen bir dosyada on dört yaşındaki bir çocuk ailesinden izinsiz olarak aracın anahtarını almış, aşırı hız ve direksiyon hâkimiyetini kaybetmesiyle kazaya yol açmış ve yüzde 90 kusurlu bulunmuştu. İlk derece mahkemesi çocuğun babasıyla kaza arasında illiyet bağı kurulamadığını söyleyerek ona açılan davayı reddetti. Daire bu kararı bozdu: baba, küçüğü tehlikeli ve hukuka aykırı işlerden uzak tuttuğunu ve onu bu konuda aydınlattığını ispatlayamadığı için ev başkanı sıfatıyla sorumluydu (E.2015/12112 K.2018/6540, 28.06.2018).
Aracı çocuğa evdeki başka biri verdiyse araç sahibinin “benim haberim yoktu” savunması daha da zayıflar. 17. Hukuk Dairesinin incelediği başka bir dosyada şirket aracını çalışanına tahsis etmiş, çalışan da aracı kendi rızasıyla bir yakınına vermişti; şirket, aracın kendi bilgisi dışında kullanıldığını savundu. Daire, aracı elinde bulundurma hakkına sahip kişinin rızasıyla teslim edilen aracın çalınmış sayılamayacağını, işletenin sorumluluktan kurtulmasının çok istisnai durumlara özgü olduğunu ve çalışanın aracı başkasına vermesinin yalnız şirketle çalışan arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirdiğini belirterek kararı bozdu (E.2015/9234 K.2018/3643, 02.04.2018). Aynı mantıkla, aracı kullanma yetkisi olan ağabey veya anne anahtarı çocuğa verdiyse, ruhsat sahibi baba işleten olarak sorumlu kalır.
Habersiz kullanım, araç sahibinin idari para cezası bakımından durumunu değiştirebilir; KTK m.36 cezayı aracın sürülmesine “izin veren” işletene yazar. Rıza dışı kullanımda bu cezaya itiraz edilebilir, ama tazminat sorumluluğu ayrı bir meseledir.
Anne Baba Ehliyetsiz Çocuğun Kazasından Sorumlu mu?
Evet. Ehliyetsiz çocuk kaza yaptığında anne babanın sorumluluğu araç sahibi olup olmamalarına bağlı değildir. Türk Medeni Kanunu m.369’a göre ev başkanı, ev halkından olan küçüğün verdiği zarardan, onu alışılmış şekilde ve durumun gerektirdiği dikkatle gözetim altında bulundurduğunu veya bu özeni gösterseydi de zararın önlenemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur. Çocuğun on yedi yaşında olması, yani ne yaptığını bilecek yaşta bulunması bu sorumluluğu kaldırmaz.
Bu konunun en yeni ve en güçlü dayanağı doğrudan bir trafik kazası davasından çıktı. Kırşehir 2. Aile Mahkemesi, trafik kazasından doğan bir tazminat davasında TMK m.369’daki “küçüğün” ibaresinin ayırt etme gücüne sahip küçükler yönünden Anayasa’ya aykırı olduğunu ileri sürerek Anayasa Mahkemesine başvurdu. Anayasa Mahkemesi itirazı oybirliğiyle reddetti (E.2025/139 K.2025/205, 08.10.2025, Resmî Gazete 31.12.2025). Gerekçede şu üç nokta öne çıkar:
- Ayırt etme gücüne sahip küçük kendi haksız fiilinden sorumludur; ev başkanının sorumlu tutulması küçüğün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
- Zarar gören küçüğe ve ev başkanına birlikte veya ayrı ayrı dava açabilir.
- Ev başkanı, gözetim yükümlülüğünü yerine getirdiğini veya yerine getirse bile zararın önlenemeyeceğini ortaya koyarsa sorumluluktan kurtulabilir.
Kurtuluş kanıtının ne anlama geldiği ve hangi savunmaların tek başına yetmediği anne babanın çocuğun verdiği zarardan nasıl kurtulacağı yazısında ayrıntılı anlatıldı. TMK m.369’a dayanan dava aile mahkemesinde görülür; Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada, on sekiz yaşından küçük ehliyetsiz sürücünün yaptığı kazada anne ve babaya ev başkanı, araç sahibine işleten sıfatıyla ve sigortacıya poliçe limitiyle açılan dava aile mahkemesinde birlikte görülmüştü (E.2022/7135 K.2022/9555, 14.12.2022).
Çocuk anne babasıyla yaşamıyorsa
Ev başkanının sorumluluğu, çocuğun kimin gözetiminde yaşadığına bağlıdır. Boşanmış ailelerde velayeti olmayan ebeveynin konumu, çocuğun büyükanne veya büyükbabasında kalması gibi durumlar ayrı bir değerlendirme gerektirir; velayet sizde değilken çocuğun verdiği zarar yazısı bu ihtimalleri ele alıyor.
Çocuğun Kendisi Ne Ölçüde Sorumlu?
On beş, on altı ya da on yedi yaşındaki bir çocuk araba kullanmanın tehlikesini kavrayabilecek durumdaysa ayırt etme gücüne sahiptir ve haksız fiilinden kendisi sorumludur (TMK m.16/2). Zarar gören, ileride malvarlığı edinmesi ihtimaline karşı çocuğu da davalı gösterebilir. Çocuğun ayırt etme gücünün bulunmadığı istisnai durumlarda bile hakkaniyet gerektiriyorsa zararın bir kısmı ondan istenebilir; bu durum ayırt etme gücü olmayan çocuğun verdiği zarar yazısında anlatıldı.
Ceza sorumluluğu ise ayrı bir yoldur. Kazada biri yaralandı veya öldüyse, çocuk hakkında taksirle yaralama veya öldürme soruşturması yürür ve yaşına göre farklı kurallar uygulanır. TCK m.31’e göre on iki yaşını doldurmamış çocuğun ceza sorumluluğu yoktur; on iki ile on beş yaş arasında çocuğun fiilin hukuki anlamını algılayıp algılayamadığına bakılır, on beş ile on sekiz yaş arasında ise ceza indirilerek uygulanır. Bu ayrımın ayrıntısı 10, 11 veya 12 yaşındaki çocuk suç işlerse ne olur yazısında, yaralamalı kazaların cezası ise yaralamalı trafik kazası cezaları yazısında yer alıyor. Ceza davasındaki beraat kararı tazminat sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Araçtaki Arkadaşlar ve Aile Bireyleri Tazminat Alabilir mi?
Araçtaki yolcular bedensel zararları için trafik sigortasından ve sorumlulardan tazminat isteyebilir. Ancak ehliyetsiz bir çocuğun kullandığı araca bilerek binen yolcunun tazminatı indirilebilir.
Yukarıda anılan 17. Hukuk Dairesi kararında, on dört yaşındaki arkadaşının kullandığı araçta ölen gencin ailesi tazminat istemişti. Daire, sürücünün yaşının küçüklüğü sebebiyle ehliyetsiz olduğunun yolcu tarafından bilinebileceğini ve bu araca bilerek binmenin müterafik kusur oluşturduğunu kabul etti; Dairenin yerleşik uygulamasına göre maddi tazminattan yüzde 20 indirim yapılması gerektiğini söyledi. Aynı kararda, yolcunun gezmek amacıyla karşılıksız taşınması hatır taşıması sayıldı ve bu sebeple de ayrıca yüzde 20 indirim gerektiği belirtildi.
Kardeş ve anne baba gibi aile bireyleri bakımından iki durum birbirinden ayrılır:
| Zarar | Trafik sigortası öder mi? | Kimden istenir? |
|---|---|---|
| Araçtaki kardeşin yaralanması | Bedensel zarar kapsamdadır, poliçe limitine kadar | Sigorta, işleten, sorumlular |
| Ailenin başka aracına veya evine gelen hasar | Hayır (KTK m.92/b) | Kasko veya konut sigortası varsa onlardan; yoksa aile içinde kalır |
| Herhangi bir kişinin manevi tazminatı | Hayır (Genel Şartlar A.6/f) | İşleten, ev başkanı, çocuk |
Yaralanan yolcunun hangi kalemleri isteyebileceği trafik kazasında yaralanan yolcunun tazminat hakları yazısında anlatıldı.
Kaza Olmasa da Çocuğa ve Araç Sahibine Ceza Yazılır
Ehliyetsiz çocuk kaza yapmasa bile, yalnız araç kullanması idari para cezası doğurur. KTK m.36, 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi: sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullanana 40.000 TL, aracın sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden ayrıca 40.000 TL idari para cezası verilir.
Cezanın çocuğa yazılıp yazılmayacağı yaşına bağlıdır. Kabahatler Kanunu m.11’e göre fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuk hakkında idari para cezası uygulanamaz; bu yaştan büyük çocuğa ceza yazılır. Yaş sınırı belge sınıfına göre de değişir: Karayolları Trafik Yönetmeliği m.76’ya göre otomobil kullanmayı sağlayan B sınıfı belge on sekiz yaşında, M, A1 ve B1 sınıfları ise on altı yaşında alınabilir. On yedi yaşında araba kullanmak bu yüzden her durumda ehliyetsiz araç kullanmaktır.
Tutarların hesabı, indirimli ödeme ve itiraz yolu alkollü ve ehliyetsiz araç kullanma cezası yazısında ayrıntılı tablolarla anlatıldı.
Zarar Gören Taraf Hangi Sırayla İlerler?
Ehliyetsiz bir çocuğun aracı size çarptıysa izleyeceğiniz yol, ehliyetli bir sürücünün yaptığı kazadan pek farklı değildir; fark, davalı tarafın genişlemesidir.
- Tutanak ve kayıt: Yaralanma varsa polis veya jandarma çağrılır, maddi hasarda kaza tespit tutanağı düzenlenir. Sürücünün yaşı ve ehliyet durumu tutanağa geçer.
- Araç sahibini ve sigortayı belirleme: Aracın plakasından trafik sigortası şirketi öğrenilir; aracın ruhsat sahibi işletendir.
- Sigortaya yazılı başvuru: Dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru zorunludur; on beş gün içinde cevap gelmezse dava veya tahkim yolu açılır (KTK m.97).
- Limit dışı kalan ve manevi zarar: Sigortanın ödemediği kısım için işleten, ev başkanı ve çocuk hakkında dava açılır. Anne babaya TMK m.369’a dayanılarak açılan dava aile mahkemesinin görev alanındadır.
- Süre: Maddi tazminat talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; kaza ceza gerektiren bir fiilse ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır (KTK m.109).
Zarar gören kişi de çocuksa, onun adına davayı kimin açacağı çocuk adına tazminat davası yazısında anlatılıyor.
Kazaya Karışan Sizin Çocuğunuzsa
Kazayı yapan sizin çocuğunuzsa, ilk günlerde yapılanlar sonraki sorumluluğun boyutunu belirler. Kazayı kendi trafik sigortanıza bildirmeniz gerekir. Sigortanın zarar görene ödeme yapması, zarar görenin size doğrudan dava açma ihtiyacını azaltır; sigortacının sonradan göndereceği rücu talebi ise ayrı ve itiraz edilebilir bir taleptir. Bu talebin tutarını kaza tespit tutanağı ve kusur raporu belirler; bu belgeler eksik veya hatalıysa itirazı erken yapmak gerekir.
Ev başkanı olarak sorumluluktan kurtulmanın tek yolu, gözetim yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirdiğinizi ispat etmektir. Anahtarın nerede saklandığı, çocuğun daha önce aracı kullanıp kullanmadığı ve aracı kullanmasını önlemek için ne yapıldığı bu ispatın konusudur. Dava dilekçesi geldiğinde bu olguları belgeleriyle birlikte ortaya koymak ve rücu talebini kusur oranıyla karşılaştırmak için tazminat davalarına ilişkin sayfamızdaki bilgilere bakabilirsiniz.
Tutarlar 2026 yılı için geçerlidir ve her yıl yeniden değerleme oranında değişir; buradaki anlatım genel bilgilendirme niteliğindedir ve somut bir dosyanın sonucunu göstermez. Kaza tespit tutanağı, kusur raporu ve poliçe elinizdeyken bir avukata danışmanız hak kaybını önler.
Sıkça Sorulan Sorular
Ehliyetsiz araçla kaza yapılırsa ne olur?
Zarar gören, aracın sahibine, çocuğun anne babasına, çocuğun kendisine ve aracın trafik sigortasına başvurabilir. Trafik sigortası öder ve sonra araç sahibine rücu eder; ayrıca çocuğa ve araç sahibine idari para cezası yazılır.
Ehliyetsiz sürücü kaza yaparsa sigorta öder mi?
Trafik sigortası zarar gören üçüncü kişiye öder; ehliyetsizliği zarar görene karşı ileri süremez. Ödedikten sonra tutarı sigorta ettirenden geri ister.
Ehliyetsiz kaza sigorta karşılar mı, kasko öder mi?
Kasko, ehliyetsiz kullanım sırasında aracın kendi hasarını kural olarak karşılamaz. Bu hasar araç sahibine kalır.
Ehliyetsiz kazaya karışma kusur oranını artırır mı?
Artırmaz. Kusur, kaza anındaki sürüş hatalarına göre belirlenir; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ehliyetsizliğin sürüş kusuru veya illiyet bağını kesen bir hâl olmadığını belirtti.
Ehliyetsiz kazada haklı olmak mümkün mü?
Mümkündür. Karşı sürücü asli kusurluysa ehliyetsiz sürücünün ve aracın sahibinin zararı karşı tarafın sigortasından istenebilir; ehliyetsizlik yalnız idari para cezası doğurur.
17 yaşında araba kullanmak yasal mı?
Değildir. B sınıfı sürücü belgesi için on sekiz yaşını bitirmek gerekir; on yedi yaşında otomobil kullanmak ehliyetsiz araç kullanmaktır. On altı yaşında ise yalnız M, A1 ve B1 sınıfı belge alınabilir.
Çocuk aracı habersiz aldıysa araç sahibi sorumlu olur mu?
Araç sahibi, aracın çalınmasında kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olmadığını ispat ederse kurtulabilir. Anahtarın çocuğun ulaşabileceği yerde bırakıldığı durumlarda bu ispat güçleşir.
Anne baba çocuğun trafik kazasından sorumlu mu?
Sorumludur. TMK m.369 uyarınca ev başkanı, gözetim yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirdiğini ispat edemezse çocuğun verdiği zarardan sorumludur; Anayasa Mahkemesi bu kuralı ayırt etme gücüne sahip çocuklar için de Anayasa’ya uygun buldu.
Ehliyetsiz kaza yapmanın cezası ne kadar?
İdari para cezası 2026 için sürücüye 40.000 TL, aracın kullanılmasına izin veren araç sahibine ayrıca 40.000 TL’dir. Kazada biri yaralandı veya öldüyse ayrıca ceza soruşturması yürür.
Ehliyetsiz motorla kaza yaparsa ne olur?
Motosikletle yapılan kazada da aynı kurallar uygulanır: zarar görene trafik sigortası öder, işleten ve ev başkanı sorumlu tutulabilir. Fark yaş sınırındadır; on altı yaşını bitirmiş biri M, A1 veya B1 sınıfı belge alabildiği için, kullandığı araca uygun belgesi varsa ehliyetsiz sayılmaz.
On beş yaşından küçük çocuk araç kullanırsa ceza kime yazılır?
On beş yaşını doldurmamış çocuğa idari para cezası uygulanamaz. Aracın sürülmesine izin veren işletene ise ceza yazılır.
Ehliyetsiz arkadaşının arabasına binen yolcu tazminat alabilir mi?
Alabilir, ancak sürücünün ehliyetsiz olduğunu bilerek bindiyse tazminattan indirim yapılabilir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi böyle bir dosyada yüzde 20 indirim gerektiğini belirtti.
Sigorta ödedikten sonra parayı aileden geri ister mi?
Sigortacı, ödediği tutarı Genel Şartlar B.4 uyarınca sigorta ettirene rücu edebilir ve tutar sürücünün kusur oranına göre belirlenir. Rücu talebi geldiğinde kaza tutanağı ve kusur raporu, istenen tutarın doğruluğunu denetlemenin temel belgeleridir.