handan sayan ozgul

Kira Sözleşmesi Bitince Kiracı Çıkarılabilir mi? Uzama Süresi ve İstisnalar

Kira Sözleşmesi Bitince Kiracı Çıkarılabilir mi? Uzama Süresi ve İstisnalar

Kira Sözleşmesi Bitince Kiracı Çıkarılabilir mi

Kira sözleşmesi bitince kiracı çıkarılabilir mi? Konut ve çatılı işyeri kiralarında çıkarılamaz. Türk Borçlar Kanunu’nun 347. maddesi bu konuda tereddüde yer bırakmayacak bir cümle içerir: “Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez.” Sözleşmede yazan bitiş tarihi geldiğinde sözleşme kendiliğinden sona ermez; kiracı bildirimde bulunmamışsa aynı koşullarla bir yıl daha uzamış sayılır.

Aynı maddede kiracıya tanınan hak ise bunun tam tersidir: kiracı, sürenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunarak sözleşmeyi sona erdirebilir. Yani aynı sözleşmede iki tarafın süre sonundaki hakları eşit değildir. Bu asimetriyi, uzama süresinin nasıl sayıldığını ve sürenin dolmasının hangi hâllerde gerçekten tahliye imkânı verdiğini aşağıda takvim örnekleriyle ele alıyoruz.

Özetle

Sürenin dolması kiraya veren için tahliye sebebi değildir; kiracı için ise çıkış hakkıdır.

  • Kiracının hakkı: bitişten en az 15 gün önce yazılı bildirimle sözleşmeyi sona erdirebilir.
  • Kiraya verenin durumu: sürenin bitimine dayanamaz; ancak on yıllık uzama süresi dolduktan sonra sebep göstermeden fesih bildirimi yapabilir.
  • Takvim: bir yıllık bir sözleşmede sebepsiz fesih imkânı, asıl yıl ve on uzama yılından sonra gelen uzama yılının sonunda doğar.
  • Belirsiz sürelide hesap farklı: on yıl, uzama yıllarından değil kiranın başlangıcından sayılır.

Yazıda hangi başlıklar var?

Kira Sözleşmesi Bitince Kiracı Çıkarılabilir mi?

Hayır. TBK m.347/1 konut ve çatılı işyeri kiralarında sürenin bitimini kiraya veren yönünden sonuç doğurmayan bir olgu hâline getirmiştir. Madde üç cümleden oluşur ve her cümlesi ayrı bir kural koyar: kiracı on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır; kiraya veren sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez; on yıllık uzama süresi sonunda ise kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.

Sürenin bitiminde Kiracı Kiraya veren
Sözleşmeyi sona erdirebilir mi? Evet Hayır
Bildirim süresi En az 15 gün önce Uygulanmaz
Sebep göstermesi gerekir mi? Hayır Kanunda sayılı sebep şart
Şekil şartı Yazılı (TBK m.348) Yazılı (TBK m.348)
Bildirim yapılmazsa Sözleşme 1 yıl uzar Sözleşme 1 yıl uzar

Bu tablo, kira ilişkisinde kanun koyucunun kiracıyı daha zayıf taraf kabul ettiğini gösterir. Aynı yaklaşımın bir başka görünümü TBK m.354’tür: dava yoluyla sona erdirmeye ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez. Sözleşmeye konulan “süre sonunda kayıtsız şartsız tahliye edilecektir” türü kayıtlar bu nedenle sonuç doğurmaz.

1 Yıllık Kira Sözleşmesi Bitince Ne Olur?

Kiracı bildirimde bulunmamışsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzar. “Aynı koşullar” ifadesi kira bedelinin de değişmeden devam edeceği anlamına gelmez; bedelin yenilenen dönemde nasıl belirleneceği TBK m.344’e tabidir. Sözleşmenin uzaması için tarafların yeni bir belge imzalamasına, sözleşmeyi yenilemesine veya notere gitmesine gerek yoktur; uzama kanundan doğar.

Uygulamada sık karşılaşılan bir yanılgı, sözleşmenin yenilenmemesinin kira ilişkisini “sözleşmesiz” hâle getirdiği düşüncesidir. Oysa uzayan sözleşme, ilk sözleşmenin devamıdır; tarafların hak ve borçları aynı metne dayanmaya devam eder.

1 Yıllık Kira Sözleşmesi Yenilenmezse Ne Olur?

Yenilenmemesi tek başına bir sonuç doğurmaz. Kanun uzamayı bir işleme değil, bildirimin yokluğuna bağlamıştır. Dolayısıyla tarafların “yenilemedik” demesi kira ilişkisini sona erdirmez. Kira ilişkisinin sona ermesi için ya kiracının süresinde yaptığı bir fesih bildirimi ya da kiraya veren yönünden kanunda sayılan bir tahliye sebebi gerekir.

Kiracının bildirimi yazılı olmalıdır. TBK m.348, konut ve çatılı işyeri kiralarında fesih bildiriminin geçerliliğini yazılı şekle bağlar. Ayrıca aile konutu olarak kullanılan taşınmazlarda kiracı, eşinin açık rızası olmadıkça sözleşmeyi feshedemez (TBK m.349); bu kural, evi terk eden eşin tek başına verdiği bildirimle ailenin konutsuz kalmasını önlemek içindir.

Kiracının On Beş Günlük Bildiriminde Sık Yapılan Hatalar

Kira sözleşmesi bitince kiracı çıkarılabilir mi tartışmasının aynadaki karşılığı, kiracının kendi çıkış hakkını usulüne uygun kullanıp kullanmadığıdır. On beş günlük bildirim süresi kısa olduğu için pratikte en çok bu noktada hak kaybı yaşanır ve kiracı istemediği hâlde bir yıl daha bağlı kalır.

  • Sürenin geriye doğru sayılması: on beş gün, bildirimin yapıldığı tarihten ileriye değil, sözleşme süresinin bitiminden geriye doğru hesaplanır. Bitişe on gün kala yapılan bildirim geç kalmış sayılır.
  • Gönderme ile ulaşma karışıklığı: bildirimin karşı tarafın hâkimiyet alanına ulaşmış olması aranır. Son gün postaya verilen bir bildirimin süresinde sayılmama riski vardır; bu nedenle bildirimin ulaştığını belgeleyen bir yol tercih edilmelidir.
  • Şekil şartının atlanması: TBK m.348 uyarınca bildirim yazılı olmak zorundadır. Telefonda yapılan görüşme, sözlü mutabakat veya konuşma kaydı bu şartı karşılamaz.
  • Eşin rızasının alınmaması: aile konutunda kiracı, eşinin açık rızası olmadıkça sözleşmeyi feshedemez (TBK m.349). Rıza alınamıyorsa hâkimden karar istenebilir.
  • Anahtar teslimi belgelenmemesi: bildirim süresinde yapılsa bile taşınmaz fiilen teslim edilmezse kira işlemeye devam eder. Teslim tarihi tutanakla veya karşılıklı yazışmayla sabitlenmelidir.

Depozito ise fesihten ayrı bir hesaptır. Kiracının bildirimi usulüne uygun olsa dahi kiralanan taşınmazdaki hasar, ödenmemiş yan gider veya eksik kira alacağı depozitodan mahsup edilebilir. Bu nedenle çıkış sırasında sayaç endekslerinin ve taşınmazın durumunun yazılı biçimde tespiti, sonradan doğacak uyuşmazlıkları büyük ölçüde önler.

Sürenin Bitmesi ile Tahliye Taahhüdü Aynı Şey Değildir

Uygulamada iki farklı kurum sık sık birbirine karıştırılır. Sözleşme süresinin bitmesi kiraya verene hak vermezken, kiracının verdiği yazılı tahliye taahhüdü bağımsız bir tahliye sebebidir. TBK m.352/1, kiracının kiralananın teslim edilmesinden sonra kiraya verene karşı taşınmazı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmesi hâlini düzenler ve bu taahhüde uyulmazsa kiraya verene, taahhüt tarihinden başlayarak bir ay içinde icraya başvurma veya dava açma imkânı tanır.

İki kurum arasındaki temel fark şudur: taahhütte tahliye tarihini belirleyen sözleşmenin süresi değil, kiracının kendi beyanıdır. Bu tarih sözleşme süresinin ortasına da denk gelebilir. Buna karşılık taahhüdün geçerliliği kanunda aranan şartlara bağlıdır ve maddede geçen “teslim edilmesinden sonra” ibaresi bu şartların en tartışmalı olanıdır; taahhüdün hangi tarihte imzalandığı, belgenin akıbetini doğrudan belirler. Geçerlilik şartlarının tamamı için tahliye taahhütnamesinde aranan unsurlar incelenebilir.

On Yıllık Uzama Süresi Nasıl Hesaplanır?

Bu hesap, konuyla ilgili en çok hata yapılan noktadır. İnternette dolaşan iki yaygın cevap vardır: “on yıl oturan kiracı çıkarılır” ve “bir yıllık sözleşmede on birinci yılın sonunda çıkarılır”. Kanunun lafzı her ikisini de karşılamaz. TBK m.347/1’in son cümlesi, sebepsiz feshi on yıllık uzama süresinin sonunda değil, bu süreyi izleyen uzama yılının bitiminde mümkün kılar.

Aşama Örnek takvim Kanuni karşılığı
Sözleşmenin başlangıcı 01.01.2020 Belirli süreli, 1 yıl
Asıl sürenin bitişi 31.12.2020 Kiraya veren bu tarihe dayanamaz
Uzama yılları 2021 – 2030 (10 yıl) Her yıl kendiliğinden uzama
On yıllık uzama süresinin dolması 31.12.2030 Sebepsiz fesih hakkı henüz kullanılamaz
İzleyen uzama yılı 2031 Sebepsiz feshin dayanacağı dönem
Bildirim için son gün 30.09.2031 Uzama yılı bitiminden en az 3 ay önce
Sözleşmenin sona ermesi 31.12.2031 Bildirim usulüne uygunsa

Tablodan görüleceği gibi bir yıllık bir sözleşmede sebepsiz fesih imkânı, kira ilişkisinin başlangıcından itibaren on ikinci yılın sonunda doğar. “On yıl oturan çıkarılır” diyen bir yaklaşım kiraya vereni bir yıl erken harekete geçirir; “on bir yıl” diyen yaklaşım ise izleyen uzama yılını hesaba katmaz. Her iki hâlde de yapılan bildirim erken olduğu için sonuç doğurmaz ve süreç bir yıl daha uzar.

Bildirim süresi kaçırılırsa ne olur?

Üç aylık bildirim süresi kaçırıldığında hak tümüyle kaybolmaz; yalnızca bir uzama yılı daha beklenir. Kanun “bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce” ifadesini kullandığından, on yıllık uzama dolduktan sonraki her yıl bu imkân yeniden doğar.

5 Yıllık Kira Sözleşmesi Bitince Ne Olur?

Beş yıl, tahliye bakımından değil kira bedeli bakımından bir dönüm noktasıdır. TBK m.344/3 uyarınca beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak bedel hâkim tarafından tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir.

Yani beş yılın dolması kiraya verene tahliye hakkı vermez; endeks tavanının aşılabildiği bir kira tespiti imkânı verir. Beş yıllık bir sözleşme de bittiğinde TBK m.347 uyarınca uzar ve on yıllık uzama süresi bu uzama yıllarından sayılır. Kira bedelinin yenilenen dönemde nasıl hesaplanacağı için kira artışı hesaplama aracı kullanılabilir.

Belirsiz Süreli Sözleşmede On Yıl Nereden Başlar?

Belirsiz süreli sözleşmelerde hesap tamamen farklıdır. TBK m.347/2’ye göre kiracı her zaman, kiraya veren ise kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra genel hükümlere göre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebilir. Burada uzama yılları sayılmaz; süre doğrudan kira ilişkisinin başladığı tarihten işler.

Atıf yapılan genel hükümler TBK m.328 ve 329’dur. Taşınmaz kiralarında taraflardan her biri, yerel âdette belirlenen kira döneminin sonu için veya böyle bir âdet yoksa altı aylık kira döneminin sonu için, üç aylık fesih bildirim süresine uyarak sözleşmeyi feshedebilir. Fesih dönemlerinin hesabında sözleşmenin başlangıç tarihi esas alınır ve süreye uyulmamışsa bildirim bir sonraki fesih dönemi için geçerli olur.

Ölçüt Belirli süreli sözleşme Belirsiz süreli sözleşme
Dayanak TBK m.347/1 TBK m.347/2
On yılın başlangıcı Uzama yılları sayılır Kiranın başlangıcı
Fesih bildirimi Uzama yılı bitiminden 3 ay önce Fesih dönemi + 3 aylık bildirim (m.329)
Kiracının çıkışı Bitişten 15 gün önce bildirim Her zaman, genel hükümlere göre

Kira Sözleşmesi Olmayan Kiracı Nasıl Çıkarılır?

Yazılı sözleşmenin bulunmaması kira ilişkisinin bulunmadığı anlamına gelmez. TBK m.299’a göre kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da kararlaştırılan bedeli ödemeyi üstlendiği sözleşmedir; kanun bu sözleşme için yazılı şekil şartı aramaz. Taşınmaz fiilen kullanılıyor ve bedel ödeniyorsa kira ilişkisi kurulmuş sayılır.

Bu durumda sözleşme, TBK m.300 uyarınca belirsiz süreli kabul edilir; çünkü kararlaştırılan sürenin geçmesiyle bildirim olmaksızın sona erecek bir süre yoktur. Sonuç olarak yazılı sözleşmesi olmayan kiracı, sözleşmesi olan kiracıdan daha kolay çıkarılamaz; aksine tahliye için yine kanunda sayılan sebeplerden birine dayanmak gerekir.

  • Kira ilişkisinin varlığı banka dekontları, açıklama satırları ve tanık beyanlarıyla ispat edilebilir.
  • Ödemelerin elden yapılması ispatı zorlaştırır; bu nedenle ödemenin banka üzerinden ve “kira bedeli” açıklamasıyla yapılması önerilir.
  • Yazılı sözleşme yoksa kira başlangıç tarihinin belirlenmesi ayrı bir uyuşmazlık konusu olabilir; on yıllık sürenin başlangıcı buna bağlıdır.
  • Sözleşmenin yazılı olmaması damga vergisi yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmaz; ayrıntı için sözleşmelerde damga vergisi incelenebilir.

“Süresi Bitti, İcradan Tahliye İsteyin” Tavsiyesi Doğru mu?

İcra ve İflas Kanunu m.272, mukavele ile kiralanan bir taşınmazın müddeti bittikten bir ay içinde mukavelenin icra dairesine ibrazı ile tahliyesinin istenebileceğini düzenler. İcra memuru tahliye emri tebliğ ederek taşınmazın on beş gün içinde tahliye ve teslimini emreder. Bu düzenleme, sürenin bitmesinin tek başına yeterli olduğu izlenimi verdiği için “kolay yol” olarak tavsiye edilmektedir.

Ancak konut ve çatılı işyeri kiralarında TBK m.347 sürenin bitimini kiraya veren yönünden sonuç doğurmayan bir olgu hâline getirdiğinden, bu yol kural olarak sonuç vermez. Kiracı, tahliye emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde kiranın yenilendiğine veya uzatıldığına dair itirazda bulunur (İİK m.274) ve itiraz takibi durdurur. İtirazın kaldırılması ise İİK m.275 uyarınca ancak kiracının yenilemeyi aynı kuvvette bir belgeyle ispat edememesi hâlinde mümkündür; oysa burada uzama bir belgeden değil doğrudan kanundan doğmaktadır.

Bu yolun gerçekten işlediği hâl, on yıllık uzama süresi dolduktan sonra usulüne uygun fesih bildirimi yapılmış olmasıdır. Aksi hâlde açılan takip, masraf ve zaman kaybının yanında kiracıya itiraz üzerinden avantaj sağlar. İcra takibinin genel işleyişi için icra takibi aşamaları ve itirazla karşılaşılması hâlinde itirazın iptali davası incelenebilir. Kanun metinleri için 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu doğrudan görülebilir.

Sözleşme Bitiminde Hangi Sebeplerle Tahliye İstenebilir?

Sürenin bitimi tek başına yetmese de, bazı tahliye sebeplerinin süresi sözleşmenin bitiminden işlemeye başlar. Bu nedenle sözleşme bitiş tarihi, tahliye takviminde hâlâ belirleyici bir noktadır. Sebeplerin tamamının haritası için ev sahibi kiracıyı hangi durumlarda çıkarabilir başlığına bakılabilir.

Sebep Dayanak Sözleşme bitimiyle ilişkisi
Kiraya verenin gereksinimi TBK m.350/1 Sürenin sonundan itibaren 1 ay içinde dava
Yeniden inşa ve imar TBK m.350/2 Sürenin sonundan itibaren 1 ay içinde dava
Yeni malikin gereksinimi TBK m.351/2 Sözleşme süresinin bitiminden 1 ay içinde dava
Kiracının aynı ilçede konutu TBK m.352/3 Sözleşmenin bitiminden 1 ay içinde dava
İki haklı ihtar TBK m.352/2 Kira yılının bitiminden 1 ay içinde dava

Bu sürelerin kaçırılması hâlinde TBK m.353 devreye girer: kiraya veren, en geç dava açma süresi içinde dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirmişse süre bir kira yılı için uzamış sayılır. Evin satılması hâlinde sözleşmenin ne olacağı ise ayrı bir konudur ve ev sahibi değişince kira sözleşmesinin durumu başlığında ele alınmıştır. Kira bedelinin eksik ödenmesi hâlinde işleyen ihtar mekanizması için eksik ödeme ve tahliye değerlendirilebilir.

İşyeri Kiralarında Sonuç Değişir mi?

Çatılı işyeri kiraları da TBK m.339 ve devamındaki konut ve çatılı işyeri kirası hükümlerine tabidir; dolayısıyla m.347’deki kurallar dükkân, ofis, mağaza gibi çatılı işyerleri bakımından da aynen uygulanır. Sürenin bitmesi, işyeri kiracısı için de kiraya verene tahliye hakkı vermez.

Çatısı bulunmayan yerlerin kirası ile ürün kirası gibi ilişkiler bu hükümlerin dışında kalır ve genel kira hükümlerine tabidir. Ticari işletmelerde kira ilişkisinin sürekliliği doğrudan faaliyetin devamını etkilediğinden, sözleşme takviminin şirket kayıtlarında izlenmesi önem taşır; kurumsal süreçler için şirketler için sürekli hukuki danışmanlık yaklaşımı yol gösterici olabilir.

Uzayan Sözleşmede Kira Bedeli Ne Kadar Artar?

Uzayan dönemde uygulanacak bedele ilişkin anlaşmalar, TBK m.344/1 uyarınca bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Taraflar bu konuda anlaşmamışsa bedel, aynı tavanı aşmamak üzere hâkim tarafından kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir.

Konut kiralarında bir dönem uygulanan yüzde yirmi beşlik tavan geçici bir düzenlemeydi. TBK’ya eklenen geçici 1. madde 11/6/2022 – 1/7/2023, geçici 2. madde ise 2/7/2023 – 1/7/2024 dönemleri için bu sınırı öngörmüştü. Bu tarihlerden sonra yenilenen dönemlerde tavan yeniden endeks oranıdır. Kanun metni için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu incelenebilir.

Taraflar bedelde anlaşamazsa kira tespit davası yolu açıktır ve bu dava her zaman açılabilir; ancak belirlenecek bedelin yeni dönem başından itibaren kiracıyı bağlaması için TBK m.345’teki otuz günlük süre ve bildirim koşullarının gözetilmesi gerekir. Bu davanın harç matrahı ve zamanlaması için kira tespit davasında harca esas değer incelenebilir. Yargılamanın hangi dönemde işleyeceğini planlarken adli tatil tarihleri de dikkate alınmalıdır.

Sözleşmenizin Başlangıç Tarihi Bütün Hesabı Değiştirir

Kira sözleşmesi bitince kiracı çıkarılabilir mi sorusuna verilecek cevap, sözleşmenizin hangi tarihte başladığına göre değişir. Bu konudaki uyuşmazlıkların çoğu hukuki bir tartışmadan değil, tarih hesabından çıkar: sözleşmenin gerçek başlangıcı, kaçıncı uzama yılında olunduğu, bildirimin hangi güne kadar yapılması gerektiği. Belirli süreli mi belirsiz süreli mi olduğu tespit edilmeden on yıllık sürenin nereden sayılacağı da belirlenemez. Elinizdeki sözleşmenin tarihi ve ödeme geçmişi bir arada değerlendirildiğinde hangi tarafın hangi tarihe kadar ne yapabileceği net biçimde ortaya çıkar.

Sözleşmenizin hangi aşamada olduğunu ve önünüzdeki takvimi birlikte çıkarmak için kira hukuku çalışma alanımız sayfasındaki iletişim bilgilerini kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kira sözleşmesi bitince kiracı çıkarılabilir mi?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında çıkarılamaz. TBK m.347/1, kiraya verenin sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremeyeceğini açıkça düzenler. Kiracı bildirimde bulunmamışsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar.

Kiracı sözleşme bitiminde çıkmak isterse ne yapmalı?

Sürenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunması gerekir. Bildirim yazılı olmalıdır. Bu süre kaçırılırsa sözleşme bir yıl daha uzar ve kiracı yeni dönemin kira bedelinden sorumlu hâle gelir.

1 yıllık kira sözleşmesi kaç yıl geçerli sayılır?

Süresi bir yıldır ancak her yıl kendiliğinden bir yıl uzar. Kiraya veren bakımından sebep göstermeksizin fesih imkânı, on yıllık uzama süresini izleyen uzama yılının bitiminde doğar; bir yıllık bir sözleşmede bu, ilişkinin on ikinci yılının sonuna denk gelir.

10 yıl oturan kiracı otomatik olarak çıkarılabilir mi?

Otomatik bir sonuç doğmaz. On yıllık uzama süresinin dolması tek başına yetmez; kiraya verenin bu süreyi izleyen uzama yılının bitiminden en az üç ay önce yazılı fesih bildirimi yapması gerekir. Bildirim yapılmazsa sözleşme bir yıl daha uzar.

Belirsiz süreli sözleşmede on yıl ne zaman dolar?

Kiranın başlangıcından itibaren sayılır. TBK m.347/2 uyarınca kiraya veren, kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra genel hükümlere göre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebilir. Burada uzama yılları ayrıca hesaba katılmaz.

Yazılı kira sözleşmesi yoksa kiracı daha kolay çıkarılır mı?

Hayır. Kira sözleşmesi için yazılı şekil şartı yoktur; taşınmaz kullanılıyor ve bedel ödeniyorsa kira ilişkisi kurulmuştur. Bu sözleşme belirsiz süreli sayılır ve tahliye için yine kanunda sayılan sebeplerden birine dayanmak gerekir.

Sözleşme süresi bitti diye icradan tahliye istenebilir mi?

İİK m.272 böyle bir yol öngörse de konut ve çatılı işyeri kiralarında sürenin bitmesi kiraya veren için tahliye sebebi olmadığından sonuç vermez. Kiracı yedi gün içinde kiranın uzadığı yönünde itiraz ederse takip durur. Bu yol, ancak on yıllık uzama dolmuş ve usulüne uygun fesih bildirimi yapılmışsa işler.

5 yıllık kira sözleşmesi bitince kiracı çıkarılır mı?

Çıkarılmaz. Beş yıl, tahliye değil kira bedeli bakımından bir eşiktir. TBK m.344/3 uyarınca beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde hâkim, endeks oranıyla bağlı olmaksızın emsal kira bedellerini de gözeterek yeni bedeli belirleyebilir.

Sözleşmeye “süre sonunda tahliye edilecektir” yazılabilir mi?

Yazılsa da geçerli olmaz. TBK m.354, dava yoluyla sona erdirmeye ilişkin hükümlerin kiracı aleyhine değiştirilemeyeceğini düzenler. Sözleşmeye eklenen bu tür kayıtlar kiracıyı bağlamaz.

Uzayan sözleşmede kira bedeli ne kadar artırılabilir?

Tavan, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır. Konut kiralarında bir dönem uygulanan yüzde yirmi beşlik sınır geçici maddelerle getirilmişti ve 1/7/2024 tarihinden sonra yenilenen dönemleri kapsamamaktadır.

Fesih bildirimi sözlü yapılırsa geçerli olur mu?

Olmaz. TBK m.348, konut ve çatılı işyeri kiralarında fesih bildiriminin geçerliliğini yazılı şekle bağlamıştır. Aile konutu söz konusuysa kiracının eşinin açık rızası da aranır.

İşyeri kiralarında da aynı kurallar geçerli mi?

Çatılı işyeri kiraları konut kiralarıyla aynı hükümlere tabidir; sürenin bitmesi işyeri kiracısı için de tahliye sebebi değildir. Çatısı bulunmayan yerler ile ürün kirası bu hükümlerin dışında kalır ve genel kira hükümlerine tabidir.

Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; her kira ilişkisinin süresi, başlangıç tarihi ve yazışma geçmişi farklı sonuçlar doğurabilir. Kira mevzuatındaki geçici düzenlemeler ve süreler zaman içinde değiştiğinden, bir bildirim göndermeden veya dava açmadan önce güncel metinlerin kontrol edilmesi ve dosyanın bir avukatla değerlendirilmesi yerinde olur. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.

 

Son Yazılar

1708, 2025
İdari İşlemin İptali Davası

İdarenin hukuki işlemlerine karşı yargı yoluna başvurmak isteyenler için rehber niteliğindeki yazımızda, idari işlemin iptali davası süreci, şartları ve önemli detayları inceliyoruz. Dava açma süreleri, yetkili mahkemeler ve yürütmeyi durdurma gibi konular hakkında bilgi almak için içeriklerimize göz atabilirsiniz. İdari işlemlere karşı haklarımızı nasıl savunabileceğimizi öğrenmek adına bu kapsamlı rehberi sizin için derledik.

804, 2026
İş Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Nasıl Alınır?

İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat almak için yalnızca kazanın yaşanmış olması yetmez; kazanın nasıl meydana geldiği, hangi zararı doğurduğu ve bu zararın işverenin sorumluluğuyla nasıl bağlantılı olduğu da açık şekilde ortaya konmalıdır. Tedavi giderleri, gelir kaybı, çalışma gücü kaybı ve yaşanan manevi yıpranma bu süreçte birlikte değerlendirilir

Go to Top