Sigorta Şirketinin Eksik Ödeme Yapması Halinde Ne Yapılır?

Sigorta şirketinin yaptığı ödeme, her zaman uğranılan zararın tamamını karşılamayabilir. Eksik ödeme; hasar bedelinin düşük hesaplanması, değer kaybının hatalı belirlenmesi veya poliçe kapsamındaki bazı zararların karşılanmaması gibi nedenlerle ortaya çıkabilir. Bu durumda ödeme gerekçesinin incelenmesi, eksik kalan zarar kalemlerinin doğru tespit edilmesi ve hak kaybı yaşanmaması için gerekli başvuruların zamanında yapılması önem taşır.

Trafik kazaları veya poliçe kapsamına giren diğer riskler sonrası sigorta şirketine başvuru yapıldığında, başvurunun belirli bir aşamada sonuçlanması ve ödemelerin gerçekleştirilmesi beklenir. Ancak uygulamada sık karşılaşılan durumlardan biri, sigorta şirketinin talep edilen zararı tam olarak karşılamaması, başka bir ifadeyle eksik ödeme yapmasıdır.

Eksik ödeme; zarar kalemlerinin bir kısmının hiç ödenmemesi, ödeme tutarının düşük belirlenmesi, poliçe kapsamına giren masrafların “kapsam dışı” değerlendirilmesi veya hesaplamada hatalı yöntem kullanılması gibi çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Bu tür bir durumda hak kaybı yaşamamak için sürecin delil temelli, usule uygun ve zamanında yürütülmesi önem taşır.

Aşağıda sigorta şirketinin eksik ödeme yapması halinde izlenebilecek yollar, dikkat edilmesi gereken hususlar ve uygulamada sık yapılan hatalar ayrıntılı biçimde ele alınmıştır.

Eksik Ödeme Ne Anlama Gelir?

Sigorta şirketinin eksik ödeme yapması, başvuruya konu edilen zararın tamamı karşılanması gerekirken yalnızca bir kısmının ödenmesi ya da ödeme tutarının zarar ile uyumsuz şekilde düşük belirlenmesidir. Bu durum en çok şu dosyalarda görülür:

• Trafik kazası nedeniyle araç hasarı ödemeleri

• Araç değer kaybı tazminatı

• Yaralanmalı kazalarda tedavi giderleri, geçici iş göremezlik gibi zararlar

• Poliçe kapsamındaki başka risklerde (kasko, konut, işyeri) onarım ve bedel ödemeleri

Bazı dosyalarda sigorta şirketi kısmi ödeme yaparak dosyayı kapatmak isteyebilir. Bu nedenle ödeme yapılmış olması, dosyanın bittiği anlamına gelmez. Önemli olan nokta, ödenen tutarın gerçek zararı karşılayıp karşılamadığıdır.

Sigorta Şirketleri Neden Eksik Ödeme Yapar?

Eksik ödemenin nedeni her dosyada farklı olabilir. Uygulamada sık rastlanan sebepler şunlardır:

• Poliçe Teminat Limiti Gerekçesi
  ZMMS gibi zorunlu sigortalarda teminat limitleri bulunur. Ancak bazı dosyalarda limit gerekçesi hatalı uygulanabilir ya da limit dolmadığı halde “limit” gerekçesi sunulabilir.
• Parça/İşçilik Bedelinin Düşük Hesaplanması
  Araç onarım dosyalarında, kullanılan parça bedelleri veya işçilik ücretleri piyasa koşullarına göre düşük belirlenebilir.
• Eşdeğer Parça Uygulaması / Orijinal Parça Tartışmaları
  Sigorta şirketleri, bazı onarımlarda eşdeğer parça üzerinden ödeme yapabilir. Bu durum, onarım kalitesini ve aracın piyasa değerini etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir.
• Ekspertiz Raporunun Eksik Düzenlenmesi
  Eksper raporunda bazı hasarların yer almaması veya hasarın kapsamının eksik belirtilmesi ödeme tutarını düşürür.
• Değer Kaybında Yanlış Formül / Veri Kullanımı
  Değer kaybı hesaplamalarında aracın km, yaşı, hasar geçmişi gibi veriler yanlış kullanıldığında ödeme düşebilir.
• Eksik Evrak Gerekçesi
  Başvuru dosyasında evrak eksikliği varsa sigorta şirketi ödeme yapmama veya eksik ödeme seçeneğini tercih edebilir. Bazı durumlarda eksik evrak gerekçesi, dosyayı uzatmak için de kullanılabilir.
  

  Eksik Ödeme Yapıldığını Nasıl Anlarsınız?

Eksik ödeme olup olmadığını anlayabilmek için yalnızca bankaya yatan tutara bakmak yeterli değildir. Sağlıklı değerlendirme için:

• Ekspertiz raporu

• Hasar dosyası evrakları

• Servis faturaları / teklifleri

• Değer kaybı hesap raporu

• Zarar kalemleri listesi

• Poliçe teminat limiti ve genel şartlar

birlikte incelenmelidir.

Örneğin;

• Onarım faturası 140.000 TL iken sigorta 95.000 TL ödedi ise,

• Değer kaybı için talep 60.000 TL iken ödeme 18.000 TL ise,

eksik ödeme ihtimali güçlüdür.

Sigorta Eksik Ödeme Yaparsa İzlenecek Yol Haritası

Eksik ödeme durumunda izlenecek adımlar genellikle aşağıdaki sırayla ilerler:

Ödeme Açıklamasını ve Dosya Kapanış Bilgilerini Kontrol Edin

Öncelikle sigorta şirketinin yaptığı ödemenin:

• hangi zarar kalemine ilişkin olduğu,

• ödeme gerekçesi,

• dosyanın kapatılıp kapatılmadığı,

• ödeme ile birlikte ibra/feragat belgesi imzalatılıp imzalatılmadığı

kontrol edilmelidir.

Uygulamada sigorta şirketleri bazen “ödemenizi yaptık” yaklaşımıyla, ödeme karşılığında ibraname/ibra beyanı imzalatmak isteyebilir. Bu tür belgeler, dosyanın geleceğini doğrudan etkileyebileceği için dikkatle değerlendirilmelidir.

Eksik Ödemenin Sebebini Yazılı Olarak Talep Edin

Eksik ödeme durumunda ilk yapılması gerekenlerden biri, sigorta şirketinden yazılı açıklama istemektir. Bu açıklamada şu soruların yanıtı aranır:

• Hangi kalem için ödeme yapıldı?

• Neye göre hesaplandı?

• Hangi kalemler neden ödenmedi?

• Poliçe teminatı mı doldu?

• Eksik evrak mı var?

Sigorta şirketinin beyanları, sonraki aşamalarda tahkim veya dava sürecinde delil niteliği taşıyabilir.

Dosyanın Yeniden Hesaplanmasını İsteyin (İtiraz Başvurusu)

Eksik ödeme sebepleri netleştiğinde, aynı hasar dosyasına ilişkin:

• ek evrak sunma,

• hasarın yeniden değerlendirilmesini talep etme,

• ek ekspertiz isteği,

• değer kaybı hesap raporunu güncelleme

gibi adımlarla dosyaya itiraz edilebilir.

Bu aşama, çoğu durumda uyuşmazlığın büyümeden çözülmesini sağlar. Ancak sigorta şirketinin yaklaşımına göre sonuç alınamayabilir.

Eksik Ödemeye İlişkin Delilleri Güçlendirin

Eksik ödeme iddiasının güçlü olması için dosyada şu delillerin bulunması önemlidir:

• Servisten alınmış fiyat teklifleri

• Servis faturası ve parça listesi

• Fotoğraf ve kaza tespit tutanağı

• Ekspertiz raporu

• Emsal piyasa verileri

• Değer kaybı raporu (gerekirse bilirkişi incelemesi)

Eksik ödeme uyuşmazlıklarında genellikle “zararın ispatı” tartışılır. Delil düzeni ne kadar güçlü olursa süreç o kadar sağlıklı yürür.

Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu

Eksik ödeme uyuşmazlıklarında en sık başvurulan yollardan biri Sigorta Tahkim Komisyonudur. Tahkim;

• bazı dosyalarda daha kısa sürede sonuç alınabilmesi,

• yargılamaya göre daha pratik ilerlemesi
  nedeniyle tercih edilebilir.

Ancak tahkim başvurusunun kabul edilebilmesi için usuli şartlara uyulması gerekir. Özellikle:

• Sigorta şirketine başvurunun doğru yapılmış olması

• Ret/eksik ödeme cevabının alınması veya sürenin dolması

• Evrakların tam olması

gibi hususlar önemlidir.

Dava Açma Seçeneği

Tahkim yolunun uygun olmadığı veya tahkim sürecinden sonuç alınamadığı hallerde, dava açılması gündeme gelebilir. Eksik ödeme nedeniyle açılabilecek davalarda:

• görevli/yetkili mahkeme,

• husumetin yöneltileceği taraflar,

• talep kalemlerinin doğru kurulması,

• faiz başlangıcı ve zamanaşımı

gibi unsurlar belirleyicidir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

Sigorta şirketinin eksik ödeme yapması halinde en sık yapılan hatalar şunlardır:

• Ödemeyi kabul edip dosyayı kapatmak
  Ödeme almak hak kaybı değildir; ancak ibraname/feragat içeren belge imzalamak risk doğurabilir.
• Delil toplamadan itiraz etmek
  Eksik ödeme iddiası somut delillerle desteklenmelidir.
• Süreleri kaçırmak
  Başvuru, tahkim ve dava süreçlerinde zamanaşımı süreleri önemlidir.
• Yanlış kalem üzerinden talepte bulunmak
  Örneğin değer kaybı dosyasında hasar bedeli talep etmek veya yanlış kalemi yanlış yolla istemek süreci zayıflatabilir.

Sigorta şirketinin eksik ödeme yapması, uygulamada oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Eksik ödeme halinde yapılacak en önemli şey; ödenen tutarın hangi kaleme ilişkin olduğunu belirlemek, ödeme gerekçesini yazılı olarak almak ve eksik kalan kısmı delillerle ortaya koymaktır. Sürecin doğru yönetilmesi, tahkim veya dava aşamasında hak kaybı riskini azaltır. Bu nedenle eksik ödeme şüphesi bulunan dosyalarda evrak düzeni, kusur oranı ve zarar hesaplaması birlikte değerlendirilmelidir.

Eksik Ödeme Uyuşmazlıklarında Hesaplama Hataları ve Kontrol Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

Sigorta şirketinin eksik ödeme yaptığı dosyalarda uyuşmazlığın temelinde çoğu zaman hesaplama yöntemi, delillerin değerlendirilme biçimi ve uygulama farklılıkları yer almaktadır. Bu nedenle süreci yalnızca “az ödeme yapıldı” şeklinde değerlendirmek yerine, hangi kalemde hangi gerekçeyle düşüm yapıldığını tespit etmek daha sağlıklı bir yaklaşım olacaktır.

Öncelikle, maddi hasar dosyalarında sigorta şirketlerinin ödeme hesabı çoğunlukla eksper raporu ve servis fiyatları üzerinden yürütülür. Ancak bazı dosyalarda eksper raporunda yer alan parça ve işçilik bedellerinin piyasa koşullarına göre düşük belirlendiği görülebilir. Bu durumda mağdur taraf için en pratik kontrol yöntemi; servis faturası / servis teklifleri ile eksper raporunu karşılaştırmak ve aradaki farkın hangi kalemlerden kaynaklandığını ortaya koymaktır. Parça bedelleri, işçilik saatleri ve değişim-onarım ayrımı bu karşılaştırmada dikkat edilmesi gereken başlıklardır.

Eksik ödeme bakımından bir diğer kritik alan ise eşdeğer parça uygulamasıdır. Bazı onarımlarda sigorta şirketi, belirli parçaları eşdeğer parça kapsamında değerlendirerek ödeme tutarını düşürebilmektedir. Somut olaya göre bu yaklaşım uyuşmazlık doğurabilir. Eşdeğer parça kullanımı, her dosyada otomatik olarak “yanlış” kabul edilemez; ancak aracın modeli, yaşı, hasarın niteliği ve onarım yöntemi birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle eşdeğer parça gerekçesiyle yapılan kesintilerde hem poliçe koşulları hem de raporlama süreçleri dikkatle incelenmelidir.

Araç değer kaybı taleplerinde ise eksik ödeme çoğunlukla hesaplamada kullanılan verilerin hatalı seçilmesinden kaynaklanır. Aracın kilometresi, hasar geçmişi, yaş bilgisi veya hasarın niteliği gibi kriterler yanlış alınırsa değer kaybı tazminatı düşük hesaplanabilir. Ayrıca bazı dosyalarda sigorta şirketinin, değer kaybını yalnızca sınırlı bir parça grubu üzerinden hesaplayıp diğer zararları dışarıda bıraktığı görülebilir. Bu nedenle değer kaybı dosyalarında; hasarın kapsamı, değişen/boyanan parçalar ve aracın piyasa değerine etkisi birlikte değerlendirilmelidir.