Hukuk

Kapı Değişimi Nedeniyle Araç Değer Kaybı

Kapı Değişimi Nedeniyle Araç Değer Kaybı

Kapı değişimi nedeniyle araç değer kaybı, kazada hasar gören kapısı değiştirilen bir aracın ikinci el satış değerinde meydana gelen düşüşün, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilmesidir. Bu talebin nasıl hesaplanacağı iki kez değişti: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu 5 Kasım 2025’te ekspertiz raporu şablonunu yenilerken parça katsayısı mantığını terk etti, 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliği ise katsayı tablosunun dayanağı olan Ek-1’i tümüyle yürürlükten kaldırdı.

Makale İçeriği

Bugün kapı değişiminde tazminatı belirleyen ölçüt tek cümleyle şudur: aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark. Bu yazıda ölçütün nasıl uygulandığını, kapının hangi işlem türüyle kayda geçtiğini, hangi kapının değiştiğinin neden önemli olduğunu, başvurunun kime ve hangi sürelerde yapılacağını ve kapısı değişmiş bir aracı satın alan kişinin haklarını mevzuat metinlerine dayanarak açıklıyoruz.

Özet — Kapı değişiminde değer kaybı artık sabit bir katsayı tablosuyla değil, aracın kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri karşılaştırılarak belirleniyor.

  • ZMSS Genel Şartları A.5/a (1 Temmuz 2026): ölçüt ikinci el satış değeri farkı; aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları ve geçmiş hasar durumu birlikte değerlendirilir.
  • Aynı değişiklikle değer kaybı hesaplamasını düzenleyen Ek-1 yürürlükten kaldırıldı (aynı maddeyle kalkan Ek-2 ve Ek-3 destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık hesaplarıdır). İnternetteki “piyasa değeri × hasar katsayısı × yaş katsayısı” formülü ise Ek-1’in hiçbir sürümüyle birebir örtüşmez; 2021 sürümünde yaş katsayısı yoktu.
  • Poliçe tarihi önemli: Genel Şartlar C.11 uyarınca değişiklikler yürürlükten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır. Kusurlu aracın poliçesi 1 Temmuz 2026’dan önce yapılmışsa eski Ek-1’e dayanılması tartışılabilir.
  • Ayrı dilekçe zorunlu değil: 1 Temmuz 2026 sonrası poliçelerde araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır; yazılı başvuru ise KTK m.97 gereği ispat için yine gereklidir. Eksper EKSİST üzerinden sıralı olarak atanır, şirket süresinde atamazsa hak sahibi de atama yaptırabilir; aynı rapor değer kaybı tutarını da içerir ve ilk raporun ücretini sigorta şirketi öder.
  • Yeni ekspertiz raporu şablonu kapıyı adıyla değil işlemiyle kayda geçirir: değişim, değişim + boya, onarım + boya, boya, boyasız onarım.
  • Tazminat beş basamaktan geçer: tespit tutarı → kusur oranı nispetinde tutar → poliçe limiti. Bu yüzden “kapı değişimi şu kadar tutar” biçiminde sabit bir rakam verilemez.
  • Eksper raporuna itiraz süresi 3 iş günüdür (Atama Yönetmeliği m.8); trafik sigortasında cevapsızlık hâlinde tahkim eşiği 15 gündür (KTK m.97).
  • Kapısı değişmiş aracı sonradan satın alan kişi eski kaza için değer kaybı isteyemez; sigortacıdan istenecek tazminat alacağı hiç kimseye devredilemez (5684 s.K. ek m.6/2).

Kapı Değişimi Nedeniyle Araç Değer Kaybı Tazminatı Nedir?

Kapı değişimi nedeniyle araç değer kaybı tazminatı, kapısı değiştirilen aracın ikinci el piyasasındaki değer düşüşünün karşılanmasıdır. Hukuki dayanağı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.5/a maddesidir. Madde, maddi zararlar teminatını “zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalma” olarak tanımlar. Yani değer kaybı, onarım masrafından ayrı ve ona ek bir kalemdir; aracınız orijinal parçayla, kusursuz işçilikle onarılmış olsa dahi talep edilebilir.

Kaybın kaynağı fiziksel değil ticaridir. İkinci el alıcısı, ekspertiz raporunda “kapı değişmiş” ibaresi gördüğünde aynı yaş, aynı kilometre ve aynı donanımdaki hasarsız bir emsale kıyasla daha düşük bedel öder. Kapı, aracın gövde panelleri arasında dışarıdan en görünür ve alıcı tarafından en kolay sorgulanan parçalardan biri olduğu için bu fark çoğu dosyada somut biçimde ölçülebilir.

Talebin muhatabı kendi sigortanız değil, kazada kusurlu olan aracın zorunlu trafik sigortacısıdır. Değer kaybı bir sorumluluk zararıdır: kusurlu tarafın verdiği zararı karşılar. Kasko ise kendi aracınızın onarımını üstlenir; kaskodan onarım yaptırmış olmanız karşı tarafın trafik sigortasından değer kaybı isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz.

Yargıtay da değer kaybını gerçek zararın bir parçası saymış ve trafik sigortacısının değer kaybı zararından da sorumlu tutulması gerektiğini kabul etmiştir (Yargıtay 17. HD, 26.09.2013, E.2013/12905, K.2013/12891). 17. Hukuk Dairesi 2021’de kapatıldığı için bu konudaki temyiz incelemesini bugün 4. Hukuk Dairesi yapmaktadır; eski kararlar geçerliliğini korur, yalnız temyiz mercii değişmiştir.

Kapı Değişimi Nedeniyle Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kapı değişiminde değer kaybı, aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark üzerinden hesaplanır. Ölçütün tam lafzı A.5/a’da yer alır: değer kaybı, “Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değerinin arasındaki fark dikkate alınarak tespit edilir.”

Bu ölçütün pratik anlamı şudur: hesap bir formülden değil, bir piyasa karşılaştırmasından çıkar. Eksper, aracınızın emsallerini piyasada arar; hasarsız emsalin bedeli ile kapısı değişmiş hâlinin bedeli arasındaki farkı ölçer. Aracın yaşı, kilometresi ve markası bu farkı büyütüp küçülten değişkenlerdir, çarpanı hazır bir tablodan okunan sabitler değil.

Katsayı Tablosuyla Hesap Dönemi Neden Bitti?

İnternette bugün hâlâ yaygın olarak paylaşılan “Değer Kaybı = Piyasa Değeri × Hasar Boyutu Katsayısı × Yaş ve Kilometre Katsayısı” formülü, ZMSS Genel Şartları’nın Ek-1 Değer Kaybı Hesaplaması ekinden türetilmiş bir özettir; ancak ekin hiçbir sürümüyle birebir örtüşmez. 4 Aralık 2021 tarihli değişiklikle yeniden yazılan Ek-1’in formülü Piyasa Değeri × R × K × H × G biçimindeydi: R rayiç değer katsayısı, K kilometreye bağlı kullanılmışlık katsayısı, H parça ve hasar tutarı katsayısı, G ise ticari kullanım ve hasar geçmişi düzeltmesidir; ayrı bir yaş katsayısı yoktu. Bu ekte parçalar tek tek sayılır ve her birine değişim, onarım ve boya katsayısı verilirdi; kapılar da listede “sağ ön kapı (kapı sacı)”, “sol arka kapı (kapı sacı)” gibi ayrı satırlar hâlinde yer alırdı.

Resmî Gazete’nin 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı nüshasında yayımlanan Genel Şartlar değişikliğinin 6. maddesi, bu eki tek cümleyle kaldırdı: “Aynı Genel Şartların Ek-1’i, Ek-2’si, Ek-3’ü ve Ek-7’si yürürlükten kaldırılmıştır.” Değişiklik 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Kaldırılan dört ekten değer kaybını ilgilendiren yalnız Ek-1’dir; Ek-2 destekten yoksun kalma, Ek-3 sürekli sakatlık tazminatının hesaplanmasına ilişkindi. Bu tarihten sonra akdedilen poliçelerde katsayı tablosuna dayanan bir hesaplama, dayanağını kaybetmiş bir metne atıf yapmaktadır. Daha önce akdedilmiş poliçeler bakımından ise aşağıda anlatılan C.11 kuralı ayrıca değerlendirilmelidir.

Kırılma aslında bundan sekiz ay önce başlamıştı. Kurum, 5 Kasım 2025 tarihli 2025/25 sayılı Genelge ile değer kaybı ekspertiz raporu şablonunu değiştirdi. Eski şablon raporun başında “Genel Şartlar ekinde yer alan Ek-1 Değer Kaybı Hesaplaması maddesine göre” ibaresini taşıyor ve parça katsayıları tablosunu içeriyordu; yeni şablonda bu ibare de tablo da yok. Yerine piyasa analiz yöntemi geçti.

KonuEski rejim (2022/12 şablonu ve 2021 Ek-1)Bugün (2025/25 şablonu ve 1 Temmuz 2026 A.5/a)
Hesap dayanağıZMSS Ek-1 Değer Kaybı Hesaplaması (formül: piyasa değeri × R × K × H × G)A.5/a: ikinci el satış değeri farkı; raporda “piyasa analiz yöntemi”
Parçanın kaydıParça adı + değişim/onarım/boya katsayısıParça adı + yapılan işlem kutucuğu (değişim, değişim + boya, onarım + boya, boya, boyasız onarım)
Rayiç değerTek “tazminata esas rayiç ortalaması”TSB kasko değer listesi (kaza tarihi + güncel), SEİK araç değer listesi (kaza tarihi + güncel), eksperin tespit ettiği piyasa rayici
Piyasa kanıtıRaporda ayrı bir zorunluluk yokOnline platformlardaki güncel satış ilanlarının ekran görüntüsü veya çıktısı rapora eklenir
Geçmiş hasar2021 Ek-1’de G katsayısı içinde SBM hasar kaydı başına −0,03, en çok −0,15 indirim; 2021 öncesi sürümde araç başına rayicin %25’i toplam sınır ve önceki ödemelerin mahsubuHer parça satırında ayrıca “Eski Hasar: Var / Yok” kutusu; A.5/a’da ölçüt, engel değil
Ayrı başvuruEski A.5/a: değer kaybı “talep edilmesi halinde” tespit edilirdi, yani ayrıca istenmesi gerekirdiAraç hasarı için başvuran değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır (1 Temmuz 2026 sonrası poliçelerde)

Tablonun “bugün” sütununu okurken bir tarih ayrımı gerekir. Şablon ve rayiç satırları 5 Kasım 2025’te, hesap dayanağı ile ayrı başvuru satırları ise 1 Temmuz 2026’da değişti. Ayrıca 1 Temmuz 2026’dan itibaren SEDDK’nın 2026/11 sayılı Genelgesi, trafik sigortasında araç hasarına eksper atanmışsa değer kaybı hesaplamasının Genelge ekindeki Ek-1.1 ekspertiz raporu şablonunda yapılacağını düzenler (m.4/4). Bu yazıdaki şablon tarifleri 2025/25 sayılı Genelge ekine dayanmaktadır; Ek-1.1’in satır yapısının bununla birebir aynı olup olmadığı raporunuzun üzerinde ayrıca kontrol edilmelidir.

Bu iki katmanlı değişikliğin sizin dosyanıza etkisi doğrudandır. Kapı değişiminiz için size sunulan bir hesabı denetlerken artık sorulacak soru “hangi katsayı uygulandı” değil, “emsal araştırması nasıl yapıldı ve neye dayandı” sorusudur. Rapora eklenmesi gereken ilan çıktıları ve liste bedelleri, itiraz ederken tutunacağınız somut dayanaklardır.

1 Temmuz 2026’dan Önce Yapılmış Poliçede Kapı Değişimi Nasıl Hesaplanır?

Değişikliğin hangi dosyalara uygulanacağını 12 Haziran 2026 tarihli metin ayrıca söylemez; yalnız yürürlük tarihini verir. Cevap Genel Şartların kendisindedir. 4 Aralık 2021 tarihli değişiklikle C.11 maddesine eklenen fıkraya göre “Bu Genel Şartların yürürlük tarihinden sonra yapılan değişiklikler, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır.” Burada ölçüt kaza tarihi ya da sizin poliçeniz değil, değer kaybını ödeyecek olan kusurlu aracın trafik poliçesinin akdedildiği tarihtir. Trafik poliçeleri bir yıllık yapıldığı için 1 Temmuz 2026’dan önce düzenlenmiş poliçeler 2027 yılının ortasına kadar dolaşımda kalacaktır.

Kurum bu kuralı daha önce de açıkça uygulamıştı: 20 Mart 2020 tarihli Genel Şartlar değişikliğine eklenen geçici 1. madde, değişiklikten önce akdedilmiş sözleşmelere akdedilme tarihinde geçerli Genel Şartların uygulanacağını yazıyordu. Buna karşılık konu tartışmasız değildir. Anayasa Mahkemesi 17 Temmuz 2020 tarihli kararıyla (E.2019/40, K.2020/40) Genel Şartlarla teminatı daraltma yetkisini dayanak alan KTK m.92/(i) bendini iptal etmiştir; 2025/25 sayılı Genelge ile yenilenen rapor şablonu da poliçe tarihine göre ayrım yapmaz. Bu nedenle eski poliçeli bir dosyada sigortacının katsayı hesabına dayanması kendi başına hatalı sayılmaz; ancak sonuç, ikinci el satış değerindeki gerçek farkın altında kalıyorsa bu fark itirazın ve tahkimin konusu yapılabilir.

Eski poliçeli dosyada katsayı hesabı uygulanırsa kapı için kullanılan değerleri bilmek, raporu denetlemenizi kolaylaştırır. 2021 tarihli Ek-1’in otomobillere ait parça tablosunda dört kapı da “kapı sacı” parantezli adlarıyla ayrı satırlarda yer alır ve aynı katsayıları taşır:

Mülga 2021 Ek-1, otomobil (A.11-A.14 kapılar)Katsayı
Parça değişimi1,00
Onarım (hafif / orta / yüksek)0,50 / 0,75 / 1,00
Boya (tam / lokal)1,00 / 0,50
Karşılaştırma: tavan sacı değişimi / tam boya5,00 / 3,00

Bu tablo yalnız 1 Temmuz 2026 öncesi poliçelerde yapılan hesabı okumak içindir; bugünkü ölçüt değildir. Pratik sonucu şudur: kusurlu aracın poliçesi eski tarihliyse, eski A.5/a değer kaybını “talep edilmesi halinde” tespit edilecek bir kalem olarak düzenlediği için başvurunuzda değer kaybını ayrıca ve açıkça talep edin. Poliçenin tanzim tarihini sigortacıdan yazılı olarak sorabilirsiniz; tutanağa yazılan poliçe numarası bu sorguyu kolaylaştırır.

Değer Kaybı Hesaplama Kriterleri

Değer kaybı hesabında dikkate alınan kriterler A.5/a’da sayılmıştır ve ekspertiz raporu şablonu bu kriterleri “gerçek zarar ilkesi” başlığı altında ayrıca tekrarlar. Şablonun ilgili paragrafında aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (kilometre, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve geçmiş hasarlar nedeniyle orijinalliğin yitirilip yitirilmediği), gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile onarımda kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) sayılır.

  • Aracın yaşı ve modeli: Aynı hasar, sıfıra yakın bir araçta ikinci el bedelinin daha büyük bir bölümünü siler; yılı ilerlemiş bir araçta fark görece küçülür.
  • Kullanılmışlık düzeyi: Düşük kilometreli araçlar hasarsızlık beklentisi daha yüksek bir alıcı kitlesine hitap ettiği için kapı değişimi bu araçlarda daha belirgin bir bedel farkı yaratır.
  • Hasar gördüğü kısımlar: Kapının hangi kapı olduğu (ön/arka, sürücü/yolcu tarafı) ve hasarın yalnız kapıyla mı sınırlı kaldığı hesabın içindedir.
  • Geçmiş hasar durumu: Araçta önceki kayıtlar varsa hesap bunları da dikkate alır. Bu, talebi ortadan kaldırmaz; hesaplanan farkın büyüklüğünü etkiler.
  • Parçanın niteliği: Onarımda orijinal parça mı, eşdeğer parça mı kullanıldığı raporda ayrıca not edilir.
  • Piyasa koşulları: Emsal araştırması yetkili bayi ikinci el birimleri, galeriler ve internet portalları üzerinden yapılır; rapora ilan çıktıları eklenir.

Onarımda eşdeğer parça kullanılması ayrı bir korumaya bağlanmıştır. B.2.1’in 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren hâline göre hasar gören orijinal kapı, onarımı mümkün değilse kural olarak orijinal parçayla değiştirilir; hak sahibinden onay alındığını ya da orijinal parçayla değiştirme imkânı bulunmadığını ispat yükü sigortacıya aittir ve bu uygulama sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez. Bu iki koruma 2026’nın yeniliği değildir: önceki metinde de parça değişimine ilişkin ispat yükümlülüğü sigortacıya bırakılmıştı ve model yılından itibaren 3 yılı geçmeyen araçlarda kıymet artışı indirilemiyordu. 2026 değişikliğinin farkı, orijinal parça önceliğini her yaştaki araç için kural hâline getirmesi ve kıymet artışı yasağını yaş şartı aramadan iki paragrafa birden koymasıdır.

Kapı Hangi İşlemle Kayda Geçiyor? Değişim, Boya ve Sök-Tak Ayrımı

Yeni ekspertiz raporu şablonunun en pratik yeniliği, “Değer Kaybına Konu Parçalar” başlıklı tablodur. Bu tabloda her parça için işlem türü kutucukları işaretlenir. Kapınıza hangi kutunun işaretlendiği, tazminatın büyüklüğünü doğrudan etkiler; çünkü ikinci el piyasası bu ayrımları farklı fiyatlandırır.

Raporda işaretlenen kutuNe anlama gelirİkinci el piyasasındaki karşılığı
DeğişimKapı sökülüp yerine yeni parça takılmış, boya işlemi yapılmamışEn ağır kayıt; ilanda “değişen” olarak görünür
Değişim + BoyaKapı değişmiş ve renk uyumu için boyanmışKapı değişimlerinin çoğu bu grupta yer alır
Onarım + BoyaKapı değişmemiş; düzeltilip macunlanmış ve boyanmışDeğişime göre daha hafif, boyaya göre daha ağır
BoyaYalnız yüzey boyası yapılmışİlanda “boyalı” olarak görünür
Boyasız OnarımBoya bütünlüğü bozulmadan düzeltme yapılmışEn hafif kayıt; bazı dosyalarda değer kaybına konu edilmez

Piyasada sıkça kullanılan “sök tak” ifadesinin şablonda müstakil bir kutusu yoktur. Sök tak, parçanın hasar görmeden yalnızca sökülüp yeniden takılmasını anlatır; boya bütünlüğü bozulmadıysa karşılığı boyasız onarımdır ya da hiçbir kutunun işaretlenmemesidir. Dolayısıyla sök tak, değişen kaydı doğuran bir işlem değildir; bir işçilik tarifidir ve parça değişimi anlamına gelmez.

Tablonun altında şablonun kendi uyarısı yer alır: hasarlanan parçalara ilişkin parça türü ve aynı parçanın tekrar hasar görmesi gibi hususlar dikkate alınarak aracın değer kaybına konu edilip edilmeyeceğine dair açıklama yapılır. Buradan çıkan sonuç önemlidir: aynı kapıdan daha önce hasar alınmış olması talebi kendiliğinden bitirmez, eksperin gerekçeli bir değerlendirme yapmasını gerektirir.

Araç Bayi ve Ekspertiz Raporları

Aracın rayiç değeri raporda tek bir rakamla değil, birbirini denetleyen beş ayrı veriyle kayda geçer. Yeni şablonun “Piyasa Rayiç Değer Tespiti” bölümünde araç kodu, TSB kasko değer listesi bedeli (hem kaza tarihli hem güncel tarihli), SEİK araç değer listesi bedeli (yine kaza tarihli ve güncel tarihli) ve eksperin kendi tespit ettiği piyasa rayici ayrı satırlar hâlinde istenir. Ekspertiz ücreti de aynı bölümde ayrıca gösterilir.

Bunun üstüne şablon somut bir kanıt yükümlülüğü koyar: “Online Platformlardaki Güncel Satış İlanları” başlığı altında ekran görüntüsü veya çıktı eklenmesi öngörülür. Rapor metninde ayrıca yetkili bayi ikinci el birimleri, galeriler ve internet portalları üzerinden fiyat araştırması yapıldığı beyan edilir. Bu iki kalem, size sunulan bir hesaba itiraz ederken en somut dayanağınızdır: emsal ilanlar yoksa ya da emsaller aracınızla aynı yaş, kilometre ve donanımda değilse hesap denetime elverişli değildir.

Bayiden veya bağımsız bir ekspertiz firmasından ayrıca rapor almanız çoğu dosyada gerekmez. A.5/a, araç hasarına ilişkin eksper atanmış olması hâlinde tespiti yapan sigorta eksperinin değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer vereceğini söyler. Yani onarım için zaten bir eksper görevlendirilmişse değer kaybı aynı raporun içindedir ve bunun için ayrıca cebinizden rapor ücreti ödemeniz beklenmez. Ücret konusunun açık dayanağı Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği’dir (RG 12.02.2026, yürürlük 1 Nisan 2026): m.6/3 trafik sigortasında atanan eksperin değer kaybını aynı raporda hesaplayacağını, m.14/2 ise ilk eksper raporunun ücretinin sigorta şirketi tarafından ödeneceğini düzenler. Hasar için eksper atanmamış bir dosyada değer kaybı istenirse eksper yine EKSİST üzerinden sıralı olarak atanır (SEDDK 2026/7 sayılı Genelge m.6/8).

Örnek Bir Hesaplama

Eksperin bulduğu değer kaybı tutarı, cebinize giren rakamla aynı değildir. Yeni raporun “Hesap Özeti” tablosu tam da bunu gösterir: tespit edilen tutar, ödenebilir tutara dönüşürken iki süzgeçten geçer. Aşağıdaki tablo bu basamakları sırasıyla verir.

BasamakRaporda karşılığıNe yapar
1Poliçe teminat limitiSigortacının ödeyebileceği üst sınırı belirler (araç başına maddi teminat)
2Hasar onarımı için ödenen tutarOnarım bedelini gösterir; değer kaybından ayrı bir kalemdir
3Piyasa analiz yöntemine göre değer kaybı tespit tutarıİkinci el satış değeri farkı — ham tutar
4Kusur oranı nispetinde değer kaybı tutarıHam tutar, karşı tarafın kusur oranıyla çarpılır
5Sigorta şirketinin sorumluluğuPoliçe limitiyle sınırlanmış, fiilen ödenecek tutar

Dördüncü basamak en çok gözden kaçan noktadır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesinin (g) bendi, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerini zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında bırakır. Kazada yarı yarıya kusurluysanız, tespit edilen değer kaybının yarısını sigortadan alabilirsiniz; kalan kısım için hukuki dayanağınız kalmaz çünkü o kısım zaten kendi kusurunuzun sonucudur.

Beşinci basamak ise poliçe limitidir. Zorunlu trafik sigortasında maddi teminat araç başına belirli bir üst sınırla sınırlıdır ve onarım bedeli ile değer kaybı bu limiti birlikte tüketir. Onarım masrafı limitin büyük bölümünü kullandıysa değer kaybı için kalan bakiye küçülür; uygulanacak limit, kaza tarihinde geçerli poliçede yazılı olandır. Bu durumda aradaki farkı kusurlu sürücü ve işletenden genel hükümlere göre isteme hakkınız saklıdır; KTK m.88 uyarınca birden fazla kişi tazminatla yükümlüyse bunlar zarar görene karşı müteselsilen sorumludur.

Kapı Değişimi Nedeniyle Ne Kadar Araç Değer Kaybı Tazminatı Alabilirim?

Kapı değişiminde alınacak tazminat için sabit bir rakam ya da yüzde verilemez; çünkü ölçütün kendisi karşılaştırmalıdır. Aynı marka, aynı model ve aynı hasarda bile, aracın kilometresi ve kaza tarihindeki piyasa değeri farklıysa değer kaybı da farklı çıkar. Bu yüzden “kapı değişimi şu kadar tazminat getirir” biçimindeki hazır rakamlara ve internette dolaşan yüzde tablolarına itibar edilmemelidir: bunların bir kısmı 1 Temmuz 2026’da yürürlükten kalkan Ek-1’in eski sürümlerinden türetilmiştir, bir kısmı ise hiçbir mevzuat metniyle örtüşmez. “Değer kaybı onarım bedelinin yüzde şu kadarıdır” kalıbı da yanlıştır; rapor şablonunda onarım için ödenen tutar ile değer kaybı tespit tutarı ayrı satırlardır ve ikincisi birincisinden türetilmez.

Tutarı yükselten ve düşüren etkenleri bilmek, hesabın makul olup olmadığını denetlemenizi sağlar. Aşağıdaki tablo, A.5/a’da sayılan ölçütlerin tazminata hangi yönde etki ettiğini gösterir.

EtkenTazminatı yükselten yönTazminatı düşüren yön
Aracın yaşıYeni model, ilk yıllarındaki araçModel yılı ilerlemiş araç
KilometreDüşük kilometreYüksek kilometre
Kaza tarihindeki rayiçYüksek rayiçli araçDüşük rayiçli araç
İşlem türüDeğişim, değişim + boyaBoyasız onarım
Geçmiş hasarKayıtsız, orijinal araçAynı bölgede önceki kayıt bulunması
Kusur oranıKarşı taraf tam kusurluKusurun paylaşılması
Parça niteliğiOrijinal parçayla onarımEşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça

Ortalama Tazminat Miktarları

Kapı değişiminde ortalama bir tazminat miktarından söz etmek mevzuat açısından mümkün değildir. Ne Karayolları Trafik Kanunu’nda ne Genel Şartlar’da ne de Kurum genelgelerinde parçaya göre belirlenmiş bir alt ya da üst sınır vardır. 1 Temmuz 2026 öncesinde en azından parça bazlı katsayılar bulunuyordu; bu tarihten sonra akdedilen poliçelerde onlar da uygulanmaz, eski poliçelerde ise katsayı bile tek başına bir tutar vermez, aracın piyasa değeri ve kilometresiyle birlikte sonuç doğurur. Bu nedenle bir tutar aralığı vaat eden her içerik, dayanağını gösteremeyen bir tahmin yürütmektedir.

Ortalama yerine bakılması gereken şey, hesabın hangi verilere dayandığıdır. Elinizdeki eksper raporunda aşağıdaki kalemler eksiksizse tutar denetlenebilir demektir; eksikse itiraz için somut bir gerekçeniz var demektir.

  • Aracın kaza tarihli ve güncel tarihli TSB kasko değer listesi bedelleri
  • Aracın kaza tarihli ve güncel tarihli SEİK araç değer listesi bedelleri
  • Eksperin tespit ettiği piyasa rayici ve bu rayice nasıl ulaşıldığının açıklaması
  • Online platformlardaki güncel satış ilanlarının ekran görüntüsü veya çıktısı
  • Değer kaybına konu parçalar tablosunda kapınıza işaretlenen işlem türü
  • SBM sorgusuna dayanan geçmiş hasar bilgileri ve varsa hasar tarihleri
  • Hesap özetinde kusur oranı ve poliçe teminat limiti

Bu kalemler yalnızca sizin denetiminiz için değil, uyuşmazlık büyüdüğünde Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme dosyasında da belirleyicidir. Gerekçesi gösterilmemiş bir tutar, itiraz aşamasında en kolay çürütülen tutardır.

Tazminat Talebine Nasıl Hazırlanmalı?

Hazırlığın ilk kuralı, süreleri başlatan şeyin dilekçenizi yazdığınız gün değil, belgelerin sigortacıya ulaştığı gün olmasıdır. Bu yüzden gönderim kaydı, dilekçenin kendisi kadar önemlidir. Aşağıdaki sıra, kapı değişimi dosyalarında pratikte işleyen hazırlık düzenidir.

  1. Kaza belgelerini toplayın. Kaza tespit tutanağı ya da taraflar arasında düzenlenen tutanak, fotoğraflar ve varsa kamera kaydı dosyanın omurgasıdır.
  2. Onarım evrakını saklayın. İş emri, parça faturası ve servis raporu; kapının değişim mi onarım mı gördüğünü belgeleyen tek kanıttır.
  3. Ruhsat ve kimlik bilgilerini hazırlayın. Aracın kaza tarihinde kendi adınıza tescilli olduğunu gösteren kayıt talebin size ait olduğunu ispatlar.
  4. Kusurlu aracın poliçe bilgisini tespit edin. Karşı tarafın trafik sigortacısı ve poliçe numarası başvurunun muhatabını belirler. Bu bilgi tutanakta yazılıdır; bilinmiyorsa Alo 193 hattı üzerinden Ortak Hasar İhbar Merkezi’ne başvurulabilir: Merkez talebi karşı aracın kaza tarihinde geçerli trafik sigortasını düzenleyen şirkete iletir ve size bir referans numarası verir (SEDDK 2026/22 sayılı Genelge m.5/2 ve m.5/3-a). e-Devlet’teki poliçe sorgusu ise yalnız taraf olduğunuz sözleşmeleri gösterir.
  5. Yazılı başvuruyu ispatlanabilir kanaldan yapın. Noter, iadeli taahhütlü mektup, imza karşılığı elden teslim ya da poliçede öngörülen elektronik kanal kullanılır. 2022/12 sayılı Genelge (m.4/1), başvurunun mevzuata uygun yapıldığını ispat yükünü hak sahibine bırakır; Alo 193 üzerinden yapılan ihbar da KTK m.97’deki yazılı başvurunun yerine geçtiği düzenlenmediği için yazılı talebi ayrıca iletin.
  6. Eksper raporunu isteyin ve okuyun. İşlem türü kutusu, emsal ilanlar ve kusur oranı doğru mu; itiraz süresi, raporun SBM’deki eksper rapor sistemine girişine ilişkin size yapılan bildirimle işlemeye başlar.
  7. Banka hesap bilgilerinizi başvuruya ekleyin. Ödeme aşamasında eksik bilgi süreci gereksiz yere uzatır.

Ayrı bir değer kaybı dilekçesi vermeniz artık geçerlilik şartı değildir; A.5/a araç hasarı için başvuran hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılacağını açıkça söyler. Kusurlu aracın poliçesi 1 Temmuz 2026’dan önce akdedilmişse eski metnin “talep edilmesi halinde” kaydı uygulanabileceği için değer kaybını başvurunuzda ayrıca yazmak en güvenli yoldur. Buna karşılık Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi dava ya da tahkim yoluna gitmeden önce yazılı başvuru şartı koyar; 5684 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 13. fıkrası ise talebin olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olmasını arar. Yani dilekçe bugün talebi doğuran belge değil, hak arama kapısını açan ispat belgesidir.

Kapı Sacı Değişimi Nedir, Kapı Değişiminden Farkı Var mı?

Kapı sacı, ekspertiz dilinde kapının dış panelini, yani kapının gövdeyi oluşturan metal yüzeyini anlatır. Terimin mevzuatta müstakil bir tanımı yoktur; sektörün kendi kullanımıdır. Nitekim 1 Temmuz 2026’da yürürlükten kalkan Ek-1 parça listesinde kapılar “sağ ön kapı (kapı sacı)”, “sol arka kapı (kapı sacı)” biçiminde, yani parantez içinde aynı şeyi anlatan iki adla yazılıydı. Bu, kapı sacı değişiminin tazminat bakımından kapı değişiminden ayrı bir kategori olmadığını gösterir.

Uygulamada iki farklı iş için de aynı ifade kullanılabiliyor. Bazı servisler kapının tümünü, menteşesi ve iç iskeletiyle birlikte değiştirir; bazıları yalnız dış paneli sökerek yerine yeni sac kaynaklar. İkinci el piyasası bu ayrımı çoğu zaman yapmaz, ekspertiz raporu ise yeni şablonda parçayı adıyla değil yapılan işlemle kayda geçirdiği için ikisi de “değişim” kutusuna girer.

TerimPiyasadaki anlamıDeğer kaybı bakımından
Kapı değişimiKapı komple sökülüp yenisi takılırDeğişim kaydı doğar
Kapı sacı değişimiKapının dış paneli değiştirilir, iskelet kalırYine değişim kaydı doğar
Kapı onarımı (+ boya)Panel düzeltilir, macunlanır ve boyanırOnarım + boya olarak işaretlenir
Lokal boyaYalnız hasarlı bölge boyanırBoya kutusuna girer
Sök takParça hasarsız, sökülüp yeniden takılmışDeğişen sayılmaz; boyasız onarım ya da kayıtsız

Sonuç olarak “kapı sacı değişmiş” ifadesi, tazminat talebiniz bakımından “kapı değişmiş” ifadesiyle aynı sonucu doğurur. Bu iki ifade arasında bir seçim yapmanız gerekmez; dosyada belirleyici olan servis iş emrinde ve eksper raporunda hangi işlemin yazıldığıdır.

Kapı Sacı Değişimi Önemli Mi?

Kapı sacı değişimi üç ayrı açıdan değerlendirilir ve her birinde cevap farklıdır. Hukuki açıdan önemlidir: ekspertiz raporunda “değişim” ya da “değişim + boya” olarak işaretlenir ve değer kaybı talebi doğurur. Piyasa açısından önemlidir: ilan ekspertizlerinde “değişen” olarak görünür ve aracın ikinci el bedelini düşürür; ön kapıda, sürücü tarafında ya da birden fazla kapıda olması bu etkiyi artırır. Teknik açıdan ise önem derecesi işçiliğe bağlıdır: kapı, aracın taşıyıcı gövdesi değildir; ancak darbe kapı iskeletine ya da direğe ulaşmışsa yalnız dış paneli yenilemek kapanma ayarını ve conta hattını düzeltmeyebilir.

Bu yüzden “önemli mi” sorusunun pratik cevabı, değişimin neden ve nasıl yapıldığına bakmaktır. Kazadan kaynaklanan değişimde servis iş emrini, parça faturasını ve eksper raporundaki işlem kutusunu saklayın; bu üç belge hem değer kaybı talebinizin hem de ileride aracı satarken yapacağınız açıklamanın dayanağıdır. Kapısı değişmiş bir aracı alıyorsanız komşu direk ve marşpiyelde işlem olup olmadığını ayrıca kontrol ettirin.

Kapı Sacı Neden Değişir: Onarımın Yetmediği Durumlar

Kapı sacı, onarımın panelin geometrisini ya da metalin bütünlüğünü geri getiremeyeceği durumlarda değişir. Kapı paneli ince ve geniş yüzeyli bir parçadır; belirli bir deformasyondan sonra düzeltme işlemi yüzeyde dalgalanma bırakır, macun kalınlığı artar ve boya tutmaz. Servis bu noktada onarım yerine değişimi tercih eder.

  • Yan darbeli çarpışma: Kavşak kazalarında en sık hasar gören bölge kapılardır; darbe doğrudan panele geldiği için deformasyon derindir.
  • Metalin yırtılması veya delinmesi: Yırtık ya da delik alan panelde onarım, korozyona açık bir yüzey bırakır.
  • Kapı iskeletine ulaşan hasar: Darbe iç iskelete geçmişse kapının kapanma ayarı bozulur; yalnız panel düzeltmek sorunu çözmez.
  • Paslanma ve korozyon: Kazayla ilgisi olmayan bu durumda değişim yapılsa da değer kaybı talebi doğmaz; talep kazadan kaynaklanan zarara bağlıdır.
  • Onarım maliyetinin değişimi aşması: İşçilik ve boya maliyeti yeni panel bedelini geçtiğinde değişim ekonomik olarak tercih edilir.

Değişim kararının kime ait olduğu tazminat açısından önemlidir. Genel Şartlar’ın B.2 maddesi, hasar gören orijinal parçanın onarımı mümkün değilse orijinal parçayla değiştirileceğini söyler; hak sahibinin onayı alınmışsa ya da orijinal parçayla değiştirme imkânı yoksa yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça kullanılabilir. Bu iki koşuldan birinin gerçekleştiğini ispat yükü sigortacıdadır.

Araba Kapı Değişimi Fiyatı Ne Kadar, Kim Öder?

Araba kapı değişimi fiyatı ile değer kaybı tazminatı iki ayrı kalemdir ve karıştırılmamalıdır. Kapı değişimi fiyatı onarım bedelidir: parça, işçilik ve boya masrafını kapsar. Değer kaybı ise onarım kusursuz yapılsa bile aracın ikinci el değerinde kalan düşüştür. Kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortası, poliçe limiti içinde kalmak kaydıyla her ikisini de karşılar; ekspertiz raporunun hesap özetinde bu iki kalem ayrı satırlarda gösterilir.

Kapı değişimi fiyatı için tek bir rakam vermek mümkün değildir, çünkü bedeli belirleyen unsurlar araçtan araca değişir. Fiyat sorgularken karşınıza çıkan tutarların neden bu kadar farklı olduğunu şu değişkenler açıklar:

  • Parçanın niteliği: Orijinal parça, eşdeğer parça ve yeniden kullanılabilir (çıkma) parça arasında belirgin bedel farkı vardır.
  • Kapının konumu: Ön kapılar cam mekanizması, kilit ünitesi ve elektrik tesisatı bakımından arka kapılardan daha donanımlıdır.
  • Donanım seviyesi: Kapı içi hoparlör, ayna motoru, ısıtmalı cam ve yan hava yastığı sensörü bedeli artırır.
  • Boya türü: Sedefli ve mat boyalar, düz renklere göre daha maliyetli ve daha zor uyumlanır.
  • Servis tipi: Yetkili servis ile özel servis arasındaki işçilik saat ücreti farkı toplam bedeli doğrudan etkiler.

Onarımı kendi cebinizden yaptırdıysanız faturayı saklayın: bu belge hem onarım bedelinin tahsili hem de değer kaybı dosyasında kapının hangi işlemi gördüğünün ispatı bakımından gereklidir. Parça bedelindeki sınır, kapının orijinal olup olmamasına göre değişir. Kazada hasar gören kapı orijinal ise kural orijinal parçayla değişimdir; eşdeğer parçaya ancak sizin onayınızla ya da orijinal parça temin edilemiyorsa geçilir. Hasar gören kapı zaten orijinal değilse yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça esastır; bu imkân varken orijinal parçayla onarım yaptırırsanız sigortacının sorumluluğu, kaza tarihindeki benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre eşdeğer parça bedeliyle sınırlı kalır. Her iki hâlde de eşdeğer parça imkânının ya da onayın varlığını ispat yükü sigortacıdadır.

Onarımın nerede yapılacağına da sigortacı tek başına karar veremez. Genel Şartların 2026’da değiştirilmeyen B.2.2 maddesine göre hak sahibi aracının, mevzuatta belirlenen ölçütleri karşılayan dilediği onarım merkezinde onarılmasını isteyebilir. Sigortacı bu durumda anlaşmalı servisinde uygulanacak bedele göre ödeme yapabilir; ancak bu bedel uygulamasını hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde size bildirmezse, bildirim konusu bedeli size karşı ileri süremez.

Onarım sırasında araçta bir kıymet artışı meydana gelmesi de tazminatınızı azaltmaz. B.2 maddesinin 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren hâli, bu fıkraların uygulanması sonucu araçta kıymet artışı oluşsa dahi bu farkın tazminat miktarından indirilemeyeceğini açıkça hükme bağlar. Önceki metinde aynı yasak yalnız model yılından itibaren 3 yılı geçmeyen araçlar için yazılıydı; 2026 metni yaş şartını kaldırdı. Kaskoda ise kural terstir: Kasko Genel Şartları 3.3.2.3 maddesi, kısmi hasarda onarım sonucu bariz bir kıymet artışı meydana gelirse bu farkın, hangi parçalara ne oranda indirim yapılacağı poliçede yazılı olmak şartıyla indirilebileceğini düzenler.

Kapı Değişimi Masrafını Kim Öder? Kusur Durumuna Göre Tablo

“Kapı değişimi fiyatı” sorusunun hukuki karşılığı, bu bedelin kimin cebinden çıkacağıdır. Cevap kazadaki kusur dağılımına ve karşı aracın sigorta durumuna göre değişir; değer kaybı ise yalnız karşı tarafın kusuruna dayanan durumlarda istenebilir.

DurumKapı değişim bedelini kim öderDeğer kaybı
Karşı taraf tam kusurlu, trafik poliçesi varKarşı aracın trafik sigortacısı (poliçe limitine kadar); limit aşılırsa kusurlu sürücü ve işletenAynı sigortacıdan, aynı başvuruyla
Kusur paylaşılmışKarşı sigortacı kendi sigortalısının kusur oranında; kalan kısım için varsa kendi kaskonuz (kasko bedelin tamamını ödeyip karşı tarafın payını rücu da edebilir)Yalnız karşı tarafın kusur oranı kadar (KTK m.92/g)
Kaza tamamen sizin kusurunuzlaVarsa kendi kaskonuz; yoksa sizİstenemez
Karşı araç sigortasızKusurlu sürücü ve işleten; Güvence Hesabı maddi zararı karşılamazKusurlu sürücü ve işletenden
Çarpıp kaçan, tespit edilemeyen araçVarsa kendi kaskonuz; Güvence Hesabı maddi zararı karşılamazMuhatap bulunamadıkça istenemez
Tek taraflı kaza (direğe, bariyere çarpma)Kendi kaskonuz (SEDDK 2026/22 m.5/3-ç); yol veya idare kusuru varsa ilgili idareKusurlu bir üçüncü kişi yoksa istenemez

Kaskodan onarım yaptırdığınız durumda kasko şirketiniz ödediği bedeli kusurlu tarafa veya onun trafik sigortacısına rücu eder; bu rücu sizin değer kaybı talebinizi etkilemez, çünkü değer kaybı kaskonun karşıladığı onarım bedelinden ayrı bir kalemdir ve karşı tarafın trafik sigortasından ayrıca istenir.

Araba Kapı Değişimi Ne Kadar Sürer?

Bu soruda iki ayrı süre birbirine karışır: aracın serviste kalma süresi ile sigortacının ödeme yapma süresi. Birincisi teknik, ikincisi hukukidir ve ikisi birbirini beklemez. Kapı değişiminin servisteki süresi parça teminine, boya kabininin sırasına ve renk uyumlama işlemine bağlıdır; bu süre için mevzuatta belirlenmiş bir üst sınır yoktur.

Hukuki süreler ise kanunda ve genel şartlarda tek tek yazılıdır. Aşağıdaki tablo, kapı değişimi dosyasında işleyen süreleri ve her birinin neyi başlattığını gösterir.

SüreDayanakNeyi başlatır
1 iş günüSEDDK 2026/7 sayılı Genelge m.6/3 (önceki düzende 2022/12 m.4/1)Sigorta şirketinin, belgeler tamamlandıktan sonra EKSİST üzerinden sıralı eksper ataması; süresinde yapılmazsa atama hak sahibi tarafından da yapılabilir (m.6/4)
3 iş günü2026/7 sayılı Genelge m.9/3 (önceki düzende 2022/12 m.5/2)Dosya tamamlanıp rapor düzenlenebilir hâle geldikten sonra eksperin trafik sigortası raporunu tamamlaması
3 iş günüSigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.8/1Eksper raporuna itiraz; raporun SBM eksper rapor sistemine girişine ilişkin bildirimden itibaren işler
3 iş günüAynı Yönetmelik m.8/2İtiraz eksperinin raporuna karşı hakem eksper talebi; SBM kılavuzu bu adım için hâlâ 2 iş günü yazdığından ilk iki gün içinde davranmak güvenlidir
1 iş günüZMSS Genel Şartları A.5/aSigortacının hesaplanan değer kaybı tutarını bildirmesi; nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde
8 iş günüKTK m.99Ödeme süresi. Belgelerin sigortacıya iletildiği tarihten işler; sonunda temerrüt ve faiz doğar
15 günKTK m.97Sigortacının yazılı başvuruyu cevaplama süresi; dolduğunda dava veya tahkim yolu açılır
15 gün (trafik)KTK m.97 · 5684 s.K. m.30/13 genel kuralı 15 iş günüdürCevap gelmezse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru; trafik sigortasında özel hüküm olan KTK m.97 nedeniyle süre 15 gündür. Eksper süresinde atanmış ve rapor sigortacıdan kaynaklanmayan bir sebeple tamamlanamamışsa cevapsızlık tek başına yeterli sayılmaz (SEDDK Kurum Sirküleri 2026/02)
2 yıl / 10 yılKTK m.109/1Zamanaşımı: zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren 2, her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıl. Salt maddi hasarlı kazada uzamış ceza zamanaşımı kural olarak işlemez
2 yılKTK m.111/2Yetersiz olduğu açıkça belli anlaşmanın iptali; anlaşma tarihinden işleyen hak düşürücü süre

Tablodaki kanun maddelerinin güncel metnine Karayolları Trafik Kanunu’nun resmî metni üzerinden ulaşabilirsiniz.

Tabloda en sık yanlış bilinen satır 15 gündür. Yaygın kanaatin aksine bu süre ödeme değil cevap süresidir; ödeme süresi 8 iş günüdür ve dilekçeyi yazdığınız günden değil, belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ulaştığı tarihten işler. Sigortacı haklı olarak ek bir belge isterse 8 iş günü o belgenin iletilmesinden sonra başlar; tazminat hakkını etkilemeyen, ilgisiz bir belge talebi ise süreyi yeniden başlatmaz (Genel Şartlar B.2.1). Eksper satırlarındaki süreler 1 Nisan 2026’da yürürlüğe giren Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği ve uygulama genelgesine göre yazılmıştır; bu düzen önce Bursa ve Ordu’da pilot olarak başlamış, sektör yayınlarına göre 1 Ağustos 2026’dan itibaren ülke geneline yayılmıştır. Daha önce açılmış dosyalarda 2022/12 sayılı Genelgenin süreleri (itiraz eksperi ve hakem eksper için 2 iş günü) uygulanmış olabilir. Zamanaşımının hangi hâllerde uzadığına ve neyin süreyi kestiğine dair ayrıntı için trafik kazası tazminat zamanaşımı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Eksper Süreleri Kapı Değişiminin Takvimini Nasıl Etkiler?

Servisteki teknik süre mevzuatta sınırlı olmasa da, onarımın önündeki ekspertiz aşaması sürelere bağlanmıştır ve bu süreler sizin davranışınıza göre işler. SEDDK’nın 2026/7 sayılı Genelgesi eksperin bu aşamalarını şöyle düzenler:

  • İnceleme: eksper, araç aynı ildeyse atandığı tarihi takip eden ilk iş günü, farklı ildeyse 2 iş günü içinde ekspertizi yapar (m.9/1).
  • Araç serviste değilse: eksper durumu ön raporla bildirir; araç 15 gün içinde ekspertiz için servise bırakılmazsa rapor kapatılır (m.9/2).
  • Onarıma bırakılmazsa: ekspertizden sonra araç 30 gün içinde onarım için servise bırakılmazsa rapor ilk tespitler üzerine gerekçesiyle tamamlanır (m.9/4).
  • Kapıyı ihbardan önce değiştirdiyseniz: eksper aracı yine görür ve onarımın hasarla uygunluğuna ilişkin tespitlere raporda yer verir (m.9/5). Bu yüzden sökülen eski kapıyı, fotoğraflarını ve faturayı saklamak tespiti kolaylaştırır.

Bu Genelge önce pilot illerde uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir (geçici m.2); kendi dosyanızda hangi sürelerin işlediğini eksper atama bildiriminden ve SBM’nin dosya durum ekranından izleyebilirsiniz. Değer kaybı tutarı ancak nihai eksper raporundan sonra bildirileceği için, kapının servisteki süresi uzadıkça değer kaybı ödemesinin takvimi de ileri kayar.

Kapı Değişimi Araç Değer Kaybına Sebep Olur Mu?

Evet. Kapı değişimi araç değer kaybına sebep olur ve bu, kanaat düzeyinde bir yorum değil, Genel Şartlar’ın kabul ettiği bir olgudur. A.5/a değer kaybını maddi zararlar teminatının içine açıkça yerleştirir ve ölçütünü aracın hasar gördüğü kısımları ile kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri farkına bağlar. Kapı, aracın hasar gördüğü kısımlardan biri olduğu için bu ölçütün kapsamındadır.

Değer kaybının doğması için onarımın kötü yapılmış olması gerekmez. Aracınız orijinal parçayla, yetkili serviste, kusursuz işçilikle onarılmış olsa bile ekspertiz kaydı kalır ve alıcı bu kaydı bilerek pazarlık yapar. Kaybın kaynağı işçiliğin kalitesi değil, kaydın kendisidir.

Buna karşılık her kapı işlemi aynı sonucu doğurmaz. Yeni ekspertiz raporu şablonu, hasarlanan parçalara ilişkin parça türü ve aynı parçanın tekrar hasar görmesi gibi hususlar dikkate alınarak aracın değer kaybına konu edilip edilmeyeceğine ilişkin açıklama yapılmasını ister. Boyasız onarım gibi hafif işlemlerde eksper, değer kaybına konu bir hasar bulunmadığı sonucuna varabilir. Talebin sigortacıya karşı hiç doğmadığı iki hâl de vardır: kaza kendi kusurunuzla olduysa kusurunuza denk gelen kısım KTK m.92/g uyarınca teminat dışıdır; aynı kazada araç ağır hasarlı sayılıp trafikten çekilmişse değer kaybı KTK m.92/l uyarınca sigortadan istenemez. Bu ikinci ihtimalin ayrıntısını pert kaydı olan aracın sonraki kazalarında değer kaybı yazımızda anlattık.

Sık karşılaşılan bir yanlış da “araç aynı bölgeden daha önce hasar aldıysa değer kaybı istenemez” cümlesidir. Bu mutlak ifade doğru değildir. A.5/a geçmiş hasar durumunu ölçütler arasında sayar, yani hesabı etkileyen bir veri olarak kabul eder; talebi ortadan kaldıran bir engel olarak değil. Yeni şablonda her parça satırında ayrıca “Eski Hasar: Var / Yok” kutusunun bulunması da bunu gösterir: kayıt, hesaba girdi olarak alınır. Ayrıntı için hasar kaydı olan araçta tekrar değer kaybı talep edilebilir mi yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi Kapının Değiştiği Hesabı Etkiler

Evet, fark eder ve bu farkın mevzuattaki dayanağı açıktır. A.5/a, değer kaybı tespitinde aracın “hasar gördüğü kısımları” ifadesini ölçütler arasında sayar. Yeni ekspertiz raporu şablonu da gerçek zarar ilkesi paragrafında aracın gördüğü hasarın ağırlığı yanında “hasara uğrayan bölgeleri” ifadesini kullanır. Yani “kapı kapıdır, hangisi olduğu önemli değil” yaklaşımı metne aykırıdır; bölge hesabın içindedir.

Pratik karşılığı şudur: sağ ön kapı, sol arka kapı ya da her ikisi birden değiştiğinde ekspertiz raporunda ayrı satırlar oluşur ve parça sayısı arttıkça hesaplanan fark büyür. İki kapısı birden değişmiş bir araç, ikinci el piyasasında tek kapısı değişmiş bir araçtan daha ağır bir kayıtla değerlendirilir; alıcı bu durumda darbenin daha geniş bir alana yayıldığını varsayar.

Kapının komşu parçalarla birlikte hasar görmesi de sonucu değiştirir. Kapının yanı sıra direk, marşpiyel veya çamurluk gibi taşıyıcı ya da gövde bütünlüğüne dair parçalarda işlem varsa, bunların her biri değer kaybına konu parçalar tablosunda ayrıca yer alır. Bu nedenle raporu incelerken yalnız kapı satırına değil, tablonun tamamına bakmak gerekir; eksik yazılan her parça, eksik hesaplanan bir tazminat demektir.

Bagaj Kapağı, Kaput ve Diğer Parçalarda Değer Kaybı Talebi

İstenebilir. Değer kaybı talebi kapıya özgü değildir; ölçüt parçanın adına değil, aracın ikinci el satış değerinde yarattığı farka bakar. Bagaj kapağı, motor kaputu, çamurluk, tavan sacı ve marşpiyel gibi parçalarda yapılan değişim veya onarım işlemleri de değer kaybına konu parçalar tablosuna aynı biçimde işlenir.

Parçalar arasındaki fark, hukuki nitelikte değil piyasa algısındadır. İkinci el alıcısı taşıyıcı sistemle ilişkili parçalardaki kaydı, dışa açılan kapak parçalarındaki kayda göre daha ağır bulur. Bu algı farkı emsal araştırmasına yansır ve tespit edilen tutarı değiştirir; ancak talebin kendisi her parça için doğar.

Aynı kazada birden fazla parça işlem görmüşse bunların tamamı tek bir dosyada, tek başvuruyla talep edilir. Ayrı ayrı başvuru yapılması gerekmez; A.5/a araç hasarı için yapılan başvurunun değer kaybı talebini de kapsadığını söylerken parça ayrımı yapmaz.

Kapı Değişimi Hasar Kaydı Oluşturur mu?

Kapı değişimi tek başına değil, hasarın sigortaya ihbar edilmesi üzerine kayıt doğurur. Kaydı oluşturan olay onarımın kendisi değil, dosyanın sigorta sistemine girmesidir. Kazayı hiç ihbar etmeden kapıyı kendi imkânlarınızla değiştirdiyseniz sigorta kayıtlarında bir hasar dosyası oluşmaz; buna karşılık ekspertiz muayenesinde işlem yine de tespit edilir çünkü ekspertiz kaydı ile sigorta kaydı ayrı şeylerdir.

Yeni ekspertiz raporu şablonu geçmiş hasar bilgilerini SBM sorgusu üzerinden alır ve raporda beş hasara kadar tarih yazılabilecek alan bulunur. Aynı bölümde “araç çekme/hurda belgeli işlem görmüş mü” sorusu da ayrıca sorulur. Bu iki veri, sonraki taleplerinizde hesabın girdisi hâline gelir.

Kayıt bulunması yeni bir talebi engellemez. Değer kaybı istemek için aracın kayıtsız olması şartı hiçbir metinde yer almaz; geçmiş hasar yalnızca hesaba giren bir ölçüttür. Aracınızın kayıtlarını nereden ve nasıl sorgulayacağınızı araç hasar kaydı sorgulama yazımızda ayrıntılı biçimde anlattık.

Değişen Kapı Nasıl Anlaşılır?

Değişen kapı üç ayrı kanaldan anlaşılır ve bunlar birbirinin yerine geçmez. Birincisi kayıt sorgusudur: hasar sigortaya ihbar edilmişse dosya sistemde görünür. İkincisi ekspertiz muayenesidir: boya kalınlığı ölçümü, panel üzerindeki kaynak ve montaj izleri, cıvata başlarındaki tork işaretleri ve conta hattındaki fabrika mastik düzeninin bozulup bozulmadığı incelenir. Üçüncüsü servis evrakıdır: iş emri ve parça faturası hangi işlemin yapıldığını doğrudan gösterir.

Boya kalınlığı ölçümünün sınırını bilmek önemlidir. Cihaz katmanın büyüklüğüne değil kalınlığına bakar; ölçüm noktasına denk gelmeyen küçük bir rötuş görünmeyebilir. Bu nedenle ilan platformlarındaki ekspertiz özetleri yalnız sonucu yazar, mikron değerlerini göstermez. İlanda “orijinal” görünen bir panelin geçmişinde lokal işlem bulunması ihtimali bu yüzden tamamen ortadan kalkmaz.

Kendi aracınızın dosyasında ise bu kanallardan hiçbiri size ödenen tazminatı güvenilir biçimde göstermez. Sigorta şirketleri hasar bedellerini ve ödeme yapılan kişinin kimliğini Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi veri tabanına girmekle yükümlüdür (SBGM Yönetmeliği m.15/8); ancak e-Devlet sorgu ekranlarının ödeme hareketini hak sahibine hangi kapsamda göstereceği düzenlenmemiştir. Değer kaybı tutarının kesin bilgisi, sigortacının A.5/a uyarınca size yapacağı yazılı bildirimdir; ödemeyi ise şirketin hasar ekranından ve banka hareketinizden takip etmeniz gerekir.

Kaskodan Kapı Değişimi Yapılan Araçta Değer Kaybı

İstenebilir. Kasko ile zorunlu trafik sigortası farklı işlevler görür ve biri diğerinin yerine geçmez. Kasko kendi aracınızdaki hasarı karşılayan bir mal sigortasıdır; değer kaybı ise karşı tarafın kusurundan doğan bir sorumluluk zararıdır. Kapınızı kaskodan onartmış olmanız, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından değer kaybı isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz.

Uygulamada iki nokta gözden kaçar. Birincisi, kaskodan onarım yaptırdığınızda hasar dosyanız kendi sigortacınızda açılır; değer kaybı başvurusunun muhatabı ise karşı tarafın trafik sigortacısıdır. İkincisi, Kasko Genel Şartlarında değer kaybı teminatı yoktur; bu teminat ancak poliçeye eklenen ayrı bir sözleşmeyle sağlanabilir ve özel şartlarınızda böyle bir kayıt bulunup bulunmadığına bakmak gerekir. Piyasada “araç değer koruma” adıyla satılan ürünler ise genellikle pert veya çalınma hâlinde satın alma bedeli ile hasar günündeki değer arasındaki farkı öder; kapı değişimi gibi kısmi bir hasardan sonra kalan değer düşüşünü karşılamaz.

Kaskodan onarım yaptırırken kaza tespit tutanağını ve kusur durumunu mutlaka dosyaya koydurun. Değer kaybı hesabında kusur oranı doğrudan çarpan olarak işlediği için, kusurun belgelenmemiş olması sonraki başvuruda en sık karşılaşılan tıkanma sebebidir. Kusur oranının nasıl belirlendiğini yüzde 50 kusur hâlinde tazminat ve hasar ödeme süreci yazımızda ele aldık.

Kapı Değişimi Nedeniyle Araç Değer Kaybı Tazminatını Kimden Alabilirim?

Kapı değişimi nedeniyle araç değer kaybı tazminatının ilk muhatabı, kazada kusurlu olan aracın zorunlu trafik sigortacısıdır. Bunun sebebi Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesidir: zorunlu mali sorumluluk sigortası, işletenin 85. maddedeki sorumluluğunun karşılanmasını sağlamak üzere yapılır. Yani sigortacının ödediği tutar aslında işletenin borcudur ve poliçe limitiyle sınırlıdır.

Sorumluluk zinciri üç ayrı hukuki temele dayanır ve biri diğerini dışlamaz. Aşağıdaki tablo, hangi durumda kime başvurulacağını gösterir.

MuhatapDayanakNe zaman devreye girer
Sigorta şirketiKTK m.91 + ZMSS A.5/aKusurlu aracın geçerli trafik poliçesi varsa; poliçe limitine kadar
İşletenKTK m.85/1 + m.89/2Poliçe limiti aşıldığında, kalem teminat dışında kaldığında ya da sigorta yoksa. İki motorlu aracın karıştığı kazada araç hasarı için karşı işletenin kusurunu ya da aracındaki bozukluğu zarar gören ispat eder
SürücüTBK m.49 + KTK m.88Kusura dayalı haksız fiil; işletenle birlikte müteselsilen sorumludur
Güvence Hesabı5684 s.K. m.14/2-cYalnız kusurlu aracın sigortacısı iflas ettiyse ya da bütün branşlarda ruhsatı iptal edildiyse; sigortasız, tespit edilemeyen veya çalıntı araçta değer kaybı için değil
Türkiye Motorlu Taşıt BürosuSEDDK 2026/22 sayılı Genelge m.5/3-cKarşı araç yabancı plakalıysa ve Türkiye’de geçerli trafik sigortası yoksa; yeşil kart kontrolü için
SatıcıTBK m.219 ve devamıKapısı değişmiş araç bu durum gizlenerek size satılmışsa

İşleten ile araç sahibi çoğu zaman aynı kişidir ama her zaman değildir. KTK m.3’e göre işleten; araç sahibi, mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen kişi ya da uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin hâllerinde kiracı, ödünç alan veya rehin alandır. Başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiilî tasarrufu bulunduğu ispat edilirse işleten o kişi sayılır. 85. maddenin son fıkrası ayrıca işletenin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğunu söyler; bu hüküm “aracı ben kullanmıyordum” savunmasını etkisiz kılar.

Karşı araç sigortasızsa yaygın bir yanlış devreye girer: Güvence Hesabı’na başvurulacağı sanılır. Oysa 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesi, sigortasız araç kazalarında Hesabın sorumluluğunu yalnız bedensel zararlarla sınırlar. Değer kaybı maddi bir zarardır; bu nedenle sigortasız araç kazasında Güvence Hesabı’na gidilemez ve muhatap doğrudan kusurlu sürücü ile işletendir. Aynı sınır, kapınıza çarpıp kaçan ve kimliği tespit edilemeyen araç (m.14/2-a) ile çalınmış veya gasp edilmiş araç (m.14/2-ç) için de geçerlidir. Buna karşılık sigorta şirketinin iflası ya da mali bünye zaafiyeti nedeniyle bütün branşlarda ruhsatının iptali hâlinde Hesap maddi zararlardan da sorumludur (m.14/2-c).

Dava açmak gerekirse Karayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesi sigortacının şubesinin bulunduğu yer, sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer ve kazanın meydana geldiği yer mahkemelerini sayar. Bu liste tek seçenek değildir; madde “açılabileceği gibi” diye kurulmuştur. Genel Şartların 2020’de yeniden yazılan C.7 maddesi sigortacıya karşı davada ayrıca sigortacının merkezini ve zarar görenin ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesini de yetkili sayar; sürücü ve işletene karşı haksız fiil davasında HMK m.16 zarar görenin yerleşim yeri mahkemesini, HMK m.6 ise davalının yerleşim yerini yetkili kılar. Yani davayı çoğu dosyada kendi şehrinizde açabilirsiniz.

Sigorta şirketine karşı açılan dava TTK m.4/1-a uyarınca ticari dava sayıldığından görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir ve dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır (TTK m.5/A). Miktar veya değeri TTK m.4/2’deki parasal sınırı geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır; sigortacıdan istenebilecek tutar poliçe limitiyle sınırlı olduğu için değer kaybı davalarının çoğu bu usule girer ve savunma ile delillerin ilk dilekçelerde eksiksiz sunulması gerekir. Yalnız sürücü ve işletene karşı açılan haksız fiil davasında ise görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir ve arabuluculuk şartı aranmaz; iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili bir uyuşmazlıkta dava yine ticari sayılır. Arabuluculuk sürecinde zamanaşımı durur (HUAK m.18/A-15). Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidilecekse arabuluculuk gerekmez. Muhatap ve yetki konusunun bütün ayrıntısı için araç değer kaybı davası kime açılır yazımıza bakabilirsiniz.

Kapı Değişiminde Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Başvuru, kusurlu aracın trafik sigortacısına yapılan yazılı bir bildirimle açılır. Kusurlu aracın poliçesi 1 Temmuz 2026’dan sonra akdedilmişse değer kaybı için ayrı bir dosya açtırmanız gerekmez: A.5/a, araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılacağını söyler ve bu teminat kapsamındaki başvuruların hasar bedelini ve değer kaybını birlikte kapsadığını ekler. Poliçe daha eski tarihliyse C.11 nedeniyle değer kaybını başvurunuzda ayrıca yazmanız gerekir. Her iki durumda da talebinizi yazılı olarak ve tarih kaydı bırakacak biçimde iletmenizin iki sebebi vardır.

Birincisi, Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi dava veya tahkim yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmasını şart koşar. İkincisi, 5684 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 13. fıkrası Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidebilmek için talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olmasını arar. Dolayısıyla dilekçe bugün talebi doğuran belge değil, hak arama yolunu açan ispat belgesidir.

Bildirim kanalı Genel Şartlar’ın C.5 maddesinde düzenlenmiştir: bildirim sigortacının merkezine, sözleşmedeki temsilciliğe ya da acenteye noter eliyle veya taahhütlü mektupla yapılır. İmza karşılığı elden verilen mektup ve telgraf da taahhütlü mektup hükmündedir. Sözleşmede belirlenen elektronik haberleşme yöntemi de geçerlidir. Bu yüzden “e-posta atın yeter” tavsiyesi tek başına eksiktir; poliçenizde öngörülmeyen bir kanaldan yapılan bildirimin ulaştığını ispatlamak size düşer.

Başvurunun ardından süreç EKSİST (Eksper Atama ve Takip Sistemi) üzerinden yürür. 1 Nisan 2026’da yürürlüğe giren Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği’ne göre trafik sigortasında eksper ataması EKSİST üzerinden sıralı yapılır (m.6/1); uygulama genelgesi 2026/7’ye göre sigorta şirketi atamayı ilgili belgelerin tamamlanmasından sonra 1 iş günü içinde yapar (m.6/3), dosyada bir eksper atanmışsa ikinci bir atama yapılamaz (m.6/5). Eksper, dosya tamamlanıp rapor düzenlenebilir hâle geldikten sonra trafik sigortasında 3 iş günü içinde raporunu tamamlar (m.9/3). Bu süreler önceki düzende 2022/12 sayılı Genelgede de aynıydı; o Genelge ayrıca yazılı başvurunun mevzuata uygun yapıldığını ispat yükünün hak sahibinde olduğunu belirtir. Aracınız serviste değilse eksper ön rapor düzenler ve araç 15 gün içinde servise bırakılmazsa rapor kapatılır (2026/7 m.9/2); bu yüzden aracı ekspertiz için zamanında servise bırakmak dosyanın ilerlemesi bakımından önemlidir.

Sigorta Şirketi Eksper Atamazsa Ne Olur?

Süreç durmaz. 2022/12 sayılı Genelgenin 4. maddesinin ikinci fıkrası açık bir çözüm getirir: şirket tarafından atama yapılmaması hâlinde doğrudan başvuru sahibi tarafından EKSİST üzerinden sıralı olarak eksper ataması yapılabilir. Aynı imkân bugünkü düzende de korunmuştur: 2026/7 sayılı Genelgenin 6. maddesinin dördüncü fıkrasına göre sigorta şirketi süresi içinde atama yapmazsa eksper ataması sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişi tarafından da yapılabilir; Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.5/2 de dosyada atanmış eksper bulunmaması şartıyla her aşamada atama yapılabileceğini söyler. Uygulamada bu atama SBM’nin çevrim içi eksper atama ekranındaki “Değer Kaybı Ataması” adımından yapılır; şirkete yazılı başvurunun ulaştığı tarihin belgelenmesi istenir. Bu hüküm, sigortacının hareketsiz kalmasıyla dosyanın kilitlenmesini önler ve pratikte çoğu hak sahibinin bilmediği bir imkândır.

Rapor düzenlendikten sonra sonucu kabul etmek zorunda değilsiniz. Rapora, bildirimden itibaren 3 iş günü içinde taraflarca itiraz edilebilir; itiraz üzerine listeden yeni bir eksper atanır. İtiraz eksperinin raporuna da itiraz edilmesi hâlinde hakem eksper atanır ve hakem eksperin düzenlediği rapor nihai rapordur. Dayanak Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.8’dir: süre, raporun SBM’deki eksper rapor sistemine girişine ilişkin size yapılan bildirimle başlar; hakem eksper talebi için de itiraz eksperinin raporunun bildiriminden itibaren 3 iş günü vardır; itiraz eksperi ve hakem eksper motorlu araçlarda 3 iş günü içinde dosya üzerinden rapor yazar. İtiraz ücreti, raporlar arasında fark çıkmazsa itiraz edene, önemli fark çıkarsa raporun aleyhine döndüğü tarafa aittir (m.14/3). “Nihai rapor” ifadesi sigorta aşaması içindir: hakem eksper raporuna rağmen Sigorta Tahkim Komisyonu’na ya da mahkemeye gidebilirsiniz; orada eksper raporları delil olarak değerlendirilir. Bu aşamaların ayrıntısı, itiraz dilekçesinin nasıl yazılacağı ve sık yapılan hatalar için 1 Temmuz 2026 sonrası değer kaybı eksper raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Ödeme yapılmaz ya da eksik yapılırsa sıradaki durak Sigorta Tahkim Komisyonu’dur. Komisyona başvurabilmek için talebin olumsuz sonuçlandığının belgelenmesi ya da cevap gelmemiş olması yeterlidir. Cevapsızlık süresi 5684 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 13. fıkrasında genel olarak 15 iş günüdür; trafik sigortasında ise özel hüküm olan KTK m.97 nedeniyle 15 gündür. Bir istisnaya dikkat edin: eksper süresinde atanmış ve rapor sigortacıya yüklenemeyecek bir sebeple tamamlanamamışsa, bunun SBM sistemleri üzerinden belgelenmesi hâlinde cevapsızlık tek başına uyuşmazlık sayılmaz (SEDDK Kurum Sirküleri 2026/02, 5 Ağustos 2026). Bu durumda başvuru ön incelemede değerlendirme dışı kalır ve başvuru ücretinin yarısı iade edilir. Burada tahkimin bir risk avantajı vardır: talebin reddi hâlinde aleyhinize hükmedilecek vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde belirlenen tutarın beşte biri olarak uygulanır. Ayrıca hakem ücreti başvurandan alınmaz.

Bir uyarı gereklidir: uyuşmazlığı tüketici hakem heyetine taşırsanız tahkim yolu kapanır. 5684 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 14. fıkrası, mahkemeye ve tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamayacağını hükme bağlar. Bu nedenle sigortacıya karşı yürütülen değer kaybı uyuşmazlığında doğru mercii ya Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkemedir.

Düşük bir teklifi kabul edip imza atmış olmanız da yolu tümüyle kapatmaz. Karayolları Trafik Kanunu’nun 111. maddesi, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmaların yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebileceğini söyler. Aynı maddenin ilk fıkrası, kanunun öngördüğü hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaları geçersiz sayar. Bu iki yıl zamanaşımı değil hak düşürücü süredir: kesilmez, hâkim tarafından kendiliğinden gözetilir ve ceza zamanaşımı gibi daha uzun bir süreyle uzamaz (Yargıtay 4. HD, 25.11.2024, E.2022/15310, K.2024/11520). Ayrıntı ve kararlar için KTK madde 111 yetersiz veya fahiş anlaşmalara itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Kapısı Değişen Araba Alınır mı?

Kapısı değişen bir araba alınabilir; ancak bedelin bu kaydı yansıtması gerekir. Kapı, şasi ve direkler gibi taşıyıcı gövdenin parçası değildir; bu yüzden tek başına kapı değişimi, taşıyıcı sistemi ilgilendiren bir hasarla aynı ağırlıkta değerlendirilmez. Yine de modern araçlarda kapının içinde yan darbe koruma kirişi, yan hava yastığı sensörü ve kilit mekanizması bulunur; değişimin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı bu nedenle güvenlik bakımından da önemlidir. Kapıyla birlikte direk veya marşpiyelde işlem yoksa sorun çoğunlukla teknik değil ekonomiktir: kayıt aracın ikinci el değerini düşürür ve siz sattığınızda aynı düşüşü siz üstlenirsiniz. Bu yüzden karar, “alınır mı” sorusundan çok “doğru fiyata mı alınıyor” sorusuna bağlıdır.

Satın almadan önce şu kontrolleri yapmak, sonradan doğacak uyuşmazlıkların büyük kısmını önler:

  • Hasar kaydını sorgulayın. Kayıtta hangi tarihte ne tutarında hasar bulunduğunu görmek, satıcının anlattığıyla belgeyi karşılaştırmanızı sağlar.
  • Bağımsız ekspertiz yaptırın. Panel panel boya kalınlığı ölçümü, kaporta işlemlerinin dağılımını gösterir.
  • İşlem türünü öğrenin. Kapının değişim mi, onarım + boya mı gördüğü tazminat kadar satış bedelini de etkiler.
  • Komşu parçalara bakın. Kapıyla birlikte direk, marşpiyel veya çamurlukta işlem varsa darbe daha geniş bir alana yayılmış demektir.
  • Kapı ayarını deneyin. Kapanma sesindeki farklılık, conta hattındaki boşluk ve cam mekanizmasının sesi montaj kalitesini gösterir.
  • Beyanı yazıya geçirin. Satıcının “hasarsız” ya da “yalnız boyalı” beyanını sözleşmeye ya da mesaj kaydına geçirmek, sonradan ispat kolaylığı sağlar.

Aracı kaydını bilerek ve indirimli bedelle satın aldıysanız, sonradan aynı kayıt için satıcıdan tazminat isteyemezsiniz. Türk Borçlar Kanunu’nun 222. maddesi, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan satıcının sorumlu olmadığını açıkça söyler. Ekspertiz raporunu görerek alan kişi bu hükmün kapsamındadır. Maddenin ikinci cümlesi bir adım daha ileri gider: satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur. Satıcının “kapılar orijinal” ya da “değişeni yok” diye yazılı beyan vermesi bu üstlenmenin en güçlü kanıtıdır; beyanı sözleşmeye ya da mesaj kaydına geçirmenin önemi buradan gelir.

Bir noktanın altını çizmek gerekir: kapısı değişmiş bir aracı satın alan kişi, o kapı değişimine sebep olan eski kaza için değer kaybı tazminatı isteyemez. Bu alacak kaza tarihinde aracın maliki olan kişiye aittir ve araç satışıyla kendiliğinden alıcıya geçmez. Sözleşmeye “değer kaybı hakkı alıcıya devredilmiştir” diye bir kayıt koymak da sonucu değiştirmez: 5684 sayılı Kanun’un ek 6. maddesinin ikinci fıkrasına göre sigorta şirketinden ya da Güvence Hesabı’ndan istenecek tazminat alacağı sadece hak sahibine veya avukatına ödenir ve hiç kimseye devredilemez. Türk Borçlar Kanunu’nun 183-184. maddelerindeki yazılı devir yolu, kanunun engel olmadığı hâllerde ve yalnız kusurlu sürücü ile işletene karşı alacak bakımından düşünülebilir. Eski uygulamada “araç satıldıysa değer kaybı ödenmez” cevabının kaynağı ise 2021 öncesi Ek-1’in teminat dışı hâller listesindeki “kaza tarihi ile ihbar tarihi arasında araç üzerinde mülkiyet değişikliği olan araçlar” bendiydi; bu liste 4 Aralık 2021’de ekten çıkarıldı. Satış ve devir hâlinin bütün ayrıntısı satılan aracın değer kaybı talep edilebilir mi yazımızdadır.

İki Kapısı Değişmiş Araç Alınır Mı?

İki kapısı değişmiş bir araç da alınabilir; ancak burada kapıların hangi tarafta olduğu ve aynı kazaya ait olup olmadığı belirleyicidir. Aynı taraftaki ön ve arka kapının birlikte değişmesi çoğunlukla tek bir yan darbeye işaret eder; bu durumda iki kapının arasındaki orta direğin (B direği) ve altındaki marşpiyelin işlem görüp görmediği mutlaka kontrol edilmelidir, çünkü darbe direğe ulaşmışsa hasar taşıyıcı gövdeye geçmiş demektir. Karşı taraflardaki kapıların değişmesi ise genellikle iki ayrı kazayı gösterir; hasar kaydında iki ayrı dosya bulunup bulunmadığına bakılmalıdır.

Bedel bakımından iki kapı, ekspertiz raporunda iki ayrı satır demektir ve ikinci el alıcısı bunu tek kapıdan daha ağır bir kayıt olarak değerlendirir. Satıcı bu kayıtları bildirmeden “tek değişen” ya da “değişensiz” diye satış yaptıysa, bir sonraki bölümde anlatılan ayıp hükümleri ve 222. maddenin ikinci cümlesindeki üstlenme kuralı devreye girer.

Kapısı Değişmiş Araç Gizlenerek Satıldıysa Ne Yapılabilir?

Kapı değişimi gizlenerek satılan bir araçta muhatap sigorta şirketi değil satıcıdır ve dayanak Türk Borçlar Kanunu’nun ayıptan sorumluluk hükümleridir. Kanunun 219. maddesi satıcıyı, bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmamasından sorumlu tuttuğu gibi, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran ya da önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıplardan da sorumlu tutar. Madde ayrıca açıkça şunu söyler: satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.

Kapı değişimi, aracın ikinci el değerini düşürdüğü için tipik bir ekonomik ayıptır. Satıcının sözleşmeye koyduğu genel nitelikli sorumsuzluk kayıtları ise her zaman koruma sağlamaz. 221. madde, satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurluysa ayıptan sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan her anlaşmanın kesin olarak hükümsüz olduğunu düzenler. Yani hasarı bilerek gizleyen satıcı, “görüldüğü gibi satılmıştır” kaydına sığınamaz.

MaddeNe getirir
TBK m.219Satıcı ekonomik ayıptan da sorumludur; ayıbı bilmese bile sorumluluk devam eder
TBK m.221Ağır kusurlu satıcının sorumsuzluk anlaşması kesin hükümsüzdür
TBK m.222Alıcının bildiği ayıptan satıcı sorumlu değildir
TBK m.223Alıcı satılanı gözden geçirir; gizli ayıp sonradan anlaşılırsa hemen bildirilmelidir
TBK m.225Ağır kusurlu satıcı “süresinde bildirilmedi” savunmasını yapamaz; aynı hüküm satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar için de geçerlidir
TBK m.227Dört seçimlik hak: sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım, ayıpsız benzeriyle değiştirme; tazminat hakkı saklıdır
TBK m.231Zamanaşımı devirden itibaren 2 yıl; ancak ağır kusurlu satıcı bu süreden yararlanamaz

Galeriden ya da ticari satıcıdan alınan araçlarda iki hüküm birlikte çalışır. Satıcının “kapının değiştiğini bilmiyordum” savunması 219. madde karşısında sonuç doğurmaz, çünkü satıcı ayıbı bilmese bile sorumludur. 225. madde ise ayrı bir kapıyı kapatır: ağır kusurlu satıcı ayıbın kendisine süresinde bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz ve aynı hüküm satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da geçerlidir. Bu ikinci cümlenin kapsamı bildirim süresi savunmasıyla sınırlıdır; sorumsuzluk kaydının hükümsüzlüğü (m.221) ve iki yıllık zamanaşımından yararlanamama (m.231) için ayrıca satıcının ağır kusuru aranır.

Seçimlik haklardan hangisini kullanacağınız somut duruma bağlıdır. Kapı değişimi aracı kullanılamaz hâle getirmediği için pratikte en sık başvurulan yol bedel indirimidir: aracı alıkoyup, ayıp oranında satış bedelinden indirim istersiniz. İndirim miktarı, aynı yaş ve kilometredeki hasarsız emsalle aradaki farktan hesaplanır; yani değer kaybı hesabındaki mantığın aynısı burada da işler. Galeriden yapılan alım tüketici işlemi sayıldığında uygulanacak kanun 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’dur: m.11 aynı dört seçimlik hakkı tanır, m.12/1 sorumluluğu teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına bağlar, m.12/2 ikinci el satışlarda satıcının sorumluluğunun bir yıldan az olamayacağını söyler ve m.12/3 uyarınca ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz. Bu hâlde başvuru yolu, her yıl yeniden belirlenen parasal sınıra göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesidir; tüketici hakem heyeti başvuru dilekçesi yazımızda bu sürecin ayrıntılarını bulabilirsiniz.

Bu noktada iki yolu birbirine karıştırmamak gerekir. Yukarıda anlatılan tüketici hakem heyeti yolu, satıcıya karşı açılan ayıp uyuşmazlığına ilişkindir. Sigortacıya karşı yürütülen değer kaybı uyuşmazlığında ise durum tersidir: 5684 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 14. fıkrası, tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar bakımından Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yolunu kapatır. Yani sigortacıyla olan ihtilafınızı hakem heyetine taşımanız hâlinde tahkim seçeneğini kaybedersiniz; satıcıyla olan ayıp ihtilafınızda böyle bir kısıt bulunmaz.

Kapı Değişimi Nedeniyle Araç Değer Kaybı Tazminatını Avukatsız Alabilir Miyim?

Alabilirsiniz. Değer kaybı başvurusu için avukatla temsil zorunluluğu yoktur; hak sahibi başvuruyu bizzat yapabilir, eksper raporuna bizzat itiraz edebilir ve Sigorta Tahkim Komisyonu’na kendi adına başvurabilir. Eksper ataması 2022’den beri EKSİST üzerinden yürüdüğü ve 1 Nisan 2026’da yürürlüğe giren Atama Yönetmeliği süreleri ayrıca netleştirdiği için işlemlerin büyük bölümü standart hâle gelmiştir.

Kimin takip edebileceği kanunla sınırlıdır. 5684 sayılı Kanun’un ek 6. maddesine göre sigorta şirketinden istenecek tazminat alacağını yalnız alacaklı bizzat, kanuni temsilcisi ya da kanuni temsilcinin vekâlet verdiği avukat, alacaklının bizzat vekâlet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı takip edebilir. Değer kaybı “takip” ya da “danışmanlık” şirketlerine vekâlet vermek bu listeye girmez; tazminat da yalnız hak sahibine veya avukatına ödenir.

Süreci kendiniz yürütecekseniz sıra şöyledir:

  1. Belgeleri toplayın: kaza tespit tutanağı, onarım iş emri ve faturası, ruhsat kaydı, karşı aracın poliçe bilgisi (bilinmiyorsa Alo 193 referans numarası).
  2. Yazılı başvuruyu yapın: noter, iadeli taahhütlü mektup, imza karşılığı teslim ya da poliçede öngörülen elektronik kanal.
  3. Eksper atamasını izleyin: şirket 1 iş günü içinde atama yapmazsa atamayı EKSİST üzerinden kendiniz yaptırabilirsiniz.
  4. Raporu denetleyin: işlem türü kutusu, emsal ilanlar, TSB ve SEİK bedelleri, kusur oranı ve hesap özeti doğru mu?
  5. Gerekirse itiraz edin: rapor bildiriminden itibaren 3 iş günü içinde; ardından hakem eksper aşaması gelir.
  6. Ödeme gelmezse tahkime gidin: ret belgelenmişse ya da trafik sigortasında 15 gün içinde cevap gelmemişse Komisyona başvurabilirsiniz; eksper süresinde atanmış ve rapor henüz tamamlanmamışsa cevapsızlık tek başına yetmeyebilir.

Bununla birlikte bazı durumlarda hukuki destek almak süreci belirgin biçimde kolaylaştırır: kusur oranı tartışmalıysa, poliçe limiti aşıldığı için işletene de başvurulması gerekiyorsa, aynı kazada birden fazla parça işlem görmüşse, karşı araç sigortasızsa ya da uyuşmazlık mahkemeye taşınacaksa. Bu hâllerde dosyanın hangi hukuki temele oturtulacağı sonucu doğrudan etkiler.

Avukatlık ücreti konusunda dolaşan “genellikle yüzde on ile yirmi arasında alınır” bilgisi eksiktir. Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi, avukatlık sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin dava konusu değerin yüzde yirmi beşini aşamayacağını söyler; bu bir tavandır, uygulanan sabit bir oran değildir. Maddede geçen yüzde on ile yirmi aralığı ise ücretin kararlaştırılmadığı, yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı, sözleşmenin belirgin olmadığı, tartışmalı olduğu ya da ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayıldığı hâllerde, asgari ücret tarifesinin altında kalmamak şartıyla ücret itirazını incelemeye yetkili merciin davanın kazanılan bölümü için belirleyeceği orandır. Karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti ise ayrı bir kalemdir ve kanun gereği avukata aittir.

Kendi bulduğunuz emsal ilanlardaki hasarsız ve hasarlı satış değerlerini girerek kusur oranının sonucu nasıl değiştirdiğini görmek isterseniz araç değer kaybı hesaplama aracımızı kullanabilir, kaza sonrası izlenecek adımların tamamı için trafik kazası sonrası araç tamiri ve sigorta işlemleri yazımızı inceleyebilirsiniz. Dosyanız kusur tartışması, poliçe limiti aşımı ya da sigortasız araç gibi bir sorun barındırıyorsa maddi hasarlı trafik kazası avukatı sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Kapı değişiminde eksper raporundaki işlem türü hesabı doğrudan etkiler. Rapora itiraz süresi kısadır; süre kaçırılırsa itiraz eksperi yolu kapanır, ancak tutar tahkim veya dava aşamasında yeniden tartışılabilir. İtiraz ve sonrasındaki aşamalar araç değer kaybı avukatı sayfasında anlatılmıştır.

Sık Sorulan Sorular

Kapı değişimi nedeniyle araç değer kaybı nasıl hesaplanır?

Aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark üzerinden hesaplanır. ZMSS Genel Şartları A.5/a bu ölçütü aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları ve geçmiş hasar durumuyla birlikte değerlendirir. Sabit bir katsayı ya da yüzde uygulanmaz.

Kapı değişiminde ortalama ne kadar tazminat alınır?

Mevzuatta parçaya göre belirlenmiş bir alt ya da üst sınır bulunmadığı için ortalama bir tutar verilemez. Tazminat, tespit edilen değer kaybının kusur oranıyla çarpılması ve poliçe teminat limitiyle sınırlanması sonucu ortaya çıkar. Bu üç değişken her dosyada farklıdır.

Kapı sacı değişimi ile kapı değişimi arasında fark var mı?

Tazminat bakımından fark yoktur. Kapı sacı, ekspertiz dilinde kapının dış panelini anlatır ve yürürlükten kalkan Ek-1 listesinde kapılar “sağ ön kapı (kapı sacı)” biçiminde yazılıydı. Yeni ekspertiz raporu şablonu parçayı adıyla değil yapılan işlemle kayda geçirdiği için her iki işlem de değişim kaydı doğurur.

Sök tak değişen sayılır mı?

Hayır. Sök tak, parçanın hasar görmeden yalnızca sökülüp yeniden takılmasını anlatan bir işçilik tarifidir. Yeni ekspertiz raporu şablonunda sök tak için ayrı bir kutu bulunmaz; boya bütünlüğü bozulmadıysa karşılığı boyasız onarımdır ve tek başına değişen kaydı doğurmaz.

Kapı değişimi her durumda değer kaybı doğurur mu?

Kural olarak evet. Genel Şartlar A.5/a, değer kaybını maddi zararlar teminatı içine açıkça yerleştirir ve ölçütünü aracın hasar gördüğü kısımlarına bağlar. Onarım orijinal parçayla ve kusursuz işçilikle yapılmış olsa bile ekspertiz kaydı kaldığı için ikinci el değerinde düşüş oluşur. İstisnalar şunlardır: değişim kazadan değil paslanmadan kaynaklanıyorsa talep doğmaz; kendi kusurunuza denk gelen kısım (KTK m.92/g) ve aynı kazada trafikten çekilen ağır hasarlı araç (KTK m.92/l) sigorta teminatı dışındadır; aynı kapının daha önce hasar görmüş olması da eksperin gerekçeli değerlendirmesiyle tutarı düşürebilir.

Kapı değişiminde değer kaybı için ayrı dilekçe vermek zorunlu mu?

Kusurlu aracın poliçesi 1 Temmuz 2026’dan sonra akdedilmişse zorunlu değildir. A.5/a, araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılacağını söyler. Daha eski poliçelerde C.11 nedeniyle önceki metin uygulanabileceğinden değer kaybını başvuruda ayrıca yazın. Her durumda KTK m.97 dava veya tahkim öncesi yazılı başvuru şartı koyduğu ve 5684 s.K. m.30/13 talebin olumsuz sonuçlandığının belgelenmesini aradığı için yazılı başvuru ispat bakımından gereklidir.

Değer kaybı için ayrıca ekspertiz raporu ücreti öder miyim?

Kural olarak hayır. A.5/a, araç hasarına ilişkin eksper atanması hâlinde tespiti yapan sigorta eksperinin değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer vereceğini söyler. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.14/2 de ilk eksper raporunun ücretini sigorta şirketine yükler. Kendi isteğinizle bağımsız bir eksper görevlendirirseniz o masraf size ait olur; tahkim veya dava aşamasında yargılama gideri olarak talep edilebilir (Yargıtay 4. HD, 23.09.2024, E.2022/12068, K.2024/8017).

Sigorta şirketi eksper atamazsa ne yapabilirim?

Şirket belgeler tamamlandıktan sonra 1 iş günü içinde atama yapmazsa eksper atamasını EKSİST üzerinden sıralı olarak siz yaptırabilirsiniz. Dayanak bugün SEDDK 2026/7 sayılı Genelgenin 6. maddesinin dördüncü fıkrası, önceki düzende 2022/12 sayılı Genelgenin 4. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Bu imkân, sigortacının hareketsiz kalmasıyla dosyanın kilitlenmesini önler.

Eksper raporundaki değer kaybı düşük hesaplandıysa ne yapmalıyım?

Rapora, bildirimden itibaren 3 iş günü içinde itiraz edebilirsiniz. İtiraz üzerine yeni bir eksper atanır; onun raporuna da itiraz edilirse hakem eksper atanır ve hakem eksperin raporu nihai olur. İtirazınızı emsal ilanların yetersizliği, işlem türünün yanlış işaretlenmesi ya da eksik parça gibi somut gerekçelere dayandırmanız gerekir. Hakem eksper raporunun “nihai” olması sigorta aşaması içindir; Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya mahkemeye gitme hakkınızı kaldırmaz.

Sigorta ödemeyi kaç günde yapmak zorunda?

KTK m.99’a göre ödeme süresi 8 iş günüdür ve belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten işler. Sıkça karıştırılan 15 günlük süre ödeme değil, KTK m.97’deki yazılı cevap süresidir.

Kaskodan kapı değişimi yaptırdım, yine de değer kaybı isteyebilir miyim?

Evet. Kasko kendi aracınızdaki hasarı karşılayan bir mal sigortasıdır; değer kaybı ise karşı tarafın kusurundan doğan bir sorumluluk zararıdır. Kaskodan onarım yaptırmış olmanız, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından değer kaybı isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz.

Aracımda daha önce hasar kaydı var, yine de değer kaybı alabilir miyim?

Alabilirsiniz. A.5/a geçmiş hasar durumunu hesaba giren bir ölçüt olarak sayar, talebi ortadan kaldıran bir engel olarak değil. Yeni ekspertiz raporu şablonunda her parça satırında ayrıca “Eski Hasar: Var / Yok” kutusunun bulunması da kaydın hesaba girdi olarak alındığını gösterir.

Kapısı değişen bir aracı satın almak mantıklı mı?

Kapı taşıyıcı gövdenin parçası değildir; kapıyla birlikte direk veya marşpiyelde işlem yoksa sorun çoğunlukla ekonomiktir. Yine de kapının içinde yan darbe kirişi ve yan hava yastığı sensörü bulunduğu için montajın usulüne uygunluğu kontrol edilmelidir. Alınabilir, ancak bedelin kaydı yansıtması gerekir. Satın almadan önce hasar kaydını sorgulamak, bağımsız ekspertiz yaptırmak ve satıcının beyanını yazıya geçirmek gerekir.

Kapısı değişmiş aracı satın aldım, eski kaza için değer kaybı isteyebilir miyim?

Hayır. Değer kaybı alacağı kaza tarihinde aracın maliki olan kişiye aittir ve araç satışıyla kendiliğinden alıcıya geçmez. Satış sözleşmesine devir kaydı konması da sonucu değiştirmez: 5684 sayılı Kanun’un ek 6. maddesinin ikinci fıkrasına göre sigorta şirketinden istenecek tazminat alacağı yalnız hak sahibine veya avukatına ödenir ve hiç kimseye devredilemez.

Satıcı kapı değişimini gizlediyse ne yapabilirim?

Muhatap satıcıdır. TBK m.219 satıcıyı ekonomik ayıplardan bilmese bile sorumlu tutar; m.227 size dört seçimlik hak tanır ve pratikte en çok bedel indirimi kullanılır. Ağır kusurlu satıcının sorumsuzluk kaydı m.221 uyarınca kesin hükümsüzdür ve m.231’deki iki yıllık zamanaşımından yararlanamaz.

Karşı araç sigortasızsa değer kaybını Güvence Hesabı öder mi?

Hayır. 5684 sayılı Kanun’un 14. maddesi, sigortasız araç kazalarında Güvence Hesabı’nın sorumluluğunu yalnız bedensel zararlarla sınırlar. Değer kaybı maddi bir zarar olduğu için bu hâlde muhatap doğrudan kusurlu sürücü ve işletendir. Çarpıp kaçan ve tespit edilemeyen araçta da Hesap yalnız bedensel zararı karşılar. Sigorta şirketinin iflası ya da bütün branşlarda ruhsatının iptali hâlinde ise Hesap maddi zararlardan da sorumludur.

Kapı sacı değişimi önemli mi?

Hukuki ve ekonomik açıdan önemlidir: ekspertiz raporunda değişim kaydı doğurur, ilanlarda “değişen” olarak görünür ve değer kaybı talebine konu olur. Teknik açıdan önemi işçiliğe bağlıdır; kapı taşıyıcı gövde değildir, ancak darbe kapı iskeletine veya direğe ulaşmışsa yalnız dış panelin yenilenmesi yeterli olmayabilir.

Kapı değişimi masrafını kim öder?

Karşı taraf kusurluysa onun trafik sigortacısı, poliçe limitine kadar ve karşı tarafın kusur oranında öder; limit aşılırsa kalan kısım kusurlu sürücü ile işletenden istenir. Kendi kusurunuzla olan kazada ya da karşı araç tespit edilemiyorsa bedeli varsa kendi kaskonuz karşılar. Karşı araç sigortasızsa Güvence Hesabı maddi zararı karşılamadığı için muhatap kusurlu sürücü ve işletendir.

Kusurlu aracın poliçesi 1 Temmuz 2026’dan önce yapılmışsa ne değişir?

Genel Şartlar C.11 maddesine göre değişiklikler yürürlüğe girdikleri tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır. Bu yüzden eski poliçeli dosyada sigortacı mülga Ek-1’deki katsayı hesabına dayanabilir; konu tartışmalı olduğundan sonuç gerçek piyasa farkının altında kalıyorsa itiraz edilebilir. Eski poliçede değer kaybını başvuruda ayrıca talep etmek en güvenli yoldur.

Kapıyı sigortaya bildirmeden değiştirdim, sonradan değer kaybı isteyebilir miyim?

Zamanaşımı dolmadıkça isteyebilirsiniz. Hasar ihbarından önce onarılmış araçta eksper aracı yine görür ve onarımın hasarla uygunluğunu raporuna yazar (SEDDK 2026/7 m.9/5). Bu tespiti kolaylaştırmak için kaza tutanağını, onarım öncesi fotoğrafları, iş emrini, parça faturasını ve mümkünse sökülen eski kapıyı saklayın.

Kapı değişiminde değer kaybı talebi ne zaman zamanaşımına uğrar?

KTK m.109 uyarınca zarar ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Fiil aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa o süre uygulanır. Ancak yalnız maddi hasarlı bir kazada taksirle mala zarar vermek suç olmadığından uzamış süre kural olarak işlemez; istisna, örneğin 1,00 promil üzerinde alkollü araç kullanma gibi fiilin kendisinin suç oluşturduğu hâllerdir. Ayrıntı için değer kaybı davalarında uzamış ceza zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Düşük bir ödemeyi kabul ettim, hakkım tümüyle bitti mi?

Hayır. KTK m.111, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmaların yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebileceğini düzenler. Aynı maddenin ilk fıkrası, kanunun öngördüğü sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaları geçersiz sayar. İki yıllık süre hak düşürücüdür; kesilmez ve kaçırılırsa iptal yolu kapanır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş ya da danışmanlık niteliği taşımaz. Değer kaybı dosyalarında sonuç; kusur oranına, poliçe teminat limitine, eksper raporundaki tespitlere ve kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre değişir. Somut olayınıza ilişkin adım atmadan önce bir avukata danışmanız önerilir. Mevzuat metinleri yazının hazırlandığı tarihte yürürlükte olan hâlleriyle esas alınmıştır.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir