Hukuk

Motosiklet Kazalarında Değer Kaybı ve Mahrumiyet Bedeli Konusu

Motosiklet Kazalarında Değer Kaybı ve Mahrumiyet Bedeli Konusu

Motosiklet değer kaybı, kaza sonrası onarılan motosikletin ikinci el piyasa değerinde kalıcı olarak oluşan düşüştür ve kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından istenir. Mahrumiyet bedeli ise motosikletin onarım süresince kullanılamamasının karşılığıdır; bu kalem trafik sigortası teminatının dışında kaldığı için doğrudan kusurlu sürücü ve işletenden talep edilir. İki hakkın muhatabı, dayanağı ve hesap yöntemi birbirinden ayrıdır.

Makale İçeriği

Bu ayrımın pratik karşılığı büyüktür: sigortaya yapılan tek bir başvuruyla iki talebin de karşılanacağını varsayan motosiklet sahipleri, mahrumiyet bedelini çoğu kez hiç istemeden bırakır. Yazının devamında her iki talebin kanuni dayanağı, 2026 yılında değişen hesap rejimi, 50 santimetreküp altındaki mopedler için işleyen farklı sorumluluk düzeni, başvuru kanalları ve süreler ele alınmaktadır.

Özet — Motosikletiniz kazada hasar gördüyse iki ayrı talebiniz doğar; ikisi aynı yere yapılmaz.

  • Değer kaybı kusurlu tarafın trafik sigortasından istenir. Dayanağı ZMSS Genel Şartları A.5/a maddesindeki “değer kaybı dahil doğrudan mallar üzerindeki azalma” ibaresidir.
  • Mahrumiyet bedeli sigortadan istenemez. KTK m.92/k ve Genel Şartlar A.6/k bu kalemi dolaylı zarar sayıp teminat dışında bırakır; muhatap kusurlu sürücü ile işletendir.
  • Katsayı tablosuyla hesap dönemi bitti. Tabloların dayanağı olan Ek-1, 1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükten kaldırıldı; tutar artık piyasa analiz yöntemiyle bulunuyor.
  • 50 cc altı moped ayrı rejime tabidir. KTK m.103 uyarınca motorlu bisiklet sürücüsünün sorumluluğu genel hükümlere göre belirlenir.
  • Süre iki yıldır ve öğrenme tarihinden işler; sigortaya başvurmak zamanaşımını durdurmaz.

Motosiklet Kazalarında Değer Kaybı Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Kaza sonrası motosiklet değer kaybı ve mahrumiyet bedeli talebini anlatan görsel

Değer kaybı, bir kazanın ardından motosikletin ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüşü ifade eder. Kazaya karışan motosiklet tamir edilse bile, hasar kaydı nedeniyle piyasa değeri önceki durumuna göre düşer. Bu durum, özellikle satış sürecinde araç sahibine ekonomik kayıp yaşatır.

Talebin kanuni dayanağı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.5/a maddesidir. Madde, sigortanın karşıladığı maddi zararı “değer kaybı dahil doğrudan mallar üzerindeki azalma” olarak tanımlar. Buradaki doğrudan sözcüğü belirleyicidir: onarım gideri ve değer kaybı motosiklet sahibinin malvarlığını doğrudan eksiltir, bu yüzden teminattadır.

Aynı maddede tutarın nasıl bulunacağı da yazılıdır. Ölçüt, motosikletin kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farktır. Bu farkı hesaplarken şu unsurlar dikkate alınır:

  • Motosikletin markası, modeli ve model yılı: Aynı hasar, piyasada karşılığı güçlü bir modelde farklı, talebi zayıf bir modelde farklı sonuç doğurur.
  • Kullanılmışlık düzeyi ve kilometre: Kilometre tek başına hakkı ortadan kaldırmaz; tutarı etkileyen ölçütlerden biridir.
  • Hasar gördüğü kısımlar: Şaside, motorda veya taşıyıcı aksamda oluşan hasar ile plastik grenaj hasarının piyasadaki karşılığı aynı değildir.
  • Geçmiş hasar durumu: Önceki kayıtlar hesabı etkiler, ancak talebi ortadan kaldırmaz.
  • Onarımda kullanılan parçaların niteliği: Orijinal parça kullanılıp kullanılmadığı, motosikletin orijinalliğini yitirip yitirmediği ayrıca değerlendirilir.

Motosiklet değer kaybı hesaplama: beş basamaklı yeni rejim

Motosiklet değer kaybı hesaplama işlemi tek bir çarpma işleminden ibaret değildir. Sigorta Eksperleri tarafından doldurulan Değer Kaybı Ekspertiz Raporu Şablonu, tutarı beş kademeli bir süzgeçten geçirir. Şablon, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun 5 Kasım 2025 tarihli 2025/25 sayılı Genelgesiyle değiştirilmiştir. Genelgenin getirdiği değişikliklerin tamamı için 2025/25 sayılı Genelge değerlendirmemize bakabilirsiniz.

BasamakRapordaki satırNe anlama gelir
1Poliçe teminat limitiÖdemenin üst sınırı; kaza tarihindeki poliçe teminatı esas alınır.
2Hasar onarımı için ödenen tutarOnarım faturası. Hasarın ağırlığına dair göstergedir, değer kaybının matrahı değildir.
3Piyasa analiz yöntemine göre değer kaybı tespit tutarıHam değer kaybı. İkinci el ilan ve satış verilerinden bağımsız olarak bulunur.
4Kusur oranı nispetinde değer kaybı tutarıKTK m.92/g gereği, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım düşülür.
5Sigorta şirketinin sorumluluğuPoliçe limitiyle sınırlanmış nihai ödeme tutarı.

Bu tablodaki en kritik ayrım ikinci ve üçüncü satır arasındadır. Şablonda bunlar ayrı satırlardır ve üçüncüsü ikincisinden türetilmez. Dolayısıyla “değer kaybı, onarım bedelinin yüzde şu kadarıdır” diyen hesaplar şablonun kendisiyle çelişir. Onarım faturası hasarın ağırlığını gösterir; tutarın matrahı ise motosikletin piyasa değerindeki farktır.

Rapor ayrıca rayiç değeri tek bir kalemle değil, birden çok kaynağı yan yana koyarak tespit eder: Türkiye Sigorta Birliği’nin kaza tarihindeki ve güncel verileri, Sigorta Eksperleri İcra Komitesi verileri ve eksperin kendi tespiti. Şablon, çevrim içi platformlardaki güncel satış ilanlarının ekran görüntüsü veya çıktısının rapora eklenmesini de öngörür. Bu, motosiklet sahibinin kendi topladığı emsal ilanları dosyaya sunmasını anlamlı kılar.

Katsayı tablosu ve hazır formüller neden artık geçerli değil?

İnternette yaygın olarak paylaşılan “Değer Kaybı = Piyasa Değeri × Hasar Katsayısı × Yaş ve Kilometre Katsayısı” biçimindeki formüller bugün geçerli değildir. Bu formüllerin dayanağı iki ayrı düzenlemeyle art arda ortadan kalkmıştır.

DönemHesap dayanağıDurumu
5 Kasım 2025 öncesiEkspertiz raporu, Genel Şartlar ekindeki Ek-1 Değer Kaybı Hesaplaması maddesine ve parça katsayı tablosuna göre doldurulurdu.Şablon değişti (2025/25 sayılı Genelge).
5 Kasım 2025 sonrasıRapor piyasa analiz yöntemine geçti; parçalar değişim, onarım, boya gibi işlem türlerine göre ayrı satırlarda gösterilir.Yürürlükte.
1 Temmuz 2026 sonrasıKatsayı tablosunun kanuni dayanağı olan Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7 yürürlükten kaldırıldı (RG 12.06.2026, sayı 33278).Eski tabloya dayanan her hesap dayanaksızdır.

Sonuç olarak katsayı tablosuyla sonuç üreten hesap araçları ve içerikler iki kez eskimiştir: şablon 5 Kasım 2025’te, dayanak eki 1 Temmuz 2026’da değişmiştir. Kendi dosyanız için yaklaşık bir büyüklük görmek isterseniz araç değer kaybı hesaplama sayfamızdaki aracı kullanabilir, ancak sonucu bağlayıcı bir tutar değil ön fikir olarak değerlendirmeniz gerekir. Bağlayıcı tutar, atanan eksperin raporundan çıkar.

Motosikletin yaşı ve kilometresi talebi engeller mi?

Hayır. Yaş ve kilometre, tutarı etkileyen ölçütlerdir; talep hakkını ortadan kaldırmaz. Geçmişte Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesindeki bir bent, değer kaybı taleplerine sınır getirilmesine dayanak yapılıyordu. Anayasa Mahkemesi 17 Temmuz 2020 tarihli E.2019/40, K.2020/40 sayılı kararıyla bu bendi iptal etmiştir. Bugün motosikletinizin ikinci el piyasada bir değeri bulunduğu sürece, model yılı eski olsa da değer kaybı istenebilir.

Aynı mantık kilometre için de geçerlidir. Yüksek kilometreli bir motosiklette hasarın piyasa değerine etkisi görece küçük çıkabilir, fakat bu, talebin reddi için değil tutarın belirlenmesi için anlam taşır. Konunun ayrıntısı için değer kaybı hesaplamasında araç kilometresi nasıl etki eder başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Motosiklet Değer Kaybı Alınır mı? Talebi Hangi Hâller Ortadan Kaldırır?

Motosiklet değer kaybı alınır; motosiklet de Karayolları Trafik Kanunu anlamında araçtır ve onarılıp yola dönen motosikletin piyasa değerindeki düşüş tazmin edilir. Talebi ortadan kaldıran hâller sınırlıdır ve kanunda tek tek sayılmıştır. Aşağıdaki tablo, hangi durumda sigortadan tahsil edilebileceğini gösterir.

DurumSigortadan istenir mi?Dayanak ve açıklama
Karşı taraf tam kusurlu, motosiklet onarıldıEvet, tam tutarZMSS Genel Şartları A.5/a.
Kusur paylaşıldı (örneğin yüzde 50)Evet, kusurunuza denk gelen kısım düşülerekKTK m.92/g. Kısmi kusur talebi bitirmez, tutarı azaltır.
Motosiklet tam kusurluHayırKendi kusuruna denk gelen talep teminat dışıdır.
Motosiklet hurdaya çıkarıldı veya trafikten çekildiHayırKTK m.92/l. Ölçüt hasarın büyüklüğü değil tescil belgesine işlenen işlemdir.
Yüksek tutarlı hasar kaydı var, ancak çekme veya hurda işlemi yapılmadıEvetm.92/l yalnızca işlem görmüş araçları kapsam dışında bırakır.
Karşı araç sigortasızHayırGüvence Hesabı sigortasız araç hâlinde yalnız bedensel zararı karşılar (5684 s.K. m.14/2-b). Talep doğrudan kusurluya yöneltilir.
Sigorta şirketinin tüm branşlarda ruhsatı iptal edildiEvet, Güvence Hesabından5684 s.K. m.14/2-c bu hâlde maddi zararı da kapsar.

Tablodaki üçüncü ve altıncı satırlar için önemli bir uyarı gerekir: teminat dışı olmak, hakkın yok olması demek değildir. KTK m.92 yalnızca sigortacıyı bağlar. Sigortadan alınamayan bir kalem, KTK m.85/1 uyarınca işletenden ve TBK m.49 uyarınca sürücüden genel hükümlere göre istenebilir. Teminat dışılık talebi ortadan kaldırmaz, muhatabını değiştirir.

Kısmi kusur konusunda yaygın bir yanlış bilgi dolaşımdadır: “Yüzde elli eşit kusurda kimse değer kaybı isteyemez.” Bu doğru değildir. Kanun yalnızca kendi kusurunuza denk gelen kısmı dışarıda bırakır; kalan oran için karşı tarafta sorumluluk devam eder. Ayrıntı için kısmi kusurlu sürücü değer kaybı talep edebilir mi yazımıza bakabilirsiniz.

50 cc Motosiklette (Moped) Değer Kaybı İstenebilir mi?

50 santimetreküp motorlu taşıtlar hukuken motosiklet değil motorlu bisiklet, yaygın adıyla mopeddir ve bu taşıtlar için farklı bir sorumluluk rejimi işler. Ayrımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesi yapar: azami hızı saatte 45 kilometreyi, içten yanmalı motorlu ise silindir hacmi 50 santimetreküpü, elektrik motorlu ise azami sürekli nominal güç çıkışı 4 kilovatı geçmeyen iki veya üç tekerlekli taşıtlar motorlu bisiklet sayılır.

Bu ayrımın sonucu, aynı Kanunun 103. maddesinde yazılıdır: “Motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğu genel hükümlere tabidir.” Yani moped sürücüsünün sorumluluğu, motorlu araç işletenine uygulanan kusursuz sorumluluk düzenine değil, Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümlerine göre belirlenir.

Pratikte bu, iki yönlü bir sonuç doğurur ve yönü karıştırılmamalıdır:

  • Mopediniz zarar gördüyse ve karşı taraf otomobil, motosiklet veya kamyonet gibi bir motorlu araçsa: Karşı tarafın işleteni KTK m.85/1 uyarınca sorumludur ve zorunlu trafik sigortası devrededir. Mopedinizin değer kaybını karşı tarafın sigortasından isteyebilirsiniz. Mopedin kendi sigortasının olup olmaması bu talebi etkilemez.
  • Kusurlu taraf moped sürücüsüyse: Talep genel hükümlere göre doğrudan sürücüye ve mopedin malikine yöneltilir. Moped için zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmuyorsa, karşı tarafta tahsilatın muhatabı bir sigorta şirketi değil kişinin kendisidir.

İkinci ihtimalde sıkça sorulan soru şudur: sigortası olmayan bir taşıtın verdiği zarar Güvence Hesabından karşılanır mı? Maddi zarar bakımından cevap hayırdır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi, sigortasız araç hâlinde Hesabın yalnızca bedensel zararları karşılayacağını belirtir. Değer kaybı maddi zarar olduğundan bu kapıdan tahsil edilemez; icra takibi veya dava doğrudan kusurluya karşı yürütülür.

Bir motosikletin moped sayılıp sayılmadığını ruhsattaki sınıf bilgisinden ve motor hacminden doğrulamak gerekir. Silindir hacmi 50 santimetreküpü aşan ya da azami hızı saatte 45 kilometrenin üzerindeki taşıtlar motosiklet sayılır ve tam anlamıyla motorlu araç rejimine, dolayısıyla zorunlu trafik sigortası düzenine tabidir. Benzer bir ayrım elektrikli taşıtlarda da gündeme gelir; elektrikli scooter kazası tazminat davası yazımızda bu sınır ayrıca ele alınmaktadır.

Motosiklet Pert Olursa veya Ağır Hasar Kaydı Girerse Ne Olur?

Motosiklet onarılamayacak durumdaysa değer kaybı değil, tam hasar (pert) tazminatı gündeme gelir. Değer kaybı kavramı, onarılıp yeniden kullanılan taşıtlar içindir. Burada belirleyici olan ölçüt hasarın parasal büyüklüğü değil, tescil belgesine hangi işlemin işlendiğidir.

  • Hurdaya çıkarma işlemi görmüşse: Motosiklet yeniden tescil edilemez ve KTK m.92/l uyarınca sonraki kazalarda sigortadan değer kaybı istenemez.
  • Trafikten çekme işlemi görmüşse: Motosiklet yeniden tescil edilebilir, ancak yine m.92/l kapsamına girdiği için sonraki kazalarda sigortadan değer kaybı tahsil edilemez.
  • Ağır hasar kaydı var ama çekme veya hurda işlemi yapılmamışsa: Bent yalnızca işlem görmüş taşıtları kapsam dışında bıraktığı için değer kaybı istenebilir.

Burada dikkat edilmesi gereken bir zincir vardır. 1 Temmuz 2026’dan itibaren ağır hasarlı taşıtlarda tazminatın ödenmesi için tescil belgesine “trafikten çekilmiştir” kaşesinin vurulmuş olması aranmaktadır. Yani ağır hasar tazminatını almak, aynı motosikletin gelecekteki bir kazasında sigortaya karşı değer kaybı hakkını kapatmaktadır. Bu tercihin sonuçları için pert kaydı olan aracın sonraki kazalarında değer kaybı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık karşılaşılan bir başka yanlış bilgi, “onarım bedeli aracın değerinin yüzde 70’ini aşarsa pert olur” ifadesidir. Bu oranın mevzuatta karşılığı yoktur. Oransal ölçüt ağır hasar tespiti içindir ve onarım masrafının rayiç değerin yüzde 60’ını aşması esas alınır. Tam hasar için ise iki şartın birlikte gerçekleşmesi aranır: onarım masrafının taşıtın değerini aşması ve eksperin onarımın mümkün olmadığını tespit etmesi.

Motosiklet Kazalarında Mahrumiyet Bedelinin Önemi

Mahrumiyet bedeli, motosikletin kaza sonrası onarımda beklediği süre boyunca kullanılamamasından doğan zararın karşılığıdır. Uygulamada araç yattı parası, yatar parası, kullanım kaybı tazminatı veya araçtan yoksun kalma tazminatı adlarıyla da anılır. Motosikletin günlük ulaşım veya iş aracı olarak kullanıldığı hâllerde bu kalem, değer kaybından daha büyük bir tutara ulaşabilir.

Mahrumiyet bedelinin önemini şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Kullanım kaybının telafisi: Motosiklet günlük ulaşımın tek aracıysa, mahrum kalınan her gün somut bir maliyet doğurur; bu maliyet ayrı bir tazminat kalemidir.
  • Ticari kullanımda ayrı bir kalem: Motosiklet kurye veya dağıtım işinde kullanılıyorsa gündeme gelen zarar kazanç kaybıdır. Kazanç kaybı ile mahrumiyet bedeli birlikte istenmez; hangisi gerçek zararı karşılıyorsa o talep edilir.
  • Hak kaybının önlenmesi: Değer kaybı dosyası kapandıktan sonra mahrumiyet bedeli çoğu kez hiç istenmeden bırakılır. Oysa iki talep birbirinden bağımsızdır ve aynı dilekçede ayrı kalemler hâlinde ileri sürülebilir.

Mahrumiyet bedeli trafik sigortasından alınır mı?

Hayır. Mahrumiyet bedeli zorunlu trafik sigortası teminatının dışındadır ve bu, uygulamadaki bir tercih değil kanun ile genel şartların açık hükmüdür. İki dayanak birbirini tamamlar:

  • KTK m.92/k: “Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar” zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadır.
  • ZMSS Genel Şartları A.6/k: Aynı kalemleri “zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar” sayarak teminat dışında bırakır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 21.12.2020 tarihli E.2019/4815, K.2020/8743 sayılı kararında da mahrumiyet bedelinden trafik sigortacısının sorumlu tutulamayacağını belirtmiştir. Bu nedenle sigorta şirketine yapılan mahrumiyet başvurularının reddedilmesi keyfi bir uygulama değil, teminatın kapsamından kaynaklanan bir sonuçtur.

