Genel

Boyasız Göçük Düzeltmede Araç Değer Kaybı

Boyasız Göçük Düzeltmede Araç Değer Kaybı

Boyasız göçük düzeltmede araç değer kaybı istenebilir. İnternetteki yaygın cevap bunun tersini söylüyor: boya katmanına dokunulmadığı için aracın değerinin düşmediği, dolayısıyla talep edilecek bir şey kalmadığı yazılıyor. Bu cevap iki kavramı birbirine karıştırıyor. Değer kaybı, aracın nasıl onarıldığından değil, kaza sonucu hasar görmüş olmasından doğan bir sorumluluk tazminatıdır. Onarımın yöntemi tazminatın tutarını etkiler, hakkın kendisini ortadan kaldırmaz.

Makale İçeriği

Bu ayrımın bugün somut bir dayanağı da var. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun 2025/25 sayılı Genelgesiyle yürürlüğe konan Değer Kaybı Ekspertiz Raporu şablonunda, değer kaybına konu parçaların işlendiği tabloda Boyasız Onarım adında ayrı bir işlem kutusu bulunuyor. Yani boyasız yöntemle onarılan bir parça, resmî rapor formunda değer kaybı hesabına girebilecek işlem türlerinden biri olarak sayılıyor. Aşağıda bu şablonu, kaldırılan mini onarım istisnasını, ekspertiz ve hasar kaydı sonuçlarını, başvuru yolunu ve süreleri madde madde ele alıyoruz.

Özet

Boyasız göçük düzeltme yaptırmış olmak değer kaybı talebini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; talebi doğuran olay kazanın kendisidir, onarımın yöntemi değildir.

  • Resmî Değer Kaybı Ekspertiz Raporu şablonunda Boyasız Onarım ayrı bir işlem kutusudur; eksper bu kutuyu işaretleyerek parçayı değer kaybı hesabına dahil edebilir.
  • Mini onarımla giderilen hasarları değer kaybı teminatı dışında bırakan hüküm, dayanağı olan Ek-1 ile birlikte 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlükten kalktı. Karayolları Trafik Kanunu m.92 kapsam dışı hâller listesinde boyasız onarım diye bir bent yoktur.
  • Tutar, onarım faturasının yüzdesiyle bulunmaz. Resmî şablonda onarım için ödenen tutar ile değer kaybı tespit tutarı ayrı satırlardır; hesap piyasa analiz yöntemiyle yapılır.
  • Hasar kaydını doğuran şey ödeme değil ihbardır. Sigortaya hiç bildirilmeden kendi imkânlarıyla yaptırılan onarım kayda girmez, ancak bu durumda karşı taraftan tazminat isteme imkânı da fiilen ortadan kalkar.
  • Maddi hasarlı kazada süre, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıldır.

Boyasız Göçük Düzeltmede Araç Değer Kaybı

Boyasız göçük düzeltme, sac üzerindeki çöküntünün boya katmanına dokunulmadan, parçanın arka yüzünden veya yüzeyine geçici olarak sabitlenen aparatlarla eski hâline getirilmesidir. Boya, macun ve dolgu malzemesi kullanılmadığı için işlem hızlıdır ve klasik kaporta onarımına göre daha düşük maliyetlidir. Aracın fabrika çıkışı boyası yerinde kaldığından, ikinci el piyasasında en çok sorulan boya kalınlığı ölçümünde çoğu zaman iz bırakmaz.

Buna karşılık, işlemin teknik başarısı ile hukuki sonucu aynı şey değildir. İkinci el araç alım satımında bir aracın değerini belirleyen unsurlar arasında markası, modeli, yaşı, kilometresi ve kullanım şekli kadar geçmiş hasar durumu da yer alır. Kaza sigortaya bildirilmişse bu bilgi kayıt altına girer ve alıcının önüne çıkar. İşte değer kaybı tazminatı tam olarak bu noktayı, yani aracın kaza öncesindeki ikinci el satış değeri ile onarımından sonraki ikinci el satış değeri arasındaki farkı karşılamak için vardır.

Bu nedenle sorunun doğru kurulmuş hâli şudur: boyasız göçük düzeltme değer kaybını ortadan kaldırır mı, yoksa azaltır mı? Cevap ikincisidir. Boya ve parça değişimi yapılmamış olması, hesaplanacak tutarı aşağı çeken bir unsurdur; talebi baştan yok sayan bir gerekçe değildir.

Boyasız Göçük Düzeltme Nedir, Hangi Yöntemlerle Yapılır?

Boyasız göçük düzeltme piyasada farklı adlarla anılır ve bu adların hiçbiri mevzuatta tanımlı değildir. Bunlar ekspertiz ve kaporta sektörünün kendi dilidir; firmadan firmaya kayabilir. Aşağıdaki tablo, aramalarda en sık karşılaşılan terimlerin karşılığını gösteriyor.

Piyasa terimiNe anlatırBoya katmanına dokunulur mu
Boyasız göçük düzeltme (PDR)Sac çöküntüsünün boya bozulmadan düzeltilmesiHayır
Kuru çekiçParçanın arkasına ulaşılamayan yerlerde yüzeye geçici aparat yapıştırılıp çekilerek düzeltmeHayır
Vakumla göçük düzeltmeYüzeye vakum uygulanarak çöküntünün dışarı alınmasıHayır
Manyetik göçük düzeltmeMıknatıs esaslı aparatlarla çekmeHayır
Onarım + boyaÖnce düzeltme, çekme veya macun, ardından boyaEvet
Lokal boyaParçanın yalnız hasarlı bölgesinin boyanmasıEvet

Tablodaki ilk dört satır boyasız onarım ailesindedir ve hukuki değerlendirmede aynı grupta ele alınır. Son iki satır ise farklı bir kategoriye girer; boya işlemi görmüş parçalarda değer kaybı hesabı daha yüksek çıkar. Boya işlemli parçalar için lokal boya nedeniyle araç değer kaybı ve komple boyalı araçta değer kaybı yazılarımızda ayrıntılı değerlendirme yer alıyor.

Boyasız Göçük Düzeltmenin Avantajları

  • Orijinal boyanın korunması: Boya ve kaplamaya dokunulmadığı için aracın fabrika çıkışı yüzeyi yerinde kalır. Ekspertiz raporlarında en çok sorgulanan boya kalınlığı değerleri değişmez.
  • Kısa işlem süresi: Kurutma ve boya bekleme aşaması olmadığından işlem, klasik kaporta onarımına göre belirgin biçimde kısa sürer. Bu, araçtan yoksun kalınan gün sayısını da azaltır.
  • Daha düşük maliyet: Boya, astar ve dolgu malzemesi kullanılmadığı için işçilik ve malzeme bedeli düşer.
  • Malzeme kullanımının azlığı: Kimyasal boya ve incelticiler devreye girmediğinden işlem çevresel açıdan daha az yük oluşturur.
  • Değer kaybı tutarına etkisi: Parça değişimi ve boya yapılmamış olması, ileride hesaplanacak değer kaybı tutarını aşağı çeken bir unsurdur. Bu, işlemin hukuki avantajıdır; talebin kendisini ortadan kaldırmaz.

Bu avantajların hiçbiri, kazadan doğan tazminat talebinden vazgeçmeyi gerektirmez. Aracınızı boyasız yöntemle onartmış olmanız, karşı tarafın kusurundan doğan sorumluluğu etkilemez. Kısacası hem aracın orijinalliğini korumak hem de doğan zararı talep etmek aynı anda mümkündür.

Boyasız Göçük Düzeltmede Araç Değer Kaybı Çıkar Mı?

Evet, çıkabilir. Boyasız göçük düzeltme yaptırılmış olması, değer kaybı talebini engelleyen bir hâl değildir. Bunun iki ayrı dayanağı vardır: birincisi, resmî ekspertiz rapor şablonunun boyasız onarımı değer kaybına konu işlem türleri arasında ayrıca sayması; ikincisi, mini onarımla giderilen hasarları teminat dışı bırakan eski hükmün bugün yürürlükte olmamasıdır. İkisini de ayrı başlıklarda açıyoruz.

Değer kaybının çıkıp çıkmayacağını belirleyen asıl unsurlar ise hasarın büyüklüğü ve konumu, aracın yaşı ve kilometresi, geçmiş hasar durumu ve onarımın kalitesidir. Aracın taşıyıcı bölgelerinde ya da göz önündeki panellerinde yapılan geniş çaplı bir düzeltme ile tampon üzerindeki tek bir küçük çöküntü aynı sonucu doğurmaz.

Resmî Ekspertiz Raporunda Boyasız Onarım Ayrı Bir Satırdır

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun 2025/25 sayılı Genelgesi ile Değer Kaybı Ekspertiz Raporu şablonu yenilendi. Bu şablonda eksperin dolduracağı Değer Kaybına Konu Parçalar tablosu yer alır ve her parça için işlem türü kutucukla işaretlenir. Kutucuklar şunlardır:

Parça ismiOnarım + BoyaDeğişim + BoyaBoyaDeğişimBoyasız OnarımEski hasar
(ilgili parça yazılır)☐☐☐☐☐Var / Yok

Tablonun anlamı açıktır: boyasız onarım, resmî formda değer kaybına konu edilebilecek işlem türlerinden biri olarak sayılmıştır. Eğer boyasız yöntemle onarılan bir parça hiçbir koşulda değer kaybı doğurmasaydı, şablonda bu işleme ayrı bir kutu açılmasına gerek olmazdı. Şablonun tablo altındaki notu da bunu doğrular; parça türü ve aynı parçanın tekrar hasar görmesi gibi hususlar dikkate alınarak aracın değer kaybına konu edilip edilmeyeceğine ilişkin açıklama yapılacağı belirtilir. Yani karar, işlemin adına bakılarak peşinen değil, dosya bazında verilir.

Bu ayrıntı, konuyu anlatan içeriklerin neredeyse tamamında bulunmuyor. Sektör siteleri işin teknik yanını, hukuk siteleri ise genel başvuru sürecini anlatıyor; resmî rapor formunun ne dediğine bakılmıyor. Oysa dosyanızda tutarı belirleyecek olan belge tam olarak budur.

Mini Onarımda Değer Kaybı Alınmaz Kuralı 1 Temmuz 2026 Tarihinde Kalktı

Boyasız göçük düzeltmede tazminat alınamayacağı yönündeki yaygın kanaatin bir kaynağı var ve bu kaynak bugün yürürlükte değil. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının eski Ek-1 düzenlemesinde, Teminat Dışında Kalan Hâller başlığı altında ilk sırada şu hüküm yer alıyordu:

Mini onarım ile giderilebilen basit kaporta, plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo/teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamı hasarları

Boyasız göçük düzeltme, uygulamada bu tanımın kapsamına giren tipik bir işlemdi ve sigorta şirketleri değer kaybı taleplerini bu bende dayanarak reddedebiliyordu. Bugün bu dayanak iki ayrı kademede ortadan kalkmış durumdadır.

TarihNe olduSonucu
9 Ekim 2020Anayasa Mahkemesinin 17/7/2020 tarihli, E.2019/40, K.2020/40 sayılı kararıyla Karayolları Trafik Kanunu m.92/(i) bendi iptal edildi. İptal edilen bent, genel şartlar ve ekleriyle tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepleri kapsam dışı sayıyordu.Genel şartların, kanunun tanıdığı hakkı daraltan bağımsız bir kaynak olma niteliği kalktı.
1 Temmuz 202612 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan değişikliğin 6. maddesiyle Genel Şartların Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7 ekleri yürürlükten kaldırıldı.Mini onarım istisnasının bulunduğu metin tümüyle mülga oldu.

Geriye bakılması gereken tek metin, Karayolları Trafik Kanununun 92. maddesinde sayılan kapsam dışı hâller listesidir. Bu listede (a) bendinden (m) bendine kadar sayılan hâller arasında mini onarım, boyasız onarım ya da bunlara benzer bir işlem türü yer almaz. Araç bazında kapsam dışılık getiren tek bent, hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı taleplerini düzenleyen (l) bendidir.

Buradan çıkan pratik sonuç şudur: bugün bir sigorta şirketinin bu hasar mini onarımla giderilebilirdi, değer kaybı doğmaz gerekçesiyle verdiği ret kararının dayanabileceği bir kanun hükmü bulunmuyor. Böyle bir ret aldıysanız, gerekçenin hangi mevzuat hükmüne dayandığını yazılı olarak sormanız yerinde olur. Değer kaybı teminatının kapsamına hangi işlemlerin girdiği konusunda daha geniş bir değerlendirme için hangi parçalar değer kaybı kapsamına girmez yazımıza bakabilirsiniz.

Boyasız Göçük Düzeltme Aracın Değerini Düşürür mü?

Boyasız göçük düzeltme, tek başına ve doğru uygulandığında aracın piyasa değerini genellikle sınırlı ölçüde düşürür. Değeri asıl aşağı çeken şey işlemin kendisi değil, o işlemi gerektiren kazanın kayıt altına girmiş olmasıdır. İkinci el alıcısı ekspertiz raporuna baktığında boya kalınlığı değerlerini temiz görse bile, hasar kaydı sorgusunda kazanın tarihini ve tutarını görür.

Değer düşüşünün büyüklüğünü belirleyen unsurlar şunlardır:

  1. Hasarın konumu: Kapı, çamurluk, kaput gibi göz önündeki panellerde yapılan geniş düzeltme, tavan veya bagaj kapağındaki tek noktasal çöküntüden daha fazla etkilidir.
  2. Göçük sayısı ve yaygınlığı: Dolu hasarında olduğu gibi çok sayıda panele yayılan göçükler, tek bir park darbesinden farklı değerlendirilir.
  3. Aracın yaşı ve kilometresi: Yeni ve düşük kilometreli araçlarda hasar kaydının piyasa değerine etkisi daha belirgindir.
  4. Geçmiş hasar durumu: Aynı bölgeden daha önce hasar alınmış olması hesabı etkiler. Ancak bu, talebi ortadan kaldıran değil tutarı değiştiren bir unsurdur.
  5. İşlemin kalitesi: Yüzeyde dalgalanma, gerginlik izi veya boyada mikro çatlak bırakan bir uygulama, hem teknik hem ticari olarak olumsuz sonuç doğurur.

Bu unsurların tamamı, ekspertiz raporu şablonundaki gerçek zarar ilkesi paragrafında da sayılır. Şablon; aracın markası, model yılı, kullanım amacı ve süresi, kilometresi, geçmiş hasarları nedeniyle orijinalliğin yitirilip yitirilmediği, gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile onarımda kullanılan parçaların niteliğinin değer kaybı hesabında göz önünde bulundurulacağını belirtir.

Boyasız Göçük Düzeltme Ekspertizde Çıkar Mı?

Boyasız göçük düzeltme, boya kalınlığı ölçümünde çoğu zaman çıkmaz; buna karşılık ekspertiz raporunun tamamında görünmez kalması beklenmemelidir. Bunun sebebi, ikinci el ekspertizinin yalnız boya ölçümünden ibaret olmamasıdır. Rapor; boya kalınlığı ölçümü, gözle ve ışıkla yüzey incelemesi ve hasar kaydı sorgusu olmak üzere birbirinden bağımsız katmanlar taşır. Boyasız onarım bunlardan yalnız birincisinde iz bırakmaz.

Boya Kalınlığı Ölçümü Ne Gösterir, Ne Göstermez?

Boya kalınlığı cihazı, sac üzerindeki kaplama katmanının kalınlığını ölçer; katmanın yüzeydeki genişliğini değil. Fabrika çıkışı değerlerin dışına çıkan bir okuma, o noktada boya, macun ya da dolgu işlemi yapıldığına işaret eder. Boyasız onarımda bu katmana hiç dokunulmadığı için ölçüm fabrika aralığında kalır.

Bu ölçümün iki önemli sınırı vardır. Birincisi, cihaz ölçüm noktalarına bakar; hasarın bulunduğu nokta ölçüm alınan yerlere denk gelmiyorsa küçük işlemler gözden kaçabilir. İkincisi, ilan platformlarındaki ekspertiz özetleri genellikle mikron değerlerini göstermez, yalnız sonucu yazar. Bu yüzden ilanda temiz görünen bir parçanın gerçekte işlem görmüş olması mümkündür. Boya işlemlerinin ekspertizdeki karşılığı için boyama araç değer kaybına neden olur mu yazımızda ayrıntılı bir değerlendirme bulunuyor.

Ekspertizde Boyasız Onarımın Anlaşıldığı Durumlar

KatmanBoyasız onarım burada çıkar mıSebebi
Boya kalınlığı (mikron) ölçümüGenellikle hayırBoya katmanına dokunulmadığı için okuma fabrika aralığında kalır
Gözle ve ışıkla yüzey incelemesiDuruma göreYüzeyde dalgalanma, gerginlik izi veya yansıma bozukluğu kalmışsa görülebilir
Panelin iç yüzeyi ve bağlantı noktalarıDuruma göreAparat izleri, sökülüp takılan iç kaplama ve klips durumu ipucu verebilir
Hasar kaydı sorgusuEvet, kaza sigortaya bildirilmişseKaydı doğuran şey onarım yöntemi değil, kazanın ihbar edilmiş olmasıdır
Değer Kaybı Ekspertiz Raporu (sigorta dosyası)EvetŞablonda Boyasız Onarım ayrı bir işlem kutusudur ve işaretlenir

Tablonun okunması gereken satırı sondan ikincisidir. Aracı satın alacak kişi boya ölçümünde hiçbir şey görmese bile, hasar kaydı sorgusunda kazanın tarihini ve ödenen tutarı görebilir. Bu yüzden boyasız yaptırdım, ekspertizde çıkmaz beklentisi, alıcının önündeki bilgilerin tamamını hesaba katmayan eksik bir beklentidir.

Boyasız Göçük Düzeltme Hasar Kaydına Girer Mi?

Boyasız göçük düzeltme, sigortaya bildirilmişse hasar kaydına girer; bildirilmemişse girmez. Belirleyici olan onarımın yöntemi değil, kazanın sigorta şirketine ihbar edilip edilmediğidir. Bu, uygulamada en çok karıştırılan noktadır ve doğrudan bir yönetmelik hükmüne dayanır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliğinin 15. maddesinin üçüncü fıkrası, sigorta şirketlerinin eksper görevlendirmeyecek olsalar dahi ihbar edilen tüm hasarları Merkez veri tabanına gireceğini düzenler. Yani kaydı doğuran olay ödeme değil ihbardır. Aynı Yönetmeliğin 23. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca hasar verileri eş zamanlı olarak sisteme aktarılır; yargı kararı doğrultusunda verilerin değişmesi hâlinde güncelleme üye sigorta şirketince yapılır.

Kendi Cebinizden Yaptırdığınız Onarım Kayda Girer mi?

Hayır. Kaza hiç bildirilmeden, masrafı kendi imkânlarınızla karşılayarak yaptırdığınız bir boyasız göçük düzeltme işlemi sigorta sisteminde kayıt oluşturmaz. Ancak bu tercihin bir bedeli vardır ve genellikle görülmez:

  • Kaza karşı tarafın kusuruyla meydana gelmişse, ihbar edilmediği için karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasından ne onarım bedeli ne de değer kaybı tahsil edilebilir.
  • Araç onarıldıktan sonra eksper incelemesi yapılamayacağı için ispat tamamen belgeye kalır. Kaza tespit tutanağı, onarım öncesi fotoğraflar ve iş emri saklanmamışsa talep fiilen dayanaksız kalır.
  • Zarar yine de doğmuştur; yalnız muhatabına ulaşma imkânı ortadan kalkmıştır.

Bu nedenle karar, kaydın oluşup oluşmayacağına değil, kusurun kimde olduğuna bakılarak verilmelidir. Kusur karşı taraftaysa ihbar etmemek, kayıttan kaçınmak uğruna tazminat hakkından vazgeçmek anlamına gelir. Hasar kaydının nasıl oluştuğu ve nasıl sorgulandığı konusunda ayrıntı için araç değer kaybı TRAMER e işler mi yazımıza bakabilirsiniz.

Hasar Kaydı Değer Kaybı Hesabını Nasıl Etkiler?

Değer kaybı ekspertiz raporu şablonunda, geçmiş hasar bilgileri için ayrı bir bölüm bulunur ve sistem sorgusundan gelen son beş hasar kaydı tarihleriyle birlikte yazılır. Ayrıca değer kaybına konu parçalar tablosunda her parça için Eski Hasar Var / Yok kutusu işaretlenir. Aynı bölgeden daha önce hasar alınmış olması hesabı etkiler; ancak talebi ortadan kaldırmaz. Aynı bölgeden daha önce hasar alındıysa değer kaybı istenemez biçimindeki mutlak ifade doğru değildir.

Hasar kaydındaki tutarın kendisi de sıkça yanlış yorumlanır. Kayıttaki rakam, ödenen toplam tazminatı gösterir; parça ve işçilik ayrımı yapmaz. Hasar kaydı tutarının araç değerine etkisi konusunda somut bir çerçeve için 50.000 TL hasar kaydı aracın değerini ne kadar düşürür yazımızı inceleyebilirsiniz.

Boyasız Göçük Düzeltmede Araç Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Değer kaybı, aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark alınarak hesaplanır. Bu ölçüt, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5/a maddesinde yer alır ve tespiti, Kurum tarafından belirlenen usule göre atanacak sigorta eksperi yapar. Hesap, taraflardan birinin takdirine bırakılmış değildir.

Aynı maddede sayılan ölçütler şunlardır: aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve ikinci el satış değerleri arasındaki fark. Buradaki hasar gördüğü kısımları ifadesi önemlidir; hasarın hangi bölgede olduğu hesabın dışında bir ayrıntı değil, doğrudan içindedir.

Değer Kaybı Üzerindeki Etkenler

  • Aracın yaşı ve model yılı: Yeni araçlarda hasar kaydının ikinci el fiyatına etkisi daha belirgin olur.
  • Kullanılmışlık düzeyi ve kilometre: Kilometre, hesabı sıfırlayan bir eşik değil, dikkate alınan ölçütlerden biridir. Belirli bir kilometrenin üzerinde değer kaybının otomatik olarak sıfırlanacağı yönündeki eski uygulama bugünkü metinde yer almaz.
  • Hasarın büyüklüğü ve bölgesi: Taşıyıcı bölgeler ile kolay değiştirilebilir parçalar aynı sonucu doğurmaz.
  • Geçmiş hasar durumu: Önceki kayıtlar tutarı etkiler; aynı parçanın tekrar hasar görmesi rapora ayrıca yazılır.
  • Onarımda kullanılan parçaların niteliği: Orijinal parça kullanılıp kullanılmadığı hesaba girer. Boyasız onarımda parça değişimi bulunmadığı için bu kalem çoğu kez lehe sonuç verir.
  • Piyasa rayici: Kaza tarihli ve güncel tarihli rayiç değerler ile ilan platformlarındaki güncel satış ilanları rapora eklenir.

Hesaplama Süreci

Ekspertiz raporu şablonundaki hesap özeti beş basamaklıdır ve tutar tek bir çarpımdan değil, kademeli bir süzgeçten çıkar:

BasamakNe yazılırAnlamı
1Poliçe teminat limitiSigortacının azami sorumluluğunun üst sınırı
2Hasar onarımı için ödenen tutarBilgi satırıdır; hesabın matrahı değildir
3Piyasa analiz yöntemine göre değer kaybı tespit tutarıHam değer kaybı tutarı
4Kusur oranı nispetinde değer kaybı tutarıHak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım düşülür
5Sigorta şirketinin sorumluluğuPoliçe limiti gözetilerek ödenecek nihai tutar

Dördüncü basamağın kanuni dayanağı, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerini kapsam dışı sayan Karayolları Trafik Kanunu m.92/(g) bendidir. Sigortacıya karşı bu indirim kanundan doğar ve takdire bağlı değildir. Buna karşılık işletene karşı açılan davada durum farklıdır: Kanunun 86. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hâkim, zarar görenin kusurunun ispat edilmesi hâlinde tazminatı indirebilir. Yani mahkemede indirim mekanik bir çarpan değil, takdirî bir değerlendirmedir ve ispat yükü tazminatı ödeyecek tarafa aittir. Ön hesaplama yapmak isterseniz araç değer kaybı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz; aracın sonucu bilgilendirme amaçlıdır, eksper raporunun yerine geçmez.

Katsayı Tabloları Neden Artık Geçerli Değil?

İnternette değer kaybı hesabı anlatılırken sıkça rayiç değer çarpı hasar boyutu katsayısı çarpı yaş veya kilometre katsayısı biçiminde bir formül ve buna eşlik eden parça katsayı tabloları verilir. Bu formülün dayanağı, Genel Şartların Ek-1 ekiydi. Ek-1, 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlükten kaldırıldı. Ayrıca 2025/25 sayılı Genelgeyle rapor şablonundaki hesap dayanağı katsayı tablosundan piyasa analiz yöntemine çevrilmiş durumdadır.

Sonuç olarak katsayı tablosu veren içerikler iki kez eskimiştir: şablon 2025 yılında, dayanak eki ise 2026 yılında değişmiştir. Bir eksper raporunda hâlâ katsayı tablosuna dayanan bir hesap görürseniz, hesabın hangi yönteme göre yapıldığını sormanız yerinde olur.

Onarım Faturası Değer Kaybının Matrahı Değildir

Boyasız göçük düzeltme genellikle düşük tutarlı bir işlemdir ve buradan hareketle fatura küçükse değer kaybı da yok sayılır sonucuna varılır. Bu çıkarım, rapor şablonunun kendisiyle çelişir. Şablondaki hesap özetinde hasar onarımı için ödenen tutar ile piyasa analiz yöntemine göre değer kaybı tespit tutarı ayrı satırlardır ve ikincisi birincisinden türetilmez.

Onarım bedeli, hasarın ağırlığına dair bir göstergedir; hesabın matrahı değildir. Bu nedenle değer kaybı onarım maliyetinin yüzde şu kadarıdır diyen her açıklama, dayandığını iddia ettiği resmî belgeyle uyuşmaz. Aynı şekilde, kayıttaki hasar bedelinin düşük olması da tek başına ret gerekçesi oluşturmaz.

Bir Avukattan Destek Almak

Değer kaybı dosyalarında avukatın işlevi, hesabın yöntemini ve dayanağını denetlemektir. Rapordaki tutarın hangi yönteme göre bulunduğu, kusur oranının hangi belgeye dayandığı, ret gerekçesinin yürürlükteki bir hükme mi yoksa mülga bir eke mi dayandığı, ödenen tutarın kabul edilmesi hâlinde başka bir yola gidilip gidilemeyeceği ayrı ayrı değerlendirilir.

Bu değerlendirmenin sonucunda dosya sigorta şirketiyle yazışma aşamasında kalabileceği gibi, Sigorta Tahkim Komisyonuna ya da mahkemeye de taşınabilir. Hangi yolun seçileceği tutara, karşı tarafın kimliğine ve elde bulunan belgelere göre değişir; aşağıda ayrı bir başlıkta ele alıyoruz.

Boyasız Göçük Düzeltmede Araç Değer Kaybı Tazminatı Alabilir Miyim?

Kaza karşı tarafın kusuruyla meydana gelmişse ve olay sigortaya bildirilmişse, boyasız göçük düzeltme yaptırmış olsanız da değer kaybı tazminatı talep edebilirsiniz. Talebin doğması için aranan üç unsur şudur: hukuka aykırı bir fiil, bu fiilden doğan bir zarar ve ikisi arasındaki illiyet bağı. Onarımın hangi teknikle yapıldığı bu üç unsurun hiçbirini etkilemez.

Buna karşılık talebin doğmadığı ya da sigortacıya yöneltilemediği hâller vardır. Aşağıdaki tablo bu ayrımı gösteriyor.

DurumDeğer kaybı istenebilir miDayanak ve açıklama
Karşı taraf tam kusurlu, kaza ihbar edilmişEvetKusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasından istenir
Kusur paylaşılmış (örneğin yüzde elli)Evet, kendi kusura denk gelen kısım düşülerekKTK m.92/(g); yalnız kendi kusura denk gelen kısım kapsam dışıdır, talebin tamamı değil
Kazada tamamen kendi kusurunuz varHayırKarşı tarafta sorumluluk doğmaz
Tek taraflı kaza (bariyer, direk vb.)HayırSorumlu üçüncü kişi yoktur; istisnası yol yapım veya bakım kusurudur
Dolu, fırtına gibi doğa olayıHayırKusurlu üçüncü kişi bulunmadığı için talep reddedilmez, hiç doğmaz
Araç hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurda işlemi görmüşSigortacıdan hayırKTK m.92/(l); talep kusurlu sürücü ve işletene karşı açık kalır
Kaza hiç ihbar edilmemiş, onarım kendi imkânlarıyla yapılmışFiilen hayırHak doğar ancak ispat imkânı kalmaz

Tablodaki son iki satır için bir uyarı gerekir. Kapsam dışılık, hakkın yokluğu anlamına gelmez. Karayolları Trafik Kanununun 92. maddesi yalnız sigortacıyı bağlar. Bir talep bu maddede sayılan hâllerden birine giriyorsa sigortacıdan tahsil edilemez; ancak kusurlu sürücü ve işletene karşı Kanunun 85. maddesi ile Türk Borçlar Kanununun haksız fiil hükümleri uyarınca talep açık kalır. Kapsam dışılık talebi ortadan kaldırmaz, muhatabını değiştirir.

Değer Kaybını Kim Öder: Sigorta mı, Karşı Taraf mı?

Değer kaybı, kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasının maddi zararlar teminatı içindedir. Genel Şartların A.5/a maddesi bu teminatı, değer kaybı dahil doğrudan mallar üzerindeki azalma olarak tanımlar. Dolayısıyla ilk muhatap karşı tarafın trafik sigortası şirketidir.

Bunun yanında üç ayrı sorumluluk temeli birlikte işler ve biri diğerini dışlamaz:

  • Sigortacı: Poliçe limitiyle sınırlı olarak sorumludur. Ödediği tutar aslında işletenin borcudur.
  • İşleten: Karayolları Trafik Kanunu m.85/1 uyarınca sorumludur. Aynı maddenin son fıkrası, işletenin sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğunu belirtir; bu hüküm aracı ben kullanmıyordum savunmasını etkisiz kılar.
  • Sürücü: Türk Borçlar Kanununun haksız fiil hükümleri uyarınca sorumludur.

Poliçe limitinin yetmediği ya da talebin kapsam dışı sayıldığı hâllerde, bakiye kısım için sürücü ve işletene başvurulabilir. Bu, ayrı bir dava değil aynı dosyada ayrı bir talep kalemi olarak da kurulabilir.

Dolu Hasarında Boyasız Onarım Yaptırdım, Değer Kaybı İsteyebilir miyim?

Dolu, boyasız göçük düzeltmenin en yaygın uygulama alanlarından biridir; buna karşılık hukuki sonucu diğer kazalardan farklıdır. Değer kaybı bir sorumluluk tazminatıdır ve muhatabı kusurlu kişidir. Dolu yağışında kusurlu bir üçüncü kişi bulunmadığı için talep reddedilmez, hiç doğmaz.

Dolu hasarında dikkat edilmesi gereken ikinci nokta kasko teminatıdır. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.4 maddesi, bazı hâllerin ancak ek sözleşmeyle teminat altına alınabileceğini belirtir ve 4.4 numaralı bentte deprem, toprak kayması, fırtına, dolu, yıldırım ve yanardağ püskürmesi sayılır. Yani standart bir kasko poliçesi dolu hasarını kendiliğinden karşılamaz; poliçenizde bu teminatın ayrıca yer alıp almadığına bakmanız gerekir.

Bir istisna vardır: araya bir kusur giriyorsa, örneğin kapalı otopark yükümlülüğünü ihlal etmişse ya da bakımsız bir saçak veya tabela zarara katkıda bulunmuşsa, zararın tamamı o kişiden istenebilir. Konunun ayrıntısı için dolu hasarında değer kaybı tazminatı alınabilir mi yazımıza bakabilirsiniz.

Kasko ile Yaptırılan Boyasız Göçük Düzeltmede Değer Kaybı

Kasko, sigortalının kendi aracındaki hasarı karşılayan bir mal sigortasıdır. Değer kaybı ise karşı tarafın kusurundan doğan bir sorumluluk zararıdır. İki kurum farklıdır ve bu fark uygulamada sıkça gözden kaçar.

Kasko Genel Şartlarının kısmi hasarla ilgili hükmü, onarım masrafları ile gerekli çekilme ve nakil masraflarının ödeneceğini belirtir; teminat onarım masrafıyla sınırlıdır. Genel Şartların tam metninde değer kaybı ifadesi yer almaz. Bu teminat ancak A.4 maddesinin son fıkrası uyarınca poliçeye ek sözleşmeyle yazılmışsa vardır.

Buradan çıkan iki sonuç şudur:

  1. Hasarı kaskonuzdan onartmış olmanız, karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasından değer kaybı isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz. Kasko onarımı karşılar, değer kaybı ayrı bir kalemdir.
  2. Poliçenizde ayrıca yazılı bir değer kaybı klozu yoksa, kaskodan değer kaybı ödenmesini bekleyemezsiniz. Poliçenin özel şartlarına bakılması gerekir.

Kasko ile zorunlu trafik sigortası arasında ters çalışan bir kural daha vardır. Zorunlu mali sorumluluk sigortasında, onarım sonucu araçta kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminattan indirilemez. Kasko Genel Şartlarında ise kısmi hasarda bariz kıymet artışının, poliçede yazılı olması kaydıyla tazminattan indirilebileceği düzenlenir. Boyasız onarımda parça yenilenmesi bulunmadığı için bu tartışma pratikte doğmaz; ancak aynı dosyada boya veya parça değişimi de varsa gündeme gelir.

Boyasız Göçük Düzeltmede Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Başvuru, kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortası şirketine yazılı olarak yapılır. Burada bilinmesi gereken ve rakip içeriklerin çoğunun atladığı bir kolaylık vardır: Genel Şartların A.5/a maddesi, araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edileceğini belirtir. Yani hasar dosyası açtırdıysanız, değer kaybı için ayrı bir dilekçe vermek zorunlu değildir.

Buna karşılık dilekçe yazmak yine de yerinde olur. Çünkü Karayolları Trafik Kanununun 97. maddesi dava veya tahkim öncesinde sigortacıya yazılı başvuru şartı koyar ve talebin olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması aranır. Dilekçe artık talebi doğuran belge değil, hak arama kapısını açan ispat belgesidir. Hazır bir metin için sigorta şirketine değer kaybı başvuru dilekçesi yazımızdaki örneği kullanabilirsiniz.

Başvuru İçin Gerekli Belgeler

Tazminat ödemelerinde istenecek belgeler, Genel Şartların Ek-6 listesinde düzenlenmiştir. Araç hasarları ve değer kaybı için sayılanlar şunlardır:

  • Kaza tespit tutanağının resmî tasdikli sureti veya taraflar arasında tutulmuş tutanak (varsa ifade ve görgü tutanakları)
  • Mağdur araca ait ruhsat
  • Varsa hasarlı araca ve kaza yerine ilişkin fotoğraflar
  • Banka hesap bilgileri (banka ve şube adı, IBAN)
  • Ekspertiz yapıldıysa eksper raporu
  • Varsa hak sahibine ait doğrulanmış cep telefonu numarası

Listede yer almayanlara da dikkat edilmelidir: onarım faturası, kimlik fotokopisi, sürücü belgesi ve poliçe sureti bu listede sayılmaz. Buna rağmen boyasız göçük düzeltme dosyalarında onarım öncesi fotoğrafları ve iş emrini saklamanızı öneririz; işlem tamamlandıktan sonra hasarın boyutunu geriye dönük göstermenin başka bir yolu kalmaz.

Belgelerin sigortacıya ulaştığı tarihi belgelemek ayrı bir öneme sahiptir. Ödeme süresi, belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten itibaren işler. Teslim tarihi ispatlanamazsa sürenin dolduğu da gösterilemez. Bildirimin noter aracılığıyla veya taahhütlü mektupla yapılması; imza karşılığı elden verilen mektup ve telgrafın da taahhütlü mektup hükmünde olması bu yüzden önemlidir.

Başvuru Süreci

Süreç, birbirinden farklı ve sıkça karıştırılan sürelerle işler. Aşağıdaki tablo bunları ayırıyor.

SüreDayanakNeyi ifade eder
8 iş günüKTK m.99Belgelerin sigortacıya ulaşmasından itibaren ödeme süresi. Sonunda temerrüt doğar ve faiz işler
15 günKTK m.97Sigortacının başvuruyu yazılı olarak cevaplama süresi. Cevap gelmezse ya da talebi karşılamazsa dava veya tahkim yolu açılır
15 iş günü5684 s. Kanun m.30/13Yazılı cevap gelmemesi hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmak için yeterli süre. Ret belgelenmişse beklenmez
1 iş günüZMSS Genel Şartları A.5Nihai eksper raporu ulaştıktan sonra sonucun hak sahibine bildirilmesi
2 yıl / 10 yılKTK m.109Zamanaşımı süresi

Uygulamada en sık yapılan hata, 15 günlük sürenin ödeme süresi sanılmasıdır. On beş gün ödeme değil cevap süresidir; ödeme süresi sekiz iş günüdür ve belgelerin tamamlandığı tarihten işler.

Eksper Atanması ve Rapora İtiraz

Değer kaybı tespiti, taraflardan birinin seçtiği kişiye değil, sıralı sistemden atanan sigorta eksperine yaptırılır. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği 12 Şubat 2026 tarihli ve 33166 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış, 1 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe girmiş ve 2015 tarihli önceki yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır. Bu nedenle 2026 öncesine ait eksper atama ve süre bilgileri güncel değildir.

  • Ayrı rapor ücreti yoktur. Yönetmelik, değer kaybı tazminatının aynı raporda hesaplanacağını düzenler; hak sahibinden ayrıca değer kaybı raporu ücreti alınmaz.
  • İlk raporun ücretini sigorta şirketi öder. İtiraz ve hakem eksper ücretinde ise raporlar arasında önemli fark varsa, raporun aleyhine döndüğü taraf öder.
  • Dosyada atanmış eksper yoksa sigortalı, sigorta ettiren veya menfaat sahibi her aşamada eksper atatabilir. Sigorta şirketleri bu bilgiye poliçede yer vermek zorundadır.
  • İtiraz süresi üç iş günüdür ve süre, raporun elinize ulaşmasıyla değil, raporun sistem kaydına ilişkin bildirimle başlar. İtiraz eksperinin raporuna karşı da üç iş günü içinde hakem eksper talep edilebilir; hakem eksper raporu nihaidir.

Eksper sürecinin ödeme aşamasına nasıl bağlandığı ve gecikme hâlinde ne yapılacağı konusunda eksper geldikten sonra para ne zaman yatar yazımızda ayrıntılı bir değerlendirme yer alıyor.

Sigorta Ödeme Yapmazsa: Tahkim mi, Dava mı?

Yazılı başvurunuza on beş gün içinde cevap verilmezse ya da verilen cevap talebinizi karşılamazsa iki yol açılır: Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru ya da mahkemede dava. Seçim, sonradan geri alınamayan bir sonuç doğurabildiği için baştan düşünülmelidir.

ÖlçütSigorta Tahkim KomisyonuMahkeme
Ön şartYazılı başvuru ve olumsuz sonucun belgelenmesi ya da 15 iş günü cevapsızlıkKTK m.97 uyarınca yazılı başvuru
ArabuluculukGerekmezDavalı sigorta şirketiyse ticari dava sayıldığından dava şartıdır
Görevli merciKomisyon hakemiSigortacı davalıysa asliye ticaret, yalnız sürücü veya işleten davalıysa asliye hukuk
Ret hâlinde vekâlet ücreti