Kanser Geç Teşhis Edildiyse Doktora Dava Açılır mı?

Kanserde geç teşhis tazminat davası açılabilir, ama kazanılan şeyi çoğu zaman gecikmenin süresi değil, o gecikmenin neyi değiştirdiği belirler. Yargıtay, yedi buçuk ay boyunca akciğer iltihabı denilen bir hastada tedavi türü değişmeyecek olsa bile manevi tazminat verilmesi gerektiğini söyledi; Danıştay ise yaklaşık üç aylık bir kolon-rektum gecikmesinde, raporda gidişata etki görülmediği için maddi tazminat reddini onarken manevi tazminatı az bulup kararı bozdu. Yargıtay’ın önüne gelen mide ve safra yolu dosyalarında ise iki bilirkişi raporu “kusur yok” dediğinde dava tümüyle reddedildi.

Doktora mı, hastaneye mi, idareye mi gidileceği de hastanenin türüne göre değişir: devlet ve üniversite hastanesinde doktora doğrudan dava açılamaz, muhatap idaredir. Hangi hekim davranışının kusur sayıldığı, tedavi değişmese bile hangi tazminatın kaldığı, Adli Tıp “kusur yok” dediğinde ne yapılabildiği ve hangi kayıtların kaybedilmemesi gerektiği aşağıda karar künyeleriyle yer alıyor.

Kanserde Geç Teşhis Tazminat Davasında Mahkeme Neyi Ölçer?

Mahkeme üç şeyi sırayla ölçer: hekim kusuru, gecikmenin kendisi ve bu gecikmenin doğurduğu zarar. Hastanın kanser olması davanın konusu değildir, çünkü hastalığa hekim sebep olmadı; dava, hastalığın zamanında bulunmamasının hastaya ne kaybettirdiği üzerine kurulur. Bu ayrım atlandığında hem davacı hem savunma yanlış soruyu tartışır.

Kusur tarafında ölçü Yargıtay’ın hekim dosyalarında tekrarladığı cümledir: hekim hastanın durumunu “zamanında ve gecikmeksizin” saptamak zorundadır, asgari düzeyde bile olsa tereddüt doğuran durumda bu tereddüdü giderecek araştırmayı yapar ve en hafif kusurundan sorumludur (3. Hukuk Dairesi E.2023/747 K.2023/2446, 02.10.2023). Türk Borçlar Kanunu m.506 özeni “basiretli bir vekil” ölçüsüne bağlar, m.114 de borçlunun genel olarak her türlü kusurdan sorumlu olduğunu söyler.

Kamu hastanesinde dil değişir: kişisel kusur yerine hizmet kusuru aranır. Danıştay 10. Dairesi, rektum kanseri tanısı atlanan bir dosyada Bölge İdare Mahkemesinin “ağır hizmet kusuru yok” gerekçesiyle verdiği maddi tazminat reddini bozarak sağlık hizmetinde “ağır hizmet kusurunun varlığı aranmamaktadır” dedi (E.2022/6315 K.2025/5544, 26.11.2025). Bu dosyada görüntüleme yapılmaması eksiklik sayılmıştı.

Tanı O Gün Konabilir miydi? Kusur Sayılan ve Sayılmayan Davranışlar

Sorumluluğu doğuran şey tanının sonradan farklı çıkması değil, o günkü bulguların gerektirdiği adımın atılmamasıdır. İncelediğimiz kanser dosyalarında tartışma genellikle atlanan bir tetkik, raporlanmayan bir görüntü, takip edilmeyen bir öneri veya yapılmayan sevk üzerine dönüyor. Yalnız teşhisin yanlış çıkmasını konu alan genel çerçeve için yanlış teşhis koyan doktora dava yazımıza, kansere özgü olmayan genel anlatım için geç teşhis nedeniyle dava yazımıza bakılabilir.

Kanser türü	Hekimin davranışı	Karar ve sonuç
Rektum	Makattan kanamada hemoroid denildi, kolonoskopi istenmedi	Dn.10.D E.2022/815 K.2025/2288: ilk derece kolonoskopinin yazılı olmaması nedeniyle hizmet kusuru saydı, yaklaşık üç ay gecikme
Akciğer	Grafideki olgu raporlanmadı, sonraki hastanede hasta geç bilgilendirildi	3.HD E.2025/1734 K.2025/5164: açık özen eksikliği, manevi ret bozuldu
Prostat	PSA istenmedi, patoloji sonucu başka hastanınkiyle karıştı, ikinci ameliyatta doku gönderilmedi	3.HD E.2022/7190 K.2023/2147: yaklaşık on ay gecikme, manevi tazminat onandı
Meme	Mamografide mikrokalsifikasyon fark edilmedi, “malignite yoktur” raporu	13.HD E.2009/1747 K.2009/7810: hekim ve teşhis merkezi birlikte sorumlu sayıldı
Meme	Ultrason mamografi ve biyopsi önerdi, yalnız mamografi yapıldı	Dn.10.D E.2020/2990 K.2023/7451: “kusur yok” raporu yetersiz, ret bozuldu
Ayak (er, askerlik)	İki kez revire gitti, merhem verildi, hastaneye sevk edilmedi	Dn.10.D E.2022/5853 K.2025/5632: rapor alınmadan ret bozuldu
Meme (ret kutbu)	Ultrasonda kitle görülmedi	3.HD E.2024/2098 K.2025/1320: Üst Kurul kitlenin küçüklüğü nedeniyle saptanamayabileceğini söyledi, ölüm davası reddi onandı
Mide (ret kutbu)	Ağrıyla başvuru, sekiz ay sonra teşhis iddiası	3.HD E.2024/2672 K.2025/3741: Adli Tıp ve onkoloji heyeti birbirini doğruladı, kusur yok, ret onandı

Sonucu değiştiren ayrıntı çoğu kez kanserin hızıdır. Çocukta göz tümörü dosyasında üniversite raporları muayene gününde tümörün henüz gelişmemiş olabileceğini, çok hızlı büyüyen bu tümörün yaklaşık üç buçuk ayda o boyuta ulaşabileceğini yazdı; önceki Adli Tıp raporları sevk edilmesi gerektiğini söylemiş olsa da 3. Hukuk Dairesi ret sonucunu bıraktı, yalnız vekâlet ücretini düzelterek onadı (E.2024/3201 K.2025/2378, 24.04.2025). Akciğer kanseri dosyasındaki bir başka raporda da kanserin başlangıç zamanının geriye dönük kesin saptanamayacağı belirtilmişti (Dn.10.D E.2019/5542 K.2022/5357). Savunmanın güçlü dayanaklarından biri budur: o tarihte görülecek bir şey yoktu.

Hasta Zaten Kanserdi Savunmasının Sınırı

Bu savunma davayı bitirmez, ama sınırını çizer. Savunmanın doğru yanı, hekimin hastalığın kendisinden, kanserin doğal seyrinden ve ölüm riskinin tamamından sorumlu tutulamayacağıdır. Yanlış yanı ise hastalığın varlığını, gecikmenin bıraktığı ayrı zarara da kalkan yapmasıdır.

Yargıtay’ın prostat kanseri dosyasında davalılar tam bu savunmayı yaptı: duyulan üzüntünün sebebi gecikme değil, kanserin kendisidir. Hekimin gerekli özeni göstermediğini saptayan iki rapor karşısında bu savunma sonuç vermedi, 75.000 TL manevi tazminat onandı (3. Hukuk Dairesi E.2022/7190 K.2023/2147, 12.07.2023). İlk derece mahkemesi gerekçesinde gecikmenin tedavide değişiklik yapmadığını ve seyre etkisinin değerlendirilmesinin tıbben mümkün olmadığını açıkça kabul etmişti.

Dördüncü evre dosyası da aynı yere dokunur. Dirsekteki şişlik için dört ay sonrasına MR randevusu verilen, sonra dördüncü evre kanser tanısı konan hastanın ailesinin davası, randevu tarihi ile ölüm arasında illiyet kurulamayacağı gerekçesiyle bilirkişisiz reddedilmişti. Danıştay 10. Dairesi bu reddi bozdu; meselenin tıbbi bilgiye dayandığını, bilirkişi incelemesi yapılmadan esasa karar verilemeyeceğini söyledi (E.2022/2639 K.2025/4534, 14.10.2025). Karar tazminat vermiyor, ama evrenin ileriliği tek başına davayı kapatmıyor.

Tedavi Değişmeseydi Bile Tazminat Alınır mı?

Kanserde geç teşhis tazminat dosyalarında kusur raporla saptanmışsa manevi tazminat alınabilir; maddi tazminat ise büyük ölçüde gecikmenin ek bir kayıp doğurduğunun gösterilmesine bağlıdır. İncelediğimiz bazı rehberlerde geçen “sonuç değişmeyecekse tazminat doğmayabilir” cümlesi, aşağıdaki dosyalarda yalnız maddi tazminat için geçerli kaldı.

Dosya	Gecikme	Rapor	Sonuç
Akciğer, 13.HD E.2014/10135 K.2014/29243	Yedi buçuk ay	Tedavinin türü değişmezdi	Tümden ret bozuldu, makul manevi tazminat verilmeli
Akciğer, 3.HD E.2025/1734 K.2025/5164	Yaklaşık üç ay ve geç bilgilendirme	Tedavi protokolü değişmedi	Manevi ret bozuldu, maddi ret bozulmadı
Prostat, 3.HD E.2022/7190 K.2023/2147	Yaklaşık on ay	Aynı tedavi uygulanırdı, seyre etkisi değerlendirilemedi	75.000 TL manevi onandı, belgesiz maddi talep reddi kaldı
Rektum, Dn.10.D E.2022/815 K.2025/2288	Yaklaşık üç ay	Gidişata etki yok, metastaz gelişmedi	Maddi ret onandı, 15.000 TL manevi düşük bulunup bozuldu
Safra yolu, 3.HD E.2023/747 K.2023/2446	İddia altı ay, rapor ile test arası on gün	Ek zarar yok, ölüme etkisi yok, kusur yok	Ret onandı

Birinci dosyanın gerekçesi bu damarın en açık cümlesidir. Bir-bir buçuk santimlik kitle yedi buçuk ayda yaklaşık beş katına çıkmış, iki kurul tedavi türünün değişmeyeceğini yazmış, yerel mahkeme de davayı illiyet yok diyerek reddetmişti. 13. Hukuk Dairesi, teşhisin ilk anda konabilir olduğunu öğrenmenin, “zaman kaybına tahammülü olmayan” sağlık konusunda “ciddi travma yaratacak mahiyette” olduğunu söyleyerek tam reddi bozdu (25.09.2014).

Danıştay’ın üç aylık dosyasında ilk derece mahkemesi manevi zararı somutlaştırmıştı: hasta ağrılı rahatsızlığa gecikme kadar fazla katlanmış, bir süre hastalığını bilmeden yaşamış, daha fazla muayeneye gitmiş ve hastalığın zamanında bulunsaydı daha hafif seyredeceğinden haklı olarak şüphe etmişti. 10. Daire bu tutarı az bulunca bozmaya gitti.

Bu kararları yan yana okuyunca çıkan ayrım bizim değerlendirmemizdir, kararların koyduğu genel bir kural değil: manevi kapı, kusurun raporla saptandığı dosyalarda açılıyor; raporların kusuru hiç görmediği dosyalarda ise dava toptan düşüyor. Bu yüzden asıl mücadele çoğu zaman tazminat kaleminde değil, rapordaki kusur cümlesinde verilir.

Şans Kaybı Türk Mahkemelerinde Kabul Ediliyor mu?

Tarayabildiğimiz kararlarda “şans kaybı” adıyla kurulmuş bir hüküm bulamadık. Bazı hukuk sitelerinde talebin “iyileşme ve sağkalım şansının azalması” üzerine kurulabileceği anlatılıyor; karar taramamızda ise 198 tam metin içinde “iyileşme şansı” ifadesi yalnız davacı iddiası, savunma ya da rapor özeti olarak geçti, Daire gerekçesi olarak geçmedi. Bu sınırlı bir örneklemin sonucudur; kavramın Türk hukukunda hiç uygulanmadığını söylemez.

Yine de bu fikre en çok yaklaşan cümle Danıştay’dan geldi. Askerlik sırasında ayağındaki yara için iki kez revire giden, sevk edilmeyen ve terhisten sonra kanser tanısıyla bacağını kaybeden kişinin dosyasında 10. Daire, Adli Tıp raporu alınmasını istedi ve şunu ekledi: hizmet kusuru çıkmasa bile davacı, gerekli teşhisi alsaydı bacağının kesilip kesilmeyeceği gerçeğine “hiç bir zaman” ulaşamayacak ve bu konuda “ömür boyu” şüphe duyacaktır; bu manevi zarar makul bir tutarla giderilmelidir (E.2022/5853 K.2025/5632, 27.11.2025).

Bu cümleyi her kanser davasına taşımak doğru olmaz. Dosya askerlik hizmetine ilişkindir ve Daire bu sonucu hizmet kusuru çıkmasa bile kurmuştur; başka hastane dosyalarına doğrudan aktarılamaz. Özel hastane dosyalarında aynı sonucu çıkaran bir Yargıtay kararına rastlamadık. Değeri, dilekçede kaybın nasıl anlatılacağını göstermesindedir: “kesin kurtulurdum” iddiası ispatlanamayabilir, ama “bunu asla öğrenemeyeceğim” zararı başka bir şeydir.

Evre İlerlediyse Maddi Tazminat Nasıl Kurulur?

Kanserde geç teşhis tazminat hesabının maddi ayağı, gecikme olmasaydı yaşanmayacak olan kaybın ayrıştırılmasıyla kurulur; kanser tedavisinin bütün masrafı değil, gecikmenin eklediği kısım istenir. Türk Borçlar Kanunu m.54 bedensel zararı tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması ve ekonomik geleceğin sarsılması diye sayar. Kanser dosyasında bu kalemlerin her biri tek soruya bağlanır: daha erken evrede bu kayıp yine doğar mıydı?

Davacıların dilekçede kurduğu tipik iddialar şöyledir: erken teşhisle yalnız ameliyatla kurtulabilecekken lenf bezlerine sıçradı ve kemoterapi eklendi, meme korunabilecekken tamamı alındı, organ alınmak zorunda kaldı. Bunlar kendiliğinden kabul edilmez; bilirkişiden evre karşılaştırması ve tedavi farkı açıkça sorulmalıdır. Hipofiz tümörü dosyasında 13. Hukuk Dairesi tam da bunu yaptı ve erken teşhisin mümkün olup olmadığı ile erken teşhiste görme kaybının önlenip önlenemeyeceğinin üç kişilik akademik kurulca açıklanmasını istedi (E.2014/3822 K.2014/18314, 09.06.2014).

İki dosya masraf ve ispat tarafını gösterir. Prostat dosyasında davacı yüz bin TL civarında harcama ve ulaşım masrafı anlattı, ama makbuz ya da belge sunmadığı için maddi talep reddedildi. Rektum dosyasında yol, sarf malzemesi ve bakıcı giderleri için de belge gelmedi. Kanser tedavisi uzun sürdüğü için belgeyi sonradan toplamak zorlaşır; ödeme kayıtlarını baştan ayrı bir dosyada tutmak gerekir.

Tutarlar konusunda dürüst olmak gerekir. Rektum tanısı atlanan dosyada İdare Mahkemesi 404.503,22 TL’lik iş gücü kaybına hükmetmiş, Bölge İdare Mahkemesi bunu kaldırmış, Danıştay ise ağır kusur gerekçesini bozmuştur; dosyanın son sonucu kararda belli değildir. Böbrek ameliyatı sonrası geç tanı iddialı bir başka dosyada ise 58.882,40 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminat, yargılama gideri düzeltmesiyle onanmıştır (13. Hukuk Dairesi E.2015/17137 K.2017/8871). Bunlar emsal tarife değildir, yılları ve olguları farklıdır. Genel hesap mantığı için doktor hatası yüzünden ne kadar tazminat alınır yazısına bakılabilir. Engelli raporu ve oran ise ayrı bir hukuki meseledir; onun için kanser hastasına engelli raporu yazımız vardır.

Hasta Vefat Ettiyse Ailenin Davası Neden Daha Zor?

Ölüm davasında soru büyür: gecikme yalnız tedaviyi zorlaştırmış olmakla kalmamalı, ölüme de bağlanmalıdır. Meme kanseri dosyası farkı açıkça gösterir. Aynı olay için hastanın sağlığında açılan uzuv kaybı davası kabul edilip onanmıştı; hasta öldükten sonra açılan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davası ise Adli Tıp Üst Kurulu raporu ve ceza dosyasındaki beraat üzerine reddedildi, ret de onandı (3. Hukuk Dairesi E.2024/2098 K.2025/1320, 04.03.2025). Türk Borçlar Kanunu m.74 hukuk hâkiminin beraat kararıyla bağlı olmadığını söyler; bu dosyada ilk derece mahkemesi, ceza kararındaki illiyet tespitini maddi vakıa olarak bağlayıcı saymıştır.

Ailenin kendi manevi zararı ise ayrı bir kapıdır. TBK m.56 ağır bedensel zarar veya ölümde yakınlara manevi tazminatı açar. Ölüm yaşanmayan dosyada da bu gündeme gelebilir: rektum dosyasında Danıştay eşi ve kızı için de manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirtti. Mide kanserine anemi denildiği iddiasıyla çocukların açtığı manevi tazminat davasında, ilk ret Danıştay’dan dönmüş, ardından gelen kabul kararı onanmıştır; ancak onama gerekçesizdir, bu yüzden genel bir kural olarak okunmamalıdır (Dn.10.D E.2024/2460 K.2025/3896, 17.09.2025).

Dava sürerken hastanın vefat etmesi davayı düşürmez. Kolon kanseri ameliyatı sonrası akciğer kanseri tanısının geciktiği iddia edilen dosyada davacı yargılama sürerken öldü; Danıştay, uyuşmazlığın yalnız öleni ilgilendirmediğini belirterek mirasçılar başvurana kadar dosyanın işlemden kaldırılması gerektiğini söyledi (İYUK m.26; Dn.10.D E.2022/8739 K.2026/467, 05.02.2026). Ölüm dosyalarının genel yolu için yanlış tedavi yüzünden hasta öldü yazımıza bakılabilir.

Adli Tıp Kusur Yok Dediyse Dosya Kapanır mı?

Kapanmaz; incelediğimiz kanser dosyalarında raporun yetersizliği nedeniyle verilmiş birçok bozma var, ama sonuç itirazın neye dayandığına bağlıdır. Danıştay 10. Dairesinin tekrarladığı ölçü, raporun somut verilere dayanması, varsayıma dayalı görüşün yeterli güvence sağlamamasıdır. Bozmaların gerekçeleri dört gruba ayrılıyor.

• Heyette ilgili uzman yok: Dil kanseri dosyasında onkoloji uzmanı bulunmadığı için rapora itibar edilmedi ve hastanın yaşama imkânının bulunup bulunmadığı sorulmalıydı (Dn.10.D E.2019/6669 K.2021/5461). Over kanserinde jinekolojik onkoloji cerrahisi uzmanı (Dn.10.D E.2022/885 K.2025/2287), lenfomada göğüs hastalıkları uzmanı (Dn.10.D E.2021/4315 K.2025/620), mamografi tartışmasında radyolog (13.HD E.2013/6312 K.2013/14994) istendi.
• Önemli soru cevapsız kaldı: Ultrason biyopsi önermişken neden yalnız mamografi yapıldığı, üç gün önce görülen lenf bezinin mamografide neden geçmediği sorulmadı (Dn.10.D E.2020/2990 K.2023/7451). Metastazı gösteren bulgu yok denildi ama yapılan tetkiklerin onu saptamaya yeterli olup olmadığı açıklanmadı (13.HD E.2017/2277 K.2019/777).
• Başvuruların bir kısmı incelenmedi: Rapor bel fıtığı ameliyatı dönemine bakmış, aynı hastaneye sonraki tekrar başvuruları değerlendirmemişti; tüm kayıtlar getirtilip ek rapor alınmalıydı (Dn.10.D E.2019/5542 K.2022/5357).
• Eksiklik kabul edilip kusur reddedildi: Lenfoma MR’ında tanı konmamasını “eksiklik” sayan rapor, kusuru tam ortaya koymadığı için yetersiz bulundu (13.HD E.2013/6731 K.2013/17451, 25.06.2013).

Karşı kutbu da bilmek gerekir. Danıştay bir meme kanseri dosyasında reddi gerekçe göstermeden onadı; karşı oyda ise tanı için yetersiz bulunan biyopsiden sonra yenisinin neden yapılmadığının açıklanması istendi (E.2019/9995 K.2023/8266, oy çokluğu). Mide ve safra yolu dosyalarında birbiriyle uyumlu iki rapor bulununca itirazlar sonuç vermedi. İki raporun aynı yöne gitmesi, bu dosyalarda itirazı güçleştiren en belirgin etken olarak görünüyor. Süreç için Adli Tıp raporuna itiraz yazımız ayrıntı veriyor.

Karar gerekçelerinden derlenebilecek, bilirkişiye yöneltilecek sorular şunlardır: o tarihteki şikâyet ve bulgularla kanser akla gelmeli miydi; hangi tetkik istenmeliydi; görüntü yeniden incelendiğinde kitle görülüyor mu; tanı zamanında konsaydı evre ve tedavi ne olurdu; gecikme ölüm ya da organ kaybına katkı yaptı mı; heyette ilgili kanser dalının uzmanı var mı?

Hastanın Kontrole Gitmemesi Davayı Düşürür mü?

Düşürmez ama tutarı azaltabilir. TBK m.52, zararın doğmasında ya da artmasında etkili olan zarar görenin tazminatının indirilebileceğini veya kaldırılabileceğini söyler. Akciğer dosyasında hasta tetkik sonucunu almaya kendisi gelmemiş, hastane de yakınına bilgi vermemişti. 3. Hukuk Dairesi bunu “müterafik kusur” saydı, ama sonucu ret değil, bu kusur da gözetilerek makul manevi tazminat oldu.

Tersine kullanılan bir yol da “sözlü olarak önerdim” savunmasıdır. Rektum dosyasında Adli Tıp raporu, kolonoskopi sözlü önerilmişse kusur olmayacağını yazdı. İdare Mahkemesi ise idari işlemlerde yazılılık esas olduğu için sözlü öneriyi araştırmaya gerek görmedi ve kolonoskopi önerilmemiş kabul etti. Bu kısım temyizde dönmedi, ama Danıştay’ın kendi gerekçesi değildir; ilk derece mahkemesinin değerlendirmesi olarak okunmalıdır. Özel hastane dosyasında ise hekimin önerisi ve aydınlatma konusundaki ispat ayrı tartışılır; bunun için malpraktis davasında ispat yükü yazısı yol gösterir.

Doktora mı, Hastaneye mi, İdareye mi? Süreler Burada Ayrılıyor

Muhatap hastanenin türüne göre değişir ve süreler de ona bağlanır; yanlış yola girmek ciddi zaman kaybıdır.

Sağlık kuruluşu	Davalı	Süre
Özel hastane, teşhis merkezi	Hekim ve kuruluş birlikte	Vekâlet ilişkisinde beş yıl (TBK m.147/5); haksız fiilde öğrenmeden iki, fiilden on yıl (TBK m.72)
Muayenehane	Hekim	Aynı süreler
Devlet ve üniversite hastanesi	İdare; hekime doğrudan dava açılmaz	Öğrenmeden bir yıl, her hâlde eylemden beş yıl içinde idareye başvuru (İYUK m.13); ret ya da otuz gün cevapsızlık üzerine altmış gün dava süresi (İYUK m.7)

Burada iki yanlışa dikkat etmek gerekir. Birincisi, kamuda idarenin cevap süresini altmış gün sanmaktır: İYUK m.13 otuz gün der, altmış gün dava açma süresidir. İkincisi, kamu hastanesinde çalışan hekime doğrudan dava açmaktır; ayrıntısı için malpraktis davası kime karşı açılır yazısına bakılabilir. Özel hastane davasının görevli mahkemesi ve dava şartı arabuluculuk için özel hastane malpraktis görevli mahkeme yazımız vardır.

Kanser dosyasında asıl belirsizlik başlangıç anıdır. TBK m.72 zararı ve yükümlüsünü, İYUK m.13 eylemi öğrenmeyi esas alır; ama kanser tanısının konduğu gün mü, önceki filmde görüldüğünün öğrenildiği gün mü sayılacağını çözen gerekçeli bir karar taramamızda çıkmadı. Bir dosyada idare, tanıdan itibaren bir yılın geçtiğini savundu; Danıştay bozmayı başka sebeplere dayandırdı, süreyi tartışmadı (E.2019/6760 K.2021/1480). Güvenli olan, en erken tarihi, yani kanser tanısının öğrenildiği günü esas alıp hesap yapmaktır. Tedavi sürerken süre işlemeye devam edebileceği için dosyayı tedavinin bitimine bırakmak risklidir.

İdareye karşı kazanılan davada süreç hekimi de ilgilendirir. Danıştay, rücu ilişkisi doğabilecek kişilere davanın re’sen ihbar edilmesi gerektiğini tekrarlıyor ve bu eksikliği tek başına bozma sebebi yapabiliyor (Dn.10.D E.2019/6760 K.2021/1480; E.2019/5542 K.2022/5357). Yani süren bir davada ihbar yapılmadıysa, kazanılan karar bu yüzden de geri dönebilir.

Kanser Dosyasında Kaybedilmemesi Gereken Kayıtlar

Rapor kâğıdı yetmez; asıl delil filmin ve dokunun kendisidir. Kararlarda bilirkişilerin eski görüntüleri yeniden inceleyerek sonuca vardığı görülüyor: bir meme kanseri dosyasında Adli Tıp mamografiyi kendisi okuyup yorumda eksiklik buldu, ultrasonun ise niteliği gereği geriye dönük değerlendirilemeyeceğini yazdı (Dn.10.D E.2019/6760 K.2021/1480). Yani ultrason kaydı değil, filmi saklanabilen tetkik daha çok konuşur.

• Görüntüler: Mamografi, tomografi, MR ve grafinin görüntü dosyası, yalnız raporu değil.
• Patoloji: Blok ve preparatlar ile her rapor. Prostat dosyasında patoloji raporunun isim benzerliğiyle karışması bu yolla ortaya çıktı.
• Başvuru zinciri: Her muayene, acil ve kontrol tarihi. Tekrar başvuruların incelenmemesi bozma sebebi olmuştu.
• Önerilen ama yapılmayan tetkik: Radyoloji raporundaki “biyopsi önerilir” cümlesi dosyanın omurgası olabilir.
• Rapor değişikliği: Safra yolu dosyasında davacı, radyoloji raporunun sonradan değiştirildiğini ileri sürdü. Rapor size verildiği gün nüshasını saklayın.
• Harcama kayıtları: Fatura, ulaşım ve bakım belgeleri. Belgesiz talep iki dosyada reddedildi.

Prostat dosyasının kayıt bölümü dikkat çeker: PSA ve görüntüleme kaydı bulunmadığı için on aylık gecikmenin seyre etkisi değerlendirilememiş, Bölge Adliye Mahkemesi hastane kayıtlarının düzenli tutulmasını özen borcunun parçası saymıştı. Eksik kayıt hastanın aleyhine işlemek zorunda değildir. Kayıtları almanın yolu için hasta dosyası nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kanser geç teşhis edildiyse doktora nasıl dava açılır?

Özel hastane ya da muayenehanede hekime ve hastaneye karşı dava açılır, öncesinde arabuluculuk dava şartı olabilir. Kamu hastanesinde dava hekime değil idareye açılır ve önce idareye başvurulur. Davadan önce kayıtların tamamı toplanmalıdır.

Kaç ay gecikme dava için yeterlidir?

Kanunda eşik yoktur. Kararlarda dokuz gün, üç ay, on ay ve yedi buçuk aylık gecikmeler tartışıldı. Süre tek başına belirleyici olmadı; sonucu kusur ve gecikmenin yarattığı fark belirledi.

Kanserde geç teşhis tazminat davası kazanılmazsa masraf öder miyim?

Davanın reddinde yargılama gideri ve karşı taraf vekâlet ücreti gündeme gelir. Bir dosyada duruşma için 28.000 TL vekâlet ücreti davacılara yüklendi. Kanun yoluna göre tutar değişir; harç konusu için tüketici dosyalarındaki muafiyet ayrıca incelenmelidir.

Kanserde yanlış teşhis ile geç teşhis aynı şey midir?

Hayır. Yanlış teşhiste olmayan bir hastalık tedavi edilebilir ya da hastalık başka bir şey sanılabilir; geç teşhiste hastalık vardır ama zamanında bulunmaz. Olmayan kansere tedavi yapılan dosyalar yanlış teşhis koyan doktora dava yazısında ele alındı.

Meme kanseri geç teşhis edildi, mamografi temiz denmişti; dava açılır mı?

Açılabilir, ancak sonucu filmin yeniden incelenmesi belirler. Mikrokalsifikasyonun fark edilmediği dosyada hekim sorumlu bulundu; kitlenin küçüklüğü nedeniyle saptanamayabileceğinin belirtildiği dosyada ise ölüm davası reddedildi.

Akciğer filmindeki kitle raporlanmadıysa ne olur?

Bu, kararlarda açık özen eksikliği sayıldı. Tedavi protokolü değişmese bile hastalık hâlinin uzaması nedeniyle manevi tazminat gündeme geldi. Sonradan öğrenilen filmi ve raporu aynı dosyada tutmak gerekir.

İşe giriş ya da check-up filminde gözden kaçan kanser için de dava açılır mı?

Açılabilir. Bir dosyada işe giriş grafisini raporlayan görüntüleme merkezi, basit bir tarama yaptığını savundu; Yargıtay yine de bilgilendirmemeyi özen eksikliği içinde değerlendirdi.

Cezaevinde veya askerlikte geç teşhis edilen kanserde kime başvurulur?

Bu dosyalarda da muhatap idaredir. Kararlardaki iki örnekte sevk ve tetkik eksikliği tartışıldı; biri cezaevinden hastaneye sevk edilen hasta, diğeri revirde tedavi edilen erdir.

Hekim sözlü olarak tetkik önerdiğini söylerse ne olur?

Bir dosyada Adli Tıp bunu araştırılabilir bir olgu saydı, idare mahkemesi ise yazılı kayıt yokluğuna ağırlık verdi. Kesin bir genel kural saymak doğru olmaz; muayene kayıtlarının içeriği önem taşır.

Doktor hakkında ayrıca savcılığa şikâyet gerekir mi?

Tazminat davası için şikâyet şart değildir. Ancak ceza dosyasındaki rapor ve illiyet tespiti tazminat davasını etkileyebilir; bir dosyada beraat kararındaki tespit ret gerekçelerinden biri oldu. Bu yüzden iki yol birlikte düşünülmelidir.

Bilirkişi heyetinde kanser uzmanı olmasını isteyebilir miyim?

İstenebilir ve itirazda ileri sürülmelidir. Danıştay onkoloji, göğüs hastalıkları ve jinekolojik onkoloji uzmanı arayan bozmalar verdi. Yargıtay da mamografi tartışmasında radyolog bulunmasını istedi.

Tedavi sırasında kaybettiğim işim için maddi tazminat alabilir miyim?

Kazanç kaybı TBK m.54 kapsamındadır, ama kaybın kanserden değil gecikmeden doğduğu gösterilmelidir. Tedavi aynı kalacaksa bu ayrım zorlaşır. Rapordaki evre karşılaştırması ve belge burada belirleyicidir.

Kanser geç teşhis davası ne kadar sürer?

Kesin süre verilemez. Kararlardaki dosyalarda birden fazla bilirkişi raporu, bozma ve yeniden yargılama görülüyor; 2011’de başlayan olaylar 2021-2023 arasında hâlâ Danıştay önündeydi. Süreyi en çok rapor turları uzatıyor.

Elinizde Hangi Tarih ve Hangi Film Var?

Kanserde geç teşhis tazminat dosyası için önce ilk başvuru tarihini, kanser tanısının öğrenildiği günü ve o aradaki görüntülerin nerede olduğunu yan yana yazarak başlayın; dosyanın güçlü mü zayıf mı olduğunu en hızlı bu çizelge gösterir. Bu üç bilgi hazırsa, süreler ve bilirkişi soruları için tablonuzu tazminat hukuku çalışma alanımız üzerinden iletebilirsiniz. Kanun metinleri Türk Borçlar Kanunu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu sayfalarından okunabilir.

Okurken aklınızda bulunsun:

• Bu metin genel bilgilendirmedir, sonuç vaadi veya tıbbi görüş değildir.
• Anılan kararlar kendi olgularına bağlıdır; bir kısmı yeniden yargılama için bozulmuş dosyalardır ve son sonuçları bilinmemektedir.
• Mevzuat değişebilir, süre hesabı için kendi dosyanıza bakan bir avukata danışmanız gerekir.