Talebin muhatabı kusurlu sürücü ve motosiklete çarpan aracın işletenidir. İşletenin sorumluluğu KTK m.85/1’e, sürücününki TBK m.49’a dayanır. İşleten, aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu için “aracı ben kullanmıyordum” savunması sonuç doğurmaz. Sigortanın bu kalemi neden karşılamadığı konusunda ayrıntı için sigorta araç mahrumiyet bedelini karşılar mı yazımıza bakabilirsiniz.

İkame araç, kullanım kaybı teminatı ve mahrumiyet bedeli aynı şey mi?

Hayır; üçü ayrı haktır ve en sık yapılan kavram hatası bunların birbirinin yerine kullanılmasıdır. Aralarındaki fark şudur:

HakKaynağıMuhatapKarşılığı
İkame araç teminatıKendi poliçenizin özel şartıKendi sigorta şirketinizHizmet: size bir taşıt tahsis edilir
Kullanım ve gelir kaybı teminatıKasko Genel Şartları A.4.8, ek sözleşme ileKendi kasko şirketinizPara, poliçe limitiyle sınırlı
Mahrumiyet bedeliKTK m.85/1 ve TBK m.49Kusurlu sürücü ve işletenTazminat, dava veya icra yoluyla

Kaskonun bu bedeli kendiliğinden ödemediğinin dayanağı Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.4.8 maddesidir. Madde, tam hasarda tazminatın ödenmesine, kısmi hasarda hasarın giderilmesine kadar geçen sürede doğan kullanım ve gelir kaybı zararlarının ek sözleşme ile teminata alınabileceğini belirtir. Poliçenizde böyle bir ek sözleşme yoksa standart kasko bu kalemi karşılamaz.

Bu ayrımın pratik sonucu şudur: sigortanızdan ikame taşıt aldığınız günler için ayrıca mahrumiyet bedeli isteyemezsiniz. O günlerde kullanım kaybınız zaten giderilmiştir. Mahrumiyet bedeli, ikame taşıtın sağlanmadığı günler için hesaplanır.

Motosiklet mahrumiyet bedeli nasıl hesaplanır?

Hesap üç çarpandan oluşur: makul onarım süresi × emsal günlük kiralama bedeli × karşı tarafın kusur oranı. Motosiklet için emsal bedel, aynı segmentteki bir motosikletin günlük kiralama fiyatıdır; otomobil kiralama tarifesi ölçü alınmaz.

Ölçüt fiilen serviste geçen gün sayısı değil makul onarım süresidir. Servisin yedek parça bekletmesi veya iş yoğunluğu nedeniyle uzayan süreler, karşı tarafa yüklenmez. Buna karşılık motosiklete özgü bir gerçek de hesaba girer: bazı modellerde grenaj ve orijinal parça temini otomobile göre daha uzun sürer, bu durum belgelendiğinde makul süre uzayabilir.

Talep için gerçekten motosiklet kiralamış olmanız şart değildir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 29.09.2022 tarihli E.2021/26777, K.2022/11236 sayılı kanun yararına bozma kararında, kiralama belgesi sunulmasa dahi TBK m.50/2 uyarınca hâkimin zararı belirleyebileceğini, makul tamir süresi ile ikame bedelinin bilirkişi incelemesiyle saptanarak talebin kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Kira sözleşmesi ve ödeme belgesi bulunması ispatı kolaylaştırır; yokluğu talebi düşürmez. Yaklaşık tutarı görmek için araç mahrumiyet bedeli hesaplama sayfamızdaki aracı kullanabilirsiniz.

Kurye motosikletinde kazanç kaybı mı, mahrumiyet bedeli mi istenir?

Motosiklet kurye, moto kurye veya dağıtım işinde kullanılıyorsa gündeme gelen zarar, taşıtın kullanılamamasından değil elde edilemeyen gelirden doğar. Bu durumda talep kazanç kaybı olarak kurulur ve ispatı farklıdır: çalışılmayan gün sayısı ile net kazancın belgelenmesi gerekir. Fatura, hakediş, kurye platformu kazanç dökümü ve vergi kayıtları bu ispatta kullanılır.

İki kalem birlikte istenmez. Kazanç kaybı zaten kullanılamamanın ekonomik sonucunu içerdiğinden, aynı günler için ayrıca mahrumiyet bedeli talep edilmesi mükerrer tazminat sonucu doğurur. Dosyada hangisinin gerçek zararı karşıladığına bakılır ve o kalem üzerinden hesap yapılır.

Motosiklette “Hak Mahrumiyeti” Ne Demek?

“Hak mahrumiyeti” ifadesi motosiklet sahiplerinin karşısına iki tamamen farklı bağlamda çıkar ve ikisi birbiriyle ilgisizdir. Hangisiyle karşı karşıya olduğunuzu ayırt etmeden doğru adımı atmak mümkün değildir.

  • Kazadan sonra motosikletten yoksun kalma: Bu, yukarıda anlatılan mahrumiyet bedelidir. Muhatabı kusurlu sürücü ve işletendir, sonucu bir tazminat talebidir.
  • e-Devlet “Araçlarım” ekranındaki mahrumiyet kaydı: Bu, taşıt üzerindeki rehin, haciz veya yakalama şerhidir. Trafik kazasıyla, hasarla veya tazminatla hiçbir ilgisi yoktur. Kaydın anlamı, taşıt üzerinde bir alacaklının hakkının bulunması ve satış ya da devir işleminin kısıtlanmasıdır.

İkinci anlamdaki kayıtla karşılaşırsanız muhatap sigorta şirketi değil, şerhi koyduran alacaklı veya ilgili icra dairesidir. Kaydın kaldırılması için borcun ödenmesi veya icra dosyasından şerhin kaldırılmasına ilişkin karar alınması gerekir. Ekranda “mahrumiyet bilgisi sorgulandı” ya da “mahrumiyet eklenmiştir” şeklinde bir ibare görmek, kaza dosyanıza ilişkin bir gelişme anlamına gelmez.

Motosiklet Değer Kaybı ve Mahrumiyet Bedeli Talep Etme Süreci

İki talep aynı olaydan doğsa da farklı kanallardan yürütülür. Değer kaybı için önce karşı tarafın trafik sigortasına başvurulur; mahrumiyet bedeli için doğrudan kusurlu sürücü ve işletene yönelinir. Aşağıdaki adımlar bu ayrımı gözeterek sıralanmıştır.

Motosiklet değer kaybı nasıl alınır? Adım adım başvuru

  1. Kaza tespitini belgeleyin. Kolluk tutanağı veya taraflar arasında düzenlenen maddi hasarlı kaza tespit tutanağı dosyanın temelidir. Yalnızca maddi hasarlı ve taşıtların olay yerinden kaldırıldığı kazalarda kolluk tutanak düzenlemez; tespit sigortaya başvuruyla yapılır.
  2. Karşı tarafın sigortasına yazılı başvuru yapın. Bu başvuru, dava veya tahkim yolunun açılması için ön şarttır. Genel Şartlar C.5 gereği bildirim şirket merkezine, sözleşmedeki temsilciliğe veya acenteye; noter aracılığıyla ya da taahhütlü mektupla yapılır. İmza karşılığı elden verilen mektup ve telgraf da taahhütlü mektup hükmündedir.
  3. Ayrı bir değer kaybı dilekçesi zorunlu değildir. 1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükte olan A.5/a maddesi, taşıt hasarı için başvuruda bulunan hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılacağını belirtir. Buna rağmen talebi dilekçede açıkça yazmak, ileride reddin belgelenmesi bakımından işinizi kolaylaştırır.
  4. Eksper atamasını takip edin. Sigorta şirketi başvurudan itibaren bir iş günü içinde sıralı sistemden eksper atamakla yükümlüdür. Atama yapılmazsa başvuru sahibi doğrudan sistemden atama yaptırabilir. Eksper raporunu üç iş günü içinde düzenler.
  5. Rapora itiraz hakkınızı kullanın. Rapora üç iş günü içinde itiraz edilebilir; itiraz eksperi iki iş günü içinde inceler. Uyuşmazlık sürerse hakem eksper devreye girer ve raporu nihaidir.
  6. Cevabı bekleyin ve belgeleyin. Şirketin yazılı cevap süresi 15 gündür. Ödeme süresi ise belgelerin şirkete ulaştığı tarihten itibaren 8 iş günüdür; bu sürenin sonunda temerrüt doğar ve faiz işlemeye başlar.
  7. Talep karşılanmazsa hak arama yoluna geçin. Ret yazısı elinizdeyse ya da 15 iş günü içinde cevap gelmemişse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir veya dava açabilirsiniz.

Mahrumiyet bedeli için bu zincir işlemez. Sigortaya yapılacak bir başvuru sonuç doğurmayacağı için, talep doğrudan kusurlu sürücü ve işletene yöneltilir; karşılanmazsa asliye hukuk mahkemesinde dava açılır. Bu talebin dilekçe düzeni ve dava yolu için araç mahrumiyet tazminatında dilekçe örneği ve dava açma yazımızı inceleyebilirsiniz.

Başvuruda hangi belgeler isteniyor?

Sigorta şirketlerinin değer kaybı başvurusunda aradığı belge listesi, yaygın sanılandan daha kısadır. Onarım faturası, kimlik fotokopisi, ehliyet sureti, poliçe örneği ve hasar kaydı dökümü çoğu şirketin listesinde yer almaz. Talep edilenler şunlardır:

  • Kaza tespit tutanağının resmi tasdikli sureti veya taraflar arasında düzenlenen tutanak
  • Zarar gören motosiklete ait ruhsat
  • Varsa kaza ve hasar fotoğrafları
  • Hak sahibine ait banka hesap bilgileri
  • Ekspertiz yapılmışsa eksper raporu
  • Doğrulanmış cep telefonu numarası

Mahrumiyet bedeli dosyasında ise ispat yükü tamamen size aittir ve belge seti farklıdır: motosikletin servise giriş ve çıkış tarihlerini gösteren iş emri, parça bekleme yazışmaları, emsal kiralama tarifeleri ve varsa fiilen yapılan kiralamanın sözleşmesi ile ödeme belgesi.

Süreler tablosu: hangi süre neyi başlatır?

SüreDayanakNeyi başlatır veya sonlandırır
1 iş günü2022/12 sayılı Genelge m.4/1Şirketin sıralı sistemden eksper atama süresi.
3 iş günüGenelge m.5/2 ve m.6/1Eksperin rapor düzenleme süresi; rapora itiraz süresi.
8 iş günüKTK m.99Belgelerin şirkete ulaştığı tarihten itibaren ödeme süresi. Sonunda temerrüt doğar.
15 günKTK m.97Şirketin yazılı cevap süresi. Ödeme süresi değildir.
15 iş günü5684 s.K. m.30/13Cevap gelmezse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru için beklenecek süre.
2 yılKTK m.109/1Zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren zamanaşımı.
10 yılKTK m.109/1Her hâlde kaza gününden itibaren üst sınır.
2 yılKTK m.111/2Yetersiz olduğu açıkça belli anlaşmanın iptali için tanınan ayrı süre.

Tablodaki en sık karıştırılan iki satır 8 iş günü ile 15 gündür. Yaygın olarak tekrarlanan “sigorta 15 gün içinde ödeme yapmak zorundadır” ifadesi doğru değildir; 15 gün cevap süresidir, ödeme süresi 8 iş günüdür ve bu süre dilekçenin verildiği tarihten değil belgelerin tamamlandığı tarihten işler. Bu yüzden teslim tarihinin belgelenmesi ayrı bir önem taşır.

Değer Kaybı Dosyası Nereden Sorgulanır?

Motosiklet değer kaybı dosyası tek bir ekrandan takip edilmez. Dört ayrı kapı vardır ve her biri yalnız kendi aşamasının verisini gösterir. Bir kapıda kayıt bulunamaması dosyanın olmadığı anlamına gelmez; yalnızca dosyanın o aşamada olmadığını gösterir.

AşamaSorgulama kapısıGereken bilgi
Şirkete başvuru yapıldıŞirketin hasar sorgulama ekranıHasar dosya numarası, plaka, T.C. kimlik numarası
Eksper atandı, rapor bekleniyore-Devlet üzerinden Sigorta Bilgi ve Gözetim MerkeziTalep referans numarası ve sorgu şifresi
Tahkim başvurusu yapıldıSigorta Tahkim Komisyonu çevrim içi işlemlerBaşvuru (esas) numarası ve kimlik bilgisi
Mahkemede dava açıldıe-Devlet Dava Dosyası Sorgulama veya UYAP Vatandaş Portalıe-Devlet şifresi

Üç numara birbirinin yerine geçmez: şirketteki hasar dosya numarası, Komisyondaki başvuru numarası ve mahkemedeki esas numarası ayrı ayrı kayıtlardır. e-Devlet’te “değer kaybı dosyası” adında müstakil bir hizmet kalemi bulunmaz; görünen veriler trafik poliçe ve hasar bilgileri, eksper atama durumu, eksper raporları ve açılmış davalardır. Tazminat tutarı, ödemenin yapılıp yapılmadığı ve şirketin dosya içi yazışmaları bu ekranlarda görünmez.

Sigorta Tahkim Komisyonu’nun çevrim içi işlemlerinin tamamı e-Devlet girişlidir ve bunların arasında başvuru numarasını öğrenme ekranı da bulunur. Numarasını bilmediği için dosyasını sorgulayamadığını düşünen başvurucular çoğu zaman bu ekranı fark etmemektedir. Sorgulama kanallarının ayrıntısı için araç değer kaybı davası sorgulama yazımıza bakabilirsiniz.

Sigorta Şirketleri ile Yaşanabilecek Sorunlar

Motosiklet değer kaybı dosyalarında başvurucuların karşılaştığı sorunların çoğu, sürecin hangi kuralla yürüdüğünün bilinmemesinden kaynaklanır. Aşağıda sık karşılaşılan durumlar ve her birinin kanuni karşılığı yer almaktadır.

  • Eksik belge gerekçesiyle dosyanın bekletilmesi: Ödeme süresi belgelerin tamamlandığı tarihten işlediği için, eksik belge bildirimi süreyi fiilen yeniden başlatır. Bu nedenle teslim edilen her belgenin tarihini kayıt altına almak gerekir.
  • Tespit edilen tutarın beklentinin altında kalması: Eksper raporuna üç iş günü içinde itiraz edilebilir. İtiraz eksperinin ardından hakem eksper raporu nihai sonucu belirler. Bu aşama kullanılmadan doğrudan tahkime gidilmesi, elinizdeki teknik dayanağı zayıflatır.
  • Mahrumiyet talebinin reddedilmesi: Bu ret, teminatın kapsamından kaynaklanır. KTK m.92/k ve Genel Şartlar A.6/k bu kalemi açıkça teminat dışında bıraktığı için, sigorta şirketinin ödeme yükümlülüğü doğmaz. Talebin muhatabı baştan kusurlu sürücü ve işletendir.
  • Sürecin uzaması: Kanunda her aşama için ayrı süre öngörülmüştür. Cevap süresi 15 gün, ödeme süresi 8 iş günüdür. Cevap gelmediğinde 15 iş günü sonunda tahkim yolu açılır; süresiz bekleme zorunluluğu bulunmaz.
  • Düşük tutarlı bir anlaşmaya imza atılmış olması: KTK m.111/2, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli anlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebileceğini düzenler. Ayrıca m.111/1 uyarınca sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir; genel ibraname imzalamış olmak kanunun tanıdığı hakkı peşinen ortadan kaldırmaz.

Bir başka sık rastlanan yanlış, kusur oranının kaza tutanağından okunmaya çalışılmasıdır. Kolluk tutanağında kusur oranı yazmaz; tutanak yalnızca ihlal edilen trafik kuralını gösterir. Dilekçede “karşı tarafın yüzde yüz kusurlu olduğu tutanakta belirtilmiştir” ifadesinin kullanılması bu yüzden çoğu dosyada gerçeği yansıtmaz. Oran, kusur incelemesi sonucunda belirlenir.

Başvuru Reddedilirse: Tahkim mi, Mahkeme mi?

Sigorta şirketi talebi reddederse ya da 15 iş günü içinde cevap vermezse iki yol açılır. Seçim geri dönülemez sonuçlar doğurabildiği için baştan bilinçli yapılmalıdır.

  • Sigorta Tahkim Komisyonu: Şirket tahkim sistemine üye olmasa dahi zorunlu sigortalarda hak sahibi bu yoldan yararlanır. Hakem ücretini Komisyon karşılar; başvurandan alınmaz. Talep reddedilirse aleyhe hükmedilecek vekâlet ücreti tarifedeki tutarın beşte biri ile sınırlıdır. Bu iki kural, tahkimin dava yoluna göre daha düşük riskli olmasının başlıca sebebidir.
  • Mahkeme: Davalı sigorta şirketiyse uyuşmazlık mutlak ticari dava sayılır, görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir ve dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Yalnız sürücü ve işletene karşı açılan davada ise uyuşmazlık haksız fiile dayanır, görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir ve arabuluculuk dava şartı değildir.

Burada hak kaybettiren bir ayrıntı vardır: 5684 sayılı Kanunun 30. maddesinin on dördüncü fıkrası, tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarda Komisyona başvurulamayacağını düzenler. Yani motosiklet değer kaybı talebinizi önce tüketici hakem heyetine götürürseniz tahkim yolu kapanır. Doğru mercii Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkemedir.

Tahkim başvurusu için arabuluculuk şartı aranmaz; bu şart yalnızca davaya bağlıdır. Yetkili mahkeme bakımından KTK m.110/2 üç seçenek sunar: sigortacının şubesinin bulunduğu yer, sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer ve kazanın meydana geldiği yer. Tahkim süreci hakkında ayrıntı için araç değer kaybı tazminatı tahkim başvurusu yazımızı inceleyebilirsiniz.

Değer Kaybı ve Mahrumiyet Bedeli İçin Hukuki Haklar

Motosiklet kazası sonrasında doğan haklar tek bir kaleme indirgenmez. Aynı olaydan birden çok talep doğar ve her birinin dayanağı ile muhatabı farklıdır. Bu ayrımı bilmek, hangi talebin nereye yöneltileceğini belirler.

  • Onarım gideri ve değer kaybı: Kusurlu tarafın trafik sigortasından istenir. Dayanak ZMSS Genel Şartları A.5/a.
  • Mahrumiyet bedeli veya kazanç kaybı: Kusurlu sürücü ve işletenden istenir. Dayanak KTK m.85/1 ve TBK m.49.
  • Yaralanma varsa tedavi giderleri ve iş göremezlik tazminatı: Bedensel zarar kalemi olarak ayrı değerlendirilir ve ayrı bir dosya konusudur.
  • Manevi tazminat: Zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır; doğrudan sorumlulardan istenir.

İşletenin sorumluluğu kusura bağlı değildir. KTK m.85/1, bir motorlu aracın işletilmesinin bir şeyin zarara uğramasına sebep olması hâlinde işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibini müştereken ve müteselsilen sorumlu tutar. Maddenin son fıkrası ise işletenin, aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğunu belirtir. Bu nedenle motosikletinize çarpan aracı başkası kullanıyor olsa dahi, talebinizi ruhsat sahibine yöneltebilirsiniz.

Kusur indiriminin nasıl işleyeceği ise muhataba göre değişir. Sigortaya karşı indirim kanunen ve kendiliğinden uygulanır; kendi kusurunuza denk gelen kısım baştan teminat dışıdır. İşletene karşı açılan davada ise KTK m.86/2 farklı bir düzen kurar: hâkim, zarar görenin kusurunun bulunduğu ispat edilirse tazminat miktarını indirebilir. Yani ispat yükü tazminatı ödeyecek taraftadır ve indirim mekanik bir çarpma işlemi değil, hâkimin takdiridir.

Zamanaşımı ne zaman başlar, sigortaya başvurmak süreyi durdurur mu?

KTK m.109/1 iki süre öngörür: zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl. Yaygın olarak yazılan “süre kaza tarihinden itibaren iki yıldır” ifadesi eksiktir; iki yıllık süre öğrenme tarihinden işler ve bu iki tarih her zaman aynı gün değildir.

Salt maddi hasarlı bir kazada ceza zamanaşımına dayanarak sürenin uzayacağını varsaymak da doğru değildir. Uzamış ceza zamanaşımı, fiilin suç oluşturduğu hâllerde gündeme gelir; yalnızca maddi hasarın doğduğu bir kazada bu uzatma işlemez. Sürelerin ayrıntısı için trafik kazası tazminat zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Mahrumiyet bedeli bakımından ise çok az bilinen bir ayrıntı hak kaybına yol açmaktadır. KTK m.97, dava veya tahkim öncesi sigortacıya yazılı başvuru şartını yalnızca zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde kalan talepler için koyar. Mahrumiyet bedeli bu sınırın dışında olduğundan, sigortaya başvurup 15 gün cevap beklemek bu talep bakımından zamanaşımını durdurmaz. Süre işlemeye devam eder. Bu nedenle mahrumiyet talebi için sigortadan cevap beklerken zaman kaybedilmemeli, doğrudan sorumlulara yönelinmelidir.

Motoru Değişen Araç ile Motosiklet Değer Kaybı Karıştırılmasın

“Motor değer kaybı” ifadesi iki ayrı konuyu anlatmak için kullanılır ve arama sonuçlarında sık sık birbirine karışır. Birincisi bu yazının konusu olan motosiklet değer kaybıdır. İkincisi ise bir otomobilin motor bloğunun değiştirilmiş olmasının o otomobilin ikinci el değerine etkisidir.

İkinci konu farklı bir hukuki çerçeveye oturur. Motoru değişmiş bir otomobilin değer kaybı, kaza sonrası sigorta talebi olarak değil; genellikle satıcıya karşı ayıptan sorumluluk kapsamında veya ekspertiz kaydı üzerinden gündeme gelir. Motor değişikliğinin ruhsata işlenmesi zorunludur ve bu kayıt taşıtın ikinci el değerini etkiler. Parça değişiminin değer kaybı hesabına nasıl yansıdığı konusunda ilk kazada onarılan parça ikinci kazada değişirse değer kaybı yazımız ayrıntı sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Motosiklet için değer kaybı talep etmek mümkündür mü?

Evet, motosiklet için değer kaybı talep etmek mümkündür. Trafik kazası sonrasında motosikletinizin ikinci el piyasa değeri düşmüşse, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından değer kaybı talebinde bulunabilirsiniz. Talebin dayanağı ZMSS Genel Şartları A.5/a maddesindeki “değer kaybı dahil doğrudan mallar üzerindeki azalma” ibaresidir. Motosikletin onarılıp yola dönmüş olması gerekir; hurdaya çıkarma veya trafikten çekme işlemi görmüş taşıtlar KTK m.92/l uyarınca kapsam dışındadır.

Mahrumiyet bedeli nedir ve motosiklet için de talep edilebilir mi?

Mahrumiyet bedeli, motosikletin onarımda beklediği süre boyunca kullanılamamasından doğan zararın karşılığıdır ve motosiklet için de talep edilebilir. Ancak bu talep zorunlu trafik sigortasından karşılanmaz; KTK m.92/k ve Genel Şartlar A.6/k bu kalemi dolaylı zarar sayarak teminat dışında bırakır. Muhatap kusurlu sürücü ve aracın işletenidir. Hesap, makul onarım süresi ile emsal günlük kiralama bedelinin çarpımından çıkar ve karşı tarafın kusur oranıyla sınırlanır.

Değer kaybı nasıl hesaplanır ve hangi unsurlar dikkate alınır?

Ölçüt, motosikletin kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farktır. Genel Şartlar A.5/a bu farkın belirlenmesinde markayı, model yılını, kullanılmışlık düzeyini, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumunu ve onarımda kullanılan parçaların niteliğini ölçüt sayar. Tutar, 5 Kasım 2025 tarihli 2025/25 sayılı Genelgeyle getirilen şablona göre piyasa analiz yöntemiyle bulunur. Katsayı tablosuna dayanan eski formüller geçerliliğini yitirmiştir.

Talep süreci nasıl işler ve nereye başvurulmalıdır?

Değer kaybı için karşı tarafın zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru yapılır; bu başvuru dava ve tahkim yolunun ön şartıdır. Şirket bir iş günü içinde eksper atar, eksper raporunu üç iş günü içinde düzenler. Yazılı cevap süresi 15 gün, ödeme süresi belgelerin ulaşmasından itibaren 8 iş günüdür. Talep karşılanmazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir veya dava açılabilir. Mahrumiyet bedeli içinse sigortaya değil doğrudan kusurlu sürücü ve işletene yönelmek gerekir.

Değer kaybı veya mahrumiyet bedeli talebinde zaman aşımı süresi var mıdır?

Evet. KTK m.109/1 uyarınca zamanaşımı, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır. İki yıllık süre kaza tarihinden değil öğrenme tarihinden işler. Ayrıca mahrumiyet bedeli bakımından sigortaya yapılan yazılı başvuru zamanaşımını durdurmaz; KTK m.97’deki başvuru şartı yalnızca zorunlu sigorta sınırları içindeki talepler için öngörüldüğünden, bu kalemde süre işlemeye devam eder.

50 cc motosiklet kaza yaparsa değer kaybı alınır mı?

50 santimetreküp altındaki taşıtlar hukuken moped, yani motorlu bisiklet sayılır. Mopediniz bir motorlu aracın çarpması sonucu hasar gördüyse karşı tarafın işleteni KTK m.85/1 uyarınca sorumludur ve değer kaybını karşı tarafın trafik sigortasından isteyebilirsiniz. Kusurlu taraf moped sürücüsüyse KTK m.103 devreye girer ve sorumluluk genel hükümlere göre belirlenir; bu hâlde talep doğrudan sürücü ile malike yöneltilir.

Motosiklet değer kaybı ne kadar tutar?

Sabit bir oran veya tablo yoktur. Tutar, motosikletin piyasa değerindeki farktan hareketle piyasa analiz yöntemiyle bulunur ve ardından karşı tarafın kusur oranı ile poliçe limiti uygulanır. Onarım faturasının belirli bir yüzdesi olarak hesaplanmaz; ekspertiz raporunda onarım tutarı ile değer kaybı tespit tutarı ayrı satırlarda gösterilir ve ikincisi birincisinden türetilmez.

Değer kaybı için ayrı ekspertiz ücreti ödenir mi?

Hayır. Eksperi sigorta şirketi atar ve ücretini şirket öder. Genel Şartlar A.5/a, taşıt hasarına eksper atanmışsa aynı eksperin değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer vereceğini belirtir. Dolayısıyla ayrı bir değer kaybı raporu ücreti doğmaz. Kendi seçtiğiniz bağımsız bir eksperden rapor almanız hâlinde bu masraf size ait olur, ancak dava açılırsa yargılama gideri olarak talep edilebilir.

Motosiklet mahrumiyet bedeli için motosiklet kiralamak zorunlu mu?

Hayır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 29.09.2022 tarihli E.2021/26777, K.2022/11236 sayılı kararında, kiralama belgesi sunulmasa dahi TBK m.50/2 uyarınca hâkimin zararı belirleyebileceğini kabul etmiştir. Makul tamir süresi ve emsal ikame bedeli bilirkişi incelemesiyle saptanır. Fiilen kiralama yapılmışsa sözleşme ve ödeme belgesi ispatı kolaylaştırır, ancak yokluğu talebi ortadan kaldırmaz.

Kısmi kusurluysam motosiklet değer kaybı alabilir miyim?

Evet. KTK m.92/g yalnızca hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepleri teminat dışında bırakır. Kalan oran için karşı tarafta sorumluluk devam eder. Örneğin yüzde 30 kusurlu bulunduğunuz bir kazada, tespit edilen değer kaybının yüzde 70’i sigortadan istenebilir. Talebi tamamen ortadan kaldıran tek hâl tam kusurdur.

Motosiklette hak mahrumiyeti ne demek?

Bu ifade iki ayrı anlamda kullanılır. Birincisi kazadan sonra motosikletten yoksun kalmadır ve karşılığı mahrumiyet bedelidir. İkincisi e-Devlet “Araçlarım” ekranında görünen rehin, haciz veya yakalama şerhidir; trafik kazasıyla ilgisi yoktur ve muhatabı alacaklı ya da ilgili icra dairesidir. Ekranda mahrumiyet kaydı görmek, kaza dosyanıza ilişkin bir gelişme anlamına gelmez.

Değer kaybı talebimi tüketici hakem heyetine götürebilir miyim?

Götürebilirsiniz, ancak bunu yaparsanız Sigorta Tahkim Komisyonu yolu kapanır. 5684 sayılı Kanunun 30. maddesinin on dördüncü fıkrası, tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarda Komisyona başvurulamayacağını düzenler. Sigorta uyuşmazlıkları için doğru mercii Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkemedir; başvuru sırası bu nedenle baştan doğru kurulmalıdır.

Sigorta düşük ödeme yaptı ve ibraname imzaladım, hakkım bitti mi?

Hayır. KTK m.111/2, tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli anlaşmaların, yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebileceğini düzenler. Ayrıca m.111/1 uyarınca bu Kanunla öngörülen sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Ödenen tutar ile bağımsız bir hesap arasındaki farkın somut olarak gösterilmesi gerekir.

Motosiklet kazasında sigorta neyi karşılamaz?

Zorunlu trafik sigortası; mahrumiyet bedeli, kazanç kaybı ve iş durması gibi dolaylı zararları (m.92/k), manevi tazminatı (m.92/f), hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısmı (m.92/g) ve hurdaya çıkarma ya da trafikten çekme işlemi görmüş taşıtların değer kaybı taleplerini (m.92/l) karşılamaz. Bu kalemlerin teminat dışında olması hakkın yok olduğu anlamına gelmez; talep, kusurlu sürücü ve işletene karşı genel hükümlere göre ileri sürülebilir.

Motosiklet kazası sonrasında değer kaybı ve mahrumiyet bedeli talepleriniz için sürecin baştan doğru kurulması, hangi kalemin nereye yöneltileceğinin belirlenmesiyle başlar. Dosyanızın durumunu değerlendirmek isterseniz araç değer kaybı avukatı ve araç mahrumiyet bedeli avukatı sayfalarımızdan bize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş yerine geçmez. Her dosyanın sonucu kusur durumuna, tescil kayıtlarına ve toplanan belgelere göre değişir; kendi durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir. Mevzuattaki maktu tutarlar ile Sigorta Tahkim Komisyonu ücret tarifeleri yıl içinde güncellenebildiğinden, başvuru öncesinde ilgili kurumun yayımladığı güncel tarifeyi teyit ediniz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir