Hukuk, Tazminat Hukuku

Lazer Epilasyonu Yapacak Kişinin Doktor Olması Gerekir mi?

Lazer Epilasyonu Yapacak Kişinin Doktor Olması Gerekir mi

Lazer epilasyon kimler yapabilir, işlemin nerede yapıldığına bağlıdır. Belediyeden ruhsat almış bir güzellik salonunda lazer epilasyonu doktor değil, kullandığı cihaza ilişkin belgesi olan güzellik uzmanı yapar. Buna karşılık Sağlık Bakanlığı ruhsatlı bir muayenehane, poliklinik ya da hastanede aynı işlem bir sağlık hizmeti sayılır. Orada işlemi estetisyene bırakmak, Danıştay kararlarında “yetkisiz kişilerce sağlık hizmeti sunulması” olarak değerlendirilmiş ve kliniğin faaliyetinin durdurulmasına yol açmıştır. Yani “doktor şart mı” sorusunun tek kelimelik bir cevabı yoktur. Hangi kapıdan girdiğiniz, karşınızdaki kişinin hangi belgeye sahip olması gerektiğini belirler.

Makale İçeriği

Bu ayrım yalnız kâğıt üzerinde kalmaz. Güzellik salonunda kullanılabilecek cihazlar da sınırlandırılmıştır. Salonda yalnız belirli dalga aralığındaki IPL cihazları ve enerjisi 20 J/cm² ile sınırlı diode lazerler kullanılabilir. Lazerle leke, akne ya da damar tedavisi ise salonda kim yaparsa yapsın yasaktır. Aşağıda salon ve klinik ayrımını mevzuat ve kararlarla açıyor, randevudan önce uygulayıcının yetkisini nasıl kontrol edebileceğinizi ve yetkisiz bir uygulamadan sonra hangi yolların açık olduğunu anlatıyoruz.

Ana hatlarıyla

  • Güzellik salonunda: Lazer epilasyonu, kullanacağı cihazla ilgili ustalık belgesi, diploma ya da Mesleki Yeterlilik Kurumu belgesi olan güzellik uzmanı yapar; hekim olması gerekmez. Salonda yalnız 600-1200 nanometre aralığındaki IPL ve 20 J/cm² sınırını geçmeyen, sadece epilasyon için üretilmiş diode lazer kullanılabilir.
  • Muayenehane, poliklinik veya hastanede: İşlem sağlık hizmetidir. Estetik amaçlı sağlık hizmetini tabipler sunar; tabip dışındaki personel, tabibin kararı ve talimatı olmadan hastaya doğrudan tıbbi hizmet veremez.
  • Kimse yapamaz: Güzellik salonunda lazer veya IPL ile akne, cilt yenileme, damar veya leke tedavisi yapılamaz. Bu yasak salonda hekim çalışsa bile geçerlidir.
  • Kontrol: Salonda çalışanların belgeleri bekleme salonunda asılı olmak zorundadır. Belgenin kullanılacak cihazı kapsayıp kapsamadığını ve cihazın yıllık muayene raporunu sorabilirsiniz.

Lazer Epilasyon Kimler Yapabilir, Salonda ve Klinikte Kural Aynı mı?

Kural aynı değildir. Türkiye’de lazer epilasyon iki ayrı hukuki rejim içinde yapılır. Birincisi belediyenin ruhsat verdiği güzellik salonlarıdır. Bunlar İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında “sıhhi müessese” sayılır ve sağlık kuruluşu değildir. İkincisi Sağlık Bakanlığının ruhsat verdiği muayenehane, tıp merkezi, poliklinik ve hastanelerdir. Lazer epilasyon kimler yapabilir sorusunu bu iki rejimden hangisinin uygulandığını bilmeden cevaplamak mümkün değildir. Çünkü aynı cihazı aynı kişi kullansa bile bir yerde mevzuata uygun olan işlem, öteki yerde yetkisiz sağlık hizmeti hâline gelebilir.

Nerede Kim yapabilir Hangi cihazla Dayanak
Güzellik salonu Kullanacağı cihaza ilişkin belgesi olan güzellik uzmanı Yalnız 600-1200 nm IPL ve 20 J/cm² sınırını geçmeyen, sadece epilasyon için üretilmiş seri atışlı diode lazer Yönetmelik Ek-1, J bölümü 13.2/a
Güzellik salonu Hekim, salonda çalışsa bile tabip yetkisindeki işlemi yapamaz Akne, leke, damar, cilt yenileme gibi tıbbi lazer uygulaması hiç yapılamaz J bölümü 16.3 ve 16.4
Muayenehane, poliklinik, tıp merkezi Tabip; diğer personel ancak tabibin kararı ve talimatıyla Sağlık kuruluşunda izin verilen tıbbi cihazlar Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik m.6/10 ve m.28/1-g
Muayenehane veya hastanede estetisyen tek başına Danıştay kararlarında yetkisiz sağlık hizmeti sayıldı — Danıştay 10. D. E.2020/5510 K.2024/3115, E.2022/2962 K.2025/1585

Güzellik salonunda lazer epilasyonu güzellik uzmanı yapar

Yönetmeliğin güzellik salonlarını düzenleyen Ek-1 J bölümü, güzellik uzmanının yapabileceği işlemleri birim birim sayar. Epilasyon/depilasyon birimine ilişkin 13.2/a bendi, 25 Ağustos 2022 tarihli değişiklikten bu yana şöyledir: Güzellik uzmanı “tüy alma uygulamalarına yönelik 600-1200 nanometre dalga aralığındaki yoğun atımlı ışık (IPL) ve sadece epilasyon endikasyonuyla üretilmiş 20j/cm2 enerji sınırını geçmeyen seri atışlı diode lazer ekipmanı ile” epilasyon ve depilasyon işlemi yapabilir.

Aynı bendin parantez içindeki cümlesi kişiye ilişkin şartı koyar: Epilasyon işlemini gerçekleştirecek güzellik uzmanının, “kullanacağı epilasyon cihazıyla ilgili” yönetmeliğin ek 2. maddesinde sayılan belgelerden birine ya da Mesleki Yeterlilik Kurumundan alınmış mesleki yeterlilik belgesine sahip olması zorunludur. Ek 2. madde ustalık belgesini, mesleki veya teknik ortaöğretim kurumlarının ilgili alanlarından alınmış diplomayı, üniversitelerin ilgili ön lisans veya lisans diplomasını ve belirli şartlarla kurs bitirme belgesini sayar. Bu belgelerin hangisinin, hangi tarihten sonra geçerli olduğu ayrı bir konudur. Uygulayıcının bakış açısından lazer epilasyon sertifikası yazımızda ayrıntılı anlattık.

Müşteri için önemli olan nokta şudur: Yönetmelik doktor aramaz, ama “herhangi bir sertifika” ile de yetinmez. Belge hem kişiye hem de kullanılan cihaza bağlıdır.

Muayenehane, poliklinik veya hastanede lazer epilasyonu hekim yapar

Sağlık kuruluşunda yapılan estetik işlemler için 19 Nisan 2025 tarihli Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik uygulanır. Yönetmeliğin 6. maddesinin onuncu fıkrasına göre tıp merkezi, poliklinik ve muayenehane bünyesinde “tabiplerce eğitim müfredatları veya sertifika ile edinilmiş yetkinlikleri kapsamında” estetik veya kozmetik amaçlı sağlık hizmeti sunulabilir. 28. maddenin birinci fıkrasının (g) bendi ise tabip dışındaki sağlık personelinin, ilk yardım ve acil müdahaleler dışında, “tabip kararı ve talimatı olmaksızın hangi surette olursa olsun hastalara doğrudan tıbbi hizmet sunamaz” olduğunu söyler.

Bu iki hüküm birlikte okunduğunda klinikteki tablo salondakinden farklıdır. Klinikte lazer epilasyon, hekimin sorumluluğunda yürütülen bir sağlık hizmetidir. Hangi işlemin hangi hekimin yetkinliğine girdiği ve hekim talimatıyla başka bir sağlık personelinin ne ölçüde görev alabileceği tartışmalı bir alandır. Botoks ve dolgu için aynı yönetmelik çerçevesini Botoksu ve Dolguyu Yapan Kişi Doktor Değilse Ne Olur? yazısında ele almıştık.

Estetisyen Doktor mu, Klinikte Lazer Cihazını Tek Başına Kullanabilir mi?

Estetisyen doktor değildir. Mevzuattaki adıyla “güzellik uzmanı” olan estetisyen, belediye ruhsatlı bir güzellik salonunda, yönetmeliğin saydığı işlemleri belgesiyle yapabilen meslek mensubudur. Sağlık meslek mensubu değildir. Bu nedenle estetisyenin salonda yapmaya yetkili olduğu bir işlemi bir sağlık kuruluşunun içinde, hekimin denetimi dışında yapması farklı bir hukuki sonuç doğurur.

Klinikte lazeri estetisyen yaparsa ne olur?

Danıştay Onuncu Dairesinin önüne gelen iki dosya bu sorunun cevabını somut olarak gösterir. İlkinde (E.2020/5510 K.2024/3115, 18.09.2024) plastik cerrahi uzmanına ait bir muayenehanede, bir hastanın yüzünde lazer uygulaması sonrası yanık oluştuğu şikâyeti üzerine denetim yapıldı. Denetim tutanağına göre hekim muayenehanede değildi. Estetisyen olduklarını beyan eden iki kişi hastalara lazer epilasyon uyguluyordu ve bu hastaların protokol defterinde kaydı yoktu. Sağlık Bakanlığı muayenehanenin faaliyetini “yetkisiz sağlık hizmeti sunumu” gerekçesiyle bir ay durdurdu, il sağlık müdürlüğü idari para cezası verdi. Danıştay, estetisyenlerin lazer uyguladığının “tüm dosya içeriği ile sabit” olduğunu kabul etti. Kararı yalnız yaptırımın süresi yönünden bozdu, çünkü 16 Ocak 2024 tarihli değişiklik faaliyet durdurmayı bir aydan beş güne indirmişti ve lehe olan bu düzenleme uygulanmalıydı.

İkinci dosyada (E.2022/2962 K.2025/1585, 13.03.2025) bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanının muayenehanesinde, beş seans lazer yaptıran hastanın altıncı seansında uygulayıcı değişmişti. Hasta, yeni gelen kişinin dozu ayarlayamadığını, yüzünde yanık oluştuğunu ve belgesini istediğinde “belgeleri var ama yeni başladığı için elimizde değil” cevabını aldığını anlatarak şikâyette bulundu. Danıştay burada da yetkisiz kişi tarafından sağlık hizmeti sunulduğunun dosya içeriğiyle sabit olduğunu belirtti ve yine yalnız lehe düzenleme yönünden bozma kararı verdi.

Özel hastaneler için de sonuç farklı değildir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun E.2020/1932 K.2021/88 sayılı kararına konu dosyada, bir özel hastanenin estetik biriminde lazer epilasyonu güzellik uzmanının yaptığı tespit edilmiş ve ilgili birimin faaliyeti bir ay durdurulmuştur. Kurul, valiliğin bu yaptırımı uygulama yetkisini tartışmış ve yerel mahkemenin yetki yönünden verdiği iptal kararını bozmuştur.

Bu dosyaların ortak noktası şudur: Klinik, hastaya “burası bir sağlık kuruluşu” güvencesi verir. Ama işlemi hekimin kararı ve talimatı olmadan estetisyen yapıyorsa, bu güvence hukuken karşılıksız kalır. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu‘nun ek 11. maddesinin ikinci fıkrası, 2024’teki değişiklikten bu yana “ruhsatsız veya yetkisiz olarak sağlık hizmeti veren veya verdirenler” için bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası öngörür.

Hemşire lazer epilasyon yapabilir mi?

Hemşire sağlık meslek mensubudur, ama sağlık kuruluşunda da tek başına karar veremez. 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu’nun 4. maddesi hemşirenin görevini, tabibin acil durumlar dışında yazılı olarak verdiği tedavileri uygulamak olarak tanımlar. Yukarıda aktarılan 28/1-g bendi de tabip kararı ve talimatı olmadan doğrudan tıbbi hizmet sunulamayacağını söyler. Mevzuatta, hekim talimatıyla hemşirenin lazer epilasyon cihazını kullanmasını açıkça düzenleyen ayrı bir hüküm yoktur. Bu nedenle bir zarar dosyasında hemşirenin hekimin kararı ve talimatıyla mı çalıştığı, hekimin hastayı görüp görmediği ve hasta kaydının tutulup tutulmadığı belirleyici sorular olur.

Güzellik Salonu Lazer Epilasyonda Hangi Cihazı Kullanabilir?

Güzellik salonunda lazer epilasyonun hukuka uygun olması için uygulayıcının belgesi tek başına yetmez; cihazın da yönetmelikte tarif edilen sınırlar içinde kalması gerekir. Yönetmelik iki tür cihaza izin verir ve her ikisini de teknik ölçütle tanımlar.

IPL ve diode lazer sınırı ne anlama gelir?

İzin verilen ilk cihaz, 600-1200 nanometre dalga aralığında çalışan yoğun atımlı ışık (IPL) cihazıdır. İkincisi, “sadece epilasyon endikasyonuyla üretilmiş” ve enerjisi 20 J/cm² sınırını geçmeyen seri atışlı diode lazerdir. Bu iki tanımın dışında kalan cihazlar, örneğin bu enerji sınırını aşan lazerler ya da epilasyon dışında başka amaçlarla da kullanılmak üzere üretilmiş cihazlar, güzellik uzmanının yapabileceği işlemler listesine girmez.

Sınırın denetimi de belgeye bağlanmıştır. J bölümünün 11.1.2 maddesi, 11 Aralık 2025 tarihli değişiklikle, IPL cihazının nanometre aralığının ve diode lazerin enerji sınırının TS 13193 standardından TSE-HYB belgeli yetkili servislerden veya muayene kuruluşlarından alınmış muayene raporlarıyla kontrol edileceğini söyler. Bu raporlar her yıl ve ayrıca her cihaz alımında ya da cihaz başlığı değişiminde yenilenir. 11.1.3 maddesi ise cihazın makine emniyeti ve elektromanyetik uyumluluk mevzuatına uygunluğunu gösteren CE belgesini arar. Cihazın tüy alma amacıyla üretilip üretilmediği de bu belgelerden ayrıca kontrol edilir.

Bu cihazlar 2021 tarihli Tıbbi Cihaz Yönetmeliği bakımından da serbest değildir. Yönetmeliğin Ek XVI listesinin 5. maddesi, “cilt yenilemeye, dövme silme veya tüy almaya ya da diğer cilt uygulamalarına yönelik lazerler ve yoğun atımlı ışık (IPL) ekipmanı”nı tıbbi amacı olmayan ama risk profili tıbbi cihazlara benzeyen ürünler arasında sayar ve bunlara da yönetmelik gerekliliklerini uygular. Bu düzenlemeye karşı güzellik merkezlerine cihaz ithal eden firmaların derneği dava açmış, Danıştay Onuncu Dairesi E.2022/4969 K.2025/5285 sayılı ve 13.11.2025 tarihli kararıyla davayı reddetmiştir. Karar, düzenlemenin “hastalar, kullanıcılar ve diğer kişilerin sağlık ve güvenlikleri” açısından kamu yararına dayandığını belirtmiştir.

Lazer epilasyon aletini kimler kullanamaz?

Yönetmeliğin dilinden çıkan sonuç şudur: Lazer epilasyon aletini, salonda çalışıyor olsa bile o cihaza ilişkin belgesi bulunmayan kişi kullanamaz. Resepsiyon görevlisi, yeni işe başlamış ve belgesi henüz olmayan çalışan ya da yalnız başka bir dalda belgesi olan kişi bu kapsamdadır. Yönetmeliğin J bölümünün 15. maddesi, güzellik uzmanının sorumluluğu altında çalışacak personelden de kalfalık belgesi, diploma veya kurs bitirme belgesi gibi belgeler arar. Ancak 13.2/a bendi epilasyon işlemini açıkça “güzellik uzmanlarının” yapacağı işlemler arasında sayar ve cihaza ilişkin belge şartını uygulayıcıya bağlar.

Cihazın kendisi de bir sınırdır. Belgeli bir güzellik uzmanı bile salonda 20 J/cm² sınırını aşan bir lazeri ya da tıbbi amaçla üretilmiş bir cihazı kullanamaz. Hangi cihazın kullanıldığı, cihazın üzerindeki etiketten ve salonun yetkili idareye yaptığı cihaz bildiriminden anlaşılır. Sorumlu müdür, salondaki IPL ve diode lazer ekipmanını ve teknik dokümantasyonunu her yıl Aralık sonu itibarıyla, yeni cihaz alındığında ise yirmi iş günü içinde yetkili idareye ve il sağlık müdürlüğüne bildirmek zorundadır (J bölümü 11. madde).

Salonda lazerle leke, akne veya damar tedavisi yapılabilir mi?

Hayır. J bölümünün 16.3 maddesine göre güzellik salonlarında “lazer veya IPL ile akne, cilt yenileme, vasküler damar tedavisi, pigmentli lezyon tedavisi ve benzeri hiçbir tıbbi işlem yapılamaz” ve bunların reklamı da yapılamaz. 16.4 maddesi bir adım daha ileri gider: Salonda “tıp fakültesi mezunu olan biri çalışsa bile” invaziv girişimler ve tabip yetkisindeki tıbbi işlemler yapılamaz. Dolayısıyla salonda “doktorumuz da var” denmesi, salonun yapabileceği işlemleri genişletmez. Salon lazerle yalnız tüy alır. Leke, akne veya damar için lazer uygulanacaksa bunun yeri sağlık kuruluşudur.

Güzellik Salonlarında Lazer Epilasyon Davalarının Kronolojisi

İnternette hem “güzellik salonlarında lazer yasaklandı” hem de “salonlar lazer kullanabilir” diyen haberler bulunuyor. İkisi de belli bir tarihte doğruydu. Bugünkü kuralı anlamak için Danıştay’daki davaların sırasını bilmek gerekir.

Danıştay On Yedinci Dairesi 2016 yılında, güzellik salonlarındaki epilasyon uygulamalarına ilişkin önceki yönetmelik düzenlemesini iptal etti (E.2015/12196 K.2016/440). Ardından 30 Mart 2017 tarihli değişiklikle salonlara “lazer epilasyon yöntemleri hariç” tıbbi cihaz kapsamına girmeyen cihazlarla epilasyon yapma imkânı tanındı. Fiilen IPL’ye izin veren bu düzenlemeyi Türk Dermatoloji Derneği ile Türk Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği dava etti. Danıştay Onuncu Dairesi 12.11.2020 tarihinde düzenlemeyi iptal etti (E.2017/1846 K.2020/4821). Haberlerdeki “yasaklandı” başlıkları bu karara aittir.

Karar kesinleşmedi. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 18.04.2022 tarihinde, oy çokluğuyla, iptal kararını bozdu (E.2021/1101 K.2022/1449). Kurulun gerekçesine göre IPL cihazlarının tıbbi amaçlı olanları da bulunmakla birlikte, “epilasyon dışındaki fonksiyonlarının bilgisayarında yüklü yazılım üzerinden kapatılması halinde güzellik uzmanlarınca kullanılabilmesi söz konusu” idi. Ayrıca cihazların bildirime ve denetime tabi olduğu, tıbbi işlem yapıldığının tespitinde yaptırım uygulanabileceği belirtildi.

Dört ay sonra, 25 Ağustos 2022 tarihli Cumhurbaşkanı Kararıyla yönetmelik yeniden düzenlendi. Bugün yürürlükte olan IPL ve 20 J/cm² sınırlı diode lazer hükmü bu değişiklikten gelir. Bu arada 2020 yılında Sağlık Bakanlığının görüşüne dayanan bir genel yazıyla diode lazer için 12 J/cm² sınırı ve lazer epilasyon kurs bitirme belgesi esas alınmış, belediyelerin bu doğrultuda bilgilendirilmesi bakanlık teşkilatına duyurulmuştu. Danıştay Onuncu Dairesi bu genel yazıları 22.05.2025 tarihinde iptal etti (E.2021/330 K.2025/2663). Gerekçe, yönetmelikte düzenlenmiş bir konunun “aleniyet kazandırılmamış adsız düzenleyici işlem niteliğindeki genel yazılar” ile düzenlenemeyeceğiydi. Kararın karşı oyu, 2022 yönetmelik değişikliğiyle bu yazıların zaten uygulanma kabiliyetini yitirdiğini belirtmiştir.

Aynı gün verilen bir başka kararda Daire, Mesleki Yeterlilik Kurumunun Güzellik Uzmanı (Seviye 4) meslek standardındaki foto epilasyon ve IPL cihazına ilişkin kısımların iptali istemini reddetti, dermapen ve ark kalemine ilişkin kısımları ise iptal etti (E.2021/6482 K.2025/2664). Bu kararlar, güzellik salonlarında IPL ve sınırlı diode lazer kullanımının bugün yargı denetiminden geçmiş bir kurala dayandığını gösteriyor. Yönetmelik değişiklikle değişebilecek bir metin olduğu için kural her zaman güncel metinden kontrol edilmelidir.

Lazer Epilasyon Öncesi Uygulayıcının Yetkili Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Uygulayıcının yetkisine ilişkin bazı bilgilerin mevzuat gereği zaten görünür olması gerekir. Geri kalanını sormak da müşterinin hakkıdır. Aşağıdaki kontroller salon ve klinik için ayrı ayrı anlamlıdır.

Salonda duvardaki belgeye bakın, ama kimin belgesi olduğunu sorun

J bölümünün 6. maddesine göre “çalışan personelin ustalık veya kalfalık belgeleri, güzellik salonunun çalışma izniyle ilgili belgeler ve ilgili esnaf odasından onaylı ücret tarifesi” bekleme salonunun görünür bir yerine asılır. Her birimin girişinde de birimin adını gösteren bir tabela bulunur. Yani salonun ruhsatlı olup olmadığı ve çalışanların belgeleri, içeri girdiğinizde görebileceğiniz yerde olmalıdır.

Ancak duvarda bir belgenin asılı olması, seansı yapacak kişinin o belgeye sahip olduğu anlamına gelmez. Yönetmeliğin ek 2. maddesi işyeri açılabilmesi için her meslek dalında en az bir çalışanın belgeli olmasını arar. Epilasyon kuralı ise işlemi fiilen yapan kişinin, kullanacağı cihaza ilişkin belgesini ister. Bu yüzden sorulacak soru “salonda belgeli biri var mı” değil, “beni kim işleme alacak ve onun belgesi hangisi” sorusudur.

Belgenin kullanılacak cihazı kapsayıp kapsamadığını kontrol edin

13.2/a bendindeki “kullanacağı epilasyon cihazıyla ilgili” ifadesi bu kontrolün dayanağıdır. Belgede uygulayıcının adı, belgenin türü (ustalık belgesi, diploma, Mesleki Yeterlilik Kurumu belgesi) ve alanı yazar. Belgenin epilasyon alanını ve kullanılan cihaz türünü kapsadığını sorabilirsiniz. Uygulayıcının kendi bakış açısından hangi belgenin geçerli olduğunu lazer epilasyon sertifikası yazımızda anlattık.

Cihazın muayene raporunu ve türünü sorun

Salonda kullanılan cihazın IPL mi, diode lazer mi olduğunu ve yıllık muayene raporunun tarihini sorabilirsiniz. Muayene raporu her yıl ve her cihaz başlığı değişiminde yenilenmek zorunda olduğu için tarihi eski bir rapor, denetimde de eksiklik sayılır. Size “son teknoloji, en güçlü lazer” diye tanıtılan bir cihaz, salonda kullanılabilecek sınırı aşıyor olabilir. Salonda izin verilen diode lazer, enerjisi 20 J/cm² ile sınırlı ve yalnız epilasyon için üretilmiş cihazdır.

Klinikte işlemi kimin yapacağını ve hekimin sizi görüp görmeyeceğini sorun

Klinikte sorulacak soru farklıdır. Sağlık kuruluşunda lazer epilasyon hekimin sorumluluğunda yürür. İşlem öncesinde sizi bir hekimin görüp görmeyeceğini, işlemi kimin yapacağını ve kaydınızın kuruluşun sistemine girilip girilmediğini sormak yerinde olur. Yukarıdaki Danıştay dosyalarında yetkisiz uygulamanın ortaya çıkmasında hasta kaydının bulunmaması belirleyici bir tespitti.

Seans öncesi kısa kontrol listesi:

  • Bekleme salonunda çalışma izni, çalışan belgeleri ve onaylı ücret tarifesi asılı mı?
  • Sizi işleme alacak kişinin adı ve belgesi hangisi; belge epilasyon alanını kapsıyor mu?
  • Kullanılacak cihaz IPL mi, diode lazer mi; yıllık muayene raporu güncel mi?
  • Salon size leke, akne veya damar için lazer öneriyor mu? Öneriyorsa bu işlem salonda yapılamaz.
  • Klinikteyseniz sizi işlemden önce bir hekim görüyor mu, kaydınız tutuluyor mu?
  • Seans kartında cihaz, seans tarihi ve uygulayıcının adı yazıyor mu?

Yetkisiz Kişi Lazer Uyguladıysa Ne Olur?

Uygulamayı yapan kişinin yetkisiz olduğu sonradan anlaşılırsa üç ayrı yol açılır: idari şikâyet, ceza yolu ve tazminat. Bu yollar birbirinin alternatifi değildir; aynı olay için birlikte kullanılabilir.

İdari yol, belediye veya il sağlık müdürlüğü

Güzellik salonunu denetleme yetkisi ruhsatı veren belediyededir. J bölümünün 11. maddesine göre salonlar her yıl Şubat ve Ağustos aylarında ve gerektiğinde başka zamanlarda denetlenir ve denetimlerde il sağlık müdürlüğü temsilcisi de bulunur. Yönetmeliğin ek 3. maddesine göre aykırılık tespit edilen işletmeciye bir defaya mahsus on beş gün süre verilir. Giderilmezse idari para cezası uygulanır ve sıhhi müessesenin faaliyeti on beş günü geçmemek üzere durdurulur. Klinikte yetkisiz uygulama varsa başvuru yeri il sağlık müdürlüğüdür. Başvuru kanallarını ve dilekçede yazılacakları Güzellik Merkezi Nereye Şikayet Edilir? Yanık, Para İadesi ve Tazminat Davası yazısında ayrıntılı anlattık.

Ceza yolu, hangi suç gündeme gelir?

Salonda belgesi olmayan birinin lazer uygulaması, tek başına 1219 sayılı Kanun‘un 25. maddesindeki diplomasız hasta tedavi etme suçunu oluşturmaz. Bu suç “hasta tedavi etmek” ya da “tabip unvanını takınmak” ister. Yargıtay da salonda IPL cihazı bulunduğu için açılan davalarda bu soruyu bilirkişiye bırakmıştır. 19. Ceza Dairesi E.2021/3422 K.2021/6463 sayılı kararında, cihazın “tedavi amaçlı olarak kullanılabilen cihazlardan olup olmadığının” uzman bilirkişiyle tespit edilmesi ve cihazın hangi uzman eşliğinde kullanıldığının araştırılması gerektiğini belirtip mahkûmiyeti bozdu. 7. Ceza Dairesi de aynı tarihli denetimlere dayanan ve bozmadan sonra yeniden hüküm kurulan dosyada (E.2024/3617 K.2024/10295) 25.08.2022 değişikliğini hatırlattı. Daireye göre cihazın teknik verilerinin bu değişiklikle getirilen şartlara uygun olup olmadığı belirlenmeden hüküm kurulamazdı.

Klinikte durum farklıdır. Sağlık kuruluşunda yetkisiz kişiye sağlık hizmeti verdirmek, yukarıda aktarılan 3359 sayılı Kanun’un ek 11. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında değerlendirilebilir. Danıştay kararlarına konu muayenehane dosyalarında da yaptırım kararlarıyla birlikte Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulması öngörülmüştü.

Yanık veya iz kalmışsa her iki yerde de taksirle yaralama (TCK m.89) gündeme gelir. Bu suç, bilinçli taksirle işlenip ağır sonuç doğuran hâller dışında şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi fiili ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren altı aydır (TCK m.73/1). Salondaki yanık davalarında ceza süreci ile tazminat davasının birbirini nasıl etkilediğini Lazer Epilasyonda Yandım, Güzellik Merkezinden Tazminat Nasıl Alınır? yazısında anlattık.

Tazminat yolu, kim sorumlu olur?

J bölümünün 12. maddesine göre güzellik uzmanları, yetkili oldukları uygulamalardan ve bu uygulamalar sonucu oluşabilecek komplikasyonlardan sorumlu müdürle birlikte sorumludur. 10. madde de sorumlu müdürün “uygulanan işlemlerden uygulayıcılarla birlikte” sorumlu olduğunu söyler. Uygulayıcının yetkisiz olması, dosyada salon aleyhine önemli bir olgudur. Ancak tazminat için yine de zarar ile işlem arasındaki bağın kurulması gerekir. Davalıların nasıl belirleneceği ve salonun ileri sürebileceği savunmalar Güzellik Merkezinde İşlemden Zarar Gördüm: Kim Sorumlu, Tazminat Davası Nasıl Açılır? yazısında ele alındı.

Lazer Epilasyon Yargıtay Kararı Yetki Sorusuna Nasıl Bakıyor?

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin lazer epilasyon yanığına ilişkin taksirle yaralama kararları, uygulayıcının yetkisini dosyanın ayrı bir sorusu olarak ele alır. Aşağıdaki kararlar, yetkinin araştırılmadan verilen hükümlerin bozulduğunu, yetkinin ve teknik uygunluğun ortaya konduğu dosyalarda ise beraatin onandığını gösteriyor.

Karar Olay Sonuç
12. CD E.2015/13251 K.2016/11897 Katılan, 5. seansta atış seviyesinin yükseltildiğini ve birinci derece yanık oluştuğunu söyledi Uygulanan doz ve estetisyenin lazer uygulama yetkisi araştırılmadan verilen beraat bozuldu
12. CD E.2016/6595 K.2018/7577 Uygulayıcı MEB onaylı kurs sertifikası olduğunu söyledi, belge dosyada yok Sertifika getirtilmeden ve yetkisi tespit edilmeden verilen beraat bozuldu
12. CD E.2017/10434 K.2019/6925 Tıp merkezinde güzellik uzmanının yaptığı lazer sonrası yanık Uygulanan yöntem, doz ve uygulayıcının yetkisi araştırılmadan verilen mahkûmiyet bozuldu
12. CD E.2019/12676 K.2020/7177 Aynı salon dosyası, bozmadan sonra Heyet raporunda uygulayıcının yetkili ve kusursuz olduğu belirlenince beraat onandı
12. CD E.2017/8888 K.2019/4577 Sertifikalı uzmanların uyguladığı lazer sonrası yüzeysel yanık Adli Tıp raporu öngörülemeyen komplikasyon dedi, beraat düzeltilerek onandı
12. CD E.2019/8824 K.2021/2015 Yüzde kızarıklık ve morarma, sabit iz Adli Tıp raporu işlemin tıp kurallarına uygun yapıldığını söyledi, beraat onandı

Bu tablonun okuyucuya söylediği iki şey var. Birincisi, uygulayıcının yetkisi ve uygulanan doz dosyada belgelenmedikçe mahkeme sonuca varamaz. Bu yüzden seans kartı, cihaz bilgisi ve uygulayıcının adı delil olarak önemlidir. İkincisi, yetkili kişinin tekniğe uygun yaptığı işlemde ortaya çıkan yanık, Adli Tıp raporlarında komplikasyon olarak değerlendirilebilmektedir. Bu da yetki sorusunun tek başına sonucu belirlemediğini gösterir.

Lazer epilasyon sonrası yanık, leke ya da iz oluştuysa ve işlemi yapan kişinin yetkisinden şüphe ediyorsanız seans kartını, ödeme belgesini, yazışmaları ve fotoğrafları saklayın. Sağlık kuruluşundan alacağınız raporla birlikte dosyanızı değerlendirmek için estetik ve güzellik uygulamalarından doğan tazminat sayfamızdaki bilgilere bakabilir veya iletişim sayfasından büromuzla görüşme planlayabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Lazer epilasyon kimler yapabilir?

Güzellik salonunda, kullanacağı epilasyon cihazıyla ilgili ustalık belgesi, ilgili alanda diploma ya da Mesleki Yeterlilik Kurumu belgesi olan güzellik uzmanı yapabilir. Muayenehane, poliklinik veya hastanede ise işlem sağlık hizmetidir ve hekimin sorumluluğunda yürür. Diğer personel, hekimin kararı ve talimatı olmadan hastaya doğrudan hizmet veremez.

Estetisyen doktor mu?

Hayır. Estetisyen, mevzuattaki adıyla güzellik uzmanıdır ve sağlık meslek mensubu değildir. Güzellik salonunda belgesinin kapsadığı işlemleri yapabilir. Sağlık kuruluşunda hekimin denetimi dışında lazer uygulaması yapması, Danıştay kararlarında yetkisiz sağlık hizmeti sayılmıştır.

Lazer epilasyon için doktora gitmek şart mı?

Şart değildir. Güzellik salonunda izin verilen IPL ve 20 J/cm² sınırlı diode lazerle yapılan epilasyon, belgeli güzellik uzmanı tarafından yapılabilir. Bu sınırları aşan cihazlarla yapılacak uygulamalar ve lazerle leke, akne veya damar tedavisi ise yalnız sağlık kuruluşunda yapılabilir.

Güzellik salonunda lazer epilasyon yasal mı?

25 Ağustos 2022 tarihli yönetmelik değişikliğinden bu yana, 600-1200 nanometre aralığındaki IPL ve sadece epilasyon için üretilmiş, enerjisi 20 J/cm² sınırını geçmeyen diode lazerle yapılan epilasyon güzellik salonunda yasaldır. Cihazın her yıl muayene raporu alınması ve uygulayıcının o cihaza ilişkin belgesinin bulunması gerekir.

Lazer epilasyon aletini kimler kullanamaz?

Salonda çalışsa bile, kullanacağı cihaza ilişkin yönetmelikte sayılan belgelerden birine sahip olmayan kişi kullanamaz. Belgeli bir güzellik uzmanı da salonda enerji sınırını aşan veya tıbbi amaçla üretilmiş bir cihazı kullanamaz.

Hemşire lazer epilasyon yapabilir mi?

Sağlık kuruluşunda hemşire, hekimin kararı ve talimatı olmadan hastaya doğrudan tıbbi hizmet sunamaz. Mevzuatta hemşirenin hekim talimatıyla lazer epilasyon cihazı kullanmasını açıkça düzenleyen ayrı bir hüküm bulunmuyor. Bir uyuşmazlıkta hekimin hastayı görüp görmediği ve talimatın varlığı belirleyici olur.

Güzellik salonunda lazerle leke veya akne tedavisi yapılır mı?

Yapılamaz. Yönetmelik güzellik salonlarında lazer veya IPL ile akne, cilt yenileme, damar ve pigmentli lezyon tedavisini ve bunların reklamını açıkça yasaklar. Salonda bir hekim çalışıyor olsa bile tabip yetkisindeki işlemler yapılamaz.

Lazer epilasyon yapacak kişinin belgesini görmek isteyebilir miyim?

Evet. Çalışanların ustalık veya kalfalık belgeleri ve salonun çalışma izni zaten bekleme salonunda görünür bir yere asılmak zorundadır. Sizi işleme alacak kişinin belgesinin hangisi olduğunu ve kullanılacak cihazı kapsayıp kapsamadığını sormanız makul bir taleptir.

Yetkisiz kişi lazer yaptıysa nereye şikâyet edilir?

Güzellik salonu için ruhsatı veren belediyeye, sağlık kuruluşu için il sağlık müdürlüğüne başvurulur. Yanık veya iz oluştuysa taksirle yaralama şikâyeti için Cumhuriyet başsavcılığına başvurulabilir; bu şikâyet için altı aylık süre vardır.

Lazer epilasyon Yargıtay kararı var mı?

Var. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, lazer epilasyon yanığı dosyalarında uygulayıcının yetkisi ve uygulanan doz araştırılmadan verilen kararları bozmuş, yetkinin ve tekniğe uygunluğun ortaya konduğu dosyalarda beraati onamıştır. Salonda IPL cihazı bulunması nedeniyle açılan 1219 sayılı Kanun’a aykırılık davalarında ise cihazın teknik özelliklerinin bilirkişiyle belirlenmesini istemiştir.


Bu yazı ne değildir? Lazer epilasyon kimler yapabilir konusunda burada anlatılanlar, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 25 Ağustos 2022 ve 11 Aralık 2025 değişiklikleriyle oluşan hâline, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik’e, 1219 ve 3359 sayılı kanunlara ve anılan Danıştay ve Yargıtay kararlarına dayanan genel bilgilendirmedir. Somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez. Güzellik salonlarında kullanılabilecek cihazlara ilişkin kural son on yılda birkaç kez yargı kararı ve yönetmelik değişikliğiyle değişti; kendi durumunuzda karar vermeden önce belgelerinizle birlikte bir avukata danışmanız gerekir. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.

Resmî metinler: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik · 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu · 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun