Sigorta Benden Kaza Raporu İstiyor, Hangi Belgeyi Nereden Alacağım?

Kaza raporu nasıl alınır diye soran kişinin önce sigortanın hangi zarar için belge istediğine bakması gerekir: Yalnız araç hasarı varsa istenen belge, polisin, jandarmanın ya da sürücülerin olay yerinde düzenlediği kaza tespit tutanağıdır; yaralanma veya ölüm varsa “kaza raporu” kolluğun tuttuğu tutanaktır ve yanında sağlık kurulu raporu, epikriz, adli muayene raporu, gelir belgesi gibi başka belgeler de istenir. Bu listeyi sigorta şirketi kendi kafasına göre belirlemez; trafik sigortasında tazminat için hangi belgelerin sunulacağı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın Ek-6’sında “Tazminat Ödemelerinde İstenilecek Belgeler” başlığıyla sayılmıştır.

“Kaza raporu” ifadesi de bu listeden gelir. Ek-6, maddi zararlar bölümünde belgeyi “Trafik Kazası Tespit Tutanağı” diye anarken, bedensel zararlar bölümünde “Kaza raporu, varsa bilirkişi raporu veya keşif zaptı veya mahkeme kararı” der. Sigorta şirketinin yazısında bu kelimeyi gören kişinin kaza raporu nasıl alınır, hangi kuruma gidilir diye düşünmesi bu yüzden şaşırtıcı değildir. Aşağıda Ek-6’nın güncel metnini zarar türüne göre açıyor, her belgenin kim tarafından düzenlendiğini ve nereden alındığını gösteriyor, sigortanın “eksik belge” cevabının hukuki sonucunu Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararlarıyla anlatıyoruz.

Sigortanın “Kaza Raporu” Dediği Belge Hangisi?

Sigorta şirketleri yazışmalarında “kaza raporu”, “kaza tutanağı”, “trafik kazası tespit tutanağı” ifadelerini çoğu zaman birbirinin yerine kullanır. Hukuken bunlar tek bir belgeyi değil, kazanın nasıl tespit edildiğine göre farklı kişilerin düzenlediği belgeleri anlatır. Doğru belgeyi bulmak için önce kazanın türüne bakmak gerekir.

Yalnız maddi hasar varsa istenen tutanak

Ek-6’nın “Araç Hasarları ve Değer Kaybı” bölümü, ilk belge olarak “Trafik Kazası Tespit Tutanağı resmi tasdikli sureti veya taraflar arasında tutulmuş kaza tespit tutanağı, varsa ifade tutanakları veya görgü tespit tutanakları”nı sayar. Yani maddi hasarlı kazada iki seçenek vardır. Kazaya polis veya jandarma geldiyse onların düzenlediği tutanağın onaylı sureti verilir. Sürücüler yetkiliyi çağırmadan anlaşıp tutanağı kendileri doldurduysa, ister kâğıt formda ister mobil uygulamada, o tutanak verilir.

Sürücülerin kendi aralarında tuttuğu tutanağın değeri azımsanmamalıdır. Hazine Müsteşarlığının 2017/18 sayılı Genelgesi, bu genelgeye uygun düzenlenen tutanağın trafik zabıtasınca düzenlenen tutanak hükmünde olduğunu söyler. Kâğıt formu sigorta şirketine götürdüğünüzde şirket tutanağı en geç takip eden iş günü sonuna kadar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne (SBM) iletir; mobil uygulamada doldurulan tutanak ise doğrudan SBM sistemine düşer. Anlaşmalı tutanağın nasıl tutulduğunu ve hangi kazalarda tutulamadığını e-Devlet kaza tutanağı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Yaralanma veya ölüm varsa kaza raporu kolluğun tuttuğu tutanaktır

Ek-6 bedensel zararlar bölümünde “kaza raporu” terimini tanımlamaz. Ancak hangi belgenin kastedildiği kanundan çıkar. Sürücülerin yetkili çağırmadan kendi aralarında tutanak düzenleyip ayrılabilmesi yalnız maddi hasarlı kazalarda mümkündür (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.81/2) ve 2017/18 sayılı Genelge ölüm veya yaralanma olan kazada anlaşmalı tutanak düzenlenemeyeceğini açıkça sayar. Ölümlü ve yaralanmalı kazada tutanağı trafik zabıtası, bulunmadığı yerde genel kolluk düzenler (KTK m.83). Bu nedenle bedensel zarar dosyasında sigortanın istediği kaza raporu, kural olarak polis veya jandarmanın tuttuğu trafik kazası tespit tutanağıdır.

Bu tutanağın içeriği de yönetmelikte belirlenmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-1’e göre tutanakta kaza yerinin durumu, iz ve deliller, kazaya karışan sürücüler, varsa ölü veya yaralılar, hasar, gün ve saat yazılır, olay yeri bir krokide gösterilir. Aynı maddenin üçüncü bendine göre tutanağı düzenleyen görevliler taraflar için kusur oranı yazmaz; yalnız kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiğini belirtir. Sigortanın veya mahkemenin kusur oranını tutanaktan değil, bilirkişi değerlendirmesinden çıkarmasının sebebi budur.

Kaza Raporu Nasıl Alınır, Hangi Belge Nereden Çıkar?

Kaza raporu nasıl alınır sorusu tek bir belgeyle bitmez; Ek-6’daki belgelerin bir kısmı e-Devlet üzerinden birkaç dakikada alınır, bir kısmı ise ancak bir kurumun yazısıyla düzenlenir. Aşağıdaki tablo, başvuru dosyasında en sık istenen belgeleri kimin düzenlediğine ve nereden temin edildiğine göre gösterir.

Belge	Kim düzenler	Nereden alınır
Maddi hasarlı kazada polis tutanağı	Trafik polisi	e-Devlet: “Polis Bölgesi İçin Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Sorgulama” (Emniyet Genel Müdürlüğü)
Maddi hasarlı kazada jandarma tutanağı	Jandarma	e-Devlet: “Jandarma Bölgesi İçin Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Sorgulama” (Jandarma Genel Komutanlığı)
Ölümlü veya yaralanmalı kazada kolluk tutanağı	Polis veya jandarma	Olay yerinde taraflara verilen nüsha; verilmediyse soruşturma dosyasından, savcılıktan
Sürücülerin kendi tuttuğu tutanak	Sürücüler	Kendi nüshanız; mobil tutanak SBM sistemindedir
Eksper raporu	Sigorta eksperi	e-Devlet: “Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama” (SBM)
Epikriz ve tetkik raporları	Tedavi eden hastane	e-Nabız; gerekirse hastanenin arşivinden
Genel adli muayene raporu	Muayeneyi yapan hekim	Kural olarak soruşturma dosyasına girer; örneği dosyadan istenir
Sağlık kurulu raporu	Yetkili hastanenin sağlık kurulu	Kurumun resmî yazısı üzerine düzenlenir
SGK hizmet dökümü	Sosyal Güvenlik Kurumu	e-Devlet: “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü”, barkodlu belge
Vukuatlı nüfus kayıt örneği	Nüfus ve Vatandaşlık İşleri	e-Devlet: “Nüfus Kayıt Örneği Belgesi Sorgulama”
Veraset ilamı	Noter veya sulh hukuk mahkemesi	Noter ya da sulh hukuk mahkemesi
Bilirkişi raporu, keşif zaptı, mahkeme kararı	Mahkeme	Varsa ilgili dava veya soruşturma dosyasından

Tablodaki belgelerin hepsi her dosyada istenmez. Ek-6’nın giriş cümlesi belgelerin “ilgisine göre” sunulacağını söyler. Yalnız aracı hasar gören kişiden sağlık kurulu raporu, yaralanan kişiden veraset ilamı istenmez.

Yalnız Araç Hasarı Varsa İstenen Belgeler

Ek-6’nın 1 Temmuz 2026’dan beri yürürlükte olan metnine göre araç hasarı ve değer kaybı için şu belgeler sunulur:

• Trafik kazası tespit tutanağının resmî tasdikli sureti veya taraflar arasında tutulmuş kaza tespit tutanağı, varsa ifade ve görgü tespit tutanakları
• Zarar gören araca ait ruhsat
• Varsa hasarlı araca ve kaza yerine ilişkin fotoğraf ve görüntüler
• Araç sahibine veya zarar gören üçüncü kişiye ait banka hesap bilgileri (banka ve şube adı, IBAN)
• Araç hasarı için ekspertiz yapıldıysa eksper raporu
• Varsa hak sahibine ait doğrulanmış cep telefonu numarası

Zarar gören şey araç değil de bir duvar, bir dükkân vitrini ya da başka bir eşya ise Ek-6’nın “Diğer Hasarlar” bölümü uygulanır. Bu durumda yukarıdaki belgelere ek olarak malın sahiplik belgesi (tapu, alım faturası, kamu kurumunun resmî yazısı gibi) ve zararın giderilmesi için yapılan işlemlerin faturaları veya muhasebe kayıtları istenir.

Listede iki ayrıntı dikkat çeker. Birincisi, cep telefonu numarası her bölümde “varsa” kaydıyla geçer; numaranın doğrulanmasına ilişkin usulü belirleme yetkisi Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’na bırakılmıştır. Numaranız doğrulanmamış diye başvurunuzun alınmaması listenin lafzıyla uyuşmaz. İkincisi, listede sürücü belgesi ve poliçe fotokopisi yer almaz.

Hangi liste geçerli, poliçenin düzenlendiği tarihe bakın

Ek-6, 2020’den bu yana iki kez değişti ve her değişiklik herkese aynı anda uygulanmıyor. Genel Şartlar’ın C.11 maddesine 2021’de eklenen fıkra şöyledir: “Bu Genel Şartların yürürlük tarihinden sonra yapılan değişiklikler, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır.” Bu hüküm gereği 1 Temmuz 2026’dan önce yapılmış ve kaza tarihinde hâlâ yürürlükte olan bir poliçede, Ek-6’nın önceki metni uygulanır.

İki liste arasındaki fark özellikle değer kaybında görünür. 2020’de yapılan ve 2021’de değiştirilen önceki metinde “Araç Hasarları” ile “Değer Kaybı” ayrı bölümlerdi ve değer kaybı için ayrıca “değer kaybı talep beyanı” isteniyordu. 2026 metni bu iki bölümü “Araç Hasarları ve Değer Kaybı” adıyla birleştirdi, talep beyanını listeden çıkardı ve aynı değişiklikle araç hasarı için başvuran hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılacağını kabul etti. Kazaya karışan aracın poliçesi 1 Temmuz 2026’dan önce düzenlenmişse, değer kaybını başvuru dilekçesinde ayrıca ve açıkça istemek temkinli bir yoldur. Değer kaybı başvurusunun ayrıntılarını eksper geldikten sonraki süreci anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.

Sigorta karşı sürücünün ehliyetini veya alkol raporunu isteyebilir mi?

Kazaya sebep olan sürücünün ehliyetsiz ya da alkollü olması, sigorta şirketine kendi sigortalısına rücu etme imkânı verebilir. Ancak bu, zarar gören sizin meseleniz değildir. Genel Şartlar’ın B.4 maddesinin son fıkrası bunu açıkça düzenler: “Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.” Karşı sürücünün sürücü belgesini, alkol raporunu veya aracın taşıma kapasitesine ilişkin belgeleri sizden istemesi bu hükümle bağdaşmaz.

Bu hüküm, B.2.1’deki genel kuralın özel bir uygulamasıdır. Aynı madde sigortacının hak sahibinden “münhasıran hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri” talep edebileceğini söyler. Sizin zararınızın varlığına ve miktarına etkisi olmayan bir belge, ödemeyi bekletmek için gerekçe olamaz.

Yaralanmalı Kazada Sigortaya Hangi Belgeler Verilir?

Ek-6’nın “Sakatlanma” bölümü bedensel zarar için en uzun listeyi içerir:

• Kurul raporu (artan sakatlık oranına bağlı taleplerde ödemeye ilk olarak esas alınan yönetmeliğe göre düzenlenen rapor)
• Epikriz raporu
• Genel adli muayene raporu
• Tüm tetkik ve tedavilere ilişkin raporlar
• Mağdurun kimlik belgesi fotokopisi
• Kaza raporu, varsa bilirkişi raporu veya keşif zaptı veya mahkeme kararı
• Mağdurun kaza tarihi itibarıyla son gelir durum belgesi (bordro, gelir vergisi beyannamesi gibi), güncel SGK hizmet dökümü ve varsa hesap tarihi itibarıyla son gelir durum belgesi
• Hak sahibinin banka hesap bilgileri
• Sağlık verilerine erişim, işleme ve aktarım konusunda mağdurun verdiği açık rıza beyanı
• Varsa hak sahibine ait doğrulanmış cep telefonu numarası

Bu belgelerin bazıları kazadan birkaç gün sonra hazırdır, bazıları ise aylar sürebilir. Belge toplama sırasını doğru kurmak, hem başvuruyu geciktirmemek hem de sigortaya “eksik belge” gerekçesi vermemek için önemlidir.

Kurul raporunu kendi başvurunuzla alamayabilirsiniz

Listedeki “Kurul Raporu”, Genel Şartlar’ın A.2 maddesinde 2021’de yapılan değişiklikle tanımlanmıştır: Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve çocuklar için ÇÖZGER yönetmeliğine göre düzenlenen, sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösteren kurul raporu. Burada okuyucunun çoğu zaman bilmediği bir engel vardır. Kazaya bağlı fonksiyon kayıpları için düzenlenen “Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu”, yönetmeliğin 9. maddesinin ikinci fıkrasına göre “kurumlar tarafından resmi yazı ile” kazaya ilişkin belgelerle birlikte yetkili sağlık kuruluşundan talep edilir. Kişinin hastaneye gidip kendi adına alabildiği genel durum bildirir rapor, tazminat dosyasında bu raporun yerini tutmaz.

Aynı maddenin üçüncü fıkrası, tıbbi tedavi ve rehabilitasyon sürerken süreli, tamamlandıktan sonra sürekli veya süreli rapor verileceğini söyler. Yani tedaviniz devam ediyorsa kalıcı sakatlık oranını gösteren bir rapor zaten henüz düzenlenemeyebilir. Raporun hangi hastaneden, hangi kurul yapısıyla alınacağını trafik kazası sağlık kurulu raporu yazımızda, oranın nasıl hesaplandığını maluliyet raporu yazımızda anlattık.

Pratik sonucu şudur: Kurul raporu elinizde olmadığı için sigorta başvurusunu aylarca bekletmek zorunda değilsiniz. Aşağıda “eksik belge” başlığında anlattığımız gibi, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi uygun maluliyet raporu bulunmadan yapılan başvurularda rapor için süre verilmesi gerektiğini kabul ediyor. Raporun yargılama aşamasında mahkeme veya Sigorta Tahkim Komisyonu eliyle aldırıldığı dosyalar da bu kararlarda görülüyor.

Epikriz ve tetkik raporları

Epikriz, hastanede yatarak tedavi gördüğünüz dönemin özetidir: hangi tanıyla yatırıldığınızı, hangi işlemlerin yapıldığını ve hangi durumda taburcu edildiğinizi gösterir. Epikriz ve tetkik sonuçları Sağlık Bakanlığı’nın e-Nabız sisteminde raporlar bölümünden görüntülenip PDF olarak indirilebilir. Görüntüler veya bazı tetkikler sistemde yoksa tedavinin yapıldığı hastanenin hasta arşivinden dilekçeyle istenir.

Genel adli muayene raporu ise farklı bir yoldan ilerler. Bu rapor kaza nedeniyle yürütülen adli süreç için düzenlenir; örneği, aşağıda kolluk tutanağı için anlattığımız soruşturma dosyası kanalından, Cumhuriyet savcısından belge örneği istenerek alınabilir. Adli raporun e-Nabız’da görünüp görünmediği ve kime teslim edildiği ayrı bir konu olup bu yazının kapsamı dışında bırakılmıştır.

Gelir belgesi ve SGK hizmet dökümü

Sürekli sakatlık tazminatı, kazadan önceki gelirinize göre hesaplanır. Ek-6 bu yüzden kaza tarihi itibarıyla son gelir durum belgesini ve güncel SGK hizmet dökümünü ister. Sigortalı çalışan biri için bordro, serbest meslek sahibi veya esnaf için gelir vergisi beyannamesi bu belgenin tipik örnekleridir.

SGK hizmet dökümü e-Devlet’teki “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” hizmetinden alınır. Bu ekranda “Barkodlu Belge Oluştur” seçeneğiyle üretilen belgenin her sayfasında doğrulama kodu bulunur; sigortaya verilecek belgenin barkodlu olması, sonradan “belge doğrulanamadı” itirazının önüne geçer. Kaza tarihinde düzenli bir geliriniz yoksa bunu başvuruda açıkça yazmak, sigortanın gelir belgesi yazışmasını uzatmasını önler.

Açık rıza beyanı ne işe yarar?

Sağlık verileri, kişisel verilerin korunması mevzuatında özel nitelikli veri sayılır. Sigorta şirketinin tedavi kayıtlarınızı tazminat değerlendirmesi için işleyebilmesi amacıyla Ek-6 mağdurun açık rıza beyanını ister. Açık rıza, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.3’teki tanımı gereği belirli bir konuya ilişkin ve bilgilendirilmeye dayanan rızadır. Size imzalatılan metni okuyun ve rızanın hangi verileri, hangi amaçla ve kime aktarılmak üzere kapsadığının yazılı olup olmadığına bakın.

Ölümlü Kazada Hak Sahiplerinden İstenen Belgeler

Ölümlü kazada başvuruyu yapan, ölen kişinin desteğinden yoksun kalan yakınlarıdır. Ek-6’nın “Ölüm” bölümü şu belgeleri sayar:

• Kaza raporu, varsa bilirkişi raporu, keşif zaptı veya mahkeme kararı
• Veraset ilamı veya destek ilişkisini ortaya koyan diğer belgeler
• Ölüm belgesi ve ölü muayene otopsi raporu
• Destek olan kişinin anne ve baba bilgisini de gösteren güncel vukuatlı nüfus kayıt örneği
• Destek olan kişinin kaza tarihi itibarıyla son gelir durum belgesi ve SGK hizmet dökümü
• Hak sahibinin banka hesap bilgileri
• Ölen kişi çocuksa, destekten yoksun kalan ebeveynlerin güncel SGK hizmet dökümü
• Varsa hak sahibine ait doğrulanmış cep telefonu numarası

Veraset ilamı noterden mi, mahkemeden mi alınır?

Mirasçılık belgesi, yasal mirasçıların başvurusu üzerine sulh mahkemesince veya noterlikçe verilir (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.598). Noterden almak çoğu zaman daha hızlıdır. Ancak Noterlik Kanunu m.71/B üç durumda noterin bu belgeyi veremeyeceğini söyler: belgenin verilmesi yargılamayı gerektiriyorsa, nüfus kayıtları mirasçılık belgesi verilmesi için yeterli değilse veya belge yabancılar tarafından talep ediliyorsa. Bu hâllerde sulh hukuk mahkemesine başvurulur.

Ek-6’nın ifadesi “veraset ilamı veya destek ilişkisini ortaya koyan diğer belgeler” şeklindedir. Destekten yoksun kalma tazminatı mirasçılık hakkı değildir; kanun bu kalemi “ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin” kaybı olarak tanımlar (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.53/3). Bu yüzden ölen kişinin fiilen bakıp gözettiği kişiler, mirasçı olmasalar da bu tazminatı isteyebilir. Mirasçı olmayan bir destek ilişkisinde veraset ilamı bu ilişkiyi göstermeyeceği için ilişkinin başka belgelerle ortaya konması gerekir.

Ölüm belgesi ve vukuatlı nüfus kaydı

Ölüm belgesi ve ölü muayene ile otopsi raporu, ölümün kazaya bağlı olduğunu gösteren tıbbi belgelerdir. Otopsi raporu adli soruşturmanın parçası olarak hazırlanır ve gecikebilir; raporun hangi sürede çıkması gerektiğini ve gecikme hâlinde ailenin yapabileceklerini otopsi raporu yazımızda ayrıca ele aldık.

Vukuatlı nüfus kayıt örneği e-Devlet’te Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün “Nüfus Kayıt Örneği Belgesi Sorgulama” hizmetinden alınır. Sorgulama formunda vukuatlı belge seçeneği işaretlenmezse belge evlilik, boşanma, ölüm gibi olayları göstermez. Ek-6’nın istediği belge vukuatlı olandır ve ölen kişinin anne ile baba bilgisini de göstermelidir.

Polis Raporu e-Devlet’te Çıkmıyorsa Ne Yapılmalı?

e-Devlet’te kaza tutanağı arayıp sonuç bulamayan kişi için kaza raporu nasıl alınır sorusunun ilk adımı, doğru hizmete bakıp bakmadığını kontrol etmektir. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün duyurusuna göre “Polis Bölgesi İçin Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Sorgulama” hizmeti 3 Ocak 2022’de açıldı ve trafik polisinin 1 Ocak 2022’den sonra düzenlediği tutanakları kapsar. Kaza jandarma bölgesinde olduysa Jandarma Genel Komutanlığı’nın ayrı hizmetine bakmak gerekir. İki hizmetin adında da “maddi hasarlı” ifadesi bulunur.

Ölümlü veya yaralanmalı kazanın tutanağı bu ekranlarda görünmez, çünkü o tutanak bir ceza soruşturmasının evrakıdır. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-1 tutanağın “soruşturma evrakına eklenmek, dosyasında saklanmak ve sayısına göre taraflara verilmek üzere yeter sayıda” düzenleneceğini söyler. Olay yerinde size nüsha verilmediyse, mağdur veya şikâyetçi olarak soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteyebilir, vekiliniz aracılığıyla soruşturma belgelerini inceletebilirsiniz (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.234/1-a). Bu kanalların ayrıntısını ve tutanağa itiraz yollarını polisin tuttuğu tutanağa itiraz yazımızda anlattık.

Bir durum daha var. Kazadan sonra araçlarını yoldan çeken ve ancak sonradan polise giden sürücüler, yalnız maddi hasarlı kazada kolluktan tutanak alamaz. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-5’e göre önceden meydana gelmiş veya olay yerinden kaldırılmış araçların karıştığı ve yalnız maddi hasarla sonuçlanan kazalar için kolluk, kazaya karışanlara verilmek üzere tutanak veya rapor düzenlemez; bu durumda hasar tespiti için sigortaya veya yetkili mahkemeye başvurulur. Tutanaktaki bilgiler yanlışsa ne yapılacağını kaza tutanağı yanlış tutulduysa yazımızda ele aldık.

Eksper Raporu ve Bilirkişi Raporu Nereden Görülür?

Eksper raporu, araç hasarının ve değer kaybının tutarını gösteren rapordur ve Ek-6’da “ekspertiz yapıldıysa” kaydıyla istenir. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği’ne göre raporlar SBM’nin rapor yazım sistemi üzerinden düzenlenir ve kimlik doğrulaması ya da hak sahipliğinin ispatı şartıyla ilgililerin erişimine açılır. Bireyler için en pratik yol e-Devlet’teki “Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama” hizmetidir. Raporun itiraz süresi raporun elinize geçtiği günden değil, SBM sistemine girişine ilişkin bildirimden başlar; bu yüzden bildirimleri takip etmek gerekir.

Bilirkişi raporu, keşif zaptı ve mahkeme kararı ise Ek-6’da “varsa” kaydıyla geçer. Yani bunlar başvurunun şartı değildir; kaza için zaten bir ceza soruşturması veya dava yürüyorsa ve dosyada bu belgeler oluşmuşsa sunulur. Henüz böyle bir rapor yoksa sigortaya başvurmak için beklemeniz gerekmez. Dosyada oluşmuş bir kusur raporunu ise sunmak, sigortanın kusuru yalnız tutanaktaki kural ihlali kutucuklarından değerlendirmesinin önüne geçer.

Sigorta “Eksik Belge” Dediğinde Ne Olur?

Bedensel zarar başvurularında sigorta şirketleri belgelerin eksik olduğunu ve tamamlanmadan ödeme yapılamayacağını sıklıkla bildirir; “eksik belgeyle başvuru” savunması Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin trafik sigortası kararlarında yüzlerce dosyada geçer. Bu cevabın iki ayrı sonucu vardır: ödeme süresi ve dava yolu.

Sekiz iş günü belgeler tamamlanınca başlar

KTK m.99/1’e göre sigortacılar, hak sahibinin genel şartlarla belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır. Genel Şartlar B.2.1 bu kuralı tekrarlar ve bir sınır ekler: Sigortacı kendisine iletilen belgelere haklı olarak itiraz ederse veya haklı olarak yeni bir belge isterse, süre yeni belgenin iletilmesinden sonra başlar. Haklı olmayan bir belge talebi ise süreyi başlatmayan bir bahane olarak kalır; sigortacı yalnız tazminat hakkınızı etkileyen bilgi ve belgeleri isteyebilir.

Bu yüzden belgeleri teslim ettiğiniz tarihi ispatlanabilir biçimde tutmak gerekir. Şubeye elden verilen dosyada teslim tutanağı veya kaşeli üst yazı, posta veya KEP ile gönderilen dosyada gönderi kaydı, bu tarihin delilidir.

Belgesiz başvuru ile hiç başvuru yapmamak aynı şey değildir

KTK m.97’ye göre zarar gören, trafik sigortası sınırları içinde dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmak zorundadır. Sigorta 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidilebilir. Genel Şartlar’ın C.7 maddesi ise bu başvurunun Ek-6’daki belgelerin “tamamı ile birlikte” yapılmasını ister. Sigorta şirketleri davada sıkça bu maddeye dayanarak “başvuru eksik belgeyle yapıldı, dava şartı gerçekleşmedi” savunması yapar.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin yerleşik çizgisi bu savunmayı kabul etmiyor. Daire, Yargıtay 4. HD E.2022/7921, K.2024/3325 sayılı ve 15.04.2024 tarihli oybirliğiyle verdiği bozma kararında, başvurunun yapıldığı ancak eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu hâllerde bu eksikliğin tamamlanabileceğini ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.115/2 uyarınca davacıya kesin süre verilmesi gerektiğini söyledi. Aynı gerekçe maddi hasar dosyasında da uygulandı: Yargıtay 4. HD E.2021/15571, K.2022/8952 sayılı kararında hakem heyetinin fotoğraflar ve onarım faturaları eksik diye başvuruyu usulden reddetmesi, bu belgeler için kesin süre verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozuldu. Uygun maluliyet raporu bulunmadan yapılan başvuruda da rapor için makul süre verilmesi gerektiği Yargıtay 4. HD E.2022/10791, K.2024/6931 sayılı kararda tekrarlandı.

Daire, başvuru kavramını da biçimsel yorumlamıyor. Yargıtay 4. HD E.2026/3130, K.2026/4439 sayılı ve 20.04.2026 tarihli kararda hakem heyeti, sigortaya başvuru sırasında maluliyet raporu sunulmadığı için davayı usulden reddetmişti; Daire, taraflar arasında arabuluculuk anlaşmama tutanağı bulunduğunu, bunun sigorta şirketine başvuru olarak kabul edilebileceğini belirterek kararı bozdu. Kanun yararına bozma niteliğindeki Yargıtay 4. HD E.2023/12689, K.2024/4378 sayılı kararda da, trafik sigortacısına karşı davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı, ama taraflar ihtiyari olarak arabulucuya gitmişse sigortacının rizikodan haberdar olduğu ve KTK m.97’nin amacının gerçekleştiği kabul edildi.

Daire içinde karşı görüş de var

Bu çizgi oybirliğiyle oluşmuyor. Yargıtay 4. HD E.2023/13060, K.2025/6574 sayılı ve 24.04.2025 tarihli kararda bir üye karşı oy yazdı. Karşı oya göre başvurunun dava şartı sayılabilmesi için asgari bilgi ve belgeleri içermesi gerekir; dava şartındaki eksiklik ancak ait olduğu aşamada, yani sigortaya başvuru aşamasında tamamlanabilir ve yargılamada belge sunulması bu eksikliği gidermez. Karşı oy, Daire çoğunluğunun görüşünü de şöyle özetler: Hiç başvuru yapılmamasını tamamlanamaz, eksik belgeyle yapılan başvuruyu tamamlanabilir saymak.

Bu tablo okuyucu için iki pratik sonuç doğurur. Birincisi, belgeleriniz eksik olsa da yazılı başvuruyu yapın; eksik olanları ve neden henüz sunamadığınızı başvuruda açıkça belirtin. İkincisi, sigorta eksik belge yazısı gönderdiyse ve o belgeyi temin edebiliyorsanız, dava veya tahkim yoluna gitmeden önce tamamlayıp yeniden gönderin. Daire çoğunluğu belgenin sonradan tamamlanmasını kabul etse de, bu itirazla uğraşmak yargılamayı uzatır.

Başvuru Dosyasını Hazırlarken Kontrol Listesi

Kaza raporu nasıl alınır ve dosyaya başka neler girer sorularını birlikte cevaplayan aşağıdaki sırayı izlemek, hem eksik belge yazışmasını azaltır hem de ödeme süresinin başlangıcını netleştirir:

• Kazaya karışan aracın trafik sigortası poliçesinin düzenlenme tarihini öğrenin; 1 Temmuz 2026’dan önceyse önceki Ek-6 listesinin uygulanabileceğini hesaba katın.
• Kazanın türünü belirleyin: yalnız maddi hasar mı, yaralanma mı, ölüm mü? İstenecek liste buna göre değişir.
• Maddi hasarlı kazada tutanağı e-Devlet’ten (polis veya jandarma bölgesine göre doğru hizmetten) indirin veya kendi nüshanızı hazırlayın.
• Yaralanmalı veya ölümlü kazada kaza raporunun ve adli muayene raporunun örneğini soruşturma dosyasından isteyin.
• e-Nabız’dan epikriz ve tetkik raporlarını, e-Devlet’ten barkodlu SGK hizmet dökümünü ve gerekiyorsa vukuatlı nüfus kayıt örneğini indirin.
• Kurul raporu henüz yoksa başvuruyu bekletmeyin; eksikliği ve tedavinin sürdüğünü başvuruda belirtin.
• Dosyayı teslim ettiğiniz tarihi belgeleyin ve 15 günlük cevap süresini takvime işleyin.
• Karşı sürücünün ehliyeti, alkol raporu gibi rücu belgeleri istenirse B.4’ün son fıkrasını hatırlatarak yazılı cevap verin.

Kasko sigortasına başvuruyorsanız bu liste doğrudan uygulanmaz; kaskoda istenecek belgeleri Kasko Sigortası Genel Şartları ve poliçe belirler.

Belgeleri Toplarken Takıldığınız Bir Nokta Varsa

Bedensel zararlı kazalarda belge toplama süreci, ceza soruşturması, hastane kayıtları ve sigorta yazışmaları arasında dağılır. Kurul raporunun hangi kurumun yazısıyla isteneceği, soruşturma dosyasına nasıl erişileceği veya sigortanın eksik belge yazısına nasıl cevap verileceği, tazminatın hem tutarını hem zamanını etkiler. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez; belgelerinizin durumu farklı sonuçlar doğurabilir. Büromuzun trafik kazası avukatı sayfasında bu dosyalardaki çalışma biçimimizi bulabilir, belgelerinizi incelememiz için iletişim sayfasından randevu talep edebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kaza raporu nasıl alınır?

Yalnız maddi hasarlı kazada polisin tuttuğu tutanak e-Devlet’teki “Polis Bölgesi İçin Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Sorgulama”, jandarmanın tuttuğu tutanak ise Jandarma Genel Komutanlığı’nın aynı adlı hizmetinden alınır. Ölümlü veya yaralanmalı kazada tutanak e-Devlet’te görünmez; olay yerinde size verilmediyse soruşturma dosyasından, Cumhuriyet savcısından belge örneği istenerek alınır.

Sigorta şirketi kaza raporu derken neyi istiyor?

Trafik sigortası Genel Şartları’nın Ek-6’sı bedensel zarar başvurularında “kaza raporu” ister. Ölümlü ve yaralanmalı kazada tutanağı kolluk düzenlediği için bu belge, kural olarak polis veya jandarmanın tuttuğu trafik kazası tespit tutanağıdır. Yalnız maddi hasarda ise kolluk tutanağının onaylı sureti veya sürücülerin kendi aralarında doldurduğu tutanak verilir.

Yaralanmalı kaza raporu e-Devlet’te neden çıkmıyor?

e-Devlet’teki polis ve jandarma hizmetleri yalnız maddi hasarlı kazaların tutanaklarını kapsar. Ölümlü veya yaralanmalı kazanın tutanağı soruşturma evrakına eklenir. Örneği soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığından istenir; vekil aracılığıyla soruşturma belgeleri de incelenebilir.

Kaza tutanağı olmadan sigortaya başvurabilir miyim?

Ek-6 maddi hasarda kolluk tutanağını veya taraflar arasında tutulmuş tutanağı ister. Tutanak hiç düzenlenmediyse bu, kazanın başka delillerle ispatı gerekeceği anlamına gelir. Yalnız maddi hasarlı ve araçları olay yerinden kaldırılmış kazalarda kolluk sonradan tutanak düzenlemez; hasar tespiti için sigortaya veya mahkemeye başvurulur.

Kurul raporu olmadan trafik sigortasına başvuru yapılır mı?

Yapılabilir. Kazaya bağlı sağlık kurulu raporu kurumların resmî yazısıyla istendiği ve tedavi sürerken kalıcı oran verilemeyebildiği için, rapor hazır olmadan yazılı başvuruyu yapıp eksikliği belirtmek mümkündür. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, uygun rapor bulunmadan yapılan başvurularda rapor için süre verilmesi gerektiğini kabul ediyor.

Sigorta eksik belge derse dava açabilir miyim?

KTK m.97’ye göre sigorta 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin çoğunluk görüşüne göre eksik belgeyle yapılmış başvuru sonradan tamamlanabilir; ancak Daire içinde aksi yönde karşı oy da bulunduğundan, temin edebildiğiniz belgeyi dava öncesinde tamamlamak daha güvenlidir.

Değer kaybı için ayrıca talep beyanı vermek gerekir mi?

1 Temmuz 2026’dan sonra düzenlenen poliçelerde Ek-6 değer kaybı talep beyanı istemez ve araç hasarı için başvuran hak sahibi değer kaybını da talep etmiş sayılır. Daha önce düzenlenmiş poliçelerde önceki liste uygulanabileceği için değer kaybını başvuruda ayrıca istemek temkinli olur.

Sigorta karşı tarafın ehliyetini benden isteyebilir mi?

Hayır. Genel Şartlar B.4’ün son fıkrasına göre sigortacı rücu sebeplerine dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez. Karşı sürücünün ehliyeti, alkol durumu gibi konular sigortacının kendi sigortalısıyla arasındaki rücu ilişkisini ilgilendirir.

SGK hizmet dökümü nereden alınır, barkodlu olmak zorunda mı?

e-Devlet’teki “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” hizmetinden alınır. Ek-6 barkod şartı koymaz; ancak “Barkodlu Belge Oluştur” seçeneğiyle üretilen belge doğrulanabilir olduğu için sigortaya bu hâlinin verilmesi itiraz ihtimalini azaltır.

Veraset ilamını noterden alabilir miyim?

Mirasçılık belgesi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir (TMK m.598). Belgenin verilmesi yargılama gerektiriyorsa, nüfus kayıtları yeterli değilse veya talep eden yabancıysa noter belgeyi veremez ve sulh hukuk mahkemesine başvurulur.

Eksper raporunu nereden görebilirim?

Trafik ve kasko eksper raporları, e-Devlet’teki SBM hizmeti “Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama” üzerinden görüntülenir. İtiraz süresi raporun SBM sistemine girişine ilişkin bildirimle başladığı için bildirimleri takip etmek gerekir.