Tramer Kaydı Oluşmadan Hasar Ödemesi Yapılır mı?

Tramer kaydı oluşmadan hasar ödemesi yapılabilir. Sigorta şirketinin ödeme borcu poliçeden doğar; merkezi veri tabanındaki bir satırdan değil. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) bünyesinde tutulan kayıt, hasar sürecinin bir aşamasıdır ve ödemenin ön şartı değildir. Ödeme kararını belirleyen unsurlar poliçenin yürürlükte olması, riskin teminat kapsamında bulunması ve zararın belgelenmesidir.

Ancak uygulamada çok daha sık karşılaşılan durum şudur: kayıt aslında vardır, sadece sorgulama ekranında beklenen biçimde görünmez. Mevzuat, hasar bilgilerinin merkeze eş zamanlı iletilmesini zorunlu kılar. Bu nedenle “Tramer’de görünmüyor” cümlesinin altında çoğu zaman gecikme değil, muallak kayıt, bedelsiz görünen dosya ya da erişim yetkisi sınırı yatar. Bu yazı iki soruyu ayrı ayrı cevaplıyor: ödeme kaydı bekler mi, ve kayıt gerçekten yok mudur.

Tramer Nedir, Sistemde Tam Olarak Ne Kayıtlıdır?

Tramer, Trafik Sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin kısaltmasıdır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği m.3/j bu kısaltmayı birebir böyle tanımlar. Günlük dilde “aracın tramer kaydı” denildiğinde kastedilen şey, bir aracın geçmişinde açılmış hasar dosyalarının ve bu dosyalarda yapılan ödemelerin merkezi veri tabanındaki dökümüdür.

Sistem bir onay mekanizması değildir. Sigorta şirketi hasar dosyası açmak ya da ödeme yapmak için bu veri tabanından izin almaz. Kayıt, yapılan işlemin sistemdeki izidir; işlemin kendisi değildir. Bu ayrım, yazının tamamının dayandığı temel çerçevedir.

Tramer mi SBM mi? İki isim aynı yeri mi gösteriyor?

Hayır, ikisi aynı yapı değildir ve bu, rakip kaynakların neredeyse tamamında atlanan bir ayrımdır. Tramer müstakil bir kurum değildir; Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesinde kurulmuş bir alt bilgi merkezidir (Yönetmelik m.3/a ve m.9). Merkezin kendisi ise 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 31/B maddesine dayanılarak, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde tüzel kişiliği haiz olarak kurulmuştur.

Dahası, halk arasında “tramer kaydı” denilen verinin önemli bir bölümü teknik olarak Tramer’de değil, Sigorta Hasar Takip ve Gözetim Merkezi’nde tutulur. Yönetmeliğin m.15/1 hükmü bu merkezi de “Merkeze bağlı bir alt bilgi merkezi” olarak tanımlar ve hayat dışı sigorta branşlarında ruhsatı bulunan tüm sigorta şirketlerini onun doğal üyesi sayar. Yani bir markette değil, aynı çatı altındaki iki ayrı reyonda arama yapıyorsunuz.

Yapı	Hukuki niteliği	Ne tutar
SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi)	5684 m.31/B ile kurulan tüzel kişi	Çatı yapı; alt bilgi merkezlerini barındırır
Tramer	SBM bünyesinde alt bilgi merkezi (m.3/j, m.9)	Zorunlu trafik, zorunlu taşımacılık ve zorunlu ferdi kaza sigortası kayıtları; kasko ve ihtiyari trafik verileri Yönetim Komitesi kararıyla ilave edilir (m.10/2)
Sigorta Hasar Takip ve Gözetim Merkezi	SBM bünyesinde alt bilgi merkezi (m.15/1)	İhbar edilen tüm hasarlar, ekspertiz raporları, hasar bedelleri ve ödeme yapılan kişi bilgileri (m.15/3, m.15/8)

Tramer kaydı ile hasar kaydı arasındaki fark nedir?

Günlük kullanımda ikisi eş anlamlı gibi kullanılır, ama teknik olarak “hasar kaydı” daha geniş bir kavramdır. Hasar kaydı, ihbar edilen her hasarın veri tabanındaki karşılığıdır ve kasko dâhil hayat dışı branşları kapsar. “Tramer kaydı” ifadesi ise dar anlamda trafik sigortaları kanadındaki kayıtları anlatır. İkinci el araç alım satımında sorulan “bu aracın tramer’i var mı” sorusu, pratikte ikisini birden kastetmektedir.

Kaydın nasıl sorgulanacağı, hangi kanalların bulunduğu ve sorgu sonucunun nasıl okunacağı ayrı bir konudur; bunun ayrıntısı için araç hasar kaydı sorgulama rehberimizi inceleyebilirsiniz.

TRAMER (SBM) Sistemi Ne İşe Yarar?

Sistemin amacı yönetmelikte sayılmıştır ve bu, internetteki genel geçer açıklamalardan çok daha somut bir listedir. Yönetmelik m.10/1 uyarınca Tramer’in amacı; kamu gözetiminin daha etkin yerine getirilmesi, trafik sigortalarına ilişkin güvenilir istatistiklerin temini, uygulama birliği sağlanması, sigorta sahtekârlıklarının önlenmesi, sigorta sistemine olan güvenin artırılması, tazminat ödemelerinin düzenli biçimde gerçekleştirilmesi, zorunlu sigortasını yaptırmamış araç işletenlerinin tespiti ve sigortalılık oranlarının artırılmasıdır.

Hasar tarafında ise m.16/1 devreye girer: uygulama birliği sağlanması, sigorta sahtekârlıklarının önlenmesi, sağlıklı fiyatlandırma ve hasar ödemesi yapılması, hasar ve ekspertiz verilerinin merkezi bir veri tabanında toplanması, bunların günlük olarak takibi ve belirlenen yetki düzeyine göre ilgili tarafların kullanımına sunulması.

Bu iki maddede dikkat çeken nokta şudur: amaç maddelerinin hiçbirinde “ödemeye izin vermek” ya da “ödemeyi onaylamak” gibi bir işlev sayılmamıştır. Sayılan işlevler veri toplama, takip ve paylaşım ile sınırlıdır. Sistemin ödeme sürecinde bir kapı görevi görmediğinin ilk dayanağı budur.

• Şeffaflık: aracın hasar geçmişi tek bir veri tabanında toplanır, alıcı ve satıcı aynı kaynağa bakar.
• Fiyatlandırma: hasarsızlık indirimi ve prim artırımı uygulaması bu veriden beslenir (m.10/2-f).
• Denetim: merkez faaliyetleri Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından denetlenir (m.25/1).
• Sigortasız araç tespiti: zorunlu sigortasını yaptırmayan işletenler bu kayıtlar üzerinden belirlenir (m.10/2-c).

2026 değişikliği: sistemin denetim mercii ve tanımları güncellendi

23 Haziran 2026 tarihli ve 33289 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yönetmelikteki “Müsteşarlık” ibareleri “Kurum” olarak değiştirilmiş ve m.3/h’de Kurum, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu şeklinde tanımlanmıştır. Ekspertiz raporlarının içeriğinin onaylanması, rapor bankasına erişim, yetkili kullanıcıların belirlenmesi gibi yetkiler artık bu kuruma aittir.

Aynı değişiklikle iki yeni tanım eklenmiştir. m.3/r – yetkili kullanıcı: veri tabanındaki verilere sınırlı şekilde erişim yetkisi tanınan sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri, acenteler, brokerler ve eksperler. m.3/p – özellikli kuruluş: Birlik ve nezdindeki alt kuruluşlar, emeklilik gözetim merkezi, Doğal Afet Sigortaları Kurumu, Tarım Sigortaları Havuzu ve sektörde faaliyet gösteren diğer kuruluşlar. Bu tanımlar, kimin hangi veriye erişebileceği tartışmasının bugünkü hukuki çerçevesini kurar.

Bir de tarihsel bir düzeltme gerekiyor. Tramer’in dayanağı olarak hâlâ pek çok kaynakta gösterilen 11 Nisan 2007 tarihli Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi Yönetmeliği yürürlükte değildir. Bugünkü dayanak 5684 sayılı Kanun’un 31/B maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği’dir. 2007 tarihli düzenlemeye atıf yapan her metin, kaynak bakımından eskimiştir.

Hasar Dosyası ile Tramer Kaydı Aynı Şey Değildir!

Uygulamada karıştırılan en önemli nokta budur. Hasar dosyası, sigorta şirketi bünyesinde açılan ve eksper incelemesi, kusur durumu, hasar kapsamı, parça ve işçilik kalemleri gibi unsurların değerlendirildiği süreçtir. Tramer kaydı ise bu dosyaya ilişkin bilgilerin merkezi veri tabanına aktarılmış hâlidir.

İkisi arasındaki ilişki tek yönlüdür. Dosya kaydı besler; kayıt dosyayı yönetmez. Ödeme kararı dosyanın içeriğine göre verilir. Bu nedenle “önce Tramer’e işlensin, sonra ödeme yapılsın” şeklinde bir sıra mevzuatta yoktur.

	Hasar dosyası	Tramer / hasar kaydı
Nerede yürür	Sigorta şirketi nezdinde	Merkezi veri tabanında
Ne zaman doğar	Hasar ihbarıyla	Aynı ihbarın merkeze iletilmesiyle (m.15/3)
İşlevi	Ödeme kararının verildiği yer	Kaydın tutulduğu ve paylaşıldığı yer
Ödemeye etkisi	Belirleyici	Yok
Kim görebilir	Taraflar ve şirket	Taraf olunan sözleşmelerle sınırlı (m.24/1)

Tramer Kaydını Doğuran Olay Nedir: İhbar mı, Ödeme mi?

Kaydı doğuran olay ihbardır, ödeme değil. Bu, konunun en çok yanlış bilinen yanıdır ve dayanağı açıktır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği m.15/3 birebir şöyledir: “Sigorta şirketleri, eksper görevlendirmeyecek olsalar dahi ihbar edilen tüm hasarları Merkez veri tabanına girer.”

Hükmün “eksper görevlendirmeyecek olsalar dahi” kısmı belirleyicidir. Yani eksper atanmamış, tutar hesaplanmamış, ödeme yapılmamış bir dosya için bile veri girişi zorunludur. Aynı maddenin beşinci fıkrası bunu tamamlar: sigorta şirketleri “ihbardan ödemenin sonuçlanmasına kadar hasara ilişkin tüm bilgileri eksiksiz vermek zorundadır.” Sürecin başı ihbar, sonu ödemedir; kayıt bu sürecin tamamına yayılır.

Bunun pratik sonucu şudur: “Ödeme yapılmadığı için kayıt yoktur” cümlesi hukuken doğru değildir. İhbar yapılmışsa kayıt vardır; sadece tutarı henüz kesinleşmemiş olabilir. Sorgulama ekranında tutarsız görünen bir satır, kaydın yokluğu değil, dosyanın muallak aşamada olduğu anlamına gelir.

Aynı mantık ters yönde de işler. Kayıt bulunmuyorsa, çoğu zaman sebebi sistemin gecikmesi değil ihbarın hiç yapılmamış olmasıdır. Kendi imkânıyla onarım yaptıran, sigortaya başvurmayan bir sürücünün aracında kayıt oluşmaz; çünkü sisteme girilecek bir ihbar yoktur.

Hasar Süreci Hangi Aşamalarla İlerler?

Bir trafik kazasından sonra sigorta hasar süreci belirli bir sırayla yürür. Aşağıdaki tablo, her adımda dosyanın nerede olduğunu ve merkezi kayda ne yansıdığını birlikte gösterir; internetteki listelerin çoğu bu ikinci sütunu atlar.

#	Aşama	Merkezi kayda yansıması
1	Hasar ihbarı yapılır	Kayıt bu anda doğar (m.15/3)
2	Şirket dosya açar, referans numarası verilir	Dosya bilgisi merkeze iletilir
3	Eksper atanır	Atama ve durum bilgisi kaydedilir
4	Araç incelenir, rapor düzenlenir	Rapor, Tek Tip Rapor Bankası’na girer (m.15/7)
5	Kusur oranı ve tazminat tutarı belirlenir	Muallak tutar gün sonuna kadar iletilir (m.23/3)
6	Ödeme yapılır	Hasar bedeli ve ödeme yapılan kişi bilgisi girilir (m.15/8)
7	Dosya kapanır	Kayıt kesinleşir, tutar sabitlenir

Tablodaki kritik satır birincisidir. Kayıt yedinci adımda değil, birinci adımda doğar. Yedinci adımda olan şey kaydın kesinleşmesidir. Bu iki kavramın karıştırılması, “ödeme aldım ama Tramer’de görünmüyor” şikâyetinin temelindeki yanlış beklentiyi üretir.

Kaza sonrasında tutulacak tutanak ve kusur tespiti bu zincirin girişini oluşturur. Tutanağın içeriğine ve gerektiğinde nasıl itiraz edileceğine dair ayrıntı için kaza tespit tutanağı sorgulama ve itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Tramer Kaydı Ne Zaman Sisteme Düşer?

Mevzuattaki cevap nettir ve çoğu kaynağın verdiği “birkaç gün sürer” ifadesinden farklıdır. Yönetmelik m.23/3, 23 Haziran 2026 değişikliğinden sonraki hâliyle şu yükümlülüğü koyar: üye sigorta şirketleri “güncel muallak tazminat verilerini gün sonuna kadar, diğer hasar verilerini eş zamanlı olarak Merkeze iletmek ve gereken hâllerde güncellemekle yükümlüdür.”

Veri türü	Yasal iletim süresi	Dayanak
Hasar verileri (ihbar, dosya, ödeme)	Eş zamanlı	m.23/3
Muallak tazminat verileri	Gün sonuna kadar	m.23/3
Üretim (poliçe) verileri	Eş zamanlı	m.23/2
Hatalı bilginin düzeltilmesi	Gecikmeksizin; düzeltme kaydı en çok 1 günlük gecikmeyle	m.23/4
Yargı kararı sonrası güncelleme	Kararın gereğine göre	m.23/3 son cümle

Buradan çıkan sonuç şudur: uzun süreli bir gecikme “sistemin doğal işleyişi” değildir. Şirketin bilgi verme yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâlinde m.23/5 uyarınca Kurum gerekli tedbirleri alır. Dolayısıyla haftalarca görünmeyen bir kayıt, teknik bir mazeretin değil, takip edilmesi gereken bir eksikliğin işaretidir.

Kaydın hangi tarihte ve hangi tutarla işlendiği sorusunun değer kaybı talepleri bakımından ayrı bir önemi vardır; bu eksenin ayrıntısı için araç değer kaybı tramere işler mi yazımızı inceleyebilirsiniz.

Tramer Kaydı Oluşmadan Hasar Ödemesi Yapılır mı?

Evet, yapılır. Tramer kaydı oluşmadan hasar ödemesi yapılmasının önünde hukuki bir engel yoktur; çünkü sigorta şirketinin ödeme borcu sigorta sözleşmesinden doğar, merkezi veri tabanındaki bir satırdan değil. Poliçe bir borç ilişkisi kurar ve teminat kapsamındaki risk gerçekleştiğinde bu borç muaccel hâle gelir. Veri tabanına giriş yapılmış olması, borcun doğması için aranan şartlar arasında sayılmamıştır.

Ödeme için aranan unsurlar şunlardır:

• Poliçenin riziko anında yürürlükte olması
• Gerçekleşen riskin teminat kapsamında bulunması
• Kazanın ve hasarın belgelenmiş olması
• Zorunlu trafik sigortasında kusur durumunun belirlenmiş olması
• Genel şartlarla belirlenen belgelerin sigortacıya iletilmiş olması

Bu unsurlar tamamlandığında ödeme yapılır. Kayıt ise, m.15/5’in ifadesiyle, ihbardan ödemenin sonuçlanmasına kadar süreci takip eden bir veri akışıdır. Sürecin önünde değil, yanında ilerler.

Pratikte sıkça karşılaşılan üç senaryo bu tabloyu somutlaştırır. Birincisinde onarım tamamlanmış ve ödeme yapılmıştır, ancak sorgulamada tutar görünmemektedir; burada kayıt vardır, kesinleşmesi beklenmektedir. İkincisinde araç servistedir, eksper onayı verilmiştir ama sorguda henüz bir şey yoktur; onarımın başlaması için gereken şey eksper raporudur, kayıt değildir. Üçüncüsünde pert işlemi yapılmış, rayiç bedel ödenmiştir; kayıt pert kararının kesinleşmesiyle nihai hâlini alır.

Sigorta Şirketi Neye Göre Ödeme Yapar?

Ödeme kararı dosya belgelerine dayanır. Sigorta şirketinin baktığı unsurlar bellidir ve merkezi kayıt bunların arasında yer almaz:

• Kaza tespit tutanağı ya da taraflar arasında düzenlenmiş anlaşmalı tutanak
• Kazaya ve hasarlı araca ilişkin fotoğraflar
• Eksper raporu
• Parça ve işçilik faturaları
• Kusur durumu ve poliçe teminatının kapsamı
• Ruhsat, kimlik ve banka hesap bilgileri

Bu belgeler tamamlandığında ödeme takvimi işlemeye başlar ve takvim poliçe türüne göre değişir. İnternette sıkça verilen tek bir “standart süre” yoktur; üç ayrı rejim vardır ve hangi rejimin uygulandığı sürenin ne zaman dolduğunu belirler.

Rejim	Ödeme süresi	Süre neyle başlar	Dayanak
Zorunlu trafik sigortası	8 iş günü	Genel şartlarla belirlenen belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletilmesi	KTK m.99/1
Kasko	10 iş günü; her hâlde ihbardan itibaren 45 gün sonunda muaccel	Belgelerin eksiksiz teslimi ve kararlaştırılmışsa eksper raporunun ulaşması	Kasko Genel Şartları B.3.3.4.1
Genel hüküm	Araştırmanın bitimi; her hâlde ihbardan 45 gün	Rizikonun ve belgelerin bildirilmesi	TTK m.1427/2
İnceleme 3 ayı aşarsa, hasarın belirlenen kısmı için en az %50 oranında avans ödenir (TTK m.1427/3).

Süre dolduktan sonrası için önemli bir ayrıntı var: TTK m.1427/4 uyarınca “borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.” Yani ayrıca ihtarname çekmeniz gerekmez; gecikme faizi kendiliğinden işlemeye başlar. Aynı maddenin beşinci fıkrası, sigortacının temerrüt faizi ödeme borcundan kurtulmasını öngören sözleşme hükümlerini geçersiz sayar. Zorunlu trafik sigortasında sekiz iş gününe uymayan sigortacı ayrıca idari yaptırımla karşılaşır (KTK m.99/3).

Bu tablonun pratik değeri şudur: “Paranın yatmasını Tramer kaydını bekliyorum” demek, süreyi yanlış yerden saymaktır. Süre kayıtla değil belgelerin teslimiyle başlar. Bu nedenle belgelerin sigortacıya ulaştığı tarihi belgelemek — iadeli taahhütlü posta, KEP ya da sistem üzerinden alınan kayıt numarası — ödeme gecikirse en önemli delildir.

Ödenen tutarın servis faturasının altında kalması ayrı bir sorundur ve farkın nasıl talep edileceği başka bir sürece tabidir; ayrıntı için hasar fark bedeli nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz.

Tramer Kaydı Oluşmadan Ödeme Yapılmasının Hukuki Dayanağı

Tramer kaydı oluşmadan hasar ödemesi yapılabilmesinin dayanağı tek bir maddede değil, birbirini tamamlayan dört düzenlemede yatar. Aşağıdaki zincir, ödeme borcunun kayıttan bağımsız olduğunu adım adım gösterir.

Birinci halka – borcun kaynağı. Sigortacının ödeme yükümlülüğü sigorta sözleşmesinden doğar. Sözleşme, teminat kapsamındaki risk gerçekleştiğinde tazminat ödeme borcu kurar. Türk Ticaret Kanunu m.1427/2, tazminatın rizikonun ve tazminatın kapsamının belirlenmesi için gerekli belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra ödeneceğini söyler. Maddede “merkezi veri tabanına kayıt” diye bir şart geçmez.

İkinci halka – zorunlu trafik sigortasında sürenin başlangıcı. Karayolları Trafik Kanunu m.99/1, sekiz iş günlük süreyi “genel şartlarla belirlenen belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten itibaren” başlatır. Süreyi başlatan olay belge teslimidir, kayıt oluşumu değil.

Üçüncü halka – merkezin görevi. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği’nin amaç ve görev maddeleri (m.10/1, m.16/1-2) merkeze veri toplama, saklama, takip ve paylaşım görevi verir. Ödemeye izin verme, onaylama ya da askıya alma gibi bir yetki hiçbir maddede sayılmamıştır. Merkez, sürecin tarafı değil kaydedicisidir.

Dördüncü halka – kaydın yönü. Yönetmelik m.15/5, şirketlere “ihbardan ödemenin sonuçlanmasına kadar” bilgi verme yükümlülüğü yükler. Bu ifade, kaydın ödemeyi izlediğini açıkça ortaya koyar. Bir yükümlülüğün yönü ters çevrilerek şart hâline getirilemez.

Zincirin sonucu şudur: sigortacı, teminat dışılık, kusur oranı ya da belge eksikliği gibi sözleşmeden ve kanundan kaynaklanan bir sebebe dayanmadan ödemeyi geciktiremez. “Kayıt henüz oluşmadı” bu sebeplerden biri değildir. Teminat dışılığın ispatı bakımından da yük sigortacıdadır: TTK m.1409/2 uyarınca, meydana gelen rizikonun teminat dışında kaldığını ispat etmek sigortacıya düşer ve m.1452/3 bu kuralın sigortalı aleyhine değiştirilmesini yasaklar.

Sigorta şirketi kayıt yokluğunu gerekçe gösterirse ne yapılır?

Yazılı gerekçe istemek ilk adımdır. Sözlü olarak söylenen “sistemde görünmüyor, bekleyin” ifadesinin hukuki bir karşılığı yoktur. Talebinizi ve red gerekçesini yazıya döktüğünüzde iki şey birden elde edersiniz: sürenin başladığı tarih belgelenir ve gerekçenin mevzuata dayanıp dayanmadığı görülür.

Cevap alınamaz ya da cevap talebi karşılamazsa yol açıktır. Karayolları Trafik Kanunu m.97 uyarınca sigortacıya yazılı başvuru yapılır; 15 gün içinde yazılı cevap gelmez veya gelen cevap talebi karşılamazsa dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yolu açılır. Bu başvurunun zamanaşımını kesmediğini de not etmek gerekir; süreler bağımsız işler.

Onarım Sürecinde Tramer Zorunlu mu?

Hayır. Onarımın başlaması için gereken şey merkezi kayıt değil, eksper onayıdır. Yetkili servis ya da anlaşmalı onarım merkezi işleme başlamadan önce sigorta şirketinin ya da eksperin onayını bekler; sorgulama ekranında kayıt görünüp görünmemesi bu adımı etkilemez.

Onarım merkezinin seçimi konusunda da yaygın bir yanlış vardır. Zorunlu trafik sigortasında hak sahibi, aracını dilediği onarım merkezinde onartmayı talep edebilir. Sigortacı, uygulayacağı bedele ilişkin bildirimini hasar ihbarından itibaren iki iş günü içinde yapmazsa, bildirim konusu bedeli hak sahibine karşı ileri süremez.

Yetkili servis Tramer’e işler mi?

Servisin kendisi merkezi veri tabanına kayıt girmez. Veri girme yükümlülüğü sigorta şirketine aittir (m.15/3, m.23/3). Servis yalnızca onarım işlemini yapar ve faturasını dosyaya sunar. Dolayısıyla “yetkili serviste yaptırırsam Tramer’e işler, özel serviste yaptırırsam işlemez” şeklindeki ayrım yanlıştır.

Belirleyici olan servisin türü değil, onarımın sigortaya ihbar edilip edilmediğidir. Sigorta dosyası üzerinden yürüyen her onarım — yetkili serviste de olsa, özel serviste de olsa — kayda konu olur. Sigortaya hiç bildirilmeyen bir onarım ise hiçbir serviste kayıt doğurmaz.

Kendi cebimden onarım yaptırırsam Tramer’e yansır mı?

Hayır. Hasarı sigortaya hiç ihbar etmeden, masrafı kendiniz karşılayarak yaptırdığınız onarım merkezi veri tabanına yansımaz. Sisteme girilecek bir hasar dosyası oluşmadığı için kayıt da doğmaz. Mini onarım, cam değişimi, boyasız göçük düzeltme gibi işlemler için de aynı kural geçerlidir: ölçüt işlemin küçüklüğü değil, sigortaya başvurulup başvurulmadığıdır.

Kaskodan yaptırılan cam değişimi ise bir hasar dosyası açılmasını gerektirdiği için kayda konu olur. Bazı poliçelerde cam hasarı için hasarsızlık indirimini korumaya yönelik özel şartlar bulunabilir; ancak bu, kaydın oluşmadığı anlamına gelmez, yalnızca indirim uygulamasını etkiler. İki soruyu ayrı tutmak gerekir: kayıt oluşur mu ve kayıt primimi etkiler mi.

Kendi imkânıyla onarım yaptırmanın bir maliyeti daha vardır. Karşı tarafın kusurlu olduğu bir kazada aracınızı kendi paranızla onartırsanız, kusurlu tarafın sigortacısına yönelteceğiniz talep bakımından ispat yükünüz ağırlaşır; hasarın kapsamını gösteren eksper raporu dosyada bulunmaz. Bu nedenle kayıt kaygısıyla ihbardan kaçınmak, çoğu zaman kazançtan çok kayıp getirir.

Kasko ve Trafik Sigortasında Fark Var mı?

Evet, fark vardır — ve bu farklar internetteki kaynakların çoğunda “ikisi de aynı şekilde işler” denilerek atlanır. Ortak nokta şudur: her iki poliçede de ödeme kararı dosya üzerinden verilir, kayıt sonradan yansır. Ancak süreler, kaydın hukuki temeli ve tazminat hesabı bakımından dört ayrı noktada ayrışırlar.

Konu	Zorunlu trafik sigortası	Kasko
Kimin zararını karşılar	Karşı tarafın (üçüncü kişinin) zararı	Kendi aracınızın zararı
İhbar süresi	10 gün (ZMSS Genel Şartları B.1.1/a)	5 iş günü (Kasko GŞ B.1.1)
Ödeme süresi	8 iş günü (KTK m.99/1)	10 iş günü, her hâlde ihbardan 45 gün (B.3.3.4.1)
Onarımda kıymet artışı	Tazminattan indirilemez (ZMSS GŞ B.2)	Bariz kıymet artışı poliçede yazılıysa indirilebilir (B.3.3.2.3)
Değer kaybı teminatı	Maddi zararlar teminatı içinde (A.5/a)	Genel şartlarda yok; ancak ek sözleşmeyle
Veri tabanına giriş temeli	m.10/2-a – zorunlu sigortalar kapsamında	m.10/2-ç – Yönetim Komitesi kararıyla ilave edilen veri
Zamanaşımı	2 yıl / her hâlde 10 yıl (KTK m.109/1)	Muacceliyetten 2 yıl (Kasko GŞ C.10)

Tablodaki son satırlardan biri özellikle önemlidir. Kaskodan yapılan bir onarım da merkezi veri tabanında görünür; çünkü yönetmeliğin m.3/i hükmü “trafik sigortaları” tanımının içine kaskoyu da almıştır. Ancak kasko verileri m.10/2-a kapsamında zorunlu olarak değil, m.10/2-ç uyarınca Yönetim Komitesi kararıyla ilave edilen veri olarak sisteme girer. Ayrıca hayat dışı tüm hasarlar bakımından m.15/3 zaten geçerlidir. Sonuç: kaskodan yapılan işlem hasar kaydı doğurur.

Bir başka kritik ayrım kıymet artışı kuralındadır. Kaskoda onarım sonucu araçta bariz bir kıymet artışı meydana gelirse, bu fark — hangi parçaya hangi oranda uygulanacağı poliçede yazılı olmak kaydıyla — tazminattan indirilebilir. Zorunlu trafik sigortasında ise durum tam tersidir: parça değişimi sonucu araçta kıymet artışı meydana gelmiş olsa dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez. Aynı olay, hangi poliçeden ilerlediğinize göre farklı sonuç doğurur.

Hasar Dosyası Kapanmadan Tramer Görünür mü?

Evet, görünür. Dosya kapanmadan önce de kayıt vardır; farklı olan şey kaydın niteliğidir. Dosya açık durumdayken kayıt muallak olarak tutulur: hasar ihbar edilmiştir, karşılık ayrılmıştır, ancak ödeme henüz yapılmamış ya da tutar kesinleşmemiştir. Yönetmelik m.23/3 muallak tazminat verilerinin gün sonuna kadar iletilmesini zorunlu kılarak bu ara aşamayı açıkça tanır.

Bu aşamada sorgulama ekranında satır görünür ama tutar alanı boş ya da sıfır olabilir. Böyle bir görüntü “kayıt yok” anlamına gelmez; “kayıt var, tutarı henüz kesinleşmedi” anlamına gelir. Dosya kapandığında tutar sabitlenir ve kayıt nihai hâlini alır.

Ekspertiz raporu tarafında da benzer bir kademe vardır. Eksperin düzenlediği ön rapor ile kesin rapor farklı işlevlere sahiptir: ön raporda tutar kesinleşmemiştir, kesin raporda kesinleşir ve itiraz süresi kesin raporun bildirimiyle işlemeye başlar. Raporlar, Kurumun erişimine açık, konusuna göre ayrılmış güvenli Tek Tip Rapor Bankası’nda saklanır (m.15/7).

Muallak, Bedelsiz ve Fiyatsız Hasar Kaydı Ne Demek?

Sorgulama sonucunda “hasar var ama tutar yazmıyor” görüntüsüyle karşılaşmak, kaydın anlaşılmadığı en yaygın durumdur. Bu görüntünün ardında birkaç farklı hâl olabilir ve hepsinin anlamı ayrıdır. İnternette bu ayrımı yapan kaynak neredeyse yoktur; oysa satırın hangi kategoriye girdiği, aracın değeri ve sizin haklarınız bakımından doğrudan sonuç doğurur.

Görünen ifade	Ne anlama gelir	Ne yapmalı
Muallak hasar	Hasar ihbar edilmiş, karşılık ayrılmış, ödeme henüz sonuçlanmamış	Dosya kapanınca tutar kesinleşir; beklenir
Bedelsiz / fiyatsız kayıt	Kayıt var, ödeme tutarı sisteme yansımamış ya da ödeme hiç yapılmamış	Dosya durumu şirketten yazılı sorulur
Tutar alanı boş	Genellikle muallak aşama; bazen veri iletim hatası	Hata ise m.23/4 uyarınca düzeltme istenir
Kapalı, tutarlı	Dosya sonuçlanmış, ödenen tazminat kaydedilmiş	Kayıt nihaidir; itiraz düzeltme talebiyle olur
Kayıt yok	İhbar hiç yapılmamış ya da sorgulanan kayda erişim yetkiniz yok	İhbar durumu ve erişim yetkisi ayrı ayrı kontrol edilir

Bedelsiz hasar kaydı ne demek?

Bedelsiz hasar kaydı, sistemde bir hasar satırının bulunduğu ancak o satırda ödeme tutarının yer almadığı durumu anlatır. İki sebebi olabilir: dosya hâlâ muallak aşamadadır ve tazminat kesinleşmemiştir, ya da dosya kapanmış olmasına rağmen bir ödeme yapılmamıştır. İkinci ihtimal, ihbar edilip sonradan takip edilmeyen ya da teminat dışı kaldığı için reddedilen dosyalarda görülür.

Hasar kaydında tutar neden yazmıyor?

Tutar alanının boş görünmesinin en sık sebebi, muallak tazminat verisinin henüz kesinleşmemiş olmasıdır. Yönetmelik m.23/3 muallak verilerin gün sonuna kadar iletilmesini zorunlu kılar; yani veri gönderilir, ancak kesin tutar dosya sonuçlanınca oluşur. İkinci ihtimal veri iletim hatasıdır ve bu durumda m.23/4 uyarınca şirketten düzeltme istenir. Üçüncü ihtimal, kaydın çarpma ya da hasar türü bilgisini taşıyıp ödeme kalemini hiç içermemesidir.

Bedelsiz görünen bir kayıt, aracın hasar görmediği anlamına gelmez. Aksine, ihbar edilmiş bir hasarın varlığını gösterir; sadece parasal boyutu sisteme yansımamıştır. İkinci el alım satımda bu satır çoğu zaman göz ardı edilir ve alıcı, aracın temiz olduğunu sanır. Doğru yaklaşım, tutarsız görünen her satır için dosyanın durumunu ayrıca sorgulamaktır.

Tutarın yanlış yazıldığını düşünüyorsanız hukuki yol açıktır. Yönetmelik m.23/4, merkez tarafından hatalı gönderildiği tespit edilen bilgilerin gecikmeksizin düzeltilmesini ve düzeltme kayıtlarının en çok bir günlük gecikmeyle merkeze iletilmesini şirketin yükümlülüğü sayar. Hasar kaydındaki tutarın araç değerine etkisi ayrı bir konudur; bu eksen için hasar kaydı tutarının araç değerine etkisi yazımızı inceleyebilirsiniz.

Hasar Durumu Kapalı Ödeme Ne Anlama Gelir?

Sorgulama sonucunda görülen “kapalı ödeme” ifadesi, hasar dosyasının sonuçlandığını ve ödemenin yapıldığını gösterir. Dosya artık işlem görmemektedir: eksper incelemesi tamamlanmış, tazminat hesaplanmış, ödeme gerçekleşmiş ve kayıt kesin tutarıyla sisteme işlenmiştir. Bu, dosyanın normal seyrinde ulaştığı son aşamadır.

Karıştırılan nokta şudur: “kapalı” kelimesi kaydın silindiğini ya da görünmeyeceğini değil, dosyanın kapandığını anlatır. Kayıt yerinde durur ve aracın geçmişinde görünmeye devam eder. Dosyanın kapanması kaydın kalkması değil, kesinleşmesidir.

Kapalı bir dosyanın yeniden hareketlenmesi de mümkündür. Ek parça değişimi, revize eksper raporu ya da yargı kararı sonrasında tutar güncellenebilir. Yönetmelik m.23/3 son cümlesi bunu açıkça düzenler: “Yargı mercilerinde verilen kararlar doğrultusunda hasar verilerinin değişmesi hâlinde veri tabanında gerekli güncellemeler üye sigorta şirketi tarafından yapılır.”

Kısmi Hasar Nedir, Kayıtta Nasıl Görünür?

Kısmi hasar, aracın onarımının ekonomik olarak mümkün olduğu, yani hasarın aracı tam hasarlı hâle getirmediği durumları anlatır. Kasko Genel Şartları B.3.3.2.3 kısmi hasarda ödenecek kalemleri belirler: “onarım masrafları ve onarımın layıkı ile yapılabileceği en yakın yere kadar olan gerekli çekilme ve nakil masrafları”. Karşıtı olan tam hasarda ise araç onarılmaz, rayiç bedel üzerinden ödeme yapılır.

Hasar türü	Ne yapılır	Kayıtta görünümü
Kısmi hasar	Araç onarılır, onarım bedeli ödenir	Onarım tutarıyla hasar kaydı
Ağır hasar	Onarım mümkün ama ağır hasar tespiti yapılır	Ağır hasar kaydı; tescil belgesine kaşe şartı
Tam hasar (pert)	Onarım ekonomik değil; rayiç bedel ödenir	Pert kaydı; hurda veya çekme belgesi

Kısmi hasar ne demek?

Kısmi hasar, aracın onarılabilir durumda olduğu ve onarım bedelinin ödendiği hasar türüdür. Karşıtı tam hasardır: onarım ekonomik olmadığında araç onarılmaz, rayiç bedel ödenir. Poliçe ekranlarında ve hasar kayıtlarında görülen “hasar türü: kısmi hasar” ifadesi de bunu anlatır. Kısmi hasar, hasarın küçük olduğu anlamına gelmez; onarımın mümkün olduğu anlamına gelir.

Ağır hasar ve pert kayıtlarında 1 Temmuz 2026’dan bu yana geçerli olan önemli bir kural vardır: ağır hasar tespiti yapılmışsa, “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi ibraz edilmeden tazminat ödenmez; tam hasarda ise hurda tescil belgesi aranır. Bu, ödeme takvimini doğrudan etkileyen bir belge şartıdır ve kayıt görünürlüğüyle ilgisi yoktur. Ayrımın ayrıntısı için pert araç ve ağır hasar farkı yazımıza bakabilirsiniz.

Kayıtta Görünen ve Görünmeyen Bilgiler

Kaydın kapsamı yönetmelikte çizilmiştir ve bu sınır, en sık sorulan üç sorunun cevabını birlikte verir. m.15/8 birebir şöyledir: “Sigorta şirketleri hasar bedelleri ve ödeme yapılan kişi kimlik bilgilerini veri tabanına girmek zorundadır.” Madde, tutarın hangi kalemlerden oluştuğuna dair bir ayrım yapmaz.

Hasar kaydına işçilik dahil edilir mi?

Evet. Hüküm “hasar bedelleri” der; parça bedeli ile işçilik bedelini birbirinden ayırmaz. Sisteme giren rakam, dosya kapsamında ödenen toplam tazminattır: parça, işçilik, boya ve varsa çekici masrafı dâhil. Bu nedenle “işçilik hariç tutulur, sadece parça yazılır” bilgisi doğru değildir. Konunun değer kaybı boyutuyla birlikte ayrıntısı için değer kaybının kayda işlenmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Karşı tarafın hasarı tramerde görünür mü?

Hayır. Erişim hakkınız, taraf olduğunuz sözleşmelerle sınırlıdır. Yönetmelik m.24/1, sigortalılara “taraf oldukları sigorta sözleşmeleri ile ilgili” özet sigorta ve hasar bilgilerine erişim imkânı sağlar. Karşı sürücünün kendi aracına ilişkin dosyası bu kapsamın dışındadır.

Ekspertiz raporları bakımından sınır daha da katıdır: m.15/9 uyarınca “Ekspertiz Raporları Kurumun izni olmadan üçüncü kişilere verilemez.” Karşı tarafın raporunu talep ediyorsanız yol, sorgulama ekranı değil, dava ya da tahkim dosyasında delil olarak istenmesidir. Bu, rakip kaynakların hemen hiçbirinde yer almayan ama pratikte sürekli sorulan bir sınırdır.

Değer kaybı ödemesi kayıtta ayrı görünür mü?

Değer kaybı tazminatı, zorunlu trafik sigortasında maddi zararlar teminatının içinde yer alır ve aynı hasar dosyası üzerinden ödenir. Bu nedenle ayrı ve yeni bir hasar kaydı doğurmaz; kaydı doğuran olay kazanın ihbarıdır. Dolayısıyla “değer kaybı istersem aracıma ikinci bir kayıt daha düşer” endişesinin mevzuatta karşılığı yoktur.

Kayıt Sonradan Artabilir mi?

Evet, artabilir. İlk aşamada düşük bir tutar görünen dosyada, sonradan ek ödeme yapıldığında kayıt güncellenir. Bu genellikle üç sebeple olur: onarım sırasında görülen ilave parça değişimi, eksper raporunun revize edilmesi ya da yargı kararı sonrası tutarın değişmesi.

Üçüncü sebep, kaydın hukuki hiyerarşideki yerini de gösterir. m.23/3’ün son cümlesi uyarınca yargı mercilerinin kararları doğrultusunda hasar verileri değişirse, veri tabanındaki güncellemeyi üye sigorta şirketi yapar. Yani kayıt yargı kararına tâbidir; yargı kayda tâbi değildir. Mahkemede “sistemde şu tutar yazıyor” savunması, kararın kendisini bağlamaz; aksine karar kaydı değiştirir.

Bu, tazminat talebi bakımından da önemlidir: sigortacının yaptığı kısmi ödeme borç ikrarı sayılır ve zamanaşımını keser. Hasar bedelini ödeyip değer kaybı talebini reddeden bir şirket de ikrarda bulunmuş olur. Bu nedenle ödeme dekontunun tarihi saklanmalıdır.

Hasar Kaydı Kime Yazılır, Kusurlu Tarafa mı?

Kayıt kişiye değil, hasar gören araca ve o hasarı karşılayan poliçeye bağlanır. Kusur, kaydın hangi araca yazılacağını değil, hangi poliçeden ödeneceğini belirler. Bu ayrımı yapmayan çok sayıda kaynak nedeniyle konu sürekli yanlış anlaşılır.

Durum	Ödeyen poliçe	Kayıt hangi araca
Karşı taraf tam kusurlu, siz onun trafik sigortasından tahsil ettiniz	Karşı tarafın zorunlu trafik sigortası	Sizin aracınıza (hasar gören araç)
Siz kusurlusunuz, karşı tarafın zararı sizin sigortanızdan ödendi	Sizin zorunlu trafik sigortanız	Karşı tarafın aracına
Kendi aracınızı kaskodan onarttınız	Kendi kaskonuz	Sizin aracınıza
Her iki taraf da kusurlu (bölüşük kusur)	Kusur oranlarına göre iki poliçe	Her iki araca, kendi hasarları kadar

Kazada tramer kime yazılır?

Kayıt, tazminatın ödendiği hasarı gören araca yazılır. Karşı taraf tam kusurlu olsa ve tazminat onun poliçesinden ödense bile, onarılan araç sizinse kayıt sizin aracınızın geçmişine işlenir. Kusurun belirlediği tek şey hangi poliçenin ödeme yapacağı ve dolayısıyla kimin priminin etkileneceğidir.

Tablodan çıkan sonuç şudur: kusursuz olmanız aracınızda hasar kaydı oluşmasını engellemez. Aracınız onarıldıysa ve bu onarım bir sigorta dosyası üzerinden karşılandıysa, kayıt aracınızın geçmişine işlenir. Kusur, kaydın varlığını değil, kimin primini etkileyeceğini belirler.

Tramer Kaydı Sonradan Düzeltilebilir mi?

Evet, düzeltilebilir ve bu bir lütuf değil, şirketin yükümlülüğüdür. Yönetmelik m.23/4 birebir şöyledir: “Üye sigorta şirketleri, Merkez tarafından, hatalı olarak gönderildiği tespit edilen bilgileri gecikmeksizin düzeltmek ve düzeltme kayıtlarını en çok bir günlük gecikmeyle Merkeze iletmek zorundadır.”

Düzeltme talebinin muhatabı merkez değil, kaydı gönderen sigorta şirketidir. Veri tabanı bilgiyi kendisi üretmez; üye şirketten aldığını tutar. Bu nedenle doğrudan merkeze yapılan başvurular çoğu zaman sonuçsuz kalır. Doğru yol, hatalı kaydı gönderen şirkete yazılı başvurmaktır.

• Hatayı somutlaştırın: hangi dosya, hangi tarih, hangi tutar yanlış — kayıt dökümünü ekleyin.
• Karşı belgeyi sunun: eksper raporu, servis faturası, ödeme dekontu ya da kaza tespit tutanağı.
• Yazılı başvurun: KEP, iadeli taahhütlü posta veya şirketin resmî başvuru kanalı üzerinden; tarihi belgeleyin.
• Cevap gelmezse: Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru ya da dava yolu değerlendirilir.
• Yargı kararı çıkarsa: m.23/3 son cümlesi uyarınca güncellemeyi şirket yapmak zorundadır.

Kaydın dinamik bir veri olması, aracınızın geçmişinin sabit ve tartışılmaz olmadığı anlamına gelir. Yanlış işlenmiş bir tutar aracın ikinci el değerini düşürdüğü için, düzeltme talebi çoğu zaman doğrudan parasal bir sonuç doğurur.

Tramer Kaydı Varsa Ne Olur, Primi ve Hasarsızlık İndirimini Etkiler mi?

Kaydın en somut sonucu, poliçe yenilemesinde karşınıza çıkar. Yönetmelik m.10/2-f, merkezin görevleri arasında şunu sayar: “Hasarsızlık indirimi veya prim artırımı uygulamasında kullanılmak üzere hasar durum belgesi düzenlemek, bu belgeyi üye sigorta şirketine, acenteye veya sigortalıya bedelsiz olarak vermek.”

Bu hükümde iki bilgi birden var. Birincisi, kaydın prim hesabındaki işlevi doğrudan mevzuatta tanımlanmıştır. İkincisi ve daha az bilineni: hasar durum belgesi sigortalıya bedelsiz verilir. Bu belgeyi almak için ücret talep edilmesinin dayanağı yoktur.

Kaskoda ise sık yapılan bir hataya düşmemek gerekir. Hasarsızlık indirimi Kasko Genel Şartları’nda düzenlenmemiştir. Genel şartların C.11 maddesi konuyu özel şarta bırakır: “Bu genel şartlara, sigortalı aleyhine olmamak üzere özel şart konulabilir. Sigortalıya özel şartlar ile sağlanan hasarsızlık indirimi ve diğer menfaatler tâbi olduğu şartlara poliçede yer verilir.”

Bunun pratik karşılığı şudur: “kaskoda bir hasar indirimi bozar” ya da “bozmaz” diyen iki iddia da eksiktir. Cevap poliçenizin özel şartlarındadır ve poliçede yer verilmesi zorunludur. İndirim kaç kademe düşer, cam hasarı istisna mıdır, kaç hasara kadar korunur — hepsi orada yazar. Zorunlu trafik sigortasında ise basamak sistemi mevzuata dayalı olarak işler ve hasar durum belgesi üzerinden hesaplanır.

• Prim: yenilemede basamak düşebilir, prim artabilir.
• İkinci el değeri: kayıt aracın geçmişinde görünür, satışta pazarlık konusu olur.
• Değer kaybı hakkı: kaydın varlığı, karşı taraftan değer kaybı isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz.
• Sigortalanabilirlik: yoğun hasar geçmişi bazı şirketlerin fiyatlamasını etkileyebilir; teminat vermeme sonucu doğurmaz.

Aracında zaten hasar kaydı bulunanların en çok merak ettiği konu, yeni bir kazada değer kaybı talep edip edemeyecekleridir. Kısa cevap evettir; ayrıntısı için hasar kaydı olan araçta tekrar değer kaybı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Tramer Numarası, Tramer Borcu ve Tramer Ücreti Ne Demek?

Bu üç ifade arama sonuçlarında sık geçer ama üçü de kavram karışıklığından doğar. Her birini ayrı ayrı açmak gerekir.

Tramer numarası nedir?

Tramer numarası. Sistemin kişiye ya da araca verdiği müstakil bir numara yoktur. Uygulamada bu ifadeyle kastedilen şey genellikle sigorta şirketinin hasar dosyasına verdiği hasar dosya referans numarasıdır. Bu numara, dosya açılırken şirket tarafından üretilir ve dosya sorgulamalarında kullanılır. Sorgulama yaparken aranan “numara” da genellikle araç plakası ile ruhsat bilgileridir.

Tramer borcu nedir?

Tramer borcu. Merkezi kayıt sistemi kişilere borç yüklemez; bir tahsilat kurumu değildir. “Tramer borcu” diye anılan şey pratikte iki farklı durumdan biridir: ya sigortacının kusurlu sürücüye ya da işletene yönelttiği rücu alacağıdır, ya da zorunlu trafik sigortası yaptırılmadığı için doğan idari para cezasıdır. İkisinin de muhatabı ve hukuki dayanağı ayrıdır; kayıt sistemi yalnızca ilgili veriyi tutar.

Tramer ücreti nedir?

Tramer ücreti. Kaydın oluşması için sigortalıdan ücret alınmaz. Ücret tartışması yalnızca sorgulama tarafında doğar ve burada da net bir kural vardır: hasar durum belgesi m.10/2-f uyarınca sigortalıya bedelsiz verilir. Erişim ve bilgi ücretlerinin belirlenmesi ise m.24/6 uyarınca Yönetim Komitesi kararına bağlıdır; kamu kurum ve kuruluşlarına bu kapsamda sağlanan hizmet ücrete tabi değildir. Sorgulama kanallarının ücret durumu için hasar kaydı sorgulama yazımıza bakabilirsiniz.

Dava ve Tahkimde Tramer Kaydının Delil Değeri

Kayıt bir veri kaydıdır ve tek başına uyuşmazlığı çözmez. Bir kazanın gerçekleştiğini, dosya açıldığını ve ödeme yapıldığını göstermesi bakımından güçlü bir yan delildir; ancak kusuru, zararın kapsamını ya da tazminat miktarını belirlemez. Bu unsurlar dosya belgeleriyle ispatlanır:

• Kaza tespit tutanağı veya anlaşmalı tutanak
• Eksper raporu ve varsa itiraz eksperi raporu
• Servis faturaları ve parça listesi
• Kaza yerine ve hasarlı araca ilişkin fotoğraflar
• Poliçe ve teminat bilgileri

Kaydın hukuki hiyerarşideki yeri, m.23/3’ün son cümlesinde açıkça görülür: yargı kararı doğrultusunda hasar verileri değişirse güncellemeyi şirket yapar. Yani kayıt kararı değil, karar kaydı belirler. Sigorta Tahkim Komisyonu’na yapılan başvurularda da kayıt dökümü genellikle dosyaya eklenir; ancak kayıt bulunmasa dahi hasar belgeleri mevcutsa dosya incelenir. Tahkimde ve mahkemede esas alınan şey teminatın kapsamı ve zararın miktarıdır.

Kayıt Görünmüyorken Araç Satılırsa Ne Olur?

Satış işlemi hukuken geçerlidir; kaydın sorguda görünmemesi devri engellemez. Ancak sonradan kayıt işlendiğinde alıcı, araçta hasar geçmişi bulunduğunu görür ve bu, satıcı için ayıp sorumluluğu doğurabilir.

Türk Borçlar Kanunu bu konuda satıcı aleyhine bir çerçeve kurar. m.219 uyarınca satıcı, alıcıya karşı sattığı malın ayıplarından sorumludur ve bu ayıpların varlığını bilmese bile sorumluluğu devam eder. m.221 gereğince satıcı ayıbı alıcıdan gizlemişse, sorumsuzluk anlaşması kesin olarak hükümsüzdür. Buna karşılık m.222 uyarınca alıcının satış sırasında bildiği ayıplardan satıcı sorumlu değildir.

Bu üç maddenin birlikte sonucu şaşırtıcıdır: hasar geçmişini göstermek satıcının lehinedir. Bilinen ve alıcıya bildirilen bir hasar, sorumluluk doğurmaz; gizlenen ya da sorgulama gecikmesine güvenilerek atlanan hasar ise doğurur. “Sistemde görünmüyorsa söylemesem de olur” yaklaşımı, satıcıyı koruyan değil riske atan bir yaklaşımdır.

Tramer kayıtlı araba alınır mı?

Alınır; kayıt aracın satışını engellemez ve tek başına aracın kötü durumda olduğunu göstermez. Belirleyici olan kaydın tutarı, hasarın hangi bölgede olduğu ve değişen parçalardır. Küçük tutarlı bir tampon onarımı ile şasi müdahalesi gerektiren ağır bir hasar aynı satırda görünür ama aynı anlama gelmez. Bu nedenle kayıt dökümü, eksper raporu ve fiziksel inceleme birlikte değerlendirilmelidir. Kaydın varlığı pazarlık payı doğurur; alım kararını tek başına belirlemez.

Tramerde gözükmeyen hasar olur mu?

Olur ve bu ihtimal düşünüldüğünden daha yaygındır. Sigortaya hiç ihbar edilmemiş, masrafı araç sahibi tarafından karşılanmış her onarım sistemin dışında kalır. Ayrıca dosyası henüz kapanmamış hasarlar tutarsız görünebilir. Bu yüzden kayıt sorgusu, boya kalınlığı ölçümü ve şasi kontrolünün yerine geçmez.

Alıcı tarafında da aynı gerçek geçerlidir: kayıt görünmemesi hasarsızlık kanıtı değildir. Sistem geçmişe dönük güncelleme yapabilir; ayrıca hiç ihbar edilmemiş, kendi imkânıyla yaptırılmış onarımlar zaten hiçbir zaman görünmez. Bu nedenle alım sırasında fiziksel ekspertiz, boya kalınlığı ölçümü ve şasi kontrolü kayıt sorgusunun yerine geçmez; onu tamamlar. Satılmış aracın değer kaybı hakkının kime ait olduğu ayrı bir konudur; satılan aracın değer kaybı yazımızda ele aldık.

Kayıt Görünmediğinde İzlenecek Adımlar

Sorgulamada beklediğiniz kaydı bulamıyorsanız, panik yapmadan önce sırasıyla şu beş noktayı kontrol edin. Sıra önemlidir; çoğu vaka ilk iki adımda çözülür.

1. İhbar gerçekten yapıldı mı? Kaydı doğuran olay ihbardır (m.15/3). Sigortaya hiç bildirilmemiş bir onarım için kayıt aranmaz.
2. Doğru yerden mi sorguluyorsunuz? Erişiminiz taraf olduğunuz sözleşmelerle sınırlıdır (m.24/1). Karşı tarafın dosyası bu ekranda görünmez.
3. Dosya muallak aşamada mı? Tutar alanı boşsa kayıt yok değil, tutar kesinleşmemiş demektir.
4. Şirketten yazılı dosya durumu isteyin. Dosya numarası, açılış tarihi, mevcut durumu ve ödeme bilgisini yazılı olarak talep edin.
5. Eksiklik veya hata varsa düzeltme isteyin. m.23/4 uyarınca şirket, hatalı bilgiyi gecikmeksizin düzeltmek ve düzeltme kaydını en çok bir günlük gecikmeyle iletmek zorundadır.

Ödemeniz de gecikiyorsa süreyi kayıttan değil belge tesliminden saymayı unutmayın: zorunlu trafik sigortasında 8 iş günü, kaskoda 10 iş günü ve her hâlde ihbardan 45 gün. Süre dolduğunda sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.

Talebiniz karşılanmaz ya da sigorta şirketi kayıt yokluğunu gerekçe göstererek ödemeyi geciktirirse, süreci hukuki zeminde yürütmek gerekir. Başvuru, tahkim ve dava seçenekleri arasındaki tercih dosyanın özelliğine göre değişir: teminat sınırı, kusur tartışmasının varlığı ve talep edilen kalemler bu tercihi belirler. Dosyanızın hangi yoldan ilerlemesi gerektiğini maddi hasarlı trafik kazası hukuku alanında çalışan bir avukatla değerlendirmeniz yerinde olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Tramer kaydı oluşmadan sigorta şirketi ödeme yapabilir mi?

Evet. Tramer kaydı oluşmadan hasar ödemesi yapılabilir; çünkü sigortacının ödeme borcu poliçeden doğar, merkezi veri tabanındaki kayıttan değil. Ödeme kararı hasar dosyası, eksper raporu, poliçe teminatı ve belgeler doğrultusunda verilir. Mevzuatta ödemeyi kaydın oluşmasına bağlayan bir hüküm yoktur.

Tramer kaydını doğuran olay ödeme midir?

Hayır, ihbardır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği m.15/3 uyarınca sigorta şirketleri, eksper görevlendirmeyecek olsalar dahi ihbar edilen tüm hasarları veri tabanına girmek zorundadır. Ödeme, kaydın doğduğu an değil, kesinleştiği andır.

Tramer kaydı ne zaman sisteme işlenir?

Yönetmelik m.23/3, hasar verilerinin eş zamanlı, muallak tazminat verilerinin ise gün sonuna kadar merkeze iletilmesini zorunlu kılar. Bu nedenle uzun süreli gecikme olağan bir işleyiş değildir; şirketin bilgi verme yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâlinde Kurum gerekli tedbirleri alır.

Tramer kaydı görünmüyorsa araç hasarsız mıdır?

Hayır. Kaydın görünmemesinin üç ayrı sebebi olabilir: hasar hiç ihbar edilmemiştir, dosya muallak aşamadadır ya da sorgulanan kayda erişim yetkiniz yoktur. Kendi imkânıyla yaptırılan onarımlar da sistemde hiçbir zaman görünmez. Bu nedenle kayıt sorgusu fiziksel ekspertizin yerine geçmez.

Hasar kaydına işçilik dahil edilir mi?

Evet. Yönetmelik m.15/8 sigorta şirketlerine hasar bedellerini veri tabanına girme zorunluluğu getirir ve parça ile işçilik arasında ayrım yapmaz. Sisteme giren tutar, dosya kapsamında ödenen toplam tazminattır; parça, işçilik ve boya bedeli bu tutarın içindedir.

Kaskodan yapılan işlem Tramer’e işler mi?

Evet. Yönetmelik m.3/i kaskoyu trafik sigortaları tanımının içine alır; kasko verileri m.10/2-ç uyarınca veri tabanına ilave edilir. Ayrıca m.15/3 hayat dışı branşlarda ihbar edilen tüm hasarları kapsar. Bu nedenle kaskodan yaptırılan onarım da hasar kaydı doğurur.

Kendi cebimden onarım yaptırırsam Tramer’e yansır mı?

Hayır. Sigortaya ihbar edilmeyen ve masrafı sigortalı tarafından karşılanan onarımlar için hasar dosyası açılmaz; dolayısıyla kayıt da oluşmaz. Belirleyici olan onarımın nerede yapıldığı değil, sigortaya başvurulup başvurulmadığıdır.

Yetkili serviste onarım Tramer’e işler mi?

Servisin türü belirleyici değildir. Veri girme yükümlülüğü servise değil sigorta şirketine aittir. Sigorta dosyası üzerinden yürüyen onarım, yetkili serviste de özel serviste de kayda konu olur; sigortaya hiç bildirilmeyen onarım ise hiçbir yerde görünmez.

Bedelsiz veya fiyatsız hasar kaydı ne demek?

Kayıt vardır ancak ödeme tutarı sisteme yansımamıştır. Bu genellikle dosyanın muallak aşamada olduğunu, yani hasarın ihbar edildiğini fakat tazminatın kesinleşmediğini gösterir. Tutarsız görünen satır, aracın hasar görmediği anlamına gelmez.

Hasar durumu kapalı ödeme ne anlama gelir?

Hasar dosyasının sonuçlandığını ve ödemenin yapıldığını gösterir. Dosya artık işlem görmemektedir, tutar kesinleşmiştir. Kapalı ifadesi kaydın silindiği anlamına gelmez; kayıt aracın geçmişinde görünmeye devam eder.

Hasar kaydı kime yazılır, kusurlu tarafa mı?

Kayıt kişiye değil, hasar gören araca ve ödemeyi yapan poliçeye bağlanır. Kusursuz olsanız dahi aracınız bir sigorta dosyası üzerinden onarıldıysa kayıt aracınızın geçmişine işlenir. Kusur, kaydın varlığını değil hangi poliçeden ödeneceğini belirler.

Karşı tarafın hasar kaydını görebilir miyim?

Hayır. Yönetmelik m.24/1 erişimi taraf olunan sigorta sözleşmeleriyle sınırlar. Ekspertiz raporları bakımından sınır daha da katıdır: m.15/9 uyarınca raporlar Kurumun izni olmadan üçüncü kişilere verilemez. Karşı tarafın raporu ancak dava veya tahkim dosyasında delil olarak istenebilir.

Tramer kaydı hatalıysa düzeltilebilir mi?

Evet. Yönetmelik m.23/4 uyarınca üye sigorta şirketleri, hatalı gönderildiği tespit edilen bilgileri gecikmeksizin düzeltmek ve düzeltme kayıtlarını en çok bir günlük gecikmeyle merkeze iletmek zorundadır. Düzeltme talebinin muhatabı merkez değil, kaydı gönderen sigorta şirketidir.

Tramer kaydı poliçe primini ve hasarsızlık indirimini etkiler mi?

Zorunlu trafik sigortasında kayıt, hasar durum belgesi üzerinden basamak hesabına girer; bu belge m.10/2-f uyarınca sigortalıya bedelsiz verilir. Kaskoda ise hasarsızlık indirimi genel şartlarda düzenlenmemiştir; Kasko Genel Şartları C.11 konuyu, sigortalı aleyhine olmamak kaydıyla özel şarta bırakır. Bu nedenle kaskoda cevap poliçenizin özel şartlarındadır.

Ödeme yapıldığı hâlde kayıt görünmüyorsa ne yapmalıyım?

Önce sigorta şirketinden dosya durumunu yazılı olarak isteyin: dosya numarası, açılış tarihi, güncel durumu ve ödeme bilgisi. Kayıt eksik ya da hatalıysa m.23/4 uyarınca düzeltme talep edin. Talebiniz karşılanmazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru veya dava yolu değerlendirilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosyanın koşulları farklıdır; kendi durumunuza ilişkin karar vermeden önce bir avukata danışmanız önerilir.