Sigorta Araç Değer Kaybını Eksik Yatırırsa Dava Açabilir Miyim?

Sigorta araç değer kaybını eksik yatırırsa dava açabilir miyim? Evet, dava hakkınız vardır; ancak dava, eksik ödenen bir dosyada sırası geldiğinde başvurulacak son halkadır. Önce yazılı itiraz, ardından eksper raporuna itiraz, sonra Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yolu gelir. Bu sıralamayı atlamak hakkı ortadan kaldırmaz, ama dosyayı aylarca geciktirir.

Bu yazıda eksik ödemenin sebeplerini, sigortacının hangi süre içinde ödeme yapmak zorunda olduğunu, bakiye bedelin hangi mercide isteneceğini ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları değişikliğinin hesap yöntemini nasıl değiştirdiğini madde numaralarıyla ele alıyoruz. Düşük tutara imza atmış olanların hâlâ neyi isteyebileceği de ayrı bir başlıkta yer alıyor.

Sigorta Şirketine Araç Değer Kaybı İçin Nasıl Başvuru Yapılır?

Trafik kazası sonrası araçta meydana gelen değer kaybını telafi etmek için kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yazılı başvuru yapmak sürecin ilk adımıdır. Bu başvuru yalnızca parayı isteme yolu değil, aynı zamanda dava ve tahkim kapısını açan kanuni ön koşuldur: Karayolları Trafik Kanunu m.97, dava veya tahkim yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı olarak başvurulmuş olmasını arar.

Başvuru süreci trafik kazası tespit tutanağı ile başlar. Tutanakta kazanın nasıl meydana geldiği, hangi trafik kuralının ihlal edildiği ve araçların konumu yer alır. Burada yaygın bir yanılgıyı düzeltmek gerekir: Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-3 uyarınca kolluk tutanağında kusur oranı yazmaz, yalnızca ihlal edilen kural belirtilir. Kusur oranı, sigortacının atadığı eksperin ve gerektiğinde bilirkişinin değerlendirmesiyle belirlenir. Dilekçesinde “tutanakta karşı tarafın yüzde yüz kusurlu olduğu yazılıdır” diyen başvurular bu yüzden çoğu zaman dayanaksız kalır.

Başvurunun içeriği kadar önemli olan bir başka nokta, talebin ayrıca yazılmasının gerekip gerekmediğidir. Genel Şartların A.5/a maddesi, araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edileceğini açıkça söyler. Yani hasar dosyası açan kişi, değer kaybı için ikinci bir dosya açmak zorunda değildir. Buna rağmen talebin dilekçede ismiyle yazılması pratikte hâlâ yararlıdır; çünkü tahkim ve dava aşamasında talebin ne zaman ileri sürüldüğünü ispat yükü hak sahibindedir. Başvuru metninin nasıl kurulacağı için araç değer kaybı başvuru dilekçesi nasıl yazılır yazımızdaki unsur listesi kullanılabilir.

Başvuru Dosyasında Hangi Belgeler Bulunur?

1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle Genel Şartların Ek-6’sı değiştirildi. Ek-6, adının çağrıştırdığının aksine bir başvuru formu değil, “Tazminat Ödemelerinde İstenilecek Belgeler” listesidir ve araç hasarları ile değer kaybı için istenecek belgeleri tek tek sayar.

Belge	Kaydı	Açıklama
Kaza tespit tutanağı	Zorunlu	Resmî tasdikli sureti veya taraflar arasında tutulmuş tutanak; varsa ifade ve görgü tutanakları
Mağdur araca ait ruhsat	Zorunlu	Kaza tarihinde aracın kime tescilli olduğunu gösterir
Hasarlı araca ve kaza yerine ilişkin fotoğraflar	Varsa	Onarım öncesi çekilmiş kareler değerlidir
Banka hesap bilgileri	Zorunlu	Banka ve şube adı ile IBAN
Eksper raporu	Ekspertiz yapıldıysa	Ayrıca ücret ödenerek alınması beklenen bir belge değildir
Doğrulanmış cep telefonu numarası	Varsa	Listede “varsa” kaydıyla geçer, zorunlu belge değildir

Listenin içermedikleri de en az içerdikleri kadar önemlidir: onarım faturası, kimlik fotokopisi, sürücü belgesi, poliçe sureti ve hasar kaydı dökümü Ek-6’da sayılmaz. Bu belgeleri istemek sigortacının kendi iç uygulamasıdır, kanuni bir zorunluluk değildir; eksik olmaları başvuruyu geçersiz kılmaz ve süreleri durdurmaz.

Başvuru Nereye ve Hangi Kanalla Gönderilir?

Genel Şartların C.5 maddesi bildirim ve ihbarların şirket merkezine, sözleşmedeki temsilciliğe veya acenteye; noter eliyle ya da taahhütlü mektupla yapılacağını söyler. İmza karşılığı elden verilen mektup ve telgraf da taahhütlü mektup hükmündedir. Sözleşmede belirlenmiş bir elektronik haberleşme yöntemi varsa o da geçerlidir. Bu ayrım pratikte kritiktir: “başvurunuzu e-posta ile gönderin” tavsiyesi tek başına eksiktir, çünkü sözleşmede öngörülmemiş bir e-posta adresine yapılan gönderi tartışmalı hâle gelebilir.

Kanalın önemi süreden gelir. KTK m.99 ödeme süresini, belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten başlatır. Teslim tarihi ispat edilemezse sürenin dolduğu da gösterilemez; temerrüt faizi bu yüzden çoğu dosyada geç işletilir. Kaşeli alındı belgesi, iadeli taahhütlü posta alındısı, KEP çıktısı veya dosya numaralı e-posta yanıtı saklanmalıdır.

Sigorta Değer Kaybını Ne Zaman Ödemek Zorunda? 8 İş Günü, 15 Gün ve 15 İş Günü Farkı

Sigorta şirketinin ödeme yapması için tanınan süre 8 iş günüdür; 15 gün ödeme değil, yazılı cevap süresidir. Bu ayrım internetteki içeriklerin neredeyse tamamında karıştırılır ve hak sahibi, aslında dolmuş olan bir sürenin dolmasını beklemeye devam eder. Aranan “sigorta başvuru süresi” tek bir rakam değildir: değer kaybı için sigorta şirketine başvuru süresi ile şirketin cevap ve ödeme süreleri ayrı ayrı işler. Değer kaybı sigortaya başvuru süresi bakımından bir hak düşürücü süre bulunmaz; sınırı yalnızca zamanaşımı çizer. Değer kaybı sigorta şirketine başvuru zorunluluğu ise ayrı bir konudur ve dava öncesi şartla ilgilidir.

Süre	Dayanak	Neyi başlatır, sonucu ne olur
8 iş günü	KTK m.99	Belgelerin sigortacıya ulaştığı tarihten itibaren ödeme süresidir. Sonunda temerrüt doğar, yasal faiz işlemeye başlar
15 gün	KTK m.97	Sigortacının başvuruyu yazılı olarak cevaplama süresi. Cevap gelmez veya talep karşılanmazsa dava/tahkim yolu açılır
15 iş günü	5684 s.K. m.30/13	Yazılı cevap gelmediğinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak için yeterli süre. Ret belgelenmişse beklenmez
1 iş günü	Genel Şartlar A.5/a	Nihai eksper raporu ulaştıktan sonra sonucun hak sahibine bildirilmesi
2 yıl / 10 yıl	KTK m.109	Zamanaşımı: öğrenmeden itibaren iki, kaza gününden itibaren on yıl

Araç değer kaybı ne zaman yatar diye merak edilen tarih de bu tablodan çıkar: kazadan sonra sigortadan para ne zaman yatar diye beklenen gün, dosyanın tamamlandığı tarihten itibaren işleyen sekiz iş günlük sürenin sonudur. Sigorta şirketleri hasar ödeme süresi bakımından kendi iç hedeflerini açıklasa da bağlayıcı olan bu kanuni süredir; değer kaybı ne kadar sürede alınır sorusunda gecikmenin sebebi çoğu zaman eksper atama ve rapor aşamasıdır.

Tabloyu okurken iki noktaya dikkat etmek gerekir. Birincisi, 8 iş günlük süreyi başlatan olay dilekçenin yazıldığı gün değil, dosyanın tamamlandığı gündür; madde “belgeleri ilettiği tarihten” der. İkincisi, “ret kararına karşı on beş gün içinde tahkime başvurmalısınız” biçimindeki uyarının kanunda karşılığı yoktur. Böyle bir hak düşürücü süre bulunmaz; sınırı belirleyen tek şey KTK m.109 zamanaşımıdır. Dosyanın şirket içinde ne kadar sürede sonuçlandığına dair pratik ölçüler için sigorta değer kaybı dosyasını ne kadar sürede sonuçlandırır yazısına bakılabilir.

Sigorta Şirketi Araç Değer Kaybını Eksik Yatırırsa Dava Açabilir Miyim?

Sigorta şirketleri, araç değer kaybı taleplerini değerlendirirken birçok faktörü göz önünde bulundurur ve bazı durumlarda ödenen tazminat miktarı, gerçek zararınızı tam olarak karşılamayabilir. Peki, böyle bir durumda nasıl bir yol izlenmeli ve hukuki haklarınız nelerdir?

Eğer sigorta şirketi, talep etmiş olduğunuz araç değer kaybını eksik yatırmışsa, bu durumda dava açma hakkınız vardır. Sigorta araç değer kaybını eksik yatırırsa dava açabilir miyim? sorusunun yanıtı, evet şeklindedir. Ancak dava açmadan önce izlenmesi gereken belirli prosedürler bulunmaktadır. Öncelikle eksik ödeme konusunda sigorta şirketine itiraz ederek durumu yazılı olarak bildirmelisiniz. Bu başvurunun ardından sigortacının on beş gün içinde yazılı cevap verme yükümlülüğü doğar; ödemenin kendisi için tanınan süre ise belgelerin ulaşmasından itibaren sekiz iş günüdür. Bu iki süre birbirinin yerine geçmez: cevap süresi dolmadan tahkim yoluna gidilemez, ödeme süresi dolduğunda ise faiz işlemeye başlar.

Eksik ödeme nedeniyle dava açmadan önce Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurarak daha hızlı bir çözüm elde etmeniz de mümkündür. Ancak burada geri dönüşü olmayan bir tercih vardır: 5684 sayılı Kanun m.30/14, mahkemeye ve tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamayacağını söyler. Yani dosyayı önce tüketici hakem heyetine götürmek, tahkim kapısını tamamen kapatır. Mercii seçimi bu nedenle sürecin ilk kararı olarak ele alınmalıdır.

Dava veya tahkim aşamasında dosyanın kaderini belirleyen şey iddia değil, belgedir. Kaza tespit tutanağı, eksper raporu, onarım kayıtları ve aracın kaza öncesi durumunu gösteren ilan çıktıları bir arada sunulduğunda değer kaybı tutarı somutlaşır. Bu nedenle başvuru dosyasının en baştan eksiksiz kurulması, sonradan yapılacak her itirazın da temelini oluşturur.

Sigorta araç değer kaybını eksik öderse ne yapmalıyım? sorusuna da şu şekilde yanıt verilebilir: Öncelikle sigorta şirketine yazılı itirazınızı yapıp eksik ödemenin tamamlanmasını talep edin, eksperin hesabına katılmıyorsanız rapora süresi içinde itiraz edin. Bunun yanı sıra sigorta tahkim seçeneği ile hem süreçleri hızlandırabilir hem de mahkemeye kıyasla daha düşük maliyetle çözüme ulaşabilirsiniz. Tüm bu seçeneklere rağmen ödeme tam olarak yapılmamışsa dava açma hakkınızı kullanabilirsiniz.

Unutmamalıyız ki, sigorta şirketlerinin eksik ödeme yapması durumunda bile haklarınızı koruyacak yasal süreçler bulunmaktadır. Değer kaybı ödendikten sonra bakiye bedel için ne yapılabilir? diyorsanız, bakiye bedel ödenmediğinde hukuk yoluyla talepte bulunabileceğinizi hatırlatalım. Kısmi ödemenin kabul edilmiş olması, kalan kısımdan feragat edildiği anlamına gelmez.

Değer Kaybı Eksik Ödeme Sebepleri ve Her Birine Verilecek Cevap

Değer kaybı eksik ödeme hâlinde sebep çoğu zaman keyfi bir kesinti değil, dosyadaki belirli bir kalemin farklı değerlendirilmesidir. Sigorta şirketinin eksik ödeme yapması, çoğu dosyada ret yazısında tek cümleyle geçiştirilir; oysa hangi kalemin neden düşürüldüğü yazılmadan yapılan itiraz aynı sonucu ikinci kez üretir. Bu nedenle değer kaybı sonrası itiraz sürecinin ilk adımı, kesintinin gerekçesini yazılı olarak sormaktır. Aşağıdaki tablo, eksik ödemenin pratikte en sık karşılaşılan sebeplerini ve her birine karşı hangi dayanağın ileri sürüleceğini gösterir.

Eksik ödemenin sebebi	Ne anlama gelir	Karşı dayanak
Kusur oranının düşük belirlenmesi	Ödeme, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım düşülerek yapılır	KTK m.92/g yalnız kendi kusur payını teminat dışı bırakır; oranın kendisi eksper ve bilirkişi incelemesine açıktır
Parçanın “değer kaybına konu” sayılmaması	Boyasız onarım, sök-tak veya temizlik boyası olarak işaretlenmiştir	Genel Şartlar A.5/a ölçüt listesinde “hasar gördüğü kısımları” ifadesi yer alır; bölge ve işlem türü hesabın içindedir
Geçmiş hasarın gerekçe gösterilmesi	Aynı bölgeden daha önce hasar alındığı için talep reddedilir	Geçmiş hasar hesabı etkiler, talebi ortadan kaldırmaz; A.5/a “geçmiş hasar durumu”nu ölçüt sayar, engel saymaz
Değer kaybının onarım bedeline oranlanması	Fatura tutarının yüzdesi olarak hesap yapılmıştır	Ekspertiz raporu şablonunda onarım için ödenen tutar ile değer kaybı tespit tutarı ayrı satırlardır; ikincisi birincisinden türetilmez
Poliçe limitinin aşılması	Ödeme, maddi zararlar teminatı limitiyle sınırlanmıştır	Limit üstü kısım sigortacıdan istenemez; muhatap kusurlu sürücü ve işletendir
Kilometre veya yaş gerekçesiyle sıfırlanması	Eski rejimdeki iskonto mantığı uygulanmıştır	Kullanılmışlık düzeyi bugün hesabı sıfırlayan eşik değil, ölçütlerden biridir

Bu tablodaki son iki satır özellikle önemlidir, çünkü ikisi de 1 Temmuz 2026 öncesinin alışkanlıklarını yansıtır. Ret veya eksik ödeme yazısında hangi gerekçenin yazıldığı, itirazın hangi zeminde kurulacağını doğrudan belirler; gerekçe yazılmamışsa bunun yazılı olarak sorulması ilk adımdır.

Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır? 1 Temmuz 2026’dan Sonra Katsayı Tabloları Neden Geçersiz?

Değer kaybı bugün bir katsayı tablosuyla değil, aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark üzerinden hesaplanır. Bu ölçüt, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5/a maddesinde yer alır ve madde 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yeniden yazılmıştır; yürürlük tarihi 1 Temmuz 2026’dır.

Aynı değişiklikle Genel Şartların Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7’si yürürlükten kaldırılmıştır. Ek-1, internette hâlâ dolaşan “Rayiç Değer × Hasar Boyutu Katsayısı × Kilometre Katsayısı” formülünün ve A1-A2-A3-A4 oranlarının dayanağıydı. Bugün o formülü veren her içerik, dayanağı yürürlükten kalkmış bir eke atıf yapmaktadır.

	1 Temmuz 2026 öncesi	Bugün
Hesap dayanağı	Genel Şartlar Ek-1’deki değer kaybı hesaplaması	A.5/a ölçütleri + piyasa analiz yöntemi
Yöntem	Katsayı tablosu üzerinden çarpım	Kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el satış değeri farkı
Kilometre	Belirli eşikte hesabı sıfırlayan iskonto	Kullanılmışlık düzeyi ölçütlerden biri, sıfırlayan eşik değil
Tespiti yapan	Ayrıca görevlendirilen değer kaybı eksperi	Kurumun usulüne göre atanan sigorta eksperi; araç hasarına eksper atanmışsa aynı rapor değer kaybını da içerir
Rayiç	Tek bir rayiç ortalaması	Kaza tarihi ve güncel piyasa verileri ile eksperin tespiti

A.5/a’nın saydığı ölçütler şunlardır: aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve ikinci el satış değerleri arasındaki fark. Listede “onarım bedeli” ya da “fatura tutarı” geçmez. Bu, eksik ödeme itirazlarının en güçlü dayanağıdır: değer kaybı, onarım masrafının bir yüzdesi değildir. Ekspertiz raporu şablonunda da onarım için ödenen tutar ile piyasa analizine göre belirlenen değer kaybı tespit tutarı ayrı satırlarda yer alır ve ikincisi birincisinden hesaplanmaz.

Hesabın kendisi beş basamaklı bir süzgeçten geçer: poliçe teminat limiti, hasar onarımı için ödenen tutar, piyasa analiz yöntemine göre değer kaybı tespit tutarı, kusur oranı nispetinde değer kaybı tutarı ve nihayet sigorta şirketinin sorumluluğu. Bir dosyada ne kadar alınacağı tek bir tablodan değil, bu beş kademeden çıkar. Araç değer kaybı nasıl hesaplanır diye sorulduğunda tek cümlelik karşılık da budur: rakam bir çarpım formülünden değil, piyasa verisine dayanan bir tespitten ve ardından uygulanan kusur ile limit süzgeçlerinden çıkar. Kendi dosyanız için kaba bir öngörü almak isterseniz araç değer kaybı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz; internette araç değer kaybı hesaplama robotu diye aranan araçların tamamı gibi bu araç da eksper tespitinin yerine geçmez, yalnızca itirazın büyüklüğünü kestirmeye yarar.

Eksper Raporuna İtiraz Nasıl Edilir?

Eksik ödemenin kaynağı çoğu zaman ödeme kararı değil, ondan önce gelen eksper raporudur. Rapora itiraz edilmeden yapılan tahkim veya dava başvurusu, aynı rakamı bu kez bilirkişi eliyle yeniden tartışmak zorunda kalır. Bu nedenle itiraz basamağı atlanmamalıdır.

Adım	Süre	Kim yapar
Sigorta şirketinin eksper ataması	1 iş günü	Sigorta şirketi, sıralı listeden atar
Şirket atamazsa hak sahibinin ataması	Süre dolduğunda	Başvuru sahibi doğrudan atama yaptırabilir
Eksper raporunun düzenlenmesi	3 iş günü	Atanan sigorta eksperi
Rapora itiraz	3 iş günü	Hak sahibi veya sigortacı
İtiraz eksperinin raporu	2 iş günü	İtiraz üzerine atanan eksper
Hakem eksper raporu	2 iş günü	Raporu nihaidir

Süreçte iki nokta hak sahibinin lehinedir. Birincisi, sigorta şirketi eksper atamasını süresinde yapmazsa başvuru sahibi atamayı doğrudan kendisi yaptırabilir; dosya şirketin ihmaliyle beklemek zorunda kalmaz. İkincisi, yazılı başvurunun mevzuata uygun yapıldığını ispat yükü hak sahibinde olduğundan, itiraz dilekçesinin de tarihli ve kayıtlı biçimde gönderilmesi gerekir. İtiraz metninin nasıl kurulacağı ve hangi gerekçelerin sonuç verdiği için 1 Temmuz 2026 sonrası değer kaybı eksper raporuna itiraz yazımız ayrıntılı bir çerçeve sunar.

İtirazın içeriği raporun hangi satırına yöneldiğini açıkça göstermelidir: parça listesindeki işlem türü mü yanlıştır, rayiç değerler mi düşük alınmıştır, yoksa kusur oranı mı tartışmalıdır. “Tutar düşük” biçimindeki genel itirazlar, çoğu dosyada aynı raporun teyidiyle sonuçlanır.

Sigortadan Eksik Ödeme Alındığında Bakiye Bedel İçin Atılacak Adımlar

Sigorta şirketlerinden araç değer kaybı talebinde bulunulduğunda, ödenen tutarın zararınızın tamamını karşılamadığı durumlarla sıkça karşılaşılabilir. Böyle bir durumda hakları korumak ve bakiye tutarı almak için belirli adımların izlenmesi gerekir. Sigorta araç değer kaybını eksik öderse ne yapmalıyım, diye düşündüğünüzde öncelikle mevcut belgelerinizi gözden geçirmenizi öneririz.

Eksik ödemenin ardından ilk adımınız, sigorta şirketine yazılı şekilde itiraz etmek olmalıdır. İtiraz dilekçesinde zararınızın tam miktarını, bu zararı ispatlayan belgeleri (örneğin ekspertiz raporu ve hasar bilgileri) ve eksik ödenen miktarın detaylarını açıkça belirtmelisiniz. İtirazın ardından sigorta şirketinin cevap süreci beklenir; bu aşamada dikkate alınacak süre KTK m.97’deki on beş günlük yazılı cevap süresidir. Ödemenin gecikmesi hâlinde işleyecek faizin başlangıcı ise KTK m.99’daki sekiz iş günlük sürenin dolmasıdır.

Eğer sigorta şirketinden tatmin edici bir yanıt alınamazsa, değer kaybı ödendikten sonra bakiye bedel için ne yapılabilir sorusu gündeme gelir. Bu durumda Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurma seçeneğiniz mevcuttur. Komisyon, sigorta kaynaklı uyuşmazlıkların mahkemeye kıyasla daha hızlı çözülebildiği bir yapıdır. Tahkim başvurusu sırasında dosyanızı destekleyecek tüm delilleri eksiksiz şekilde sunmanız gerektiğini unutmamalısınız; başvurudan sonra delil eklemek her zaman mümkün olmaz.

Daha ileri bir aşamada, gerekirse sigorta şirketine veya kazada kusurlu olan tarafa karşı doğrudan dava açabilirsiniz. Sigorta araç değer kaybını eksik yatırırsa dava açabilir miyim? diye soracak olursanız, elbette bu hakkınız bulunmaktadır. Ancak dava sürecinde hukuki destek almanız, dosyanızın sağlam bir şekilde hazırlanmasını sağlar ve hak kaybı yaşama riskinizi azaltır. Sigorta şirketine karşı açılacak davada arabuluculuğun dava şartı olması gibi usul kuralları, tek başına yürütülen dosyalarda en sık atlanan noktalardır.

Unutmayın, sigorta şirketinin eksik ödemesi sizi yasal haklarınızı talep etmekten alıkoymaz. İlgili tüm belgeleri düzenli şekilde muhafaza etmek ve yasal yolları titizlikle takip etmek, mağduriyetinizi gidermek için kritik önemdedir.

Eksik Ödemeyi Kabul Edip İmza Attım, Bakiye Bedeli Yine de İsteyebilir miyim?

Düşük bir tutara imza atmış olmak, kalan kısmı isteme yolunu her hâlde kapatmaz. Karayolları Trafik Kanunu m.111/2 bu konuda açık bir hüküm taşır: tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar, yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.

Maddenin birinci fıkrası ayrıca, kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaların geçersiz olduğunu söyler. Bu, ödeme sırasında imzalatılan “hiçbir talebim kalmamıştır” tipi genel ibra metinlerinin, kanunun tanıdığı sorumluluğu peşinen ortadan kaldıramayacağı anlamına gelir.

Burada iki süreyi karıştırmamak gerekir. KTK m.109’daki iki yıllık zamanaşımı öğrenme tarihinden işler ve tazminat talebinin kendisine ilişkindir; m.111/2’deki iki yıl ise anlaşma tarihinden işleyen, ayrı ve ek bir süredir. İmzanın üzerinden geçen süre birinciyi doldurmuş olsa bile ikincisi hâlâ açık olabilir.

Aranan ölçüt, farkın “açıkça belli” olmasıdır. Bu nedenle iptal talebi, ödenen tutar ile bağımsız bir hesaba göre bulunan tutar arasındaki farkın somut biçimde gösterilmesine dayanır. Elde eksper raporu, ilan çıktıları veya bilirkişi raporu bulunmadan yapılan başvurularda bu ölçüt karşılanamaz.

Sigorta Araç Değer Kaybını Eksik Yatırırsa Dava Açabilir Miyim: Tahkim mi, Mahkeme mi?

Sigorta araç değer kaybını eksik yatırırsa dava açabilir miyim diye sorulduğunda asıl karar, hangi merciye gidileceğidir. Üç kapı vardır ve bunlardan biri diğerini kapatır.

Mercii	Ne zaman açılır	Dikkat edilecek nokta
Sigorta Tahkim Komisyonu	Yazılı cevap gelmemişse 15 iş günü sonunda; ret veya kısmi ret belgelenmişse hemen	Arabuluculuk aranmaz. Tüketici hakem heyetine gidilmişse bu yol kapanır
Mahkeme	Yazılı başvuru yapılmış ve cevap süresi dolmuşsa	Sigortacı davalıysa arabuluculuk dava şartıdır
Tüketici hakem heyeti	Tüketici işlemi niteliğindeki uyuşmazlıklarda	Buraya gidilmesi Sigorta Tahkim Komisyonu yolunu kapatır

Sigorta şirketine dava açma seçeneği her zaman açıktır; ancak değer kaybı sigorta şirketi tarafından kısmen ödenmişse, çoğu dosyada tahkim hem daha hızlı hem daha düşük risklidir. Kapanma kuralının kaynağı 5684 sayılı Kanun m.30/14’tür: mahkemeye ve tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz. Bu yüzden “önce hakem heyetine gidin, olmazsa tahkime başvurursunuz” biçimindeki tavsiyeler hak kaybettiricidir.

Tahkimin ayırt edici bir avantajı daha vardır ve çoğu içerikte geçmez: talebin reddi hâlinde hak sahibi aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen ücretin beşte biri olarak uygulanır. Mahkemede böyle bir indirim yoktur. Düşük tutarlı dosyalarda tahkimin risk profilini asıl belirleyen unsur budur. Ayrıca zorunlu sigortalarda, sigorta şirketi tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahibi tahkimden yararlanabilir.

Kararın kesinliği ve itiraz yolu tutara bağlıdır. 22 Ocak 2026’dan itibaren geçerli parasal sınırlar şöyledir: 35.000 TL ve üzerindeki hakem kararlarına itiraz edilebilir, altındakiler kesindir; 122.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda en az üç hakemden oluşan heyet zorunludur; 383.000 TL üzerindeki uyuşmazlıklarda itiraz üzerine verilen karara karşı temyiz yolu açıktır. 19 Mart 2026’da yapılan bir değişiklikle itiraz ve temyiz bakımından başvurunun yapıldığı tarihteki, heyet teşekkülü bakımından heyetin teşekkül edeceği tarihteki sınır esas alınır; eskiden karar tarihi esastı. Bu sınırlar da güncellenebildiğinden başvuru öncesi Komisyonun kendi duyurularından teyit edilmelidir.

Bir ayrıntı daha: itiraz üzerine gidilen yol istinaf değil temyizdir. Tahkim süresi geçtikten sonra karar verilmesi, talep dışında karar verilmesi, yetki aşımı ve iddia hakkında karar verilmemiş olması hâllerinde ise tutar sınırına bakılmaksızın temyiz yolu açıktır.

Avukatsız Başvuru Sürecinin Yönetimi ve Sigorta Tahkim Seçenekleri

Sigorta şirketlerine başvuru sürecini avukatsız yönetmek mümkün olmakla birlikte, bu süreç dikkat, bilgi ve düzenli bir takip gerektirir. Öncelikle bir trafik kazası sonucunda meydana gelen zarar için trafik kazası tespit tutanağı ve ekspertiz raporu gibi gerekli tüm belgeleri hazırlamanız önemlidir. Doğru ve eksiksiz bir başvuru, sürecin hızlı ve sorunsuz ilerlemesine katkı sağlar.

Sigorta şirketine yapılan başvurunun ardından şirketin başvuruyu yazılı olarak cevaplandırması için tanınan süre on beş gündür. Bu süre içinde şirket talebi kabul edebilir, reddedebilir veya bir kısmını kabul ederek ödeme yapabilir. Ödenen miktarın eksik olduğu düşünülüyorsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurma hakkınız bulunmaktadır. Tahkim süreci, sigorta şirketleri ile yaşanan uyuşmazlıkları mahkemeye kıyasla daha kısa sürede sonuçlandırmaktadır.

Tahkim başvurusunda bulunmak için, talebin kısmen veya tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması aranır. Bu belge, sigorta şirketinin yazılı ret veya kısmi ödeme yazısıdır. Şirket hiç cevap vermemişse, yazılı başvurunun üzerinden on beş iş günü geçmiş olması yeterlidir. Bununla birlikte başvuru dilekçesi, ödeme talebi ve dosyayı destekleyen belgeler de eklenmelidir. Bu noktada, sigorta araç değer kaybını eksik öderse ne yapmalıyım, avukatsız başvuruda sigorta şirketi ödeme yaptıktan sonra yapılacaklar soruları için en doğru adım, belgeleri eksiksiz hazırlayarak süresi içinde sigorta tahkim yoluna gitmektir.

Sürenin kanuni çerçevesi de bellidir: hakem, görevlendirildiği tarihten itibaren dört ay içinde karar vermek zorundadır; bu süre tarafların yazılı anlaşmasıyla uzatılabilir. Dosya, hakeme gitmeden önce raportör incelemesinden geçer ve raportörün inceleme için on beş günü vardır. Avukatsız işlem yapılabileceği gibi, usul kurallarının ve süre hesabının atlanmaması adına hukuki destek alınması da değerlendirilebilir. Dosyanın belge tarafı düzgün kurulduğunda, süreç avukatsız da yürütülebilir bir yapıdadır.

Avukatsız değer kaybı nasıl alınır?

Avukatsız değer kaybı nasıl alınır diye soranlar için işin özü üç belgenin tarihli biçimde saklanmasıdır: sigortacıya yapılan yazılı başvurunun teslim kaydı, şirketin cevap ya da ödeme yazısı ve eksper raporu. Bu üçü elde olduğunda tahkim başvurusu hak sahibi tarafından doğrudan yapılabilir; başvuru için avukat tutma zorunluluğu yoktur. Süreci tek başına yürütenlerin en sık düştüğü hata, mercii seçimini baştan yapmamak ve tüketici hakem heyetine giderek tahkim yolunu kapatmaktır. İkinci sık hata, eksper raporuna itiraz basamağını atlayıp doğrudan tahkime gitmektir; bu durumda tartışma aynı rakam üzerinden yeniden açılır.

Araç değer kaybı nasıl alınır ve başvuru nereden başlar?

Araç değer kaybı nasıl alınır diye bakıldığında sıra şudur: kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yazılı başvuru, eksper ataması, rapor ve ödeme. Trafik kazasında değer kaybı nasıl alınır konusunda değişen tek şey kusur oranıdır; kusur oranı hak sahibinin aleyhine belirlendiğinde talep tamamen ortadan kalkmaz, yalnızca kendi kusuruna denk gelen kısım düşülür. Araç değer kaybı başvurusu için ayrı bir dosya açmak gerekmez; hasar dosyası bulunan araçta değer kaybı talebi de yapılmış sayılır.

Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu Ne Kadar Tutar?

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru ücretsiz değildir; uyuşmazlık tutarına göre kademeli bir başvuru ücreti ile tebligat gideri alınır. Buna karşılık hakemin ücretini başvuran değil Komisyon öder. “Masrafsız çözüm yolu” ifadesi bu nedenle yanıltıcıdır: masraf vardır, ancak mahkemeye kıyasla düşüktür ve hakem ücreti başvurana yüklenmez.

Uyuşmazlık tutarı	Başvuru ücreti
0 – 8.500 TL	600 TL
8.501 – 17.000 TL	1.200 TL
17.001 – 85.000 TL	1.750 TL
85.001 TL ve üzeri	Tutarın %1,8’i (en az 1.750 TL)

Bu tarife 16 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir ve bir önceki tarifenin yerini almıştır. Tebligat gideri ayrıca alınır. İtiraz aşamasında başvuru ücreti yeniden yatırılır; itiraz, ilk başvurunun devamı sayılmaz. Kanun, bu maktu tutarların üretici fiyat endeksine göre artırılmasına imkân verdiğinden rakamlar yıl içinde değişebilir; başvuru öncesinde Komisyonun kendi başvuru ücretleri sayfasından teyit edilmesi yerinde olur.

Mahkeme yolu seçildiğinde masraf kalemleri farklıdır: başvurma harcı, nispi karar ve ilam harcının peşin kısmı ve gider avansı ödenir. Değer kaybı maddi bir zarar olduğundan, ölüm ve cismani zarar davalarına özgü indirimli peşin harç oranı burada uygulanmaz. Aşama aşama hangi kalemin kime ait olduğu ve hangilerinin geri alınabildiği için araç değer kaybı tazminatı başvuru ücretleri yazımıza bakabilirsiniz. Dilekçede masrafların karşı taraftan tahsilinin açıkça talep edilmesi de unutulmamalıdır; aksi hâlde bu kalem kendiliğinden hükme girmez.

Değer Kaybı Davası Kime Açılır? Sigorta Şirketi, Sürücü ve İşleten

Eksik ödeme hâlinde dava yalnızca sigorta şirketine açılmak zorunda değildir. Sorumluluk zinciri üç ayrı hukuki temele dayanır ve biri diğerini dışlamaz.

Muhatap	Dayanak	Sınırı
Sigortacı	KTK m.91/1 — zorunlu sigorta, işletenin sorumluluğunun karşılanması içindir	Poliçe limiti ve teminat kapsamı
İşleten	KTK m.85/1 — işleten ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi müteselsilen sorumludur	Limit yok; kusursuz sorumluluk esasları
Sürücü	TBK m.49 — kusura dayalı haksız fiil sorumluluğu	Kusuru oranında

İşletenin sorumluluğunda sık atlanan bir hüküm vardır: KTK m.85’in son fıkrası, işletenin aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğunu söyler. “Aracı ben kullanmıyordum” savunması bu nedenle tek başına sonuç doğurmaz.

İspat yükü bakımından da bir ayrım vardır. Motorlu bir araç, motorlu olmayan bir kişi veya şeye zarar verdiğinde işleten kusursuz sorumludur; ancak iki motorlu aracın karıştığı kazalarda zarar gören, kazanın oluşumunda işletene ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını ispat etmek zorundadır. Değer kaybı dosyalarının tamamı bu ikinci gruba girer. Muhatabın nasıl belirleneceği ve sigortasız araç, iflas gibi özel hâllerde kime gidileceği için araç değer kaybı davası kime açılır yazımız ayrıntılı bir çerçeve verir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme ile Arabuluculuk Dava Şartı

Dava dilekçesi ne kadar iyi hazırlanırsa hazırlansın, yanlış mahkemeye ya da arabuluculuk aşaması atlanarak açılan bir dava aylarca zaman kaybettirir. Bu iki konu, avukatsız yürütülen dosyalarda en sık atlanan noktalardır.

Davalı	Görevli mahkeme	Arabuluculuk
Sigorta şirketi	Asliye ticaret mahkemesi (TTK m.4/1-a mutlak ticari dava)	Dava şartıdır (TTK m.5/A)
Yalnız sürücü veya işleten	Asliye hukuk mahkemesi (haksız fiil)	Dava şartı değildir
Sigorta Tahkim Komisyonu	—	Aranmaz

Arabuluculuk dava şartı olduğunda, arabulucu başvuruyu altı hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir. Anlaşamama hâlinde ödenecek iki saatlik arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde görev kuralına dayanılmamış olması tek başına görevsizlik sonucu doğurmaz.

Yetki konusunda ise yaygın bir hata düzeltilmelidir. KTK m.110/2, üç özel yetkili yer sayar: sigortacının şubesinin bulunduğu yer, sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer ve kazanın meydana geldiği yer. Bunlara Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri eklenir. “Davanın zarar görenin yerleşim yerinde açılabileceği” yolundaki bilgi kanunda karşılık bulmaz; davacının kendi ikametgâhı özel yetkili yerler arasında sayılmamıştır.

Dava dilekçesinde en sık boş bırakılan unsur ise her vakıanın hangi delille ispatlanacağının gösterilmesidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119, mahkeme adı, dava değeri, vakıa özetleri, vakıa-delil eşleştirmesi ve hukuki sebepler eksikse ek süre verilmeyeceğini düzenler. Karşı tarafın savunma yapısını görmek için araç değer kaybı davası cevap dilekçesi örneğimizdeki savunma başlıkları incelenebilir.

Değer kaybı dosyanız eksik ödeme, ret ya da mercii seçimi noktasında tıkandıysa, dosyanızın hangi basamakta olduğunu ve hangi yolun daha lehinize sonuç vereceğini araç değer kaybı avukatı sayfamız üzerinden değerlendirebilirsiniz.

Değer Kaybını Kasko Öder mi, Trafik Sigortası mı?

Değer kaybı, kural olarak karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasından istenir; kasko poliçesi bu kalemi kendiliğinden karşılamaz. İki poliçenin işlevi farklıdır: kasko, sigortalının kendi aracındaki hasarı güvence altına alır; değer kaybı ise karşı tarafın kusurundan doğan bir sorumluluk zararıdır.

Bunun pratik sonucu şudur: hasarı kendi kaskonuzdan onartmış olmanız, karşı tarafın zorunlu sigortasından değer kaybı isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz. İki talep aynı zararın iki farklı yüzüne aittir. Genişletilmiş kasko paketlerinde değer kaybı klozu bulunabilir; bu durumda poliçenin özel şartlarına bakmak gerekir, çünkü kloz çoğu zaman tutar ve olay sayısı bakımından sınırlıdır.

Aracın kullanılamadığı günler için istenen mahrumiyet bedeli ise bambaşka bir kalemdir ve zorunlu sigorta teminatının dışındadır; muhatabı doğrudan kusurlu sürücü ve işletendir. Halk arasında araç yatış bedeli ya da aracın yattığı günlerin parası denilen kalem budur ve değer kaybıyla birlikte değil, ondan ayrı bir talep olarak ileri sürülür. Bu ayrım için sigorta araç mahrumiyet bedelini karşılar mı yazımıza bakılabilir.

Talep Reddedilirse: Teminat Dışılık Talebi Değil Muhatabı Değiştirir

Sigorta şirketi değer kaybını ödemeyi reddediyor ne yapmalıyım diye soranlar için izlenecek yol, ret gerekçesinin hangi kaleme dayandığına göre değişir. Sigorta şirketinin ret yazısında “teminat dışıdır” ifadesi geçiyorsa, bu cümle talebin sona erdiği anlamına gelmez. Karayolları Trafik Kanunu m.92 yalnızca sigortacıyı bağlar; kusurlu sürücü ve işletene karşı talep, genel hükümlere göre açık kalır.

Teminat dışı hâl	Madde	Talep kime yöneltilir
Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım	m.92/g	Kimseye; bu kısım zaten hak sahibinin üzerinde kalır
Gelir kaybı, kâr kaybı, kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar	m.92/k	Kusurlu sürücü ve işleten
Trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı	m.92/l	Kusurlu sürücü ve işleten
Manevi tazminat	m.92/f	Kusurlu sürücü ve işleten
Araçta taşınan eşya zararı	m.92/e	Kusurlu sürücü ve işleten

m.92/l bendinin lafzı özellikle önemlidir: bent “işlemi görmüş” araçlardan söz eder. Yani yüksek tutarlı bir hasar kaydı bulunan ancak trafikten çekme veya hurdaya çıkarma işlemi görmemiş araç, bu bendin kapsamı dışındadır ve değer kaybı isteyebilir. Ölçüt hasar kaydının büyüklüğü değil, tescil belgesindeki şerhtir. Bu ayrımın ayrıntısı için pert kaydı olan aracın sonraki kazalarında değer kaybı tazminatı yazımıza bakılabilir.

Değer Kaybı Başvurusu ve Eksper Ataması e-Devlet’ten Nasıl Sorgulanır?

e-Devlet, değer kaybı tazminatının başvuru kapısı değil; eksper ataması ve sorgulama kapısıdır. Tazminat talebi her hâlde kusurlu tarafın sigorta şirketine yöneltilir. Bu ayrımı bilmemek, “e-Devlet’ten başvurdum” diyerek KTK m.97’deki yazılı başvuru şartını yerine getirdiğini sanan dosyalarda hak kaybına yol açar.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin e-Devlet üzerinden sunduğu hizmetler arasında motorlu araç sigortalarında eksper atama, eksper atama durumu sorgulama, trafik ve kasko eksper raporları sorgulama ile poliçe ve hasar bilgileri sorgulama yer alır. Bu yüzden e-Devlet üzerinden araç değer kaybı başvurusu yapıldığı düşünülen işlem, aslında eksper atama talebidir. SBM değer kaybı ekranında görünen kayıtlar da tazminatın kendisini değil, dosyanın teknik adımlarını gösterir. Atama ekranı, sigorta şirketine yazılı başvuru yapıldığının beyanını ve başvuru tarihini ister; girilecek tarih dilekçenin yazıldığı gün değil, şirkete ulaştığı gündür.

Sorgulama sonucunda görünenler ile görünmeyenleri ayırmak gerekir. Sistemde hasar kaydı, eksper atama durumu ve düzenlenmiş eksper raporu görünür; ödenen tazminat tutarı, ödemenin yapılıp yapılmadığı, tahkim dosyası ve açılmış bir dava görünmez. Tahkim dosyası Komisyonun kendi sistemi, dava ise UYAP üzerinden takip edilir. e-Devlet üzerinden atama sürecinin adımları için e-Devlet üzerinden değer kaybı başvurusu, hasar kaydının kendisini sorgulamak için araç hasar kaydı sorgulama yazımız kullanılabilir.

Eksik Ödemede Zamanaşımı: Ne Kadar Süreniz Var?

Değer kaybı talebinde zamanaşımı, KTK m.109’a göre zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, o süre uygulanır.

Maddenin çoğu içerikte geçmeyen bir fıkrası daha vardır: motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinden birine karşı kesilen zamanaşımı, diğerlerine karşı da kesilmiş sayılır. Yani sigortacıya karşı yapılan bir işlem, işleten ve sürücü bakımından da süreyi keser. Bu, muhatabı sonradan değişen dosyalarda belirleyici olabilir.

Buna karşılık düşük tutara imza atılmış olması hâlinde işleyen iki yıllık süre, yukarıda anlatıldığı gibi m.111/2’den gelir ve anlaşma tarihinden başlar. İki süre birbirinden bağımsız işler; birinin dolmuş olması diğerini kendiliğinden sona erdirmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Araç değer kaybı nedir ve nasıl hesaplanır?

Araç değer kaybı, bir trafik kazası sonrasında onarılan aracın kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farktır. 1 Temmuz 2026’dan itibaren hesap, Genel Şartların A.5/a maddesindeki ölçütlere göre yapılır: aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları ve geçmiş hasar durumu birlikte değerlendirilir. Katsayı tablolarının dayanağı olan Ek-1 yürürlükten kaldırılmıştır.

Sigorta şirketi araç değer kaybını eksik ödediğinde ne yapılabilir?

Sigorta şirketi, araç değer kaybını eksik ödediğinde araç sahibi bu duruma itiraz edebilir. İtiraz için sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalı ve talebe dair tüm belgeler sunulmalıdır. Şirketin yazılı cevap süresi on beş gündür. Cevap gelmez ya da talep karşılanmazsa araç sahibinin Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurma veya dava açma hakkı bulunur. Eksperin hesabına itiraz edilecekse bu itirazın rapor tarihinden itibaren üç iş günü içinde yapılması gerekir.

Araç değer kaybı davası nasıl açılır?

Araç değer kaybı davası açmak için önce kusurlu tarafın sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunulmalıdır; bu, KTK m.97 gereği dava şartıdır. Şirket on beş gün içinde cevap vermez ya da talep karşılanmazsa dava yolu açılır. Sigorta şirketine karşı açılacak dava asliye ticaret mahkemesinde görülür ve arabuluculuk dava şartıdır. Yetkili yerler sigortacının şubesinin, sözleşmeyi yapan acentenin ve kazanın meydana geldiği yerin mahkemeleridir; davalının yerleşim yeri mahkemesi de genel yetki kuralı gereği seçilebilir.

Değer kaybı az yattı ne yapmalıyım?

Değer kaybı az yattı diyorsanız önce ödemenin gerekçesini yazılı olarak isteyin; hangi kalemin neden düşürüldüğü bilinmeden yapılan itiraz sonuç vermez. Ardından eksper raporundaki parça listesine, rayiç değerlere ve kusur oranına yönelik itirazınızı süresi içinde yazılı olarak iletin. Bakiye değer kaybı için sigorta şirketinin cevabı yetersiz kalırsa Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yolu açılır. Değer kaybı ödemesine itiraz ederken ödenen tutarı tahsil etmiş olmanız, kalan kısımdan feragat ettiğiniz anlamına gelmez.

Sigorta değer kaybını kaç günde ödemek zorunda?

Ödeme süresi KTK m.99’a göre sekiz iş günüdür ve bu süre, genel şartlarla belirlenen belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten başlar. Sürenin sonunda sigortacı temerrüde düşer ve yasal faiz işlemeye başlar. Sık karıştırılan on beş günlük süre ise ödeme değil, yazılı cevap süresidir.

Değer kaybı az yattı, itiraz için ne kadar sürem var?

Eksper raporuna itiraz için üç iş günlük süre öngörülmüştür; itiraz üzerine atanan eksper raporunu iki iş günü içinde düzenler. Ödemenin kendisine karşı yapılacak yazılı itiraz için özel bir hak düşürücü süre bulunmaz; sınırı KTK m.109’daki zamanaşımı belirler. Düşük tutara imza atılmışsa ayrıca KTK m.111/2’deki iki yıllık iptal süresi işler.

Değer kaybı ödemesini kabul edip imza attım, dava açabilir miyim?

Evet, koşulları varsa açabilirsiniz. KTK m.111/2, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebileceğini düzenler. Aynı maddenin birinci fıkrası, kanunun öngördüğü sorumluluğu kaldıran ya da daraltan anlaşmaları geçersiz sayar. Farkın açıkça belli olduğunu göstermek için bağımsız bir hesap veya rapor gerekir.

Değer kaybını kim öder, sigorta şirketi mi sürücü mü?

Değer kaybı kural olarak kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından istenir; sigortacının ödediği tutar aslında işletenin borcudur. Poliçe limitini aşan kısım ile teminat dışı kalan kalemler için muhatap, KTK m.85/1 uyarınca işleten ve TBK m.49 uyarınca sürücüdür. Üç muhatap birbirini dışlamaz.

Değer kaybını kasko karşılar mı?

Kasko, sigortalının kendi aracındaki hasarı karşılar; değer kaybı ise karşı tarafın kusurundan doğan bir sorumluluk zararıdır ve kural olarak karşı tarafın zorunlu sigortasından istenir. Hasarın kaskodan onartılmış olması, karşı tarafın sigortasından değer kaybı isteme hakkını ortadan kaldırmaz. Genişletilmiş paketlerde değer kaybı klozu bulunabilir; bu durumda poliçe özel şartlarına bakmak gerekir.

Tüketici hakem heyetine gidersem tahkime başvurabilir miyim?

Hayır. 5684 sayılı Kanun m.30/14, mahkemeye ve tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulamayacağını düzenler. Bu nedenle mercii seçimi geri dönülemez bir tercihtir ve dosya açılmadan önce değerlendirilmelidir.

Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu ne kadar sürer?

Hakem, görevlendirildiği tarihten itibaren dört ay içinde karar vermek zorundadır; bu süre tarafların yazılı anlaşmasıyla uzatılabilir. Dosya hakeme gitmeden önce raportör incelemesinden geçer ve raportörün on beş günlük inceleme süresi vardır. Uygulamada toplam süre dosyanın belge durumuna göre değişir.

Tahkim başvurusu ücretsiz mi?

Hayır. Uyuşmazlık tutarına göre kademeli bir başvuru ücreti ile tebligat gideri alınır. Buna karşılık hakemin ücreti Komisyon tarafından karşılanır, başvurandan alınmaz. Talebin reddi hâlinde hak sahibi aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki ücretin beşte biri olarak uygulanır. Tarife güncellenebildiğinden başvuru öncesi Komisyonun ücret sayfasından teyit edilmelidir.

Değer kaybı için ayrı bir dilekçe vermek zorunda mıyım?

Genel Şartların A.5/a maddesi, araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edileceğini söyler; bu nedenle ayrı bir dilekçe zorunlu değildir. Buna karşılık dava ve tahkim aşamasında talebin ne zaman ileri sürüldüğünü ispat yükü hak sahibinde olduğundan, talebin yazılı ve tarihli biçimde belgelenmesi pratikte önemlidir.

Kaza tespit tutanağında kusur oranı yazar mı?

Hayır. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-3 uyarınca kolluk tarafından düzenlenen tutanakta kusur oranı değil, ihlal edilen trafik kuralı yazılır. Kusur oranı eksper ve gerektiğinde bilirkişi değerlendirmesiyle belirlenir. Yalnızca maddi hasarlı ve olay yerinden kaldırılmış araç kazalarında kolluk tutanak düzenlemez; tespit sigortaya başvuruyla yapılır.

Değer kaybı dosyası e-Devlet’te görünür mü?

Değer kaybı dosyası e-Devlet’te müstakil bir kalem olarak görünmez. Görünen üç ayrı kayıt vardır: hasar kaydı, eksper atama durumu ve düzenlenmiş eksper raporu. Ödenen tazminat tutarı, ödemenin yapılıp yapılmadığı, tahkim dosyası ve açılmış dava e-Devlet üzerinden görünmez.

Değer kaybı ödemesi Tramer kaydı oluşturur mu?

Değer kaybı ödemesinin kendisi yeni bir kayıt doğurmaz; kaydı doğuran olay kazanın ihbar edilmesidir. Sigorta şirketleri, eksper görevlendirmeyecek olsalar dahi ihbar edilen tüm hasarları merkez veri tabanına girmek zorundadır. Bu nedenle “ödeme yapılmadığı için kayıt yoktur” değerlendirmesi doğru değildir; ihbar varsa kayıt vardır, yalnızca tutarı kesinleşmemiş olabilir.

---

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir dosyaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Değer kaybı dosyalarında sonuç; kusur oranına, eksper tespitine, poliçe kapsamına ve belgelerin tarihine göre değişir. Adım atmadan önce dosyanızı bir avukata danışarak değerlendirmenizi öneririz.

Eksik ödemenin branştan bağımsız çerçevesi — hangi kalemin kime karşı ileri sürüleceği, sigortacının ödeme süreleri, eksper raporuna itiraz, ibranamenin sonuçları ve merci seçimi — için sigorta şirketinin eksik ödeme yapması halinde ne yapılır başlıklı yazımız incelenebilir.