Araç Değer Kaybı Tazminatı Başvuru Ücretleri

Araç değer kaybı tazminatı başvuru ücretleri, sürecin hangi aşamasında olduğunuza göre değişir. Karşı tarafın trafik sigortasına yapılan ilk başvuru için hiçbir ücret ödemezsiniz; uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu’na taşındığında uyuşmazlık tutarına bağlı kademeli bir başvuru ücreti doğar; iş mahkemeye giderse harç, gider avansı ve vekâlet ücreti kalemleri devreye girer.

1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları değişikliği, bu masraf tablosunun bir kısmını doğrudan etkiledi: değer kaybı için ayrı başvuru yapma ve ayrı rapor ücreti ödeme zorunluluğu kalktı. Her aşamanın maliyetini kalem kalem, kanun ve tarife dayanağıyla birlikte ele alıyoruz.

Araç Değer Kaybı Nedir ve Kimler Tazminat Talep Edebilir?

Araç değer kaybı, kazada hasar gören aracın usulüne uygun onarılmasına rağmen ikinci el piyasasında eskisi kadar para etmemesidir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.5/a maddesi bu kaybı, aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark olarak tanımlar. Tespiti, aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımları ve geçmiş hasar durumu birlikte değerlendirilerek sigorta eksperi tarafından yapılır.

Talep hakkı, kazada kusuru bulunmayan veya kusuru karşı taraftan az olan araç sahibine aittir. Kusur tamamen sizdeyse karşı tarafın sigortasından değer kaybı alamazsınız. Buna karşılık kısmi kusur, hakkı ortadan kaldırmaz: kusurunuz oranında indirim yapılır, kalan kısım ödenir. Yüzde yüz kusurlu sürücünün talebi ise karşılıksız kalır.

Uygulamada en sık karşılaşılan yanlış bilgi, ticari araçların bu haktan yararlanamayacağı yönündeki iddiadır. Böyle bir sınırlama yoktur; taksi, minibüs, kamyonet ve şirket adına kayıtlı araçlar da değer kaybı talep edebilir. Aracın yaşı ve kilometresi tazminatın tutarını etkiler, hakkı değil. Aynı şekilde ikinci el bir aracı satın almış olmanız da başvuruya engel değildir; belirleyici olan kaza anındaki maliktir.

Talebin muhatabı, kusurlu sürücünün zorunlu trafik sigortasını yapan şirkettir. Karayolları Trafik Kanunu m.97, dava veya tahkim yoluna gitmeden önce bu şirkete yazılı başvuru yapılmasını zorunlu tutar. Yani süreç her hâlükârda sigorta şirketiyle başlar ve bu ilk adımda cebinizden hiçbir ücret çıkmaz.

Araç Değer Kaybı Başvurusu Ücretli mi?

Sigorta şirketine yapılan değer kaybı başvurusu ücretsizdir. Başvuru harcı, dosya açma bedeli, damga vergisi veya benzeri bir kalem yoktur. Şirket size “dosya masrafı” adı altında bir ödeme yaptıramaz; böyle bir talep mevzuatta karşılığı olmayan bir istektir.

1 Temmuz 2026’dan itibaren bu aşama daha da sadeleşti. Genel Şartlar’ın yeni A.5/a maddesi, “araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir” hükmünü getirdi. Onarım için hasar dosyası açtırdıysanız değer kaybı için ikinci bir dilekçe vermek, ikinci bir dosya açtırmak ve dolayısıyla ikinci bir masrafa girmek zorunda değilsiniz. “Önce ayrı bir değer kaybı başvurusu yapın” diyen kaynaklar bu tarihten önceki uygulamayı anlatıyor.

Ücret doğuran tek şey, uyuşmazlığın bir üst mercie taşınmasıdır. Aşama aşama tablo şöyledir:

Aşama	Ödenen ücret	Kim öder
Sigorta şirketine yazılı başvuru (KTK m.97)	Yok	—
Sigortacının atadığı eksperin incelemesi	Yok	Sigorta şirketi
Kendi tuttuğunuz bağımsız eksper	Serbest piyasa ücreti	Siz (sonradan talep edilebilir)
Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu	Kademeli başvuru ücreti + tebligat gideri	Siz (kazanırsanız iade yolu açık)
Tahkimde hakem / heyet ücreti	Başvurandan alınmaz	Komisyon (5684 m.30/18)
Dava öncesi zorunlu arabuluculuk	Anlaşma olmazsa taraftan alınmaz	Adalet Bakanlığı bütçesi
Asliye ticaret mahkemesinde dava	Başvurma harcı + peşin harç + gider avansı	Siz (haksız çıkandan tahsil edilir)
Avukatla çalışma	Sözleşmeye göre	Siz

Tablodaki en kritik satır sonuncudan bir öncekidir: mahkemede yatırdığınız harç ve avans kaybedilen para değil, geçici olarak yatırılan paradır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.326 uyarınca yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen taraftan alınır; kısmen haklı çıkarsanız haklılık oranınıza göre paylaştırılır.

Araç Değer Kaybı Başvuru Ücretleri Kapsamında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Masraf tarafında hata yapmanın bedeli, çoğu zaman ödediğiniz ücretin kendisinden daha ağır olur. Aşağıdaki beş nokta, dosyaların en sık takıldığı yerlerdir.

Ödemeyi yalnızca kurumun kendi duyurduğu hesaba yapın

Sigorta Tahkim Komisyonu’na yatırılacak başvuru ücreti, Komisyonun kendi internet sitesinde ilan ettiği banka hesabına ve size verilen ödeme numarasıyla yatırılır. Ödeme numarası eksik veya yanlış girilirse tutar dosyanıza işlenmez; iade için ayrıca talepte bulunmanız gerekir. Telefonla aranıp farklı bir IBAN’a yönlendirilmeniz hâlinde, işlemi yapmadan önce kurumu kendi resmî numarasından arayın.

Yanlış mercie giderseniz ücret değil, hak kaybedersiniz

Bu, sürecin en pahalı hatasıdır ve ilginç biçimde birçok kaynakta tavsiye olarak yer alır. Sigortacılık Kanunu m.30/14 açıktır: “Mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar ile ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz.” Yani dosyayı önce tüketici hakem heyetine götürürseniz Sigorta Tahkim Komisyonu yolu kapanır. Değer kaybı uyuşmazlığında doğru merciler Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkemedir.

Ücreti ödemeden önce uyuşmazlık tutarını doğru belirleyin

Tahkim başvuru ücreti, talep ettiğiniz tutara göre kademelendiği için düşük tutar yazıp sonradan artırmak ek ödeme doğurur: talebin ıslahı hâlinde aradaki fark için tamamlayıcı ücret istenir. Aynı şekilde uyuşmazlık tutarı belirli bir eşiği aştığında dosyaya tek hakem yerine heyet bakması zorunlu hâle gelir (5684 m.30/15) ve sürecin işleyişi değişir. Burada sık yapılan bir hata vardır: kanun metnindeki 15.000 TL’lik maktu tutar bugün geçerli rakam değildir. Aynı maddenin 22 nci fıkrası bu tutarların artırılmasına yetki verir; Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun 14/1/2026 tarihli ve 1497 sayılı kararıyla 22 Ocak 2026’dan itibaren heyet zorunluluğu 122.000 TL ve üzeri uyuşmazlıklarda doğmaktadır. Kanun lafzındaki rakamı esas alan hesaplar, dosyanızın tek hakemle mi heyetle mi görüleceği konusunda yanıltır.

Belgelerin teslim tarihini kanıtlayın

Karayolları Trafik Kanunu m.99, sigortacıya sekiz iş günü içinde ödeme yapma yükümlülüğü getirir; ancak bu süre dilekçeyi verdiğiniz günden değil, genel şartlarda sayılan belgelerin sigortacıya ulaştığı tarihten işlemeye başlar. Bu nedenle başvurunuzu kaşeli alındı belgesi, iadeli taahhütlü posta, KEP veya dosya numarası içeren e-posta yanıtıyla belgeleyin. Sürenin ne zaman başladığını ispat edemezseniz temerrüt faizi talebiniz de havada kalır.

Düşük teklife imza atmak yolu kapatmaz

“Kabul ettim, artık bir şey yapamam” düşüncesi yanlıştır. Karayolları Trafik Kanunu m.111/2, “tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir” der. Aynı maddenin ilk fıkrası, kanunun tanıdığı sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaları geçersiz sayar; yani “hiçbir talebim kalmamıştır” ibaresi taşıyan matbu ibraname tek başına yolu kapatmaz. Ölçüt, ödenen tutar ile gerçek zarar arasındaki farkın açıkça belli olmasıdır.

Araç Değer Kaybı Tazminatı İçin Gereken Belgeler ve İşlem Süreci

Başvuru için toplanması gereken belgeler kısadır ve hiçbiri ücretli değildir. Dosyayı geciktiren şey genellikle eksik belge değil, teslim tarihinin belgelenmemesidir.

1. Kaza tespit tutanağı veya anlaşmalı tutanak. Kusur durumunun dayanağıdır. Kolluk tutanağında taraflara kusur oranı yazılmaz; hangi kuralın kim tarafından ihlal edildiği belirtilir.
2. Araç ruhsatı (tescil belgesi) fotokopisi. Kaza tarihindeki maliki gösterir.
3. Kimlik fotokopisi ve IBAN bilgisi. Ödeme hak sahibinin kendi hesabına yapılır.
4. Onarıma ilişkin belgeler. Servis faturası, hasar fotoğrafları ve varsa parça değişim kayıtları. Bunlar zorunlu belge değildir; ancak onarımın kapsamını gösterdiği için tutarı doğrudan etkiler.
5. Karşı tarafın poliçe bilgisi. Tutanaktaki poliçe numarası yeterlidir; ulaşamıyorsanız Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarından sorgulanabilir.

Başvurunun nasıl hazırlanacağını ve dilekçede nelerin yer alması gerektiğini araç değer kaybı tazminatı başvurusu yazımızda adım adım anlattık. Belgeler ulaştıktan sonra işleyen süreler ise kanunda nettir ve “değişir” denecek bir yanı yoktur:

Süre	Dayanak	Neyi başlatır
8 iş günü	KTK m.99	Belgeler sigortacıya ulaştıktan sonra ödeme süresi. Sonunda temerrüt doğar, faiz işlemeye başlar.
1 iş günü	ZMSS Genel Şartları A.5 (2026)	Nihai eksper raporu sigortacıya ulaştıktan sonra sonucun hak sahibine bildirilmesi.
15 gün	KTK m.97	Sigortacının başvuruyu yazılı cevaplama süresi. Cevap yoksa dava veya tahkim yolu açılır.
15 iş günü	5684 m.30/13	Yazılı cevap gelmezse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak için yeterli süre.
2 yıl / 10 yıl	KTK m.109	Zamanaşımı: zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden 10 yıl.

Rakip kaynaklarda çok sık rastlanan “sigorta 15 gün içinde ödeme yapmak zorundadır” ifadesi hatalıdır. On beş gün cevap süresidir; ödeme süresi sekiz iş günüdür ve belgelerin tesliminden itibaren işler. Aynı şekilde “ret kararından sonra 15 gün içinde tahkime başvurmazsanız hakkınız düşer” bilgisinin de karşılığı yoktur; sınırı belirleyen tek şey KTK m.109’daki zamanaşımıdır.

Değer Kaybı Ekspertiz Ücretini Kim Öder?

Sigortacının görevlendirdiği eksperin ücretini sigorta şirketi öder, siz ödemezsiniz. Genel Şartlar’ın A.5/a maddesi değer kaybının “Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi” tarafından tespit edileceğini söyler; atamayı yapan ve masrafı üstlenen taraf sigortacıdır.

1 Temmuz 2026 değişikliğinin bu başlıktaki asıl etkisi, ayrı rapor ücretinin ortadan kalkmasıdır. Yeni metin şöyle diyor: “Araç hasarına ilişkin eksper atanması hâlinde tespiti yapan sigorta eksperi, değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer verir.” Eski uygulamada değer kaybı için ayrıca bir “değer kaybı raporu” düzenleniyordu; artık hasar eksperi tek raporda iki kalemi de bildiriyor. Dolayısıyla “değer kaybı ekspertiz ücreti ne kadar” sorusunun sigorta süreci içindeki cevabı sıfırdır.

Ücret yalnızca kendi bağımsız eksperinizi tuttuğunuzda doğar. Bu genellikle sigortacının raporunu düşük bulduğunuzda gündeme gelir ve serbest piyasa fiyatına tabidir; tarifeye bağlı sabit bir tutarı yoktur. Buradaki iyi haber şudur: dosya tahkime ya da mahkemeye taşınırsa bu harcama yargılama gideri sayılır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.323/e, bilirkişiye ödenen ücret ve giderleri açıkça yargılama giderleri arasında sayar; m.326 uyarınca da bu giderler aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Yani haklı çıkarsanız bağımsız eksper ücretini karşı taraftan talep edebilirsiniz.

Eksper raporunun sonucuna katılmıyorsanız izlenecek yol ve dilekçe örneği için 1 Temmuz 2026 sonrası değer kaybı eksper raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Araç Değer Kaybı Tazminatı Başvuru Ücretleri Neye Göre Belirlenir?

Araç değer kaybı tazminatı başvuru ücretleri tek bir tarifeye bağlı değildir; belirleyici olan uyuşmazlığa konu tutardır. Sigorta Tahkim Komisyonu’nda tarife kademelidir; mahkemede ise harç, talep edilen tutar üzerinden nispi olarak hesaplanır. Aracın yaşı, hasarın büyüklüğü ya da kaçıncı kazanız olduğu ücreti etkilemez.

İkinci belirleyici, tebligatı nasıl aldığınızdır. Kayıtlı Elektronik Posta adresi bildiren başvuranlar için tebligat gideri, fiziki posta kullananlara göre belirgin biçimde düşüktür.

Üçüncüsü hangi merciye gittiğinizdir: aynı tutarlı bir talep, tahkimde ve mahkemede farklı maliyet çıkarır. Sonraki iki başlık bu iki yolun rakamlarını ayrı ayrı ele alıyor.

Bu üçünün dışında kalan tutarlar — dosya masrafı, işlem bedeli, “hızlandırma” ücreti — mevzuatta yoktur. Böyle bir talep gelirse dayanağının hangi düzenlemede olduğunu yazılı olarak isteyin.

Sigorta Tahkim Komisyonu Başvuru Ücreti Ne Kadar?

Sigorta Tahkim Komisyonu’na yapılan başvurularda ücret, talep ettiğiniz tutara göre dört kademede belirlenir. Komisyonun yayımladığı güncel tarife şöyledir:

Uyuşmazlığa konu miktar	Başvuru ücreti (KDV dâhil)
0 – 8.500 TL	600 TL
8.501 – 17.000 TL	1.200 TL
17.001 – 85.000 TL	1.750 TL
85.001 TL ve üzeri	Uyuşmazlık tutarının %1,8’i (en az 1.750 TL)

Üç noktaya dikkat edin. Birincisi, bu tarife sabit değildir. Sigortacılık Kanunu m.30/22, maktu tutarların Üretici Fiyatları Endeksi artış oranını aşmamak üzere artırılmasına imkân tanır; nitekim tarife 2026 yılı içinde bir kez güncellendi. İnternette dolaşan “başvuru ücreti 150 TL” gibi rakamlar yıllar öncesine aittir. Başvurudan önce Sigorta Tahkim Komisyonu’nun başvuru ücretleri sayfasından teyit etmek en doğrusudur.

İkincisi, itiraz başvurusu için aynı ücret yeniden yatırılır. Kanun m.30/12 bunu açıkça şart koşar: “İtiraz talebinde bulunmak için bu madde uyarınca belirlenen başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır.” Hakem kararına itiraz etmeyi düşünüyorsanız bu ikinci ödemeyi bütçenize dâhil edin. Buna karşılık itiraz, hakem kararının icrasını durdurur.

Üçüncüsü, talebi sonradan artırmak ek ödeme doğurur. Uyuşmazlık tutarını yükseltirseniz aradaki kademe farkı için tamamlayıcı ücret istenir. Bu nedenle başvuruyu, bağımsız eksper hesabı elinizdeyken ve gerçekçi tutarla yapmak daha ekonomiktir.

Tahkim başvurusunun adım adım nasıl yapıldığını araç değer kaybı tazminatı tahkim başvurusu yazımızda, dosyanın sonraki aşamalarını ise tahkim süreci yazımızda anlattık.

Tahkim Başvurusunda Tebligat Gideri Ne Kadardır?

Başvuru ücretinin yanında bir de tebligat gideri yatırılır ve bu kalem, Kayıtlı Elektronik Posta adresiniz olup olmamasına göre değişir:

Durum	Tebligat gideri
Geçerli KEP adresi bildirenler	75 TL
KEP adresi bulunmayanlar (fiziki posta)	325 TL

Aradaki fark dört katın üzerindedir ve dosya başına doğrudan cebinizden çıkar. KEP adresi edinmek e-Devlet üzerinden birkaç dakikalık bir işlemdir; birden fazla dosyanız varsa ya da itiraz aşamasına geçme ihtimaliniz varsa bu masrafı baştan azaltmak mantıklıdır.

Bu tutarların da tarife değişikliğiyle güncellendiğini unutmayın. Farklı sitelerde göreceğiniz “KEP 35 TL, posta 150 TL” gibi rakamlar geçmiş yıllara aittir ve bugünkü ödemeyi karşılamaz; eksik yatırılan tutar başvurunun işleme alınmasını geciktirir.

Tahkimde Hakem ve Bilirkişi Ücretini Kim Karşılar?

Hakem ücretini Komisyon öder, başvurandan alınmaz. Sigortacılık Kanunu m.30/18 bunu tereddüde yer bırakmayacak biçimde düzenler: “Hakemlik ücreti, Komisyona başvuru ücreti ve üyeliğe katılma payı, Komisyonun görüşü alınarak … belirlenir; hakem ücreti Komisyon tarafından ödenir.” Yani tahkimde ödediğiniz tek zorunlu kalem başvuru ücreti ile tebligat gideridir; hakemin ya da heyetin emeği için ayrıca fatura kesilmez.

Tahkimin ikinci maliyet avantajı, kaybetme riskinin fiyatındadır. Mahkemede talebiniz reddedilirse karşı taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden tam vekâlet ücretine hükmedilir. Tahkimde ise m.30/17 şu istisnayı getirir: “Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir.” Aynı talebi kaybetmenin bedeli tahkimde beşte bire iner. Değer kaybı gibi tutarı görece küçük uyuşmazlıklarda bu tek başına yol seçimini belirleyebilir.

Süre tarafında da fark vardır: hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır (m.30/16). Uyuşmazlık tutarı 122.000 TL ve üzerindeyse dosyaya en az üç hakemden oluşan bir heyetin bakması zorunludur (m.30/15); bu, başvuran için ek ücret doğurmaz. Maddede yazılı 15.000 TL’lik tutar, m.30/22’deki artırım yetkisi uyarınca güncellenmiş olup 22 Ocak 2026’dan bu yana 122.000 TL olarak uygulanmaktadır.

Aynı karar, tahkim yolunun diğer iki eşiğini de yeniden belirlemiştir. Bu üç rakam birbirine karıştırıldığında dosyanın hangi aşamada kesinleşeceği yanlış hesaplanır:

Eşik	Kanun metnindeki maktu tutar	22.01.2026’dan itibaren geçerli	Sonucu
Kesinlik / itiraz sınırı	5.000 TL	35.000 TL ve üzeri	Bu tutarın altındaki hakem kararları kesindir, itiraz edilemez
Heyet teşekkülü	15.000 TL	122.000 TL ve üzeri	En az üç hakemden oluşan heyet zorunludur
Temyiz sınırı	40.000 TL	383.000 TL üzeri	İtiraz üzerine verilen karara karşı temyiz açıktır

Hangi tarihteki sınırın esas alınacağı da 19 Mart 2026’da netleşmiştir: itiraz ve temyiz bakımından başvurunun yapıldığı tarihteki, heyet teşekkülü bakımından heyetin teşekkül edeceği tarihteki sınır uygulanır. Önceki uygulamada karar tarihi esas alınıyordu.

Araç Değer Kaybı Davası Masrafları Ne Kadar Tutar?

Dava yolunda ödenen para tek kalem değildir; başvurma harcı, peşin karar ve ilam harcı ile gider avansından oluşur. Bu kalemlerin bir kısmı kanunda oran olarak sabittir, bir kısmı ise her yıl yeniden değerlemeyle güncellenen maktu tutarlardır. Bu yazıda maktu tutarları rakamla vermiyoruz; çünkü yıl içinde değişir ve internette dolaşan eski rakamlar dosyanızın işleme alınmamasına yol açar. Oranlar ise değişmez:

• Nispi karar ve ilam harcı: talep edilen tutar üzerinden binde 68,31 (492 sayılı Harçlar Kanunu 1 sayılı tarife).
• Peşin ödenecek kısım: bu harcın dörtte biri; kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (m.28/a).
• Başvurma harcı: mahkemenin derecesine göre maktu.
• Gider avansı: Adalet Bakanlığının her yıl yayımladığı gider avansı tarifesine göre, dava açılırken yatırılır (HMK m.120).

Burada rakiplerin neredeyse tamamının atladığı bir ayrım var. Harçlar Kanunu m.28/a, peşin harç oranını “ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında” yirmide bire indirir. Değer kaybı ise araçta oluşan maddi bir zarardır; bedensel zarar bulunmadığı için indirimli oran uygulanmaz ve peşin harç dörtte bir üzerinden hesaplanır. Aynı kazada yaralanma da varsa bedensel zarar talebi ayrı bir dava konusudur ve orada yirmide bir oranı işler.

Somutlaştıralım. Aşağıdaki tablo, aynı tutarlı bir talebin iki yolda başlangıçta neye mal olduğunu karşılaştırır:

Talep tutarı	Tahkim: başvuru ücreti	Dava: peşin karar ve ilam harcı
20.000 TL	1.750 TL	341,55 TL (1.366,20 TL’nin ¼’ü)
50.000 TL	1.750 TL	853,88 TL (3.415,50 TL’nin ¼’ü)
120.000 TL	2.160 TL (%1,8)	2.049,30 TL (8.197,20 TL’nin ¼’ü)

Tablo ilk bakışta davayı ucuz gösterir; ancak eksik okumaya açıktır. Peşin harcın yanına başvurma harcı, gider avansı ve büyük ihtimalle bilirkişi ücreti eklenir. Dahası harcın kalan dörtte üçü karardan sonra ödenir ve talebiniz reddedilirse karşı taraf lehine tam vekâlet ücretine hükmedilir. Tahkimde ise hakem ücreti Komisyona aittir ve ret hâlinde aleyhinize hükmedilecek vekâlet ücreti tarifenin beşte biriyle sınırlıdır. Tutarı orta ölçekli bir değer kaybı dosyası için tahkim, hem daha hızlı hem risk-maliyet dengesi bakımından daha korunaklı yoldur.

Dava tercih edilirse görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Sigorta sözleşmesi Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlendiği için sigortacıya karşı açılan bu davalar, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayılır (TTK m.4/1-a, m.5). Yetki konusunda KTK m.110 seçimlik imkân tanır: sigortacının şubesinin, poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yer ya da kazanın olduğu yer mahkemesi.

Dava Açmadan Önce Arabuluculuk Zorunlu mu, Ücretini Kim Öder?

Mahkeme yolunu seçerseniz arabulucuya başvurmuş olmanız dava şartıdır. TTK m.5/A, konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında bunu zorunlu tutar; değer kaybı talebi de bu kapsamdadır. Son tutanağı dilekçenize eklemezseniz dava usulden reddedilir (HUAK m.18/A-2). Buna karşılık Sigorta Tahkim Komisyonu’na giderken arabuluculuk gerekmez; şart yalnızca dava açılması hâline bağlanmıştır.

Maliyet tarafındaki asıl bilgi şudur: anlaşma sağlanamazsa arabulucu ücretini siz ödemezsiniz. HUAK m.18/A-13 birebir şöyledir: “Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.” İki saati aşan görüşmelerde yalnızca aşan kısım taraflarca eşit paylaşılır. Anlaşma sağlanırsa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça yine taraflar arasında eşit bölüşülür.

Sürecin iki yan faydası daha var. Birincisi, arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur (m.18/A-15) — zamanaşımının dolmasına az kalan dosyalarda bu kritik bir korumadır. İkincisi, geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve aleyhine tarifeye göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir (m.18/A-11). Bu yaptırım sigorta şirketi için de geçerlidir.

Ticari davalarda arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde süreci sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir (TTK m.5/A-2).

Sigorta Şirketleri ve Araç Değer Kaybı Tazminatındaki Rolü

Değer kaybını ödeyen taraf, kusurlu sürücünün zorunlu trafik sigortasını yapan şirkettir. Bu şirket sizin sözleşme tarafınız değildir; yükümlülüğü sözleşmeden değil kanundan doğar. Genel Şartlar A.5/a, değer kaybını Maddi Zararlar Teminatı’nın içinde sayar — yani ayrı bir teminat satın almış olmanız gerekmez.

Şirketin süreçteki görevleri sınırlıdır ve ölçülebilir: belgeleri teslim aldıktan sonra eksper görevlendirmek, nihai eksper raporu kendisine ulaştığını takip eden iş günü içinde hesaplanan tutarı hak sahibine bildirmek ve KTK m.99’daki sekiz iş günü içinde ödemeyi yapmak. Bu adımlardan biri aksarsa temerrüt doğar ve yasal faiz işlemeye başlar.

Uygulamada en çok tartışma yaratan konu, ödemenin hasar kaydı doğurup doğurmadığıdır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği m.15/3, kaydı doğuran olayın ödeme değil ihbar olduğunu söyler: “Sigorta şirketleri, eksper görevlendirmeyecek olsalar dahi ihbar edilen tüm hasarları Merkez veri tabanına girer.” Kaza ihbar edildiği anda kayıt zaten oluşmuştur; değer kaybı tazminatı almak yeni bir kayıt yaratmaz. “Değer kaybı alırsam aracıma leke düşer” endişesi bu nedenle yersizdir.

Sık sorulan bir soru da başvuru maliyetinin sigorta şirketine göre değişip değişmediğidir. Değişmez: başvuru her şirkette ücretsizdir, ödenecek değer kaybı parası ise şirketin iç tarifesine değil Genel Şartlar’daki ölçüte bağlıdır. Şirketler arasında farklılaşan şey dosya açma kanalları, istenen belge formatı ve ortalama sonuçlandırma süresidir. Şirkete özel adımlar için örnek olarak Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi değer kaybı başvurusu yazımıza, ödemenin ne kadar sürdüğü konusunda sigorta değer kaybı dosyasını ne kadar sürede sonuçlandırır yazımıza bakabilirsiniz.

Sigortacı eksik ödeme yaparsa fark talebi ayrı bir dosya gerektirmez; aynı süreç içinde tahkime ya da mahkemeye taşınır. Bu duruma özel ayrıntılar için sigorta değer kaybını ödedi ama eksik ödediyse ne yapılır, talebiniz tümüyle reddedilmişse değer kaybı başvurusu reddedilirse ne yapılmalı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Başvuru Sürecinde Hukuki Destek Almanın Önemi ve Ücreti

Avukatlık ücretinin üst sınırı kanunla belirlenmiştir. Avukatlık Kanunu m.164/2 şöyledir: “Yüzde yirmibeşi aşmamak üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir.” Buradaki %25 bir tavandır, piyasa oranı ya da olağan uygulama değildir. “Genellikle %10-25 alınır” biçimindeki anlatım yanlış bir çerçeve kurar; oran, işin kapsamına göre sözleşmeyle serbestçe belirlenir ve tavanı aşan sözleşme geçersiz olmaz, tavan miktarında geçerli sayılır (m.163/2).

Alt sınır da vardır: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında ücret kararlaştırılamaz (m.164/4). Yazılı ücret sözleşmesi hiç yapılmamışsa ya da sözleşmenin ücret hükmü geçersiz sayılmışsa, ücreti belirleme yetkisi mercie geçer ve ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir tutar takdir edilir. İnternette “yaygın oran” diye aktarılan %10-20 aralığının kaynağı budur; piyasa gözlemi değil, sözleşme yokluğunda uygulanan takdir aralığıdır.

Sık karıştırılan üçüncü kalem karşı vekâlet ücretidir. Davayı kazandığınızda mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekâlet ücreti size değil, m.164’ün son fıkrası uyarınca avukata aittir; bu ücret iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez. Yargı mercilerince karşı tarafa yükletilecek tutar, tarifedeki miktardan az ve üç katından fazla olamaz (m.169).

İki koruyucu hükmü de bilmekte yarar var. Üzerine aldığı işi haklı bir sebep olmaksızın bırakan avukat hiçbir ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır (m.174). Yargılama giderlerini ve avukatlık ücretini karşılama olanağı bulunmayanlar ise baroların adli yardım bürolarına başvurabilir (m.176); mahkeme masrafları yönünden HMK m.334 ve devamındaki adli yardım hükümleri işler.

Avukatla çalışmadan süreci yürütmek mümkündür; tahkim yolu bu açıdan görece erişilebilirdir. Karşılaştırmalı değerlendirme için araç değer kaybı tazminatını avukatsız almak mümkün mü yazımıza göz atabilirsiniz. Dosyanızın tutarını ve masraf-kazanç dengesini önceden görmek isterseniz ücretsiz ön değerlendirme sayfamızdan başlayabilirsiniz.

Ödediğiniz Başvuru Ücreti ve Masraflar Geri Alınır mı?

Büyük ölçüde evet; araç değer kaybı tazminatı başvuru ücretleri kalıcı bir kayıp değildir. Yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınır (HMK m.326/1). İki taraf da kısmen haklı çıkarsa mahkeme giderleri haklılık oranına göre paylaştırır (m.326/2). Yargılama giderlerine mahkeme resen hükmeder; tutarı, hangi tarafa hangi oranda yükletildiği ve dökümü hükümde gösterilir (m.332).

Yatırdığınız gider avansının harcanmayan kısmı da sizde kalır: hükmün kesinleşmesinden sonra mahkeme kendiliğinden iadeye karar verir (m.333). Peşin alınan karar ve ilam harcı işin sonunda ödenmesi gerekenden fazlaysa, fazlalık istek üzerine geri verilir (492 sayılı Kanun m.31).

Sigorta şirketiyle yargılama sırasında anlaşmanız hâlinde harç yükü de azalır. Harçlar Kanunu m.22 şu kademeyi öngörür:

Sulh / feragat / kabul zamanı	Alınacak karar ve ilam harcı
Muhakemenin ilk celsesinde	Harcın üçte biri
Daha sonraki bir aşamada	Harcın üçte ikisi

Sigorta Tahkim Komisyonu’na yatırılan başvuru ücreti bakımından tablo biraz farklıdır: bu ücret peşin ve kesin olarak yatırılır, kararın sonucuna göre otomatik iade edilmez. Buna karşılık lehinize karar çıkması hâlinde yargılama gideri olarak talep edilmesi mümkündür; bu nedenle başvuru dilekçenizde masrafların karşı taraftan tahsilini açıkça talep edin. Yanlış veya eksik ödeme numarasıyla yatırılan tutarlar ise talep üzerine yapılacak inceleme sonrasında iade edilir.

Araç Değer Koruma Sigortası ile Değer Kaybı Tazminatı Aynı Şey mi?

Hayır; ikisi farklı mekanizmalardır ve ödeme yönü birbirinin tersidir. Araç değer koruma sigortası, kasko poliçesine ek olarak satın alınan ve prim ödediğiniz bir teminattır; genellikle kendi kusurunuzla ya da kusurun tespit edilemediği hâllerde aracınızda oluşan değer düşüşünü karşılamayı amaçlar. Kapsamı, limiti ve muafiyeti tamamen poliçe özel şartlarına bağlıdır.

Değer kaybı tazminatı ise satın alınan bir ürün değildir. Karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından, kanuna dayanarak ve hiçbir prim ödemeden talep ettiğiniz bir tazminattır. Sizin poliçenizin kapsamıyla ilgisi yoktur; belirleyici olan kusur durumudur.

	Araç değer koruma sigortası	Değer kaybı tazminatı
Niteliği	İsteğe bağlı ek teminat	Kanundan doğan tazminat talebi
Ödeme yönü	Siz prim ödersiniz	Size ödeme yapılır
Muhatap	Kendi sigorta şirketiniz	Kusurlu tarafın trafik sigortacısı
Şartı	Poliçede teminatın bulunması	Karşı tarafın kusurlu olması
Başvuru maliyeti	Yıllık prim	Yok

Pratik sonuç şudur: değer koruma teminatınız olması, karşı taraftan değer kaybı isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz. Kusur karşı taraftaysa önce zorunlu trafik sigortasına başvurmanız gerekir; kendi poliçenizdeki ek teminat, kusurun sizde olduğu ya da karşı tarafın tespit edilemediği durumlar için düşünülmelidir.

Araç Değer Kaybı Tazminatı Ücretlerindeki Güncel Durum ve Öneriler

Bu alandaki en önemli değişiklik, 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğidir. Değişiklik, masraf tablosunu üç noktada doğrudan etkiledi:

• Ayrı başvuru zorunluluğu kalktı. Araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılıyor.
• Ayrı değer kaybı raporu ücreti kalktı. Hasar için atanan eksper, değer kaybı tespitine de aynı raporda yer veriyor.
• Hesaplama ölçütü değişti. Değer kaybı artık aracın kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değerleri arasındaki fark üzerinden belirleniyor.

Aynı değişikliğin 6. maddesiyle Genel Şartlar’ın Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7’si yürürlükten kaldırıldı. Bu, çok yaygın bir yanlışın kaynağını kurutuyor: internetteki “rayiç değer × hasar boyutu katsayısı × kilometre katsayısı” formülleri ve buna bağlı katsayı tabloları, dayanağını kaybetmiş eklerden geliyor. Bugün hâlâ o tabloyla hesap yapan bir sayfa görürseniz, o içerik Temmuz 2026 öncesine aittir. Değişikliğin bütününü hasar ve değer kaybında yeni düzenlemeler yazımızda ayrıntılandırdık.

Masrafı en aza indirmek isteyenler için pratik sıralama şudur:

1. Önce sigorta şirketine başvurun; bu aşama ücretsizdir ve KTK m.97 uyarınca zaten zorunludur. Belgelerin teslim tarihini kanıtlayacak biçimde iletin.
2. Cevabı ya da ödemeyi bekleyin. Sekiz iş günü ve on beş günlük süreler dolmadan üst mercie giderseniz başvurunuz erken sayılabilir ve ödediğiniz ücret boşa gider.
3. Sonuç olumsuzsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidin. KEP adresi edinerek tebligat giderini düşürün, uyuşmazlık tutarını gerçekçi belirleyin.
4. Tüketici hakem heyetine gitmeyin; bu, tahkim yolunu kapatır.
5. Düşük bir teklife imza attıysanız iki yıllık iptal süresini takip edin (KTK m.111/2).

Dosyanızı bir vekille yürütmeyi düşünüyorsanız araç değer kaybı avukatı sayfamızda çalışma biçimimizi ve süreç adımlarını açıkladık; kazanın bedensel zarar boyutu da varsa trafik kazası avukatı sayfası dosyanın bütününü kapsar.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki görüş yerine geçmez. Ücret tarifeleri ve harç tutarları yıl içinde güncellenebildiği için ödeme yapmadan önce ilgili kurumun yayımladığı güncel tarifeyi kontrol edin; somut dosyanız için bir avukata danışmanız yerinde olur.

Talebinizi yazılı hâle getirecekseniz, doldurmaya hazır metin, ekine konacak belgeler ve hukuken geçerli gönderim kanalları için sigorta şirketine değer kaybı başvuru dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.

Süreci bir avukat aracılığıyla yürütecekseniz noterde hangi yetkilerin yazdırılacağı belirleyici olur: Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurma, dava açma, sulh, ibra ve ahzu kabz özel yetkidir ve vekaletname metninde yer almazsa o işlem yapılamaz (TBK m.504/3, HMK m.74). Yetki listesi, 2026 noter masrafı kalemleri ve doldurulabilir metin için araç değer kaybı vekaletname örneği yazısına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Araç değer kaybı başvurusu için sigorta şirketine para ödenir mi?

Hayır. Sigorta şirketine yapılan değer kaybı başvurusu ücretsizdir; harç, dosya bedeli veya damga vergisi alınmaz. Ücret yalnızca uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu’na ya da mahkemeye taşındığında doğar.

Sigorta tahkim başvuru ücreti ne kadar?

Ücret uyuşmazlık tutarına göre kademelidir: 8.500 TL’ye kadar 600 TL, 17.000 TL’ye kadar 1.200 TL, 85.000 TL’ye kadar 1.750 TL, üzerindeki tutarlarda ise uyuşmazlık tutarının %1,8’i (en az 1.750 TL). Ayrıca KEP adresi olanlar için 75 TL, olmayanlar için 325 TL tebligat gideri yatırılır. Tarife yıl içinde güncellenebildiğinden başvurudan önce Komisyonun ücret sayfasından teyit edilmelidir.

Değer kaybı ekspertiz ücretini kim öder?

Sigortacının atadığı eksperin ücretini sigorta şirketi öder. 1 Temmuz 2026’dan itibaren hasar için görevlendirilen eksper değer kaybı tespitine de aynı raporda yer verdiğinden ayrı bir rapor ücreti de doğmaz. Yalnızca kendi bağımsız eksperinizi tutarsanız bu ücreti siz ödersiniz; dosya yargıya taşınırsa yargılama gideri olarak karşı taraftan talep edilebilir.

Araç değer kaybı davası masrafları ne kadar tutar?

Dava açarken başvurma harcı, nispi karar ve ilam harcının dörtte biri ile gider avansı yatırılır. Nispi harç, talep edilen tutarın binde 68,31’idir; peşin ödenen kısım bunun dörtte biridir. Örneğin 50.000 TL’lik bir talepte nispi harç 3.415,50 TL, peşin ödenecek kısım 853,88 TL olur. Maktu kalemler her yıl güncellendiği için dava öncesinde mahkeme veznesinden güncel tutar sorulmalıdır.

Tahkimde hakem ücreti başvurandan alınır mı?

Alınmaz. Sigortacılık Kanunu m.30/18 uyarınca hakem ücreti Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından ödenir. Başvuranın karşıladığı zorunlu kalemler başvuru ücreti ve tebligat gideridir.

Değer kaybı avukatı ne kadar ücret alır?

Ücret sözleşmeyle belirlenir. Avukatlık Kanunu m.164/2, dava veya hükmolunacak şeyin değerinin yüzde yirmi beşini aşan bir oran kararlaştırılamayacağını söyler; bu bir üst sınırdır, olağan uygulama değildir. Alt sınır ise Avukatlık Asgari Ücret Tarifesidir. Yazılı sözleşme yoksa ücreti yetkili merci, müddeabihin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında takdir eder.

Ödediğim tahkim başvuru ücretini geri alabilir miyim?

Ücret kararın sonucuna göre kendiliğinden iade edilmez; ancak lehinize karar verilmesi hâlinde yargılama gideri olarak karşı taraftan tahsili talep edilebilir. Bu nedenle başvuru dilekçesinde masrafların karşı tarafa yükletilmesi açıkça istenmelidir. Mahkeme yolunda ise kullanılmayan gider avansı hükmün kesinleşmesinden sonra resen iade edilir.

Değer kaybı talebi için tüketici hakem heyetine başvurulabilir mi?

Başvurulmaması gerekir. Sigortacılık Kanunu m.30/14, tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarda Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılamayacağını düzenler. Tüketici hakem heyetine gitmek, daha hızlı ve maliyeti sınırlı olan tahkim yolunu kapatır.

Ticari araçlar değer kaybı tazminatı alabilir mi?

Alabilir. Taksi, minibüs, kamyonet ve şirket adına kayıtlı araçların değer kaybı talep etmesini engelleyen bir düzenleme yoktur. Aracın ticari kullanımı tazminatın hesaplanma biçimini etkileyebilir; talep hakkını ortadan kaldırmaz.

Değer kaybı ödemesi aracıma yeni bir hasar kaydı ekler mi?

Eklemez. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği m.15/3 uyarınca kaydı doğuran olay ihbardır; kaza bildirildiği anda kayıt zaten oluşur. Değer kaybı, hasar dosyasının içinde ödenen ikinci bir kalemdir ve ayrı bir kayıt yaratmaz.

Düşük bir tutara imza attım, araç değer kaybı tazminatı başvuru ücretleri boşa mı gitti?

Zorunlu değil. Karayolları Trafik Kanunu m.111/2, yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebileceğini düzenler. Bağımsız bir hesapla ödenen tutar arasındaki farkı somut olarak ortaya koyabiliyorsanız süreç yeniden açılabilir.