Kusur Oranına İtiraz Edince Süreç Kaç Gün Sürer?

Kusur oranına itiraz süresi beş iş günüdür ve bu süre içinde yapılan itirazın sonucu, çoğu dosyada üç iş günü içinde belli olur. Yani “süreç kaç gün sürer” sorusunun sigorta aşamasındaki cevabı haftalar değil, iş günü ölçeğindedir. Süre tahkime ya da mahkemeye taşınan dosyalarda uzar: Sigorta Tahkim Komisyonunda hakemin karar verme süresi dört ay, itiraz hakem heyetinin süresi iki aydır. Bu yazı, her aşamanın gün sayısını, sürenin hangi anda başladığını ve kaçırılması hâlinde hangi yolun açık kaldığını dayanak maddeleriyle birlikte ele alır.

Trafik kazası sonrasında düzenlenen kaza tespit tutanağı ve sigorta şirketlerinin yaptığı kusur değerlendirmesi, trafik kazası hukuku kapsamında yürütülen tazminat sürecinin temelini oluşturur. Kusur oranı yalnızca onarım ödemesini değil; değer kaybını, araç mahrumiyet bedelini ve tazminatın tamamını doğrudan etkiler. Bu yüzden itirazın kendisi kadar ne zaman ve nereye yapıldığı da sonucu belirler.

Kusur Oranı Nasıl Belirlenir?

Kusur oranı, kazanın türüne göre iki ayrı hatta belirlenir. Yalnız maddi hasarla sonuçlanan ve tarafların anlaşarak doldurduğu kazalarda oranı sigorta şirketleri belirler; ölümlü veya yaralanmalı kazalarda ise kolluğun tuttuğu tutanak bir delil olarak dosyaya girer ve oranı sonunda mahkeme belirler. İki hattın süreleri de birbirinden bağımsız işler.

Anlaşmalı tutanak hattında akış, Hazine Müsteşarlığının 2017/18 sayılı “Yalnız Maddi Hasarla Sonuçlanan Trafik Kazalarında Taraflarca Doldurulacak Kaza Tespit Tutanaklarına İlişkin Genelge”si ile düzenlenmiştir (yürürlük 01.01.2018; dayanağı 2918 s. Karayolları Trafik Kanunu m.81 ve Karayolları Trafik Yönetmeliği m.152). Genelgenin kurduğu zincir şudur:

Adım	Kim yapar	Süre	Dayanak
Tutanak ve fotoğrafların SBM’ye iletilmesi	Başvurulan sigorta şirketi	En geç takip eden iş günü sonuna kadar	Genelge m.2.2
Mobil uygulamayla doldurulan tutanak	Sistem	Doğrudan ve anlık	Genelge m.2.3
Sorumluluk değerlendirmesi (%0 / %50 / %100)	Her sigorta şirketi ayrı ayrı	3 iş günü	Genelge m.3.2
Değerlendirmeler aynıysa	Şirketler	Mutabakat	Genelge m.3.3
Değerlendirmeler farklıysa	SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonu	En çok 3 iş günü	Genelge m.3.5, m.5.2

Buradaki en kritik ayrıntı oranların kendisidir: Genelge m.3.2, değerlendirmenin “%0, %50 ve %100 oranları çerçevesinde” yapılacağını söyler. Yani anlaşmalı tutanak değerlendirmesinden %25 ya da %75 gibi bir oran çıkmaz. Ara oranlar ancak bilirkişi incelemesi ve yargılama aşamasında doğar.

Kolluk hattında ise ölçüt kanunun kendisidir. KTK m.84, on iki hâli sayarak sürücünün asli kusurlu sayılacağını belirtir: kırmızı ışıkta veya yetkili memurun dur işaretinde geçme, taşıt giremez işareti bulunan yola ya da karşı yönün şeridine girme, ikiden fazla şeritli yolda karşı yönün şeridine girme, arkadan çarpma, geçme yasağı olan yerde geçme, doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma, şeride tecavüz, kavşakta geçiş önceliğine uymama, kaplamanın dar olduğu yerde geçiş önceliğine uymama, manevra genel şartlarına uymama, yerleşim yeri dışında taşıt yolunda zorunluluk olmadan park veya duraklama ve kurallara uygun park edilmiş araca çarpma. Maddenin son fıkrası, bu hareketlerden biri birden fazla sürücüde varsa veya kaza bu hâller dışındaki bir ihlalden doğmuşsa kusur oranının “yönetmelikte belirtilen esaslara göre” tespit edileceğini söyler. Maddenin güncel tam metnine Karayolları Trafik Kanunu üzerinden ulaşabilirsiniz.

Bu liste pratikte bir kontrol listesidir: resmî tutanak formunun kural ihlali kutucukları KTK m.84’ün bentleriyle örtüşür. Kutucuklardan hangisinin işaretlendiği, kanunun asli kusur saydığı bir hâle karşılık geliyorsa itirazın başarı şansı buna göre değerlendirilir. Kusur oranının nerede görüntülendiği ve hangi sorgulama kanalının neyi gösterdiği konusunda trafik kazası kusur oranı sorgulama yazımıza bakabilirsiniz.

Kaza Tespit Tutanağı ve Kroki

Sürücü beyanları, araç konumları, ilk darbenin alındığı yer ve çarpışma yönü gibi bilgiler burada yer alır. Kroki değerlendirmenin omurgasıdır; SBM’nin internet sitesinde ilan edilen kaza krokileri Emniyet Genel Müdürlüğünün uygun görüşüyle güncellenir (Genelge m.3.1) ve şirketler değerlendirmeyi bu krokileri de dikkate alarak yapar. Ancak tutanak tek başına kesin delil değildir: Genelge m.5.1 uyarınca tutanak formları kıymetli evrak değildir; formdaki bilgiler, kroki ve sürücü görüşleri herhangi bir belgeye yazılıp imzalanmak suretiyle de tutanak düzenlenebilir.

Buna karşılık tutanağın bir sınırı vardır ve bu sınır çoğu sürücünün bilmediği bir hükümden gelir. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.152/2-c, “bir anlaşma ile olay yerinden ayrılmış olan taraflar, meydana gelen zararın sigortaları tarafından veya kendilerince doğrudan karşılanacağını kabul etmiş sayılırlar ve sonradan yetkililerden kaza tespit tutanağı düzenlenmesini isteyemezler” der. Yani anlaşmalı tutanak imzalanıp olay yerinden ayrıldıktan sonra polis çağırıp yeni bir tutanak tutturmak mümkün değildir; kalan yol kusur değerlendirmesine itirazdır.

Fotoğraflar ve Hasar İzleri

Araçlardaki hasarın konumu çarpışmanın yönünü gösterir ve kusur değerlendirmesinde doğrudan dikkate alınır. Genelge m.2.2, başvurulan şirketin tutanakla birlikte varsa fotoğrafları da SBM’ye iletmesini öngörür; m.2.4 aynı imkânı doğrudan sigorta eksperine başvuran hak sahipleri için tanır. Fotoğraf çekmek kaza yerinde bir zorunluluk değildir ama KTY m.152/2-b, mümkünse fotoğraf çekilip araçların taşıt yolu dışına çıkarılmasını öngörür. İtiraz aşamasında sunulacak “ilave bilgi ve belge”nin en kolay sağlananı da budur.

Kamera ve Tanık Kayıtları

Güvenlik kameraları, araç içi kayıt cihazları veya tanık beyanları kusur oranını değiştirebilecek en güçlü delillerdir. Resmî tutanak formunun 3 numaralı alanı görgü tanıkları için ayrılmıştır; 11 numaralı alandaki sürücü görüşleri yetmezse beyaz sayfa eklenebilir ve ses ile video dosyaları da kaza görüşü olarak yeterli sayılır. Kamera kaydı üçüncü bir kişinin elindeyse ve verilmiyorsa, dava aşamasında mahkemeden kaydın getirtilmesi istenebilir.

Sigorta Eksper Değerlendirmesi

Eksper, hasarın oluş şekline bakarak teknik bir değerlendirme yapar ve raporunu SBM nezdindeki eksper rapor sistemine girer. Bu alan 12.02.2026 tarihli ve 33166 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği ile yeniden düzenlenmiş, yönetmelik 1/4/2026 tarihinde yürürlüğe girmiş ve m.17 ile 25/8/2015 tarihli önceki yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Bugünkü rejimde trafik sigortasında atama EKSİST üzerinden sıralı yapılır (m.6/1), ilk eksper raporunun ücretini sigorta şirketi öder (m.14/2) ve rapor düzenlenirken “ekspere hiçbir surette müdahalede bulunulamaz” (m.11/3). Eksper raporundaki tespitlere itirazın kendine ait bir süresi vardır; aşağıda ayrı başlıkta ele alınmıştır.

Kusur Oranı Kaç Günde Belli Olur?

Anlaşmalı tutanakla kapanan bir kazada kusur oranı normal şartlarda dört ila beş iş günü içinde belli olur. Bu süre iki adımdan oluşur: şirket tutanağı en geç takip eden iş günü sonuna kadar SBM’ye iletir (Genelge m.2.2) ve şirketler kendi sorumluluk değerlendirmelerini bunu izleyen üç iş günü içinde yapar (m.3.2). Şirketler farklı sonuçlara varırsa dosya SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonuna gider ve Komisyon gelen işleri en çok üç iş günü içinde sonuçlandırmak zorundadır (m.5.2). Yani en uzun ihtimalde bile sigorta aşamasındaki ilk oran yaklaşık bir hafta içinde ortaya çıkar.

Gün	Ne olur	Dayanak
Gün 0	Kaza, anlaşmalı tutanağın doldurulup imzalanması	KTK m.81/2, KTY m.152/2-a
Gün 0–1	Şirkete başvuru; şirket tutanağı, iletişim bilgilerini ve varsa fotoğrafları SBM’ye iletir	Genelge m.2.1, m.2.2
+3 iş günü	Her şirket kendi sorumluluk değerlendirmesini yapar (%0 / %50 / %100)	Genelge m.3.2
Aynı gün	Değerlendirmeler aynıysa şirketler arası mutabakat; sonuç sigortalıya bildirilir	Genelge m.3.3, m.4.1
+3 iş günü	Değerlendirmeler farklıysa SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonu kesin olarak belirler	Genelge m.3.5, m.5.2

Bir ayrıntı süreyi kendiliğinden kısaltır: mobil uygulamayla doldurulan ve cihaz ekranından imzalanan tutanaklar doğrudan SBM’ye iletilir (Genelge m.2.3), böylece m.2.2’deki “takip eden iş günü” adımı devreden çıkar. Bir başka ayrıntı ise süreyi uzatmaz ama sonucu belirler: şirketlerden biri değerlendirmesini süresinde göndermezse, gönderen şirketin belirlediği sorumluluk oranları esas alınır (m.3.4).

Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda bu takvim işlemez. Bu kazalarda anlaşmalı tutanak düzenlenemez (Genelge m.1.2/f); kolluk tutanak tutar, dosya savcılığa gider ve kusur oranı ceza soruşturmasındaki ve tazminat davasındaki bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Orada süre haftalarla değil, yargılamanın kendi takvimiyle ölçülür.

Kusur Oranına Kim İtiraz Edebilir?

Kusur değerlendirmesine, kazaya karışan araçların sigortalıları itiraz edebilir. Genelge m.4.1’in lafzı nettir: sorumluluk oranları ilgili sigorta şirketlerine ve iletilen iletişim bilgileri üzerinden sigortalılara bildirilir ve şirketlerin mutabakata varması durumunda “her bir sigortalı bir defaya mahsus olmak üzere” yeniden değerlendirme isteyebilir. İtiraz hakkı yalnız direksiyondaki sürücüye ait değildir; zararı doğrudan doğan kişi araç maliki olduğu için malikin de itiraz hakkı vardır.

Sigorta şirketlerinin kendi itiraz hakkı ise ayrı bir rejime tabidir ve çoğu kaynakta hiç geçmez. Genelge m.3.6 uyarınca şirketler, Komisyon kararlarına karşı herhangi bir süre sınırlaması olmaksızın, ancak maddi hata gerekçesiyle itiraz edebilir. Buna paralel olarak m.4.4, “kusur değerlendirmeleri de dahil eksik ya da hatalı bilgi girilmesine bağlı maddi hatalar şirketlerin mutabakatıyla düzeltilir” der. Yani veri girişinden kaynaklanan bir hata, beş iş günlük süre geçmiş olsa bile düzeltilebilir; süreye bağlı olan şey değerlendirmenin esasına itirazdır.

Ölümlü ve yaralanmalı kazalarda ise itiraz eden sıfatı değişir: orada kusur tespiti bir ceza soruşturması ve tazminat yargılaması meselesidir; şüpheli, katılan, mağdur ve destekten yoksun kalan yakınlar bilirkişi raporuna karşı diyeceklerini bildirebilir.

İtiraz Nereye Yapılır?

Kusur oranına itiraz, kural olarak kendi sigorta şirketinize yapılır. Genelge m.4.1 yeniden değerlendirme talebinin muhatabı olarak sigorta şirketlerini gösterir. Yaygın bir yanlış inanışın aksine SBM doğrudan itiraz mercii değildir; SBM bir veri ve gözetim merkezidir, tutanağı sisteme alır ve şirketlerin değerlendirmelerini toplar. SBM bünyesindeki Tutanak Değerlendirme Komisyonu yalnız iki hâlde devreye girer: şirketlerin değerlendirmeleri farklı çıkarsa (m.3.5) veya kazaya karışan iki aracın sigortacısı aynı şirketse (m.4.5).

Merci	Ne zaman başvurulur	Süre	Dayanak
Sigorta şirketi	Kural olarak ilk ve zorunlu adım	5 iş günü	Genelge m.4.1
SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonu	Şirketler anlaşamazsa (re’sen) veya iki araç aynı şirketteyse (başvuruyla)	Re’sen: yok · Aynı şirkette: 5 iş günü	Genelge m.3.5, m.4.5
Sigorta Tahkim Komisyonu	Şirkete yazılı başvuru sonuçsuz kalırsa	Ön koşul: 15 gün cevap beklenir	KTK m.97, 5684 s.K. m.30/13
Mahkeme	Tahkim yerine ya da tahkim yolu kapalıysa	Zamanaşımı: 2 yıl / 10 yıl	KTK m.97, m.109

Kolluğun tuttuğu tutanaktaki tespit bakımından tablo değişir. O tutanak bir idari karar değil delildir; delile itiraz için kanunda öngörülmüş bir başvuru süresi yoktur, diyecekler soruşturma ve yargılama boyunca ileri sürülebilir. İtiraz dilekçesinin nasıl yazılacağı, hangi belgelerin ekleneceği ve örnek metinler için trafik kazası kusur oranına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Sigorta Şirketine Başvuru

İlk aşamada kusur oranını belirleyen sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır. Genelge m.4.1 bu başvuruyu iki şarta bağlar: bir defaya mahsus olması ve “değerlendirmeye etki edebilecek ilave bilgi ve belge sunmak kaydıyla” yapılması. İkinci şart çoğu itirazın reddedilme sebebidir: dosyaya yeni hiçbir şey eklemeyen, yalnız “ben hatalı değilim” diyen bir dilekçe yeniden değerlendirmeyi başlatmaz. Kamera kaydı, ek fotoğraf, tanık beyanı, uzman görüşü ya da tutanaktaki bir alanın hatalı doldurulduğunu gösteren belge sunulmalıdır.

Başvuru üzerine sigorta şirketleri, Genelgede tanımlanan usul çerçevesinde üç iş günü içinde kusur oranlarına yönelik yeniden değerlendirmede bulunur. Bu süre içinde çıkan sonuç dosyayı sigorta bakımından kapatır; uyuşmazlık sürerse Genelge m.4.3 uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonu veya özel hukuk yolları açıktır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM)

SBM’nin görevi dosyayı “yeniden değerlendirmeye almak” değildir; SBM tutanağı sisteme alır, kaza krokilerini yayımlar, şirketlerin değerlendirmelerini toplar ve sonucu taraflara bildirir. Kusur oranını belirleme yetkisi SBM bünyesinde kurulan Tutanak Değerlendirme Komisyonuna aittir ve bu Komisyon yalnız iki hâlde devreye girer:

• Şirketler farklı sonuçlara varmışsa (m.3.5): dosya re’sen Komisyona gider. Komisyon tutanağı ve ilgililerce iletilen ilave bilgi ve belgeleri inceleyerek sorumluluk oranlarını Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğinin ilgili maddelerine atıf yaparak %0, %50 ve %100 çerçevesinde kesin olarak belirler.
• İki aracın sigortacısı aynı şirketse (m.4.5): tarafların, şirketçe yapılan kusur değerlendirmesinin kendilerine iletilmesinden itibaren 5 iş günü içinde, bir defaya mahsus olmak üzere doğrudan SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonuna itiraz hakkı saklıdır. Bu fıkrada ayrıca “itiraz süresinin tamamlandığının ispat yükü iddia edene aittir” denir — yani başvurunun tarihini belgelemek başvuranın işidir.

Komisyonun çalışma düzeni de Genelgede yazılıdır: Komisyon SBM bünyesinde Türkiye Sigorta Birliğinin talebi üzerine kurulur, oyçokluğuyla karar verir, üyeler çekimser oy kullanamaz, oylamada eşitlik olursa Komisyon başkanının oy kullandığı oran esas alınır ve Komisyon gelen işleri en çok üç iş günü içinde sonuçlandırmak zorundadır (m.5.2).

Sigorta Tahkim Komisyonu

Sigorta aşamasındaki itiraz sonuç vermezse uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonuna taşınabilir. Tahkime gidebilmenin ön koşulu, sigortacılık yapan kuruluşa başvurmuş ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olmaktır; kuruluşun on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de başvuru için yeterlidir (5684 s.K. m.30/13). Trafik sigortasında bu süre KTK m.97 uyarınca on beş gündür.

Zorunlu trafik sigortasından doğan uyuşmazlıklarda şirketin tahkim sistemine üye olup olmaması önemli değildir: m.30/1’e 6456 s.K. ile eklenen cümle, zorunlu tutulan sigortalarda ilgili kuruluş üye olmasa dahi hak sahiplerinin tahkim usulünden faydalanabileceğini söyler. Aynı fıkra, sözleşmede “özel bir hüküm olmasa bile” tahkime gidilebileceğini belirtir; poliçede tahkim şartı aramaya gerek yoktur. Başvuru usulü ve gerekli belgeler için Sigorta Tahkim Komisyonuna nasıl başvuru yapılır yazımızı inceleyebilirsiniz.

Mahkeme Süreci

Daha kapsamlı itirazlar dava yoluyla ileri sürülür. KTK m.97, zarar görenin dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmasını zorunlu kılar; kuruluş on beş gün içinde cevap vermez ya da verilen cevap talebi karşılamazsa zarar gören dava açabilir veya tahkime başvurabilir. Görev bakımından KTK m.110, bu Kanundan doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceğini, işleten veya sahibin Devlet ya da kamu kuruluşu olmasının bunu değiştirmeyeceğini belirtir.

Mahkemede kusur oranı bilirkişi incelemesiyle belirlenir ve buradaki takvim mevzuatla değil yargılamanın kendi akışıyla ölçülür: tensip, taraf delillerinin toplanması, dosyanın bilirkişiye tevdii, rapor, rapora itiraz ve gerekirse ek rapor. Bu nedenle tahkim ve mahkeme arasındaki seçim çoğu dosyada bir süre tercihidir.

Kusur Oranına İtiraz Süresi Ne Kadardır?

Sigorta şirketinin kusur değerlendirmesine itiraz süresi beş iş günüdür. Genelge m.4.1, şirketlerin kusur değerlendirmesinde mutabakata varması durumunda her bir sigortalının, sorumluluk oranlarının bildiriminden itibaren beş iş günü içinde, bir defaya mahsus olmak üzere ve değerlendirmeye etki edebilecek ilave bilgi ve belge sunmak kaydıyla yeniden değerlendirme isteyebileceğini söyler. Süre bildirim tarihinden işler; kaza tarihinden değil.

Maddenin çoğu kaynakta atlanan bir şartı daha vardır: bu beş iş günlük hak, şirketlerin kusur değerlendirmesinde mutabakata varmış olmasına bağlıdır. Şirketler farklı sonuçlara varmış ve dosya SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonuna gitmişse tablo değişir; orada oranları Komisyon m.3.5 uyarınca kesin olarak belirler ve sigortalının şirkete karşı ayrıca beş iş günlük bir itiraz penceresi doğmaz. O hâlde kalan yol m.4.3’ün gösterdiği yoldur: Sigorta Tahkim Komisyonu veya özel hukuk yolları. Kusur oranına itiraz süresi bu nedenle tek başına değil, dosyanın hangi hatta ilerlediğiyle birlikte okunmalıdır.

Bu tek süre de değildir. Dosyada birbirinden bağımsız işleyen ve sık sık karıştırılan başka süreler vardır; aşağıdaki tablo her birinin neye ait olduğunu, ne zaman başladığını ve dayanağını gösterir:

Süre	Neye ait	Ne zaman başlar	Dayanak
5 iş günü	Sigortacının kusur değerlendirmesine itiraz	Sorumluluk oranlarının bildirimi	Genelge m.4.1
3 iş günü	Şirketin yeniden değerlendirme yapması	Başvurunun ulaşması	Genelge m.4.1
3 iş günü	SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonunun karar vermesi	İşin Komisyona gelmesi	Genelge m.5.2
3 iş günü	Eksper raporundaki tespitlere itiraz	Raporun SBM sistemine girişine ilişkin bildirim	Eksper Atama Yön. m.8/1
15 gün	Sigortacının yazılı başvuruya cevabı (dava/tahkim ön koşulu)	Yazılı başvuru tarihi	KTK m.97
8 iş günü	Sigortacının tazminatı ödemesi	Belgelerin sigortacıya ulaşması	KTK m.99/1
4 ay	Sigorta hakeminin karar vermesi	Hakemin görevlendirilmesi	5684 s.K. m.30/16
10 gün	Hakem kararına itiraz	Kararın Komisyonca bildirimi	5684 s.K. m.30/12
2 ay	İtiraz hakem heyetinin karar vermesi	İşin heyete intikali	5684 s.K. m.30/12
2 hafta	Bilirkişi raporuna itiraz (mahkemede)	Raporun tebliği	HMK m.281/1
2 yıl / 10 yıl	Tazminat talebi zamanaşımı	Öğrenme / kaza günü	KTK m.109
Yok	Kolluk tutanağındaki tespite karşı diyecekler	Soruşturma ve yargılama boyunca	—

Sigorta Şirketi İncelemesi

Beş iş günü içinde yapılan yeniden değerlendirme talebi üzerine sigorta şirketleri, Genelgede tanımlanan usul çerçevesinde üç iş günü içinde kusur oranlarına yönelik yeniden değerlendirmede bulunur (m.4.1). Dolayısıyla şirket içi itirazın toplam takvimi, bildirimden itibaren en fazla sekiz iş günüdür: beş iş günü başvuru penceresi, üç iş günü değerlendirme. Dosyaya yeni delil sunulmuşsa değerlendirme bu delil üzerinden yapılır; sunulmamışsa talep usulden karşılıksız kalır.

SBM Değerlendirmesi

Dosya SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonuna gitmişse Komisyon gelen işleri en çok üç iş günü içinde sonuçlandırmak zorundadır (Genelge m.5.2) ve belirlediği oranlar m.3.5 uyarınca kesindir. Buradaki “kesinlik” idari niteliktedir: Komisyon kararı dosyayı sigorta süreci bakımından kapatır, ancak m.4.3’ün açıkça belirttiği gibi Sigorta Tahkim Komisyonuna veya özel hukuk yollarına başvurmayı engellemez. Şirketler bakımından ise m.3.6 ayrı bir kapı bırakır: süre sınırlaması olmaksızın, yalnız maddi hata gerekçesiyle Komisyon kararına itiraz edilebilir.

Tahkim Süreci

Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuru önce raportörler tarafından incelenir ve raportörler incelemelerini en geç on beş gün içinde tamamlamak zorundadır (5684 s.K. m.30/15). Raportörce çözümlenemeyen başvurular sigorta hakemine iletilir. Hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermeye mecburdur; aksi hâlde uyuşmazlık yetkili mahkemece halledilir. Bu süre yalnız tarafların “açık ve yazılı muvafakatleriyle” uzatılabilir (m.30/16). Karar, Komisyon müdürünce en geç üç iş günü içinde taraflara bildirilir.

Dört aylık süre, başvurunun yapıldığı tarihten değil hakemin görevlendirildiği tarihten işler. Kanun ve Yönetmelik hakem atamasının kendisi için ayrı bir süre öngörmediğinden, gerçek takvimde başvuru ile hakem ataması arasında geçen süre de dosyanın toplam süresine eklenir.

Mahkeme Süreci

Dava yoluna gidildiğinde mevzuat bir üst süre öngörmez; takvimi bilirkişi incelemesi ve duruşma trafiği belirler. Yargılamada süresi belli olan tek adım rapora itirazdır: HMK m.281/1 uyarınca taraflar, raporun kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik gördükleri hususların tamamlanmasını veya belirsizliklerin giderilmesini isteyebilir. Mahkeme gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişiden ek rapor alabilir.

Sürelerin Başlangıç Anı ve İş Günü ile Takvim Günü Ayrımı

Kusur itirazı dosyalarında hak kaybının en yaygın sebebi sürenin uzunluğu değil, başlangıç anının yanlış hesaplanmasıdır. Mevzuat her süre için ayrı bir başlangıç anı belirler ve bu anlar birbirinin yerine geçmez:

• Beş iş günü, kaza tarihinden değil sorumluluk oranlarının size bildirildiği tarihten işler (Genelge m.4.1).
• Eksper raporuna itirazda üç iş günü, raporun elinize ulaşmasından değil, raporun SBM nezdindeki eksper rapor sistemine girişine ilişkin bildirimden işler (Eksper Atama Yön. m.8/1). Bu ayrım pratikte birkaç gün fark yaratır.
• On günlük tahkim itirazı, kararın verildiği tarihten değil Komisyonca ilgiliye bildirildiği tarihten işler (5684 s.K. m.30/12).
• On beş günlük cevap süresi, sigortacıya yaptığınız yazılı başvurunun tarihinden işler (KTK m.97).
• Sekiz iş günlük ödeme süresi, ihbardan değil, genel şartlarla belirlenen belgelerin sigortacıya ulaşmasından işler (KTK m.99/1).

“İş günü” ile “gün” ayrımı da sonucu değiştirir. İş günü hesabında hafta sonu ve resmî tatil günleri sayılmaz; bu yüzden beş iş günlük bir süre takvimde çoğu zaman yedi güne, araya resmî tatil girerse daha fazlasına karşılık gelir. Buna karşılık tahkim itirazındaki on gün ve KTK m.97’deki on beş gün takvim günüdür ve hafta sonunu içine alır. Aynı dosyada iki ölçüt yan yana işlediği için, “hâlâ vaktim var” varsayımı çoğu kez yanlış ölçütten doğar.

1 Eylül 2026’dan itibaren motorlu araç sigortalarında hasar başvuruları Ortak Hasar İhbar Merkezi üzerinden alınmaktadır (SEDDK 2026/22 s. Genelge). Bu düzenlemenin süre hesabına doğrudan etkisi vardır: başvuru, Merkez veri tabanına ulaştığı tarih ve saat itibarıyla ilgili şirkete yapılmış sayılır ve sistem kesintisi ile teknik gecikmeler sürelerin hesabında başvuran aleyhine dikkate alınamaz. Yani başvuru anınızın kaydı artık şirketin değil, ortak sistemin kaydıdır.

İtiraz Süresini Kaçırırsam Ne Olur?

Beş iş günlük sürenin kaçırılması, itiraz hakkının tamamen bittiği anlamına gelmez; yalnız sigorta içi yeniden değerlendirme kapısını kapatır. Genelge m.4.3 bunu açıkça düzenler: ilgililerce beş iş günlük süre içinde itiraz hakkının kullanılmadığı veya itiraz hakkı kullanılmakla beraber uyuşmazlığın devam ettiği hâlde, uyuşmazlığın Sigorta Tahkim Komisyonu veya özel hukuk yollarına başvurulmak suretiyle çözülmesi mümkündür. Yani süre geçmişse yol daralır ama kapanmaz.

Genelgenin en az bilinen ve itiraz eden lehine işleyen hükmü ise m.4.2’dir: “Süresi içinde olmak kaydıyla kusur oranlarına yönelik itirazların sigorta şirketlerinden farklı olarak ilgili olmayan mercilere yapılması durumunda, söz konusu 5 iş günlük itiraz süresi kesilir.” Dilekçesini süresi içinde ama yanlış kapıya — örneğin doğrudan SBM’ye ya da karşı tarafın şirketine — veren kişi bu yüzden hak kaybına uğramaz; süre kesilir. Kural burada iki şarta bağlıdır: itirazın süresi içinde yapılmış olması ve kusur oranına yönelik olması.

Üçüncü bir kapı daha vardır ve süreye hiç bağlı değildir. Genelge m.4.4 uyarınca kusur değerlendirmeleri de dahil eksik ya da hatalı bilgi girilmesine bağlı maddi hatalar şirketlerin mutabakatıyla düzeltilir. Plaka, poliçe numarası, sürücü bilgisi ya da kroki yönü gibi bir veri yanlış girilmişse mesele “itiraz süresi” değil “maddi hata düzeltmesi”dir. Şirketler bakımından da m.3.6, Komisyon kararlarına karşı süre sınırlaması olmaksızın maddi hata itirazına imkân tanır.

Tutanağın kendisindeki hatalar için farklı bir yol izlenir; hangi alandaki yanlışın nasıl düzeltilebileceği ve maddi hata ile kusur itirazının nerede ayrıldığı konusunda e-Devlet kaza tutanağı yazımızdaki süre tablosuna bakabilirsiniz.

Kusur Oranına İtiraz Sürecini Hızlandıran Faktörler Nelerdir?

Mevzuattaki süreler üst sınırdır; dosyanın gerçek süresini belirleyen şey, değerlendirmeyi yapan kişinin ek araştırmaya ihtiyaç duyup duymamasıdır. Delil ne kadar nette, dosya o kadar erken kapanır. Genelge m.4.1’in aradığı “değerlendirmeye etki edebilecek ilave bilgi ve belge” şartını ilk başvuruda karşılamak, süreci kısaltmanın en doğrudan yoludur.

Açık Kamera Görüntüsü

Olay anını gösteren net görüntüler kusur tartışmasını hızla çözer; çarpışma yönü, ışık durumu ve şerit ihlali görüntüden doğrudan okunur. Görüntü bir işletmenin veya belediyenin kamerasındaysa kayıtların saklama süresi genellikle kısadır, bu yüzden talep kaza günlerinde yapılmalıdır. Kayıt üçüncü kişinin elinde olup verilmiyorsa dava aşamasında mahkemeden getirtilmesi istenebilir.

Tutarlı Tutanak

Taraf beyanlarının çelişmemesi değerlendirmeyi kolaylaştırır. Resmî formda bu tutarlılığı taşıyan alanlar bellidir: kural ihlali kutucukları, ilk darbenin alındığı yeri gösteren ok ve çarpışma anının krokisi. Formda doldurulması zorunlu olmayan ancak değerlendirmeyi hızlandıran iki alan daha vardır: hız durumu ve fren izi uzunluğu. Formun kendi uyarısı da bu noktada nettir: gerçeğe aykırı tutanak düzenlemek özel belgede sahtecilik niteliğindedir ve cezai sorumluluk doğurur.

Teknik Rapor

Uzman görüşü veya ekspertiz raporu, itirazın “ilave belge” şartını en güçlü biçimde karşılayan belgedir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.293 uyarınca taraflar dava konusuyla ilgili olarak uzmanından bilimsel mütalaa alabilir; sigorta aşamasında sunulan böyle bir rapor da yeniden değerlendirmeyi somut bir teknik tartışma üzerine oturtur. Değer kaybı bakımından ayrıca şu ayrıntı önemlidir: Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.6/3 uyarınca değer kaybı tazminatı, gerçek zarar ilkesi gözetilerek ve detaylara yer verilerek aynı raporda hesaplanır; m.14/2 uyarınca da tanzim edilen ilk eksper raporunun ücretini sigorta şirketi öder.

Sigorta Tahkim Komisyonunda Kusur Oranına İtiraz Ne Kadar Sürer?

Sigorta Tahkim Komisyonunda bir kusur uyuşmazlığının mevzuattaki üst süresi, hakem aşaması için dört ay, itiraz aşaması için iki aydır. Buna raportörün on beş günlük ön incelemesi ve kararın üç iş günü içindeki bildirimi eklenir. Aşağıdaki tablo başvurudan kesinleşmeye kadar işleyen bütün süreleri sırasıyla gösterir.

Aşama	Süre	Dayanak
Sigorta kuruluşuna yazılı başvuru (ön koşul)	Cevap için 15 gün (trafik) / 15 iş günü (diğer branşlar)	KTK m.97 · 5684 s.K. m.30/13
Raportör ön incelemesi	15 gün	m.30/15
Hakemi ret dilekçesi ve karara bağlanması	5 iş günü + 5 iş günü	m.30/15
Hakem kararı	4 ay (görevlendirmeden itibaren)	m.30/16
Kararın taraflara bildirimi	3 iş günü	m.30/16
Hakem kararına itiraz	10 gün (bildirimden itibaren, bir defaya mahsus)	m.30/12
İtirazın karara bağlanması	2 ay	m.30/12

İtiraz yolunun iki özelliği pratikte sonucu belirler. Birincisi, itiraz üzerine hakem kararının icrası durur (m.30/12) — bu sonuç kendiliğinden doğar, ayrıca tedbir talebi gerekmez. İkincisi, itiraz talebinde bulunmak için başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır. Tahkim süresi geçtikten sonra karar verilmesi, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmesi, hakemlerin yetkileri dışındaki konularda karar vermesi ve tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi hâllerinde ise tutara bakılmaksızın her hâlükârda temyiz yolu açıktır.

Bu sürelerin tamamı 5684 sayılı Kanun m.30’da yazılıdır; maddenin güncel hâline Sigortacılık Kanunu üzerinden ulaşabilirsiniz. Tahkim yolunu kapatan hâlleri de baştan bilmek gerekir: m.30/14 uyarınca mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarda Komisyona başvurulamaz. Buradaki ölçüt “karara bağlanmış olmak” değil “intikal etmiş olmak”tır; hâlen görülmekte olan bir dava da tahkim kapısını kapatır.

Masraf tarafında iki kalem başvuranın üzerindedir: başvuru ücreti ve tebligat gideri. Hakem ücretini başvuran ödemez; 5684 s.K. m.30/18’in lafzıyla “hakem ücreti Komisyon tarafından ödenir.” Ayrıca m.30/17, talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen ücretin beşte biri olduğunu söyler. Tahkimin mahkemeye göre asıl risk avantajı budur. Karara karşı hangi yolların açık olduğu ve parasal sınırlar için Sigorta Tahkim Komisyonu kararına itiraz yazımızı inceleyebilirsiniz.

Eksper Raporundaki Kusur Değerlendirmesine İtiraz Süresi: Üç İş Günü

Eksper tarafından yapılan tespitlere itiraz süresi üç iş günüdür. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.8/1 uyarınca bu süre içinde sigortacı, sigortalı, sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler itiraz edebilir ve süre, eksper raporunun Merkez nezdindeki eksper rapor sistemine girişine ilişkin olarak muhataplara yapılan bildirimle başlar. İtiraz hâlinde EKSİST üzerinden yeni bir eksper ataması yapılır.

Aşama	Süre	Dayanak
Eksper tespitlerine itiraz	3 iş günü	m.8/1
İtiraz eksperinin raporunu hazırlaması (motorlu araç)	3 iş günü	m.8/5
Hakem eksper talebi	3 iş günü	m.8/2
Hakem eksperin raporu (motorlu araç)	3 iş günü	m.8/5
Hakem eksper raporunun niteliği	Nihai rapor	m.8/6
Eksperin işi kabulü	6 saat içinde reddetmezse kabul edilmiş sayılır	m.13/1

Hakem eksper, ilgili branşta en az on yıl bilfiil sigorta eksperliği yapmış kişiler arasından EKSİST üzerinden atanır (m.8/3) ve düzenlediği rapor nihai kabul edilir (m.8/6). Ücret bakımından kural şudur: ilk eksper raporunun ücretini sigorta şirketi öder (m.14/2); itiraz ve hakem eksper ücretini ise raporlar arasında önemli bir fark yoksa atamayı talep eden, önemli fark varsa raporun aleyhine döndüğü taraf öder (m.14/3).

Bir hakkı hatırlatmakta fayda var: dosyada atanmış eksper yoksa sigortalı, sigorta ettiren veya menfaat sahibi her aşamada eksper atatabilir (m.5/2) ve sigorta şirketleri bu bilgiye poliçede yer vermek zorundadır (m.5/3). Bilirkişi raporuna itirazın yargılama içindeki karşılığı için bilirkişi raporuyla kusur oranı değiştirilebilir mi yazımıza bakabilirsiniz.

Kusur Oranı Değişirse Ne Olur?

Kusur oranı değiştiğinde hasar dosyası yeniden hesaplanır ve ödeme yeni orana göre güncellenir. Eksik ödenen bedeller tamamlanır; değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli gibi talepler de yeni oran üzerinden yeniden düzenlenir. Bu güncellemenin kendi süresi vardır: KTK m.99/1 ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca sigortacı, genel şartlarla belirlenen belgelerin kendisine iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde tazminatı ödemek zorundadır.

Ödeme gecikirse sonuç kendiliğinden doğar. Türk Ticaret Kanunu m.1427/4, borç muaccel olunca sigortacının ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşeceğini söyler; aynı maddenin beşinci fıkrası ise sigortacının temerrüt faizi ödeme borcundan kurtulmasını öngören sözleşme hükümlerini geçersiz sayar. Ayrıca inceleme üç ayı aşarsa, hasarın en az yüzde ellisi avans olarak ödenir (TTK m.1427/3 ve ZMSS Genel Şartları B.2.5).

Kusur Oranına İtiraz Ücretli midir?

Sigorta şirketine yapılan yeniden değerlendirme başvurusu ücretsizdir; Genelge 2017/18 bu başvuru için herhangi bir ücret öngörmez. SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonuna yapılan başvuruda da başvurandan ücret alınmaz; Komisyon üyelerinin ücret ve sair mali hakları m.5.2 uyarınca SBM tarafından karşılanır.

Ücret, uyuşmazlık tahkime veya mahkemeye taşındığında gündeme gelir. Sigorta Tahkim Komisyonunda başvurandan başvuru ücreti ve tebligat gideri alınır; hakem ücretini ise 5684 s.K. m.30/18 uyarınca Komisyon öder. Başvuru ücreti tarifesi uyuşmazlık tutarına göre kademelidir ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik m.11/3 uyarınca her yıl Ocak ve Temmuz aylarında gözden geçirilir — yani yıl ortasında da değişebilir. Güncel tarife ve tebligat gideri tutarları için Komisyonun kendi duyurularına bakılmalıdır. Mahkeme yolunda ise başvuru harcı, peşin harç, gider avansı ve bilirkişi ücreti gündeme gelir; bu kalemler dava değerine bağlı olarak hesaplanır.

Avukatla takipte ücret iki ayrı kalemdir ve karıştırılmamalıdır: avukatınızla aranızdaki sözleşme ücreti ile karşı tarafa yükletilen karşı vekâlet ücreti farklı şeylerdir. Avukatlık Kanunu m.164 uyarınca sözleşme ile kararlaştırılan ücret, dava değerinin yüzde yirmi beşini aşamaz; bu bir tavandır, sabit bir oran değildir. Tahkimde ise karşı vekâlet ücreti, m.30/17 gereği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki ücretin beşte biri olarak hükmedilir.

Yanlış Kusur Oranı Hangi Sonuçları Doğurur?

Yanlış belirlenen kusur oranı, tek bir kalemi değil dosyadaki bütün alacakları aynı anda aşağı çeker. Zorunlu mali sorumluluk sigortası karşı tarafın kusuru oranında ödeme yaptığı için, kusurunuzun olduğundan yüksek görünmesi onarım bedelinden değer kaybına, araç mahrumiyetinden tazminat kalemlerine kadar her şeyi orantılı biçimde azaltır.

• Onarım ve hasar ödemesi: karşı tarafın poliçesinden alınacak tutar kusur oranıyla çarpılarak bulunur.
• Değer kaybı: tam kusurlu görünen sürücü karşı taraftan değer kaybı isteyemez; oran düştüğünde talep hakkı doğar ya da artar.
• Araç mahrumiyet bedeli: aynı orantı bu kalemde de uygulanır.
• Poliçe yenileme: kusurlu hasar kaydı hasarsızlık indirim kademesini etkiler, yenilemede prim yükselir.
• Ceza dosyası: yaralanmalı kazalarda kusur, ceza sorumluluğunun da temelini oluşturur.

Bu yüzden itiraz edilip edilmeyeceği kararı, yalnız onarım bedeline değil dosyanın tamamına bakılarak verilmelidir. Yüzde elli ile yüzde yüz arasındaki fark, çoğu dosyada onarım bedelinin birkaç katına karşılık gelir.

Kusur Oranı Kesinleşir mi?

Kesinleşme burada iki ayrı anlamda kullanılır ve karıştırılması en yaygın hatalardan biridir. Sigorta tarafındaki kesinleşme idari niteliktedir: SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonu oranları Genelge m.3.5 uyarınca “kesin olarak” belirler, ancak bu kesinlik dosyayı yalnız sigorta süreci bakımından kapatır. Aynı Genelgenin m.4.3’ü, uyuşmazlığın devamı hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonuna veya özel hukuk yollarına başvurulabileceğini açıkça söyler.

Hukuki kesinleşme ise ancak yargı yolları tükendiğinde gerçekleşir: tahkimde itiraz süresi geçtiğinde ya da itiraz üzerine verilen kararla, mahkemede ise hükmün kesinleşmesiyle. Bu nedenle sigorta aşamasında çıkan sonuç, açılacak bir tazminat davasında mahkemeyi bağlamaz. Kesinleşme anının hangi aşamada gerçekleştiği konusunda kazada kusur oranı ne zaman kesinleşir yazımıza bakabilirsiniz.

Süreç Boyunca Nelere Dikkat Edilmelidir?

Kusur itirazı dosyasında kaybedilen hakların çoğu esastan değil usulden kaybedilir. Aşağıdaki kontrol listesi, süreye bağlı adımların hepsini kapsar:

1. Bildirim tarihini kaydedin. Beş iş günlük süre bu tarihten işler; ekran görüntüsü, SMS veya e-posta saklanmalıdır.
2. Başvuruyu yazılı yapın. Telefon görüşmesi süreyi durdurmaz ve ispatlanamaz.
3. Dosyaya yeni delil ekleyin. Genelge m.4.1 “ilave bilgi ve belge” şartını arar; delilsiz itiraz usulden sonuçsuz kalır.
4. İtiraz hakkınızın bir defaya mahsus olduğunu unutmayın. İlk başvuruyu eksiksiz hazırlayın.
5. Eksper raporunun sisteme giriş bildirimini takip edin. Üç iş günlük itiraz süresi o bildirimle başlar.
6. Tahkim ve dava öncesinde yazılı başvuru yapın. KTK m.97’ye göre bu zorunludur; on beş günlük cevap süresi beklenmelidir.
7. Ödeme dekontunun tarihini saklayın. Sigortacının kısmi ödemesi borç ikrarıdır ve zamanaşımını keser (TBK m.154/1).
8. Zamanaşımını takvime alın. KTK m.109: iki yıl, her hâlde on yıl.

Kusur Oranı İtirazında Bilirkişi İncelemesi Ne Zaman Yapılır?

Sigorta şirketi veya SBM değerlendirmesi tarafları tatmin etmezse süreç teknik incelemeye ihtiyaç duyar ve bu aşamada bilirkişi devreye girer. Bilirkişiler kazanın oluş şeklini, araç hasar dağılımını, hız tahminini ve çarpışma açılarını değerlendirerek kusur oranı hakkında görüş bildirir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişiye başvurulacağını, genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağını söyler.

Rapor geldikten sonra süre yeniden işler: HMK m.281/1 uyarınca taraflar, raporun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik gördükleri hususların tamamlanmasını, belirsizlik gösteren hususlarda açıklama yapılmasını veya yeni bilirkişi atanmasını isteyebilir. Aynı fıkraya 7251 s.K. ile eklenen cümle bir esneklik tanır: talebin bu süre içinde hazırlanması çok zor veya imkânsızsa ya da özel yahut teknik bir çalışmayı gerektiriyorsa, süre içinde mahkemeye başvuran tarafa bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. İtiraz somut olmalıdır: hangi tespitin hangi teknik sebeple hatalı olduğu gösterilmeli, gerekirse HMK m.293 kapsamında alınmış bir uzman görüşüyle desteklenmelidir. Bilirkişi incelemesi süreyi uzatır ama sonucun teknik temele oturmasını sağlar; özellikle taraf beyanlarının çeliştiği, tutanağın yetersiz kaldığı veya kamera kaydı bulunmayan dosyalarda rapor belirleyici hâle gelir.

Kusur Oranı Neye Göre Değiştirilebilir?

İtirazın kabul edilmesi için mevcut değerlendirmeden farklı ve güçlü deliller sunulması gerekir. Genelge m.4.1’in aradığı ölçüt tam olarak budur: yeniden değerlendirme, ancak “değerlendirmeye etki edebilecek ilave bilgi ve belge sunmak kaydıyla” istenebilir. Buradaki “ilave” kelimesi, dosyada zaten bulunan bir belgenin tekrar sunulmasının yeterli olmadığını gösterir.

Yeni Delil Sunulması

Daha önce dosyada bulunmayan kamera kaydı, tanık beyanı, fotoğraf ya da teknik rapor sunulursa kusur oranı değişebilir. Görgü tanıkları resmî tutanağın 3 numaralı alanında kayıtlıdır; tutanakta tanık yazılmamışsa da beyanı sonradan sunulabilir. Ses ve video dosyaları da kaza görüşü olarak kabul edilir. Uzman görüşü bakımından HMK m.293 taraflara dava konusu olayla ilgili olarak uzmanından bilimsel mütalaa alma hakkı tanır ve bunun için ayrıca süre istenemez.

Tutanak Hataları

Tutanakta krokinin yanlış çizilmiş olması, gidiş yönlerinin hatalı gösterilmesi veya kural ihlali kutucuğunun yanlış işaretlenmesi değerlendirmeyi doğrudan etkiler; çünkü şirketler değerlendirmeyi SBM’nin yayımladığı kaza krokilerini de dikkate alarak yapar (Genelge m.3.2). Burada iki yolu birbirinden ayırmak gerekir: veri giriş hatası m.4.4 kapsamında maddi hatadır ve şirketlerin mutabakatıyla süreye bağlı olmaksızın düzeltilir; değerlendirmenin esasına itiraz ise beş iş günlük süreye tabidir. Anlaşarak olay yerinden ayrıldıktan sonra yeni bir tutanak tutturmak ise KTY m.152/2-c uyarınca mümkün değildir.

Hasar Analizi

Araçlardaki hasar izlerinin çarpışma yönüyle uyuşmaması kusur oranını değiştirebilir. Darbenin geliş açısı, temas yüksekliği ve deformasyonun yönü, beyan edilen oluş şekliyle çelişiyorsa bu çelişki teknik olarak gösterilebilir. Eksper raporu bu analizi zaten içerir; rapordaki tespite katılmıyorsanız üç iş günlük itiraz yolu açıktır ve itiraz üzerine EKSİST üzerinden yeni eksper atanır.

Kusur Oranı İtirazı Değer Kaybı Sürecini Nasıl Etkiler?

Değer kaybı hesaplaması doğrudan kusur oranına bağlıdır, çünkü değer kaybı karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasından ve onun kusuru oranında karşılanır. Tamamen kusurlu görünen bir sürücü karşı taraftan değer kaybı talep edemez; kusur oranı düştüğünde talep hakkı doğar veya artar. Bu nedenle kusur itirazı, yalnız onarım ödemesini değil değer kaybı alacağını da doğrudan etkiler.

Sıra bakımından pratik sonuç şudur: kusur oranı tartışmalıysa değer kaybı başvurusunu beklemek değil, kusur itirazıyla paralel yürütmek gerekir. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.6/3 uyarınca değer kaybı tazminatı, kusur tespitiyle birlikte aynı eksper raporunda hesaplanır; bu nedenle kusur itirazı ile değer kaybı itirazı çoğu kez aynı rapora yöneltilir. Değer kaybında sigortaya itiraz ve tahkim süreci için araç değer kaybında sigortaya itiraz ve tahkim süreci yazımıza bakabilirsiniz.

Değer Kaybı İtiraz Süresi Kusur İtirazından Farklı mıdır?

Evet, farklıdır ve iki süre birbirinin yerine geçmez. Kusur oranına itiraz, sorumluluk oranlarının bildiriminden itibaren beş iş günlük süreye tabidir (Genelge m.4.1). Değer kaybı tutarına itiraz ise kusur değerlendirmesine değil, eksper raporundaki hesaba yöneliktir ve Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.8/1 uyarınca üç iş günü içinde yapılır; süre raporun SBM sistemine giriş bildiriminden başlar.

İtirazın konusu	Süre	Muhatap	Dayanak
Kusur oranı (anlaşmalı tutanak değerlendirmesi)	5 iş günü	Sigorta şirketi	Genelge m.4.1
Değer kaybı tutarı (eksper raporu)	3 iş günü	İtiraz eksperi / hakem eksper	Eksper Atama Yön. m.8
Ödemenin hiç yapılmaması veya eksik yapılması	Cevap için 15 gün	Sigorta şirketi (yazılı başvuru)	KTK m.97
Sonuç alınamazsa	Zamanaşımı 2 yıl / 10 yıl	Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme	KTK m.109

Üç iş günlük ve beş iş günlük süreler geçmiş olsa bile tazminat hakkı sona ermez: bu süreler sigorta içi itiraz pencereleridir. Talebin kendisi KTK m.109’daki zamanaşımına tabidir ve yazılı başvuru sonrasında tahkim ya da dava yolu açıktır.

Kusur Oranı İtirazı Araç Mahrumiyet Bedelini Etkiler mi?

Evet. Araçtan yoksun kalma tazminatında da kusur oranı belirleyicidir; bedel, aracın onarımda geçirdiği makul süre ile ikame araç bedeli üzerinden hesaplanır ve karşı tarafın kusuru oranında ödenir. Kusur oranı değişirse mahrumiyet süresi için ödenecek bedel de aynı oranda değişir.

Mahrumiyet bedeli hesabına yönelik itiraz, kusur itirazından ayrı bir tartışmadır: orada çekişme genellikle onarım süresinin makul olup olmadığı ve günlük ikame bedelin miktarı üzerinedir. Bu kalemdeki bilirkişi raporuna nasıl itiraz edileceği konusunda araç mahrumiyet bedeli bilirkişi raporuna nasıl itiraz edilir yazımızı inceleyebilirsiniz.

Kusur Oranı İtirazında Zaman Aşımı Var mı?

Vardır ve süresi kanunda nettir. KTK m.109/1 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Maddenin ikinci fıkrası önemli bir genişletme yapar: dava cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüşse, bu uzun süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda süre bu yolla uzar. Üçüncü fıkra ise şunu söyler: zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı da tazminat yükümlüsü bakımından kesilmiş sayılır.

Uygulamada iki nokta karıştırılır. Birincisi, KTK m.97 uyarınca sigortacıya yapılan yazılı başvuru dava ve tahkimin ön koşuludur ancak tek başına zamanaşımını kesen bir sebep değildir — TBK m.154’te sayılan kesme sebepleri arasında yer almaz. İkincisi, sigortacının yaptığı kısmi ödeme borç ikrarı sayılır ve zamanaşımını keser (TBK m.154/1). Hasar bedelini ödeyip değer kaybını reddeden bir şirketin dekontu bu yüzden saklanmalıdır.

Kusur Oranı İtirazı Sürecinde En Sık Yapılan Hatalar

Aşağıdaki üç hata, kusur itirazı dosyalarında hak kaybının büyük bölümünü açıklar. Üçü de esasa değil usule ilişkindir ve hiçbiri sonradan telafi edilemez.

Sözlü İtirazla Yetinmek

Telefon görüşmeleri hukuki sonuç doğurmaz; yazılı başvuru şarttır. Beş iş günlük sürenin kullanıldığını ispat etme yükü de başvurana aittir — Genelge m.4.5, aynı şirket hâlinde bu yükü açıkça “iddia edene” yükler. Bu nedenle başvurunun tarihi, kanalı ve içeriği belgelenebilir olmalıdır.

Delilsiz Başvuru

“Ben hatalı değilim” beyanı tek başına yeterli değildir. Genelge m.4.1 yeniden değerlendirmeyi açıkça ilave bilgi ve belge sunulması şartına bağlar. İtiraz hakkı bir defaya mahsus olduğu için delilsiz yapılan başvuru yalnız reddedilmekle kalmaz, hakkı da tüketir.

Süreleri Kaçırmak

Dosyada aynı anda işleyen birden çok süre vardır ve hepsinin başlangıcı farklıdır: kusur değerlendirmesine itiraz beş iş günü, eksper raporuna itiraz üç iş günü, tahkim kararına itiraz on gündür. Sürenin kaçırılması sigorta içi kapıyı kapatır; buna karşılık Genelge m.4.2 uyarınca süresi içinde ama yanlış mercie yapılan itiraz süreyi keser, hak kaybına yol açmaz.

Kusur Oranı Yüzde Yüz Değişir mi?

Anlaşmalı tutanak hattında bu soru aslında tek cevaplıdır: oran zaten yalnız %0, %50 ve %100 değerlerinden biri olabilir (Genelge m.3.2). Dolayısıyla itiraz kabul edildiğinde değişim kademeli değil sıçramalıdır — %100 kusurlu görünen taraf %50’ye ya da %0’a iner. Yaygın biçimde anlatılan “yüzde 75’ten yüzde 25’e düşme” senaryosu bu aşamada mümkün değildir; ara oranlar ancak bilirkişi incelemesi ve yargılama aşamasında doğar.

Yargılama hattında ise ara oranlar olağandır ve tam kusurun tek tarafa yüklenmesi KTK m.84’teki asli kusur hâllerinden birinin varlığına bağlıdır. Aynı maddenin son fıkrası, asli kusur hâllerinden biri birden fazla sürücüde varsa ya da kaza bu hâller dışındaki bir kural ihlalinden doğmuşsa kusur oranının yönetmelikteki esaslara göre tespit edileceğini söyler; ara oranların hukuki dayanağı budur.

Kusur Oranı İtirazı Ne Zaman Gereksizdir?

Açık kamera kaydı bulunan ve kural ihlalinin net olduğu dosyalarda itiraz süreci sonucu değiştirmez, yalnız uzatır. Özellikle KTK m.84’te sayılan asli kusur hâllerinden biri tartışmasız biçimde sabitse — kırmızı ışıkta geçme, arkadan çarpma, kurallara uygun park edilmiş araca çarpma gibi — itirazın teknik dayanağı bulunmaz.

Bir başka hâlde de itiraz yanlış araçtır: dosyadaki sorun kusur değerlendirmesi değil veri giriş hatasıysa. Plaka, poliçe veya sürücü bilgisinin yanlış girilmesi Genelge m.4.4 kapsamında maddi hatadır; bu, beş iş günlük itiraz süresine tabi olmaksızın şirketlerin mutabakatıyla düzeltilir. Doğru talebi doğru adla yapmak, hem süreyi hem itiraz hakkını korur.

Kusur Oranına İtirazda Şirkete Göre Değişen ve Değişmeyen Adımlar

Hayır. İtirazın süresi, muhatabı ve usulü hangi sigorta şirketiyle çalıştığınızdan bağımsızdır; çünkü bu kurallar poliçeden değil 2017/18 sayılı Genelgeden gelir ve sektörün tamamını bağlar. Beş iş günlük itiraz süresi, üç iş günlük yeniden değerlendirme süresi ve %0-%50-%100 ölçeği her şirket için aynıdır.

Şirketten şirkete değişen tek şey başvuru kanalıdır: kimi şirket mobil uygulama, kimi çağrı merkezi, kimi de e-posta üzerinden başvuru alır. Burada 1 Eylül 2026 sonrasında geçerli olan ortak kural önemlidir: motorlu araç sigortalarında hasar başvuruları Ortak Hasar İhbar Merkezi üzerinden alınır ve başvuru, Merkez veri tabanına ulaştığı tarih ve saat itibarıyla ilgili şirkete yapılmış sayılır. Yani başvuru anınızın kaydı artık tek bir merkezde tutulur ve şirketin kendi kaydına bağlı değildir.

İki aracın sigortacısının aynı şirket olduğu hâl ise tek gerçek istisnadır: bu durumda itiraz şirkete değil, doğrudan SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonuna yapılır ve süre yine beş iş günü, hak yine bir defaya mahsustur (Genelge m.4.5).

Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Süresi Kaç Gündür?

Bu soruda iki farklı belge karıştırılır ve cevap ikisi için tamamen farklıdır.

• Anlaşmalı (maddi hasarlı) kaza tespit tutanağı: tutanağın kendisine karşı bir itiraz yolu yoktur; itiraz, tutanağa dayanılarak yapılan kusur değerlendirmesine yöneliktir ve süresi beş iş günüdür (Genelge m.4.1). Tutanaktaki veri hataları ise m.4.4 kapsamında süreye bağlı olmaksızın düzeltilir.
• Kolluğun düzenlediği trafik kazası tespit tutanağı: bu bir idari karar değil delildir. Delile karşı diyecekler soruşturma ve yargılama boyunca ileri sürülebilir; kanunda öngörülmüş bir itiraz süresi yoktur.

Sık karıştırılan üçüncü bir süre daha vardır: trafik idari para cezasına itiraz süresi on beş gündür (5326 s. Kabahatler Kanunu m.27/1) ve bu süre kusur oranına değil, cezanın kendisine aittir. Kolluk tutanağına itirazın nasıl yapılacağı konusunda polisin tuttuğu trafik kazası tespit tutanağına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Kusur Oranı İtirazında Avukat Desteği Gerekir mi?

Zorunlu değildir. Sigorta şirketine yapılan yeniden değerlendirme başvurusunu da, Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuruyu da hak sahibi kendisi yapabilir. Buna karşılık süreç teknik ve süreye bağlı adımlar içerdiği için, özellikle iki noktada hukuki destek belirleyici olur: itirazın bir defaya mahsus olması ve “ilave bilgi ve belge” şartının ilk başvuruda karşılanması gerekmesi.

Masraf tarafında da bir ayrım vardır. Tahkimde talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, 5684 s.K. m.30/17 uyarınca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki ücretin beşte biri kadardır; mahkemede ise tarifenin tamamı üzerinden hükmedilir. Bu fark, kaybetme riskinin maliyetini iki yolda birbirinden ayırır.

Kusur Oranı Değiştiğinde Sigorta Ödemesi Nasıl Güncellenir?

Oran değiştiğinde hasar dosyası yeniden hesaplanır; eksik ödeme yapılmışsa fark tamamlanır, fazla ödeme yapılmışsa mahsuplaşma gündeme gelir. Güncellenen tazminatın ödenmesi için sigortacının elinde bir üst süre vardır: KTK m.99/1 uyarınca sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgelerin kendisine iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde ödemeyi yapmak zorundadır; aynı madde, hükme uymayan sigortacılar için ayrıca yaptırım öngörür.

Sekiz iş günlük sürenin başlangıcı, ihbar tarihi değil belgelerin eksiksiz iletildiği tarihtir. Sigortacının ek belge talebi süreyi yeniden başlatır, ancak bu ancak haklı olarak ve hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen belgelerle sınırlı olarak istenebilir. Bu nedenle hangi belgenin hangi tarihte teslim edildiği kayıt altına alınmalıdır.

Kusur Oranı Uyuşmazlığı Ceza Dosyasını Etkiler mi?

Sigorta sürecindeki kusur değerlendirmesi ile ceza dosyasındaki kusur tespiti aynı olmak zorunda değildir; ceza yargılaması kendi delil rejimine ve kendi ölçütlerine göre yürür. İki alan arasındaki ilişkiyi düzenleyen hüküm Türk Borçlar Kanunu m.74’tür: “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.”

Yani ceza dosyasında belirlenen kusur oranı hukuk hâkimini bağlamaz; hukuk hâkimi kendi bilirkişi incelemesini yaptırıp farklı bir orana ulaşabilir. Bunun tersi de doğrudur: sigorta aşamasındaki idari değerlendirme ceza dosyasını belirlemez. Buna karşılık ceza dosyasındaki maddi olgu tespitleri — kazanın nerede, ne zaman, hangi araçlarla gerçekleştiği gibi — her iki dosyada da aynı delil değerini taşır.

Kusur Oranı İtirazında Dosya Ne Kadar Güçlü Olmalı?

Ölçüt öznel değildir; Genelge m.4.1 dosyanın gücünü tek bir cümleyle tanımlar: sunulan bilgi ve belge “değerlendirmeye etki edebilecek” nitelikte olmalıdır. Pratikte bu, ilk değerlendirmenin dayandığı veriyi çürüten veya ona yeni bir veri ekleyen her belgedir.

• En güçlü: olay anını gösteren kamera kaydı; çarpışma yönünü ve kural ihlalini doğrudan gösterir.
• Güçlü: tarafsız tanık beyanı, hasar izlerinin oluş şekliyle çeliştiğini gösteren teknik rapor, HMK m.293 kapsamında alınmış uzman görüşü.
• Destekleyici: olay yeri fotoğrafları, fren izi ölçümü, yol ve trafik işaretlerinin durumunu gösteren kayıtlar.
• Tek başına yetersiz: yalnız beyana dayanan itiraz dilekçesi; dosyada zaten bulunan belgenin tekrar sunulması.

Teknik delillerle desteklenen, tutarlı ve belgeli dosyalar süre içinde sonuçlanır; zayıf dosyalar ise hem reddedilir hem de bir defaya mahsus itiraz hakkını tüketir.

Kusur Oranı İtiraz Sürecinde Ortalama Zaman Çizelgesi

Aşağıdaki çizelge, anlaşmalı tutanakla başlayan bir dosyanın kaza gününden kesinleşmeye kadarki bütün adımlarını mevzuattaki süreleriyle birlikte gösterir. Süreler üst sınırdır; dosyanın gerçek takvimi delil durumuna ve kanal seçimine göre kısalır.

Aşama	Süre	Kimin yükümlülüğü	Dayanak
Tutanağın SBM’ye iletilmesi	En geç takip eden iş günü sonu	Sigorta şirketi	Genelge m.2.2
Sorumluluk değerlendirmesi	3 iş günü	Sigorta şirketleri	Genelge m.3.2
Komisyon incelemesi (şirketler anlaşamazsa)	3 iş günü	SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonu	Genelge m.3.5, m.5.2
Sigortalının itirazı	5 iş günü	Sigortalı	Genelge m.4.1
Yeniden değerlendirme	3 iş günü	Sigorta şirketleri	Genelge m.4.1
Eksper raporuna itiraz	3 iş günü	Taraflar	Eksper Atama Yön. m.8/1
Hakem eksper raporu (nihai)	3 iş günü	Hakem eksper	Eksper Atama Yön. m.8/5-6
Sigortacıya yazılı başvuruya cevap	15 gün	Sigorta şirketi	KTK m.97
Tazminatın ödenmesi	8 iş günü	Sigorta şirketi	KTK m.99/1
Tahkimde raportör incelemesi	15 gün	Raportör	5684 s.K. m.30/15
Hakem kararı	4 ay	Sigorta hakemi	5684 s.K. m.30/16
Kararın bildirimi	3 iş günü	Komisyon müdürü	5684 s.K. m.30/16
Hakem kararına itiraz	10 gün	Taraflar	5684 s.K. m.30/12
İtirazın karara bağlanması	2 ay	İtiraz hakem heyeti	5684 s.K. m.30/12
Bilirkişi raporuna itiraz (mahkeme)	2 hafta	Taraflar	HMK m.281/1
Tazminat talebi zamanaşımı	2 yıl / 10 yıl	—	KTK m.109

Bu adımlar dosyanın hangi kanalda ilerlediğine göre birleşir. Dört tipik senaryonun toplam süresi şöyledir:

Senaryo	İşleyen adımlar	Mevzuattaki toplam
1. Şirketler anlaşıyor, itiraz edilmiyor	SBM’ye iletim + değerlendirme	Yaklaşık 4 iş günü
2. Şirket içi itirazla kapanıyor	Değerlendirme + 5 iş günü itiraz + 3 iş günü yeniden değerlendirme	Yaklaşık 11-12 iş günü
3. Şirketler anlaşamıyor, Komisyona gidiyor	SBM’ye iletim + değerlendirme + Komisyon incelemesi (3 iş günü)	Yaklaşık 7 iş günü; oran Komisyonca kesin belirlenir, sigorta içi itiraz penceresi doğmaz
4. Tahkime taşınıyor	15 gün cevap + 15 gün raportör + 4 ay hakem + 10 gün itiraz + 2 ay heyet	Üst sınırda 7 ayı aşabilir

Çizelgenin gösterdiği tablo şudur: uyuşmazlık sigorta içinde çözülürse süreç iş günü ölçeğinde, tahkime taşınırsa ay ölçeğinde, mahkemeye giderse yargılamanın kendi takvimiyle ilerler. Bu nedenle ilk beş iş günlük pencereyi delilli ve eksiksiz kullanmak, süreyi kısaltmanın en etkili yoludur.

Kusur oranına itiraz süresi kaçırılmadan, doğru mercie ve delilli biçimde başvurmak istiyorsanız maddi hasarlı trafik kazası hukuku alanındaki çalışmalarımızı inceleyebilir, dosyanızın hangi kanalda ilerlemesi gerektiği konusunda hukuki destek alabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Kusur oranına itiraz süresi ve başvurulacak merci dosyanın niteliğine göre değiştiğinden, kendi dosyanıza ilişkin adım atmadan önce bir avukata danışmanız önerilir. Yazıda anılan süreler ve tutarlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kusur oranına itiraz ne kadar sürede sonuçlanır?

Sigorta şirketine yapılan itiraz üç iş günü içinde sonuçlanır; şirketler anlaşamazsa SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonu en çok üç iş günü içinde karar verir. Uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonuna taşınırsa hakem dört ay, itiraz hakem heyeti iki ay içinde karar verir. Mahkeme yolunda ise mevzuatta bir üst süre yoktur; takvimi bilirkişi incelemesi belirler.

Kusur oranına itiraz süresi kaç gündür?

Sigorta şirketinin kusur değerlendirmesine itiraz süresi beş iş günüdür. Süre, sorumluluk oranlarının size bildirildiği tarihten işler ve itiraz hakkı bir defaya mahsustur. İtirazın kabul edilebilmesi için değerlendirmeye etki edebilecek ilave bilgi ve belge sunulması gerekir.

Kusur oranına itiraz nereye yapılır?

İtiraz kural olarak kendi sigorta şirketinize yapılır. SBM doğrudan itiraz mercii değildir; SBM bünyesindeki Tutanak Değerlendirme Komisyonu yalnız iki hâlde devreye girer: şirketlerin değerlendirmeleri farklı çıkarsa veya kazaya karışan iki aracın sigortacısı aynı şirketse. Sigorta içi itiraz sonuç vermezse Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkeme yolu açıktır.

Kusur oranı kaç günde belli olur?

Anlaşmalı tutanakla kapanan kazalarda kusur oranı normalde dört ila beş iş günü içinde belli olur. Sigorta şirketi tutanağı en geç takip eden iş günü sonuna kadar SBM’ye iletir, şirketler değerlendirmelerini bunu izleyen üç iş günü içinde yapar. Şirketler anlaşamazsa SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonu en çok üç iş günü içinde karar verir.

SBM kusur oranına itiraz kabul ediyor mu?

SBM bir veri ve gözetim merkezidir; dosyayı kendiliğinden yeniden değerlendirmeye almaz. Kusur oranını belirleme yetkisi SBM bünyesindeki Tutanak Değerlendirme Komisyonuna aittir ve Komisyona doğrudan başvuru yalnız iki aracın sigortacısının aynı şirket olduğu hâlde mümkündür. Diğer hâllerde dosya, şirketlerin değerlendirmeleri farklı çıktığında re’sen Komisyona gider.

İtirazı yanlış yere yaparsam süreyi kaçırmış olur muyum?

Hayır. 2017/18 sayılı Genelge m.4.2, süresi içinde olmak kaydıyla kusur oranlarına yönelik itirazların ilgili olmayan mercilere yapılması hâlinde beş iş günlük itiraz süresinin kesileceğini düzenler. Bunun için itirazın süresi içinde yapılmış ve kusur oranına yönelik olması gerekir.

Beş iş günlük süreyi kaçırırsam itiraz hakkım biter mi?

Sigorta içi yeniden değerlendirme kapısı kapanır ancak tazminat hakkınız bitmez. Genelge m.4.3 uyarınca süre kullanılmamışsa veya itiraza rağmen uyuşmazlık devam ediyorsa Sigorta Tahkim Komisyonuna ya da özel hukuk yollarına başvurulabilir. Talep, KTK m.109’daki iki yıllık ve on yıllık zamanaşımı süreleri içinde ileri sürülebilir.

Kusur oranına kimler itiraz edebilir?

Kazaya karışan araçların sigortalıları itiraz edebilir; Genelge m.4.1 yeniden değerlendirme hakkını her bir sigortalıya tanır. Zararı doğrudan doğan kişi araç maliki olduğundan itiraz hakkı yalnız sürücüyle sınırlı değildir. Sigorta şirketleri ise Komisyon kararlarına karşı süre sınırlaması olmaksızın, ancak maddi hata gerekçesiyle itiraz edebilir.

Kusur oranına itiraz için hangi belgeler gerekir?

Kaza tespit tutanağı, olay yeri fotoğrafları, araç hasar görüntüleri, kamera kayıtları, tanık beyanları, ekspertiz raporu ve varsa uzman görüşü kullanılabilir. Genelge m.4.1 yeniden değerlendirmeyi “değerlendirmeye etki edebilecek ilave bilgi ve belge” sunulması şartına bağladığı için, dosyada zaten bulunan belgelerin tekrar sunulması yeterli olmaz.

Kusur oranı tutanakta neden yüzde 50 ya da yüzde 100 olarak çıkıyor?

Çünkü anlaşmalı tutanak değerlendirmesinde başka bir ölçek yoktur. Genelge m.3.2, sorumluluk değerlendirmesinin Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğinin ilgili maddelerine atıf yapılarak yüzde 0, yüzde 50 ve yüzde 100 oranları çerçevesinde yapılacağını düzenler. Yüzde 25 ya da yüzde 75 gibi ara oranlar ancak bilirkişi incelemesi ve yargılama aşamasında doğar.

Eksper raporundaki kusur değerlendirmesine itiraz süresi kaç gündür?

Üç iş günüdür. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.8/1 uyarınca süre, eksper raporunun SBM nezdindeki eksper rapor sistemine girişine ilişkin bildirimle başlar. İtiraz üzerine EKSİST üzerinden yeni eksper atanır; itiraz eksperinin raporundan sonra üç iş günü içinde hakem eksper talep edilebilir ve hakem eksperin raporu nihai kabul edilir.

Tahkim süreci ne kadar sürer?

Sigorta hakemleri görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır; aksi hâlde uyuşmazlık yetkili mahkemece halledilir. Bu süre yalnız tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir. Karara itiraz edilirse itiraz hakem heyeti, işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karar verir.

Tahkime başvurmak için poliçede tahkim şartı olması gerekir mi?

Gerekmez. 5684 sayılı Kanun m.30/1, uyuşmazlığa düşen kişinin sözleşmede “özel bir hüküm olmasa bile” tahkim usulünden faydalanabileceğini belirtir. Zorunlu tutulan sigortalarda ise ilgili kuruluş tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahipleri tahkim usulünden yararlanabilir; trafik sigortasında üyelik şartı aranmaz.

Kusur oranı değişirse sigorta ödemesi de değişir mi?

Evet. Kusur oranı değiştiğinde hasar dosyası yeniden hesaplanır; eksik ödeme varsa fark talep edilebilir, fazla ödeme varsa mahsuplaşma gündeme gelir. Değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli de yeni orana göre yeniden değerlendirilir. Sigortacı, genel şartlarla belirlenen belgelerin kendisine iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır.

Kaza tespit tutanağına itiraz süresi kaç gündür?

Kolluğun düzenlediği tutanak bir idari karar değil delildir; ona karşı diyecekler soruşturma ve yargılama boyunca ileri sürülebilir, kanunda öngörülmüş bir itiraz süresi yoktur. Anlaşmalı tutanakta ise itiraz tutanağa değil kusur değerlendirmesine yöneliktir ve süresi beş iş günüdür. Sık karıştırılan on beş günlük süre trafik idari para cezasına aittir.

Kusur oranına itirazda zamanaşımı süresi nedir?

KTK m.109 uyarınca maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil cezayı gerektiriyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir süre öngörüyorsa bu uzun süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.

Kusur oranına itiraz ücretli midir?

Sigorta şirketine yapılan yeniden değerlendirme başvurusu ücretsizdir; SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonunun üyelerine ödenen ücretler de SBM tarafından karşılanır. Ücret yalnız uyuşmazlık tahkime ya da mahkemeye taşındığında gündeme gelir: tahkimde başvuru ücreti ve tebligat gideri başvurana aittir, hakem ücretini ise 5684 s.K. m.30/18 uyarınca Komisyon öder.

Kusur oranına itiraz etmek için avukat gerekli mi?

Kusur oranına itiraz için avukat zorunlu değildir. Ancak itiraz hakkı bir defaya mahsus olduğu ve ilave bilgi ve belge sunma şartına bağlandığı için ilk başvurunun eksiksiz hazırlanması önem taşır. Tahkimde ayrıca bir fark vardır: talebi reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki ücretin beşte biri kadardır.