Hasar Fark Bedeli Nasıl Alınır? (Servis Sigorta Farkı)

Hasar fark bedeli, trafik kazasından sonra servisin düzenlediği onarım faturası ile sigorta şirketinin ödediği tutar arasında kalan açığı ifade eder. Uygulamada aynı kaleme “servis sigorta farkı” ya da kısaca “hasar farkı” da denir. Sigorta şirketi poliçe kapsamında hesapladığı bedeli öder; servis ise kullandığı parçaya, işçilik saat ücretine ve üretici standardına göre faturalandırır. Aradaki tutar, kaza sonrası araç sahibinin karşısına çoğu zaman beklenmedik bir masraf olarak çıkar.

Bu farkın kendiliğinden araç sahibinin üzerinde kalması gerekmez. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren metni, hangi parçanın hangi sırayla kullanılacağını ve ispat yükünün kimde olduğunu açıkça düzenler. Kasko poliçesinde ise sonucu doğrudan poliçe metni belirler. Aşağıda farkın neden doğduğu, hangi hâllerde tahsil edilebildiği, başvurunun nasıl yapıldığı ve reddedilirse hangi merciye gidileceği kanun ve genel şart maddeleriyle birlikte anlatılıyor.

Hasar Farkı Nedir, Hasar Fark Bedeli Ne Demek?

Hasar farkı, bir trafik kazasında aracın onarımı için gerçekten ödenen tutar ile sigorta şirketinin karşıladığı tutar arasındaki eksik kalan kısımdır. Hasar fark bedeli, hasar farkı bedeli ve hasar farkı ödemesi aynı kalemi anlatan ifadelerdir; hukuki karşılığı, kaza nedeniyle malvarlığında meydana gelen ve henüz karşılanmamış zarardır. Hasar onarım bedeli ise sigortacının hesabına esas aldığı ham tutarı ifade eder ve fark, bu tutar ile fatura arasındaki mesafeden doğar.

Terimin karıştığı yer, farkın hangi hukuki ilişkiden doğduğudur. Fark; karşı tarafın trafik sigortacısından, kendi kasko şirketinizden ya da doğrudan kusurlu sürücü ve işletenden istenebilir. Üçünün dayanağı ve sınırı farklıdır. Aşağıdaki tablo, uygulamada birbirinin yerine kullanılan kavramları ayırır.

Kavram	Neyi ifade eder	Muhatap
Hasar fark bedeli (servis sigorta farkı)	Onarım faturası ile sigorta ödemesi arasındaki açık	Sigortacı ve/veya kusurlu sürücü-işleten
Araç değer kaybı	Onarım sonrasında ikinci el satış değerindeki düşüş	Karşı tarafın ZMSS sigortacısı, işleten, sürücü
Pert farkı	Aracın rayiç değeri ile sigortacının teklif ettiği bedel arasındaki fark	Poliçeyi düzenleyen sigortacı
Araç mahrumiyet bedeli	Araç serviste kaldığı sürece kullanımdan yoksun kalma zararı	Yalnız kusurlu sürücü ve işleten (ZMSS teminatı dışı)
Hasar onarım bedeli	Sigortacının hesabına esas aldığı onarım tutarı	—

Hasar Farkı Bedeli Nedir, Hasar Farkı Ödemesi Nedir?

Hasar farkı bedeli ile hasar fark bedeli aynı kalemi anlatır; ikisi de faturaya konu gerçek onarım maliyeti ile sigortacının karşıladığı tutar arasındaki açığı ifade eder. Hasar farkı ödemesi ise bu açığın sigortacı, İMM sigortacısı ya da kusurlu taraf tarafından karşılanmasını anlatır. Ödeme, kendiliğinden yapılan bir işlem değildir: yazılı başvuru, fark kalemlerinin gerekçelendirilmesi ve gerektiğinde tahkim ya da dava aşamasıyla elde edilir.

Hasar Farkı Tazminatı Nedir, Hasar Farkı Tazminatı Nasıl Alınır?

Hasar farkı tazminatı, fark bedelinin hukuki talep hâline gelmiş biçimidir ve çoğu dosyada onarım farkının yanında araç değer kaybı, mahrumiyet bedeli ve varsa ekspertiz gideri gibi kalemleri de kapsayacak biçimde kurulur. Hasar farkı tazminatı, önce sigortacıya yazılı başvuruyla, cevap gelmez ya da yetersiz kalırsa Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yoluyla alınır. Her kalemin muhatabı ayrı olduğu için talep, kalem kalem ve doğru davalıya yöneltilerek kurulmalıdır.

Sigorta Şirketi Neden Eksik Ödeme Yapar?

Sigorta şirketi eksik ödemeyi kural olarak keyfî bir karardan değil, kendi hasar değerlendirme kriterlerinden hareketle yapar. Sigortacı hasarı öderken poliçe genel şartlarını, eksper raporunu ve kendi onarım uygulamasını esas alır. Bu kriterlerin bir kısmı mevzuata dayanır, bir kısmı ise 1 Temmuz 2026’dan bu yana dayanağını yitirmiştir. Eksikliğin hangi başlıktan doğduğunu bilmek, itirazın nereye yöneltileceğini belirler.

Rayiç Bedel Uygulaması

Sigorta şirketleri parçaları çoğu zaman yetkili servis fiyatından değil, eşdeğer parça ya da yeniden kullanılabilir parça rayici üzerinden hesaplar. Bu hesaplama kendiliğinden hukuka aykırı değildir; ancak hangi sırayla hangi parçanın kullanılacağı artık Genel Şartlarda yazılıdır ve sigortacı bu sırayı serbestçe belirleyemez. Aracın markası, yaşı ve hasar gören parçanın orijinal olup olmadığı sonucu doğrudan değiştirir.

İşçilik Saat Ücreti Farkı

Yetkili servislerin işçilik saat ücretleri ile sigorta şirketinin kabul ettiği saat ücretleri farklı olabilir. Özellikle büyük şehirlerde bu fark tek başına ciddi tutarlara ulaşır. İşçilik kalemindeki itirazın dayanağı, servisin uyguladığı ücretin bölgedeki emsal uygulamayla uyumlu olduğunun belgelenmesidir; bu nedenle işçilik dökümünün saat bazında ayrıştırılmış olarak alınması önem taşır.

Amortisman ve Eskime Payı

Sigorta şirketleri bazı parçalarda “eskime payı” ya da “kıymet artışı” gerekçesiyle kesinti uygulayabilmekteydi. Zorunlu trafik sigortasında bu kesintinin dayanağı kalmamıştır: ZMSS Genel Şartları B.2.1, parça değişimi kurallarını düzenleyen her iki fıkrayı da aynı cümleyle bitirir — “Bu fıkranın uygulanması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelmiş olsa dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez.” Dolayısıyla trafik sigortası dosyasında eskime payı kesintisi, artık genel şart metnine aykırıdır.

Kaskoda durum terstir. Kasko Genel Şartları 3.3.2.3, kısmi hasarda “onarım sonucunda araçta bariz bir kıymet artışı meydana gelirse, bu fark tazminat miktarından indirilebilir” der; ancak indirim yapılabilmesi için hangi parçalara ne oranda indirim yapılacağının poliçede yazılı olması gerekir. Poliçede böyle bir düzenleme yoksa kaskoda da kesinti yapılamaz.

Anlaşmalı Servis Bedeli Üzerinden Hesaplama

Eksik ödemenin en sık görülen dördüncü sebebi, sigortacının aracı kendi anlaşmalı servisinde onarılsaydı ödeyeceği bedel üzerinden hesap yapmasıdır. Bu yetki ZMSS Genel Şartları B.2.2’de tanınmıştır, fakat mutlak değildir; sigortacının bu bedel uygulamasını belirli bir süre içinde bildirmesi şarttır. Süre kaçırıldığında sigortacı bu savunmayı kullanamaz. Ayrıntısı aşağıda ayrı başlıkta ele alınıyor.

Eksik ödemenin branştan bağımsız genel çerçevesi — hangi kalemin kime karşı ileri sürüleceği, sigortacının ödeme süreleri, eksper raporuna itiraz, ibranamenin sonuçları ve merci seçimi — için sigorta şirketinin eksik ödeme yapması halinde ne yapılır başlıklı yazımız incelenebilir.

Orijinal Parça ve Eşdeğer Parça: 1 Temmuz 2026 Rejimi

Hasar fark bedeli tartışmalarının büyük bölümü tek bir soruda düğümlenir: parça orijinal mi olmalıydı, eşdeğer mi? Bu sorunun cevabı 1 Temmuz 2026’dan bu yana Genel Şartların kendisinde yazılıdır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2 maddesinin 2.1 inci fıkrası, 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle baştan yazıldı ve iki ayrı hâl için iki ayrı sıra kurdu.

Hasar gören parça orijinalse: “Hasar hâlinde, hasar gören orijinal parçanın onarımı mümkün değilse orijinal parça ile değiştirilir. Ancak, hak sahibinin onayının alınması veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkân olmaması hâlinde hasar gören parça, yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça ile değiştirilir. Bu fıkra kapsamında hak sahibinden onay alındığını veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkân olmadığını ispat yükü sigortacıya aittir.”

Hasar gören parça zaten orijinal değilse sıra tersine döner: önce yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça, bu mümkün değilse orijinal parça kullanılır. Bu hâlde eşdeğer parçayla değişim imkânı varken orijinal parçayla onarım yapılırsa, sigortacının sorumluluğu kaza tarihi itibarıyla benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre eşdeğer parça bedeliyle sınırlıdır. Bu imkânın bulunduğunu ispat yükü de yine sigortacıdadır.

Durum	Kural sıra	İspat yükü	Kıymet artışı
Hasar gören parça orijinal	Onarım mümkün değilse → orijinal parça. Eşdeğere geçiş ancak onay ya da imkânsızlıkla	Sigortacıda	İndirilemez
Hasar gören parça orijinal değil	Onarım mümkün değilse → yeniden kullanılabilir/eşdeğer. Mümkün değilse orijinal	Sigortacıda	İndirilemez
Eşdeğer imkânı varken orijinalle onarım	Sorumluluk eşdeğer parça bedeliyle sınırlı	Sigortacıda	—

Bu düzenlemenin pratik sonucu şudur: fark bedeli tartışmasında ispat yükünü taşıyan taraf, kural olarak araç sahibi değil sigortacıdır. Sigortacı eşdeğer parça bedeli üzerinden ödeme yapmışsa, ya hak sahibinden onay aldığını ya da orijinal parçayla değiştirme imkânının bulunmadığını ortaya koymak zorundadır. Bu ikisi dosyada gösterilemiyorsa, orijinal parça bedeli ile yapılan ödeme arasındaki fark talep edilebilir hâle gelir.

Yeni model araçlarda sensörlü, kalibrasyon gerektiren veya sürüş destek sistemine bağlı parçalarda eşdeğerle değişim teknik olarak mümkün olmayabilir. Bu durum, yukarıdaki maddedeki “imkân olmaması” ölçütünün araç sahibi lehine işlediği tipik hâldir ve servisin yazılı teknik açıklamasıyla ortaya konur.

Kasko ve Trafik Sigortasında İki Ayrı Fark Rejimi

Hasar fark bedeli hakkında verilen genel cevapların çoğu, farkın hangi poliçeden doğduğunu ayırmadığı için yanıltıcı olur. Aynı fatura, kendi kaskonuzdan onarım yaptırdıysanız bambaşka, karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından tahsil ediyorsanız bambaşka bir rejime tabidir. İkisi arasındaki farklar tek tablo hâlinde şöyledir.

Ölçüt	Zorunlu trafik sigortası (ZMSS)	Kasko
Dayanak	ZMSS Genel Şartları + KTK m.91 vd.	Kara Araçları Kasko Genel Şartları + poliçe özel şartları
Parça türü	B.2.1 — kanunî sıra; eşdeğere geçiş onay/imkânsızlık şartına bağlı	3.3.2.1 — poliçede yazılı olan; belirleme yoksa sigortalının tercihi
Servis seçimi	B.2.2 — dilediği onarım merkezi; sigortacı anlaşmalı servis bedeliyle ödeyebilir	3.3.2.1 — poliçede yazılı; belirleme yoksa sigortalının tercihi
Kıymet artışı kesintisi	İndirilemez (B.2.1)	Poliçede oranı yazılıysa indirilebilir (3.3.2.3)
Ödeme süresi	Belgelerin ulaşmasından itibaren 8 iş günü (KTK m.99)	10 iş günü; her hâlde ihbardan 45 gün sonra muaccel (3.3.4.1)
İhbar süresi	Haberdar olmaktan itibaren 10 gün (B.1.1/a)	Öğrenmeden itibaren 5 iş günü (B.1.1)
Zamanaşımı	2 yıl / 10 yıl (KTK m.109/1); yaralanmalı kazada 8 yıl	2 yıl (Kasko GŞ C.10 — TTK m.1420)

Kasko tarafındaki hükmün lafzı özellikle önemlidir. Kasko Genel Şartları 3.3.2.1, hasarın nasıl tazmin edileceğinin, onarımın hangi serviste yapılacağının ve orijinal mi eşdeğer mi parça kullanılacağının poliçede açıkça belirtileceğini söyler ve şu cümleyle biter: “Bu yönde bir belirleme olmazsa sigortalının tercih ettiği tazmin yöntemi, servis ve parça esas alınır.” Poliçesinde bu kayıtlar bulunmayan bir sigortalı, servisini ve parçasını kendisi seçme hakkına sahiptir; sigortacının sonradan eşdeğer parça bedeline inmesi bu hâlde dayanaksız kalır.

Hasar Fark Bedeli Hukuken Talep Edilebilir mi?

Evet, hasar fark bedeli hukuken talep edilebilir. Trafik kazasından doğan sorumluluk, zarar göreni kaza öncesindeki durumuna getirmeyi amaçlar. Araç sahibinin cebinden çıkan her makul ve gerekli onarım gideri, bu zararın parçasıdır. Kusurlu tarafın işleteni Karayolları Trafik Kanunu m.85/1 uyarınca kusursuz ve müteselsil sorumludur; sürücünün sorumluluğu ise Türk Borçlar Kanunu m.49’a dayanır. Sigortacının ödediği tutar aslında işletenin borcudur ve poliçe limitiyle sınırlıdır.

Burada belirleyici olan, farkın keyfî değil teknik olarak gerekli bir gider olduğunun ortaya konmasıdır. Servis işlemleri aracın güvenliği, üretici standartları ve onarımın teknik gereklilikleriyle açıklanabiliyorsa, bu bedel zarar kalemi olarak değerlendirilir. Poliçe limiti aşıldığında ise talep, varsa İhtiyari Mali Sorumluluk (İMM) poliçesine, yoksa doğrudan kusurlu sürücü ve işletene yöneltilir. Bu talep çoğu zaman araç hasar farkı tazminatı kapsamında ileri sürülür.

Sigortacıya karşı ileri sürülemeyen bir kalem, hakkın tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Teminat dışılık talebi yok etmez, yalnızca muhatabı değiştirir: sigortacıdan alınamayan kalem genel hükümlere göre kusurlu sürücü ve işletenden istenir.

Hasar Fark Bedeli Tazminatı Kimden İstenir?

Muhatap tek değildir ve üç hukuki temel birbirini dışlamaz. Karşı tarafın zorunlu trafik sigortacısı, işletenin KTK m.85/1’den doğan sorumluluğunu poliçe limiti içinde karşılar. Limiti aşan kısım için varsa İhtiyari Mali Sorumluluk poliçesi devreye girer. Bu iki kanaldan karşılanmayan bölüm ise doğrudan işleten ve sürücüden genel hükümlere göre istenir; işleten, aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Kendi kaskonuzdan onarım yaptırdıysanız muhatap kendi sigortacınızdır ve sınırı poliçe metni belirler.

Hasar Fark Bedeli Nasıl Alınır?

Hasar fark bedeli, yazılı başvuru ve belgelendirme üzerinden yürüyen bir süreçle alınır. Servise ödeme yapılmış olması talep hakkını ortadan kaldırmaz; ödenen tutarın belgesi zaten talebin en güçlü dayanağıdır. Süreç dört adımda ilerler.

Eksper Raporunun İncelenmesi

İlk adım, sigorta eksperinin raporunu ayrıntılı biçimde incelemektir. Hangi parçanın hangi bedelle hesaplandığı, hangi kalemin reddedildiği ya da düşürüldüğü burada görülür. Rapora e-Devlet üzerinden “Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama” hizmetiyle ulaşılabilir. Sigortalı, Kasko Genel Şartları C.9 uyarınca kendi eksperini de tayin edebilir; sigortacı bu giderleri “faydasız kalmış olsalar bile” karşılar.

Servis Faturalarının Belgelenmesi

Servisin düzenlediği ayrıntılı fatura, işçilik dökümü ve parça listesi dosyanın temelini oluşturur. Orijinal parça kullanımının teknik zorunluluktan doğduğu, servis tarafından yazılı olarak desteklenmelidir. Bu belge, eşdeğer parçayla değiştirme imkânının bulunmadığı yönündeki iddianın karşılığıdır ve ispat yükü sigortacıda olsa da dosyanın lehte kurulmasını sağlar.

Teknik İtiraz ve Yazılı Başvuru

Sigorta şirketine yazılı başvuru yapılarak farkın neden doğduğu teknik gerekçelerle açıklanır. Bu aşamada yalnızca “fatura yüksek” demek yeterli değildir; parça türü, işçilik saat ücreti, üretici standardı ve onarım kalitesi ayrı ayrı gerekçelendirilir. Başvuru, Genel Şartlar C.5 uyarınca şirket merkezine, sözleşmedeki temsilciliğe veya acenteye; noter eliyle ya da taahhütlü mektupla yapılır. Teslim tarihinin belgelenmesi zorunludur, çünkü ödeme süresi belgelerin sigortacıya ulaştığı tarihten işler.

Tahkim veya Dava Süreci

Sigortacı ödeme yapmaz ya da verdiği cevap talebi karşılamazsa dosya Sigorta Tahkim Komisyonu’na taşınabilir; dilenirse doğrudan dava yolu seçilir. İkisi arasındaki tercih tutara göre değil, usul ve risk hesabına göre yapılır. Ayrıntısı aşağıda karşılaştırmalı olarak ele alınıyor.

Hasar Parası Nasıl Alınır? Başvuru, Süreler ve Faiz

Hasar parası, doğru muhataba doğru belgelerle başvurulduğunda kanunda yazılı süreler içinde ödenir. Uygulamada en çok karıştırılan nokta, bu sürelerin hepsinin “ödeme süresi” sanılmasıdır. Oysa süreler birbirinden ayrıdır ve her biri farklı bir sonuç doğurur.

Süre	Dayanak	Ne için	Sonucu
8 iş günü	KTK m.99	ZMSS’de tazminatın ödenmesi	Dolunca temerrüt doğar, faiz işler
10 iş günü / 45 gün	Kasko GŞ 3.3.4.1	Kaskoda ödeme; her hâlde 45 gün sonra muacceliyet	Temerrüt ve faiz
15 gün	KTK m.97	Sigortacının yazılı başvuruya cevabı	Cevapsızlıkta dava veya tahkim yolu açılır
15 iş günü	5684 s.K. m.30/13	Tahkim ön koşulu (trafikte 15 gün)	Komisyona başvuru hakkı doğar
2 iş günü	ZMSS GŞ B.2.2	Anlaşmalı servis bedeli uygulamasının bildirimi	Bildirilmezse bedel ileri sürülemez
3 ay / %50 avans	TTK m.1427/3 · Kasko GŞ 3.3.4.1	İnceleme uzarsa	Hasarın en az yarısı avans olarak ödenir

Ödeme süresi dolduktan sonra sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer (TTK m.1427/4) ve bu andan itibaren faiz işlemeye başlar. Aynı maddenin beşinci fıkrası, sigortacıyı temerrüt faizinden kurtaran sözleşme hükümlerini geçersiz sayar; poliçedeki aksi yöndeki özel şart hüküm doğurmaz. Ödemenin gecikmesi hâlinde para ne zaman yatar sorusunun ayrıntılı cevabı için eksper geldikten sonra para ne zaman yatar yazımız incelenebilir.

Hasar Farkı Hesaplama: Fark Tutarı Satır Satır Bulunur

Hasar farkı hesaplama, tek bir formüle değil kalem kalem karşılaştırmaya dayanır. Sigortanın ödediği toplam ile faturanın toplamını birbirinden çıkarmak sonucu verir ama talebi kurmaz; talebin kurulabilmesi için farkın hangi kalemden doğduğunun gösterilmesi gerekir. Uygulamada izlenen sıra şudur.

1. Eksper raporundaki parça ve işçilik satırları ile servis faturasının satırları yan yana dizilir.
2. Her parça için sigortacının hangi türü (orijinal, eşdeğer, yeniden kullanılabilir) esas aldığı işaretlenir.
3. İşçilik saat ücreti ve saat adedi ayrıca karşılaştırılır; iki kalem tek satırda toplanmaz.
4. Uygulanan iskonto, eskime payı ve KDV kesintileri ayrı satır olarak gösterilir.
5. Kalan tutar, karşı tarafın kusur oranıyla çarpılır; kendi kusurunuza denk gelen kısım ZMSS teminatı dışındadır (KTK m.92/g).
6. Sonuç, poliçenin maddi zarar teminat limitiyle karşılaştırılır; limiti aşan kısım İMM poliçesine ya da kusurlu tarafa yöneltilir.

Bu sıralama, itiraz dilekçesinin de iskeletidir. “Fark şu kadardır” demek yerine “şu parçada eşdeğer bedeli esas alınmıştır, oysa parça orijinaldi ve değiştirme imkânsızlığı ispatlanmamıştır” demek, talebi hem tahkimde hem mahkemede denetlenebilir hâle getirir.

Bu Fark Araç Sahibine Mi Aittir?

Uygulamada servisler bazen “sigorta bunu ödemez, fark size ait” diyebilir. Bu cümle bir hukuki tespit değil, servisin kendi tahsilat pratiğidir. Kusuru olmayan bir kazada araç sahibinin cebinden çıkan makul onarım gideri zararın parçasıdır ve kendiliğinden araç sahibine yüklenemez. Fark kaleminin araç sahibinde kalacağı sonucu ancak iki hâlde doğar: gider kazayla nedensellik bağı taşımıyorsa ya da mevzuatın izin verdiği bir sınırlama devreye giriyorsa.

Servise fark ödenmiş olması da hakkı sona erdirmez. Ödeme belgesi, zararın gerçekleştiğinin ve tutarının kanıtıdır. Talep, ödeme yapıldıktan sonra da sigortacıya ve kusurlu tarafa yöneltilebilir.

Hangi Durumlarda Fark Bedeli Ödenmez?

Her servis farkı talep edilebilir değildir. Aşağıdaki hâllerde sigorta şirketinin eksik ödemesi hukuken haklı sayılabilir.

Gereksiz Parça Değişimi

Onarılabilir bir parçanın değiştirilmesi teknik olarak zorunlu değilse, değişim bedeli ile onarım bedeli arasındaki fark karşılanmayabilir. Ölçüt, eksper ve bilirkişi tarafından değerlendirilen teknik zorunluluktur.

Eşdeğer İmkânı Varken Orijinal Parça Kullanımı

Hasar gören parça zaten orijinal değilken eşdeğer parçayla değişim mümkünse ve buna rağmen orijinal parça takılmışsa, sigortacının sorumluluğu eşdeğer parça bedeliyle sınırlıdır (ZMSS GŞ B.2.1, üçüncü paragraf). Aradaki fark bu hâlde araç sahibinde kalır. Bu, uygulamada “lüks tercih” denilen durumun kanunî karşılığıdır.

Poliçe Dışı İşlemler

Kazayla ilgisi olmayan bakım, periyodik servis, aksesuar ve ek işlemler teminat dışındadır. Faturada bu kalemlerin ayrıştırılmamış olması, tüm talebin reddine gerekçe yapılabildiği için fatura düzenlenirken kaza kaynaklı kalemlerin ayrı gösterilmesi istenmelidir.

Kusur Oranı ve Teminat Limiti

Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri KTK m.92/g uyarınca teminat dışıdır. Poliçe limitinin aşılan kısmı da sigortacıdan istenemez; bu kısım İMM poliçesinden ya da doğrudan işleten ve sürücüden talep edilir.

Sigorta KDV ve İskonto Kesebilir mi?

Sigorta şirketlerinin fark dosyalarında en sık kullandığı iki savunma, hesaplamadan katma değer vergisinin çıkarılması ve parça bedeline iskonto uygulanmasıdır. Her iki savunma da Yargıtay incelemesine konu olmuş ve reddedilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 04.12.2024 tarihli ve E.2022/15727, K.2024/12194 sayılı kararında; sigortacının “eşdeğer parça fiyatlarının esas alınması gerektiği, en az %30 oranında iskonto uygulanması gerektiği, KDV’den sorumlu tutulmalarının hatalı olduğu” yönündeki temyiz sebeplerinin tamamını reddederek, hesaplamaya KDV’nin dâhil edilmesinde hata bulunmadığını belirtmiş ve İtiraz Hakem Heyeti kararını onamıştır.

İskonto talebinin kabul edilebilmesi, sigortacının benzer hasarlardaki kendi onarım uygulamasını ve iskontonun dayanağını somut biçimde ortaya koymasına bağlıdır. Soyut bir oran ileri sürmek yeterli değildir. Kaskoda kıymet artışı indirimi için ise poliçede hangi parçaya ne oranda indirim yapılacağının yazılı olması Genel Şartlar gereği zorunludur.

Hasar Fark Bedeli ile Araç Değer Kaybı Aynı Şey mi?

Hayır. Hasar fark bedeli onarım maliyetine ilişkindir. Araç değer kaybı ise araç tamir edilse bile ikinci el piyasa değerinde oluşan düşüştür. Biri tamir masrafı farkını, diğeri piyasa değeri zararını ifade eder. Çoğu dosyada bu iki talep birlikte gündeme gelir ancak hukuki nitelikleri ve hesaplama yöntemleri farklıdır.

Değer kaybı bakımından 1 Temmuz 2026 sonrasında iki önemli değişiklik vardır. İlki, ZMSS Genel Şartları A.5/a’nın değer kaybını “aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark” ölçütlerine bağlamasıdır. İkincisi, aynı Resmî Gazete ile Genel Şartların Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7’sinin yürürlükten kaldırılmasıdır; internette dolaşan katsayı tablolarının dayanağı bu ekler olduğu için o hesaplamalar artık geçerli değildir.

Üçüncü ve pratik sonuç doğuran nokta şudur: A.5/a uyarınca araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir. Yani değer kaybı için ayrı dilekçe verme zorunluluğu kalkmıştır ve hasar dosyasına atanan eksper, değer kaybı tutarına da aynı raporda yer verir; hak sahibi ayrıca rapor ücreti ödemez.

Servis Seçimi Bu Süreci Etkiler mi?

Evet. Yetkili servis, özel servis ve anlaşmalı servis tercihi fark bedeli üzerinde doğrudan etkilidir; ancak bu etki, servisi seçme hakkının kısıtlanması biçiminde ortaya çıkmaz. Araç sahibinin güvenli ve üretici standartlarına uygun onarım talep etme hakkı vardır ve ZMSS Genel Şartları B.2.2 bu hakkı açıkça tanır. Servis seçiminin etkisi, sigortacının hangi bedel üzerinden ödeme yapabileceği noktasında ortaya çıkar.

Onarım ve sigorta işlemlerinin kaza sonrası bütün akışı için trafik kazası sonrası araç tamiri ve sigorta işlemleri yazımızda adım adım anlatım bulunuyor.

Yetkili Servis Kullanmak Haklılık Sağlar mı?

Yetkili servis tercih edilmesi otomatik olarak tüm farkın ödeneceği anlamına gelmez, ancak teknik gerekçelendirmeyi belirgin biçimde güçlendirir. Yetkili servis raporları, parça türü ve onarım yöntemi bakımından üretici standardına atıf yaptığı için “imkânsızlık” ölçütünün ispatında dosyaya doğrudan katkı sağlar.

Orijinal Parça Gerekçesi

Yeni model araçlarda sensörlü, kameralı ve sürüş destek sistemine bağlı parçalar eşdeğer parçayla değiştirildiğinde kalibrasyon ve güvenlik sorunu doğabilir. Bu teknik zorunluluk ispatlandığında fark talebi güçlenir; üstelik ispat yükü zaten sigortacıdadır.

Üretici Standartları ve Yetkili Servis Trafik Sigortası İlişkisi

Bazı işlemler yalnızca yetkili servis ekipmanıyla yapılabilir ve bu durum hukuken dikkate alınır. Yetkili servis trafik sigortası ilişkisinde sık sorulan soru, sigorta şirketlerinin marka yetkili servisleriyle anlaşmalı olup olmadığıdır. Anlaşmalı servis ağı sigortacının maliyet yönetimi aracıdır; araç sahibi için zorunlu tercih değildir. Aracınızın markası ne olursa olsun, onarım merkezini seçme hakkınız Genel Şartlardan doğar; sigortacının anlaşmalı olduğu servis listesi bu hakkı sınırlamaz, yalnızca ödeme yapacağı bedeli etkileyebilir.

Sigorta Anlaşmalı Servise Gitseydiniz Diyebilir mi?

Evet diyebilir, fakat bu savunmanın kanunî bir çerçevesi ve kesin bir süresi vardır. ZMSS Genel Şartları B.2.2 şöyledir: “Hak sahibi aracının, bu madde uyarınca Hazine Müsteşarlığınca belirlenen ölçütleri karşılayan, dilediği onarım merkezinde onarılmasını talep edebilir. Bu durumda sigortacı, araç kaza tarihi itibarıyla anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedele göre ödeme yapabilir. Sigortacı söz konusu bedel uygulaması hakkında hak sahibini hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde bilgilendirir. Sigortacı bu süre içinde anılan bildirimi yapmadığı takdirde bildirim konusu bedeli hak sahibine karşı ileri süremez.”

Genel Şartların metninde geçen “Hazine Müsteşarlığı” ibaresi güncel teşkilat yapısını yansıtmaz: sigortacılık alanında düzenleme ve denetim yetkisi 2019 yılından bu yana Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumundadır. Hükmün uygulanmasında yetkili kurum SEDDK’dır. Hükmün pratik sonucu üç maddede toplanır:

• Araç sahibi dilediği serviste onarım yaptırabilir; sigortacı bunu engelleyemez.
• Sigortacı, anlaşmalı servis bedelini esas alarak ödeme yapma hakkına sahiptir — bu hak keyfî değil, Genel Şartlardan doğar.
• Ancak bu bedel uygulamasını hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde bildirmezse, sonradan bu bedeli savunma olarak kullanamaz. Bildirimin yapılıp yapılmadığı, fark dosyalarında ilk bakılacak noktadır.

Bu nedenle itiraz dilekçesinde hasar ihbar tarihinin ve sigortacıdan gelen bildirimlerin tarihlerinin belgelenmesi, tek başına farkın tamamını kurtarabilecek bir ayrıntıdır.

Eksper Raporu İtiraz Süresi: Üç İş Günlük Kapı

Fark bedeli tartışmasının kaynağı çoğu zaman eksper raporudur; bu nedenle rapora itiraz, tahkim ve davadan önce gelen ilk kanaldır. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği (RG 12.02.2026-33166, yürürlük 1/4/2026) m.8 uyarınca rapora itiraz süresi 3 iş günüdür ve süre, raporun elinize ulaşmasıyla değil, SBM rapor sistemine girişine ilişkin bildirimle başlar.

• İtiraz eksperinin raporunun bildiriminden itibaren 3 iş günü içinde hakem eksper talep edilebilir; hakem eksperin en az 10 yıl bilfiil eksperlik yapmış olması gerekir.
• Motorlu araç sigortalarında itiraz eksperi ve hakem eksper raporlarını 3 iş günü içinde düzenler. Hakem eksper raporu nihaidir.
• İlk eksper raporunun ücretini sigorta şirketi öder (m.14/2). İtiraz ve hakem eksper ücreti, raporlar arasında önemli fark varsa raporun aleyhine döndüğü tarafa aittir.
• Dosyada atanmış eksper yoksa sigortalı, sigorta ettiren veya menfaat sahibi her aşamada eksper atatabilir (m.5/2); şirketler bu bilgiye poliçede yer vermek zorundadır (m.5/3).

Rapora itirazın nasıl yazılacağı ve hangi başlıkların dosyada yer alması gerektiği konusunda eksper raporuna itiraz ve örnek dilekçe yazımız ayrıntılı bir çerçeve sunuyor. Trafik kazası eksper raporu itirazı ile SBM üzerinden yapılan sorgulamalar aynı sistemde yürüdüğü için, itiraz tarihinin sistem kaydından ispatlanabilir olması önemlidir.

Sigorta Şirketleri En Çok Hangi Kalemleri Reddediyor?

Fark dosyalarında reddedilen kalemler belirli başlıklarda yoğunlaşır. Bu kalemler teknik raporla desteklendiğinde tahsil edilebilir hâle gelir.

• Kaporta parçalarında orijinal parça farkı — eşdeğer bedeli esas alınarak ödeme yapılan hâller.
• Far, sensör ve kamera sistemleri — kalibrasyon gerektiren parçalarda eşdeğer uygulaması.
• Boya işlemi saat ücretleri — işçilik saat ücretinin düşürülmesi.
• Mekanik aksam işçilik farkları — saat adedinin azaltılması.
• KDV ve iskonto kesintileri — hesaplamadan çıkarılan vergi ve oransal indirimler.
• Eskime payı — trafik sigortasında dayanağı kalkmış olmasına rağmen uygulanmaya devam eden kesinti.

Bilirkişi Süreci Neden Kritik?

Mahkeme veya tahkim dosyalarında bilirkişi raporu belirleyicidir. Bilirkişi; onarımın teknik gerekliliğini, parça değişiminin zorunlu olup olmadığını ve işçilik farkının makul olup olmadığını inceler. Bu rapor fark bedelinin kaderini belirler; Yargıtay incelemesinde de karar, hükme esas alınan raporun “denetime elverişli ve oluşa uygun” olup olmadığı üzerinden değerlendirilir.

Rapora itirazın süresinde ve gerekçeli yapılması, temyiz aşamasında da sonucu etkiler. Raporun hangi verilere dayandığı, servis araştırması yapılıp yapılmadığı ve kusur oranının nasıl belirlendiği itiraz dilekçesinde ayrı ayrı gösterilmelidir.

Fark Bedeli İçin Sigorta Tahkimi mi Dava mı?

İki yol arasındaki tercih, yaygın kanaatin aksine tutarla değil usul ve risk hesabıyla yapılır. Sigorta tahkiminde parasal bir üst sınır yoktur; 5684 sayılı Kanun m.30’daki tutarlar yalnızca heyetin teşkilini, itiraz hakkını ve temyiz yolunu belirler. “Yüksek tutarlarda tahkime gidilemez” bilgisi doğru değildir.

Kriter	Sigorta Tahkim Komisyonu	Mahkeme
Süre	Hakem kararı 4 ay (m.30/16)	Bilirkişi ve istinaf/temyiz ile daha uzun
Parasal üst sınır	Yok	Yok
Ön koşul	Şirkete başvuru + ret belgesi ya da 15 iş günü (trafikte 15 gün) cevapsızlık	KTK m.97 yazılı başvuru
Arabuluculuk	Gerekmez	Sigortacıya karşı davada dava şartı (TTK m.5/A)
Aleyhe vekâlet ücreti riski	AAÜT’nin beşte biri (m.30/17)	AAÜT’nin tamamı
Hakem/bilirkişi ücreti	Hakem ücretini Komisyon öder (m.30/18)	Gider avansı taraftan
Kapanan yol	Uyuşmazlık mahkemeye ya da tüketici hakem heyetine intikal etmişse başvurulamaz (m.30/14)	—

Tahkimin en somut avantajı, talebin reddi hâlinde aleyhe hükmedilecek vekâlet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin beşte biriyle sınırlı olmasıdır. İki önemli engel ise şunlardır: uyuşmazlık mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmişse tahkim yolu kapanır — ölçüt karara bağlanmış olmak değil, intikal etmiş olmaktır — ve aynı alacak için icra takibi başlatılmışsa tahkime başvurulamaz. Başvuru usulü için Sigorta Tahkim Komisyonuna nasıl başvuru yapılır yazımıza bakılabilir.

Sigorta Tahkimi Ne Kadar Sürer?

Kanun bu soruya net bir rakam verir: 5684 sayılı Kanun m.30/16 uyarınca hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır; aksi hâlde uyuşmazlık yetkili mahkemede görülür. Bu süre yalnızca tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir. Dört aylık süre başvuru tarihinden değil, hakemin görevlendirildiği tarihten işlemeye başlar.

Karara itiraz süresi 10 gündür ve itiraz üzerine hakem kararının icrası durur (m.30/12). İtiraz başvurusu iki ay içinde karara bağlanır. Dosya teknik olduğu için eksper ve bilirkişi incelemesi yapılır; bu aşamada teknik belgelerin eksiksizliği sürecin kaderini belirler. Değer kaybı ve hasar dosyalarında itiraz ve tahkim akışının ayrıntısı için sigortaya itiraz ve tahkim süreci yazımız incelenebilir.

Hasar Farkı Davası Nasıl Açılır? Görevli Mahkeme ve Arabuluculuk

Hasar farkı davası, davalının kim olduğuna göre farklı bir mahkemede ve farklı bir ön koşulla açılır. Bu ayrım yapılmadan açılan davalar görevsizlik ya da dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilebilir.

Davalı	Görevli mahkeme	Arabuluculuk	Dayanak
Sigorta şirketi	Asliye ticaret	Dava şartı (6 hafta + en fazla 2 hafta)	TTK m.4/1-a mutlak ticari dava + TTK m.5/A
Yalnız sürücü / işleten	Asliye hukuk	Aranmaz	Haksız fiil — TBK m.49, KTK m.85/1
Kendi kasko şirketiniz (gerçek kişi sigortalı)	Tüketici mahkemesi	Dava şartı (3 hafta + 1 hafta)	TKHK m.3/l, m.73/1, m.73/A
Sigorta Tahkim Komisyonu	—	Gerekmez	Şart yalnız davaya bağlı

Yetkili mahkeme bakımından KTK m.110/2 üç özel seçenek sunar: sigortacının şubesi, sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer ve kazanın meydana geldiği yer. Genel yetki kuralı uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Zarar görenin kendi yerleşim yeri KTK’da yetkili mahkeme olarak sayılmamıştır; bu yönde sık rastlanan bilgi doğru değildir.

Arabuluculuk süreleri arabulucunun görevlendirildiği tarihten işler, büroya başvuru tarihinden değil. Dava şartı arabuluculuğunda zamanaşımı koruması ise büroya başvuru anında başlar ve son tutanağa kadar sürer (HUAK m.18/A-15). Vekâletnamede “alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma” yetkisinin bulunması gerekir (HMK m.74); bu yetki yoksa süreç baştan tıkanır.

Hasar Farkı Tazminatı Dava Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

Dava dilekçesinin unsurları Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119’da dokuz bent hâlinde sayılmıştır. Bu bentlerin bir kısmı eksik olduğunda hâkim bir haftalık kesin süre verir; bir kısmında ise ek süre hiç verilmez. Ek süre verilmeyen bentler şunlardır: mahkemenin adı, dava değeri, vakıaların özeti, her vakıanın hangi delille ispatlanacağının gösterilmesi ve hukuki sebepler. Uygulamada en sık boş bırakılan bent, vakıa ile delilin eşleştirildiği bentdir.

Hasar Fark Bedeli Dava Dilekçesinde Yer Alması Gereken Unsurlar

• Kaza tarihi, kaza tespit tutanağı ve kusur durumuna ilişkin vakıa özeti.
• Poliçe bilgileri ve talebin hangi teminattan (ZMSS, İMM, kasko) ileri sürüldüğü.
• Eksper raporu ile servis faturasının satır bazında karşılaştırması; farkın hangi parçadan ve hangi işçilik kaleminden doğduğu.
• Parça türüne ilişkin ZMSS Genel Şartları B.2.1 dayanağı ve ispat yükünün sigortacıda olduğunun belirtilmesi.
• Anlaşmalı servis bedeli bildiriminin iki iş günü içinde yapılıp yapılmadığına ilişkin vakıa (B.2.2).
• KTK m.97 uyarınca yapılan yazılı başvuru ve sigortacının cevabı ya da cevapsızlığı.
• Faiz talebi ve faiz başlangıç tarihi: sigortacı bakımından KTK m.99’daki sürenin dolduğu an, sürücü ve işleten bakımından kaza tarihi.
• Talep sonucu: her kalem ayrı satır hâlinde, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak.

Alacağın yalnız bir kısmı dava edilmişse talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; bu durumda zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4). Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 7589 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır; mülga madde yalnızca kaldırılma tarihinden önce açılmış davalarda uygulanmaya devam eder.

Hasar Farkı Dava Dilekçesi ile Tahkim Başvuru Formu Aynı mı?

Hayır. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru, dilekçeyle değil Komisyonun güncel başvuru formuyla yapılır. Forma ek olarak bilgi ve belgeler, başvuru ücreti dekontu ve ayrı bir kalem olan tebligat gideri dekontu sunulur; tebligat gideri sıkça atlanır ve eksikliği dosyanın işleme alınmasını geciktirir. Başvuru; Komisyon merkezine, ikametgâh veya riziko yerindeki büroya ya da elektronik ortamda yapılabilir. İtiraz aşaması için ayrı bir itiraz başvuru formu vardır.

Hasar Farkı Tazminatı Dilekçesi Nereye Verilir?

Dava öncesi aşamada dilekçe sigorta şirketinin merkezine, sözleşmedeki temsilciliğe ya da acenteye; noter eliyle veya taahhütlü mektupla verilir (Genel Şartlar C.5). İmza karşılığı elden verilen mektup ve telgraf da taahhütlü mektup hükmündedir. Dava aşamasında ise dilekçe, davalıya göre belirlenen görevli mahkemeye sunulur; sigortacıya karşı açılacak davada önce arabuluculuk sürecinin tamamlanmış olması gerekir. Örnek dilekçe yapısı için araç değer kaybı davası cevap dilekçesi yazımızdaki başlık düzeni, karşı tarafın hangi savunmaları kuracağını göstermesi bakımından da yararlıdır.

Hasar Farkı Tazminatı Yargıtay Kararı Var mı?

Evet. Fark bedeli uyuşmazlıkları Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından düzenli biçimde incelenmektedir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2021 yılında kapatılmış, dosyaları 4. Hukuk Dairesine devredilmiştir; eski kararlar geçerliliğini korur, değişen yalnızca temyiz merciidir.) İki güncel karar, sigortacıların standart savunmalarının sonucunu göstermesi bakımından öğreticidir.

Künye	Uyuşmazlık	Sigortacının savunması	Sonuç
Y. 4. HD 24.02.2025, E.2023/4836, K.2025/3149	ZMSS limitini aşan hasar bedelinin İMM poliçesinden tazmini; 100 TL’lik kısmi talep 86.253,18 TL’ye ıslah edildi	Eşdeğer parça ile değişim yapılmalıydı; orijinal parça fiyatı üzerinden hesap hatalı; anlaşmalı servis bedelinden sorumluyuz; %10 iskonto uygulanmalı; KDV’den sorumlu değiliz	Temyiz sebeplerinin tamamı reddedildi, karar onandı
Y. 4. HD 04.12.2024, E.2022/15727, K.2024/12194	ZMSS poliçesinden hasar tazminatı; 5.000 TL’lik talep 43.000 TL’ye ıslah edildi	Başvuru şartı gerçekleşmedi; tazminat fahiş; eşdeğer parça fiyatları esas alınmalı; en az %30 iskonto; KDV’den sorumlu değiliz	KDV’nin hesaplamaya dâhil edilmesinde hata görülmedi, karar onandı

Her iki dosyada da uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetinde başlamış, İtiraz Hakem Heyetinden geçmiş ve temyiz aşamasına gelmiştir. Bu, fark bedeli taleplerinde tahkim yolunun fiilen işleyen ve Yargıtay denetimine açık bir kanal olduğunu gösterir. Kararların ortak yönü, denetime elverişli bilirkişi raporuna dayanan hesaplamaların ayakta kalmasıdır.

Hasar Fark Bedeli İçin Süre Sınırı Var mı?

Evet, ancak tek bir süre yoktur. Zamanaşımı, talebin kime ve hangi hukuki temele dayanarak yöneltildiğine göre değişir. Aşağıdaki tablo dört ayrı rejimi ayırır.

Talep	Süre	Başlangıç	Dayanak
ZMSS sigortacısına / işletene, salt maddi hasarlı kazada	2 yıl (üst sınır 10 yıl)	Zararı ve sorumluyu öğrenme / kaza günü	KTK m.109/1
Aynı kazada yaralanma varsa	8 yıl	Kaza günü	KTK m.109/2 + TCK m.66/1-e
Aynı kazada ölüm varsa	15 yıl	Kaza günü	KTK m.109/2 + TCK m.66/1-d
Kendi kasko poliçenize karşı	2 yıl	Muacceliyet	Kasko GŞ C.10 — TTK m.1420

Uzamış süre bakımından ölçüt, zarar görenin sıfatı değil fiilin kendisidir. KTK m.109/2 “dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar” der; bu nedenle kazada başkası yaralandığında, hiç yaralanmayan araç malikinin maddi talebi de sekiz yıllık süreye tabi olur. Buna karşılık salt maddi hasarlı bir kazada uzamış süre işlemez: taksirle mala zarar verme Türk Ceza Kanununda suç olarak düzenlenmemiştir.

Sık yapılan bir hata, sigorta şirketine yapılan başvurunun zamanaşımını kestiği ya da durdurduğu sanılmasıdır. KTK m.97 uyarınca yapılan yazılı başvuru zamanaşımını kesmez — bu işlem TBK m.154’te sayılan kesme sebepleri arasında yer almaz. Süreyi kesen işlemler dava açılması, tahkim başvurusu, icra takibi ve sigortacının kısmi ödeme yapmasıdır; kısmi ödeme borç ikrarı sayıldığı için ödeme dekontunun tarihi saklanmalıdır. Ayrıca KTK m.109/3 uyarınca zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; tersi de geçerlidir. Konunun tamamı için trafik kazası tazminat zamanaşımı yazımıza bakılabilir.

Fark Bedeli Talebi Araç Değer Kaybını Etkiler mi?

Evet, dolaylı olarak etkileyebilir. Onarımın kalitesi, kullanılan parçanın türü ve servis tercihi aracın ikinci el değerini doğrudan belirler. Bu nedenle hasar fark dosyaları çoğu zaman değer kaybı dosyalarıyla birlikte ilerler. Kötü onarım veya teknik gereklilik olmadığı hâlde eşdeğer parça kullanımı, değer kaybı tutarını artırabilir.

ZMSS Genel Şartları A.5/a’nın ölçüt listesinde “hasar gördüğü kısımları” ifadesinin yer alması, hangi bölgenin hasar aldığının hesabın içinde olduğunu gösterir. Bu nedenle onarım sırasında hangi parçaya hangi işlemin yapıldığı (değişim, onarım + boya, yalnız boya, boyasız onarım) belgelenmelidir; aynı ayrım değer kaybı ekspertiz raporunun da satır yapısını oluşturur. Talebin kime yöneltileceği konusunda araç değer kaybı davası kime açılır yazımız ayrıntılı bir muhatap zinciri sunuyor.

Servisle Yapılan Anlaşmalar Hak Kaybı Doğurur mu?

Bazı servisler onarım öncesinde “sigortadan ne çıkarsa o” ya da “fark tarafımca karşılanacaktır” şeklinde belge imzalatabilir. Bu belgeler servis ile araç sahibi arasındaki ilişkiyi düzenler; kusurlu tarafa ve onun sigortacısına karşı doğmuş tazminat hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Yine de imzalanan her metnin kapsamı dikkatle okunmalıdır.

Sigortacı ya da sorumlu tarafla yapılan tazminat anlaşmaları bakımından ise kanun ayrı bir güvence getirir. KTK m.111/1 uyarınca bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. KTK m.111/2 ise yetersiz ya da fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmaların, yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebileceğini düzenler. Bu iki yıllık süre hak düşürücüdür ve zamanaşımından ayrıdır; düşük bir tutara imza atılmış olsa bile yol tamamen kapanmaz.

Hasar Fark Bedeli ile Pert Farkı Aynı mı?

Hayır. Pert dosyalarında aracın rayiç değeri ile sigortacının teklif ettiği bedel arasındaki fark gündeme gelir; hasar fark bedeli ise onarım faturası farkıdır. İkisi arasındaki ayrımın pratik önemi, aracın hangi statüye girdiğiyle ilgilidir.

Bir araç ancak iki şart birlikte gerçekleştiğinde tam hasarlı (pert) sayılır: onarım masraflarının aracın riziko tarihindeki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hâle geldiğinin tespit edilmesi. Ağır hasarda ise onarım mümkündür; ölçüt SEDDK’nın 2025/12 sayılı Genelgesinde onarım masrafının rayiç değerin %60’ını aşması olarak belirlenmiştir. Ayrıca Genelgenin Ek-1’inde sayılan parçalardan en az birinin zarar görmesi hâlinde, eşik aşılmasa dahi ağır hasar tespiti yapılabilir.

Ağır hasar tespiti yapılan araçta tazminat, tescil belgesine “trafikten çekilmiştir” kaşesi düşülmeden ödenmez (ZMSS GŞ B.2.3). Bu işlemin ileriye dönük bir sonucu vardır: trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı talepleri KTK m.92/l uyarınca ZMSS kapsamı dışındadır. Ayrıntı için tam hasar ve ağır hasar tespiti yazımıza bakılabilir.

Sigorta Bedeli, Sigorta Değeri ve Beher Hasar Ne Demek?

Fark hesaplarında poliçe terimlerinin karıştırılması tek başına eksik talep yazılmasına yol açar. En sık karışan üç terim şunlardır.

Terim	Anlamı	Fark bedeline etkisi
Sigorta değeri	Sigortalanan menfaatin gerçek değeri (araçta rizikonun gerçekleştiği andaki rayiç değer)	Pert ve ağır hasar eşiğinin hesap tabanıdır
Sigorta bedeli	Poliçede yazılı, sigortacının sorumluluğunun üst sınırını gösteren tutar	Bu tutarı aşan kısım sigortacıdan istenemez
Beher hasar	“Her bir hasar için” anlamına gelir; teminat limitinin olay başına mı yoksa poliçe süresi boyunca toplam mı uygulanacağını gösterir	Aynı poliçe döneminde birden çok kaza varsa limitin nasıl tükendiğini belirler

Sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olması eksik sigorta, yüksek olması aşkın sigorta sonucunu doğurur. Eksik sigortada tazminat oransal olarak azalır; bu durumda ortaya çıkan açık, sigortacının haksız kesintisinden değil poliçenin kendisinden doğar ve fark talebi sigortacıya karşı değil, varsa kusurlu tarafa yöneltilir.

Hasar Fark Bedeli Alınırken En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Hasar fark bedeli taleplerinde araç sahiplerinin en sık düştüğü hata, servis ile sigorta arasındaki farkı kaçınılmaz bir kişisel gider olarak kabul etmeleridir. Oysa her fark bedeli araç sahibinin üzerinde kalmak zorunda değildir. Aşağıdaki hatalar, dosyayı esasa girilmeden kaybettirebilir.

Eksik Belgelerle Başvuru Yapılması

Sigorta şirketleri teknik dosyalarla çalışır. Yalnız servis faturası sunmak çoğu zaman yeterli olmaz. Parça değişim gerekçesi, işçilik dökümü ve eksper raporuna itiraz gerekçesi sunulmadığında talep reddedilebilir. Başvuruda istenecek belgeler ZMSS Genel Şartlarının Ek-6’sında “Tazminat Ödemelerinde İstenilecek Belgeler” başlığı altında sayılmıştır ve KTK m.99’daki sekiz iş günlük süreyi başlatan belgeler bunlardır.

Sözlü İtirazla Yetinmek

Sigorta şirketine telefonla itiraz etmek hukuki sonuç doğurmaz. Tüm itirazların yazılı yapılması ve teslim tarihinin belgelenmesi gerekir. Teslim tarihi ispatlanamazsa ödeme süresinin dolduğu da gösterilemez, faiz başlangıcı tartışmalı hâle gelir.

İki İş Günlük Bildirimi Kontrol Etmemek

Sigortacının anlaşmalı servis bedeli uygulamasını hasar ihbarından itibaren iki iş günü içinde bildirip bildirmediği çoğu dosyada hiç sorgulanmaz. Bildirim yapılmamışsa sigortacı bu bedeli hak sahibine karşı ileri süremez ve fark talebi bu tek nedenle karşılanabilir.

Yanlış Talep Türü ve Yanlış Muhatap Seçmek

Fark bedeli doğrudan onarım giderine ilişkindir; araç hasar farkı tazminatı ise daha geniş zarar kalemlerini içerebilir. Ayrıca aracın serviste kaldığı süreye ilişkin mahrumiyet bedeli, ZMSS Genel Şartları A.6/k uyarınca dolaylı zarar sayıldığından trafik sigortacısından istenemez; bu kalem yalnız kusurlu sürücü ve işletenden talep edilir. Kalem ile muhatap eşleştirilmeden yazılan dilekçe, haklı bir talebi bile usulden kaybettirebilir.

Tüketici Hakem Heyetine Başvurarak Tahkim Yolunu Kapatmak

5684 sayılı Kanun m.30/14 uyarınca mahkemeye ve tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılamaz. Ölçüt kararın verilmiş olması değil, dosyanın intikal etmiş olmasıdır. Bu nedenle merci seçimi, başvuru yapılmadan önce karara bağlanmalıdır.

Bu Tür Dosyalar Neden Teknik Dosya Olarak Geçer?

Hasar fark dosyaları, hukuki değerlendirmenin teknik tespite bağlı olduğu dosyalardır. Çünkü:

• Otomotiv mühendisliği bilgisi içerir; parçanın onarılabilir olup olmadığı teknik bir sorudur.
• Parça ve işçilik rayiç analizi gerekir; bölgesel işçilik tarifeleri değerlendirmeye girer.
• Eksper ve servis raporları teknik dokümandır ve denetime elverişli olmaları aranır.
• Kusur oranı ayrı bir teknik tespit konusudur ve tazminatı doğrudan etkiler.

Bu nedenle dosyanın hukuki tarafı kadar teknik tarafının da baştan kurulması gerekir. Rapora süresinde ve gerekçeli itiraz edilmemesi, sonraki aşamalarda telafisi güç sonuçlar doğurur.

Avukatsız Bu Süreç Yönetilebilir mi?

Mümkündür. Sigortaya başvuru, eksper raporuna itiraz ve Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru aşamaları hak sahibi tarafından bizzat yürütülebilir. Ancak süreç teknik ve usul yoğun olduğu için hata riski yüksektir: eksik belgeyle yapılan başvuru, süresinde yapılmayan itiraz, yanlış muhataba yöneltilen kalem ya da tüketici hakem heyetine gidilerek tahkim yolunun kapatılması gibi hatalar sonradan düzeltilemeyebilir.

Dosyanın tutarı, kusur tartışmasının varlığı ve kalem sayısı arttıkça hukuki desteğin değeri de artar. Hasar farkı, değer kaybı ve mahrumiyet bedeli gibi kalemlerin aynı olaydan doğup farklı muhataplara yöneltilmesi gereken dosyalarda profesyonel takip, usulden kayıpları önler. Kaza sonrası doğan zarar kalemlerinin tamamının doğru muhataba yöneltilmesi için araç hasar farkı tazminatı avukatı sayfamızdan hizmet kapsamımıza ulaşabilirsiniz.

Araç Sahipleri İçin Yol Haritası

1. Hasar ihbarını süresinde yapın ve ihbar tarihini belgeleyin (ZMSS’de 10 gün, kaskoda 5 iş günü).
2. Sigortacının anlaşmalı servis bedeli bildirimini ilk iki iş günü içinde yapıp yapmadığını kontrol edin.
3. Eksper raporunu alın; parça ve işçilik satırlarını tek tek okuyun.
4. Servis faturasını, işçilik dökümünü ve parça listesini ayrıntılı olarak isteyin; kaza dışı kalemlerin ayrıştırılmasını sağlayın.
5. Fark kalemlerini satır satır belirleyin ve her birini parça türü, işçilik ya da kesinti başlığı altında gerekçelendirin.
6. Rapora itiraz edecekseniz üç iş günlük süreyi kaçırmayın.
7. Sigortacıya yazılı başvuru yapın; teslim tarihini kaşeli alındı, iadeli taahhütlü ya da KEP ile ispatlayın.
8. Cevap gelmez ya da yetersizse merciyi seçin: Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme. Tüketici hakem heyetine gitmeden önce tahkim yolunu kapatacağını hatırlayın.
9. Dava açacaksanız davalıya göre görevli mahkemeyi ve arabuluculuk şartını belirleyin.
10. Zamanaşımını kazadaki yaralanma durumuna göre hesaplayın; sigortaya başvurunun süreyi kesmediğini unutmayın.

Hasar fark bedeli, kazadan doğan gerçek zararın bir parçasıdır ve koşulları varsa tahsil edilebilir. Servis sigorta farkı, doğru teknik gerekçelerle ve doğru muhataba yöneltildiğinde hukuken talep edilebilir bir alacaktır. Araç sahiplerinin bu farkı peşinen kabul etmek yerine süreci bilinçli yürütmesi, çoğu dosyada sonucu değiştirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hasar fark bedeli nedir?

Hasar fark bedeli, aracın onarımı için servisin düzenlediği fatura tutarı ile sigorta şirketinin ödediği tutar arasında kalan açıktır. Uygulamada servis sigorta farkı ya da hasar farkı olarak da adlandırılır ve kaza nedeniyle malvarlığında meydana gelen henüz karşılanmamış zararı ifade eder.

Sigorta orijinal parça yerine eşdeğer parça bedeli ödeyebilir mi?

Hasar gören parça orijinalse ve onarımı mümkün değilse kural orijinal parça ile değiştirmektir. Eşdeğer parçaya geçiş ancak hak sahibinin onayı alınmışsa ya da orijinal parçayla değiştirme imkânı yoksa mümkündür ve bu iki hâli ispat yükü ZMSS Genel Şartları B.2.1 uyarınca sigortacıya aittir.

Sigorta eskime payı kesintisi yapabilir mi?

Zorunlu trafik sigortasında yapamaz. ZMSS Genel Şartları B.2.1, parça değişimini düzenleyen her iki fıkrasını da “araçta bir kıymet artışı meydana gelmiş olsa dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez” cümlesiyle bitirir. Kaskoda ise kıymet artışı indirimi ancak hangi parçaya ne oranda indirim yapılacağı poliçede yazılıysa uygulanabilir.

Aracımı istediğim serviste onartabilir miyim?

Evet. ZMSS Genel Şartları B.2.2 hak sahibine dilediği onarım merkezinde onarım talep etme hakkı tanır. Sigortacı anlaşmalı servisinde onarılsaydı uygulanacak bedele göre ödeme yapabilir; ancak bu bedel uygulamasını hasar ihbarından itibaren iki iş günü içinde bildirmezse, bildirim konusu bedeli hak sahibine karşı ileri süremez.

Kaskoda hasar farkı nasıl belirlenir?

Kaskoda sonucu poliçe metni belirler. Kasko Genel Şartları 3.3.2.1, tazmin yönteminin, servisin ve parça türünün poliçede açıkça belirtileceğini düzenler ve “bu yönde bir belirleme olmazsa sigortalının tercih ettiği tazmin yöntemi, servis ve parça esas alınır” der. Poliçede kayıt yoksa sigortalının tercihi geçerlidir.

Sigorta hasar parasını kaç günde öder?

Zorunlu trafik sigortasında, genel şartlarla belirlenen belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günüdür (KTK m.99). Kaskoda süre belgelerin eksiksiz teslimi ya da eksper raporunun tesliminden itibaren 10 iş günü, her hâlde hasar ihbarından 45 gün sonradır. Süre dolduğunda sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.

Sigortaya başvurmadan doğrudan dava açabilir miyim?

Zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içindeki talepler için hayır. KTK m.97, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulmasını zorunlu kılar. Sigortacı 15 gün içinde yazılı cevap vermez ya da cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir veya tahkime başvurulabilir.

Sigortaya başvurmak zamanaşımını keser mi?

Hayır. KTK m.97 uyarınca yapılan yazılı başvuru, TBK m.154’te sayılan kesme sebepleri arasında yer almadığı için zamanaşımını kesmez. Süreyi kesen işlemler dava açılması, tahkim başvurusu, icra takibi ve sigortacının kısmi ödeme yapmasıdır; kısmi ödeme borç ikrarı sayılır.

Hasar farkı davası hangi mahkemede açılır?

Davalı sigorta şirketiyse dava mutlak ticari dava sayılır (TTK m.4/1-a) ve asliye ticaret mahkemesinde görülür; bu davada TTK m.5/A uyarınca arabuluculuk dava şartıdır. Davalı yalnız sürücü veya işletense dava asliye hukuk mahkemesinde görülür ve arabuluculuk aranmaz.

Sigorta tahkiminde tutar sınırı var mı?

Tahkime başvuru bakımından parasal bir üst sınır yoktur. 5684 sayılı Kanun m.30’daki tutarlar yalnızca hakem heyetinin teşkilini, karara itiraz hakkını ve temyiz yolunu belirler. Yüksek tutarlı dosyalar da Sigorta Tahkim Komisyonuna taşınabilir.

Sigorta tahkiminde karar ne kadar sürede verilir?

Hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır (5684 s.K. m.30/16). Bu süre yalnızca tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir. Karara itiraz süresi 10 gündür ve itiraz üzerine hakem kararının icrası durur.

Eksper raporuna kaç gün içinde itiraz edilir?

Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.8 uyarınca üç iş günüdür. Süre, raporun elinize ulaşmasıyla değil, raporun SBM rapor sistemine girişine ilişkin bildirimle başlar. İtiraz eksperinin raporunun bildiriminden itibaren yine üç iş günü içinde hakem eksper talep edilebilir; hakem eksper raporu nihaidir.

Sigorta KDV’den sorumlu değilim diyebilir mi?

Bu savunma Yargıtay incelemesinde kabul görmemiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 04.12.2024 tarihli E.2022/15727, K.2024/12194 sayılı kararında, hesaplamaya KDV’nin dâhil edilmesinde hata bulunmadığını belirterek kararı onamıştır. Aynı kararda en az %30 iskonto uygulanması yönündeki talep de reddedilmiştir.

Hasar fark bedeli için zamanaşımı kaç yıldır?

Salt maddi hasarlı kazada ZMSS sigortacısına ve işletene karşı süre, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır (KTK m.109/1). Aynı kazada yaralanma varsa süre sekiz yıla, ölüm varsa on beş yıla çıkar. Kendi kasko poliçenize karşı süre ise muacceliyetten itibaren iki yıldır.

Servise farkı ödedim, hâlâ talep edebilir miyim?

Evet. Ödeme yapılmış olması talep hakkını ortadan kaldırmaz; aksine ödeme belgesi zararın gerçekleştiğinin ve tutarının kanıtıdır. Talep, ödeme sonrasında da sigortacıya ve kusurlu tarafa yöneltilebilir.

Düşük bir tutara imza attım, yol kapandı mı?

Kapanmaz. KTK m.111/1 uyarınca bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. KTK m.111/2 ise yetersiz ya da fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmaların, yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebileceğini düzenler.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olaya ilişkin hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın poliçe metni, kusur durumu ve belge yapısı farklı olduğundan, işlem yapmadan önce bir avukata danışılması önerilir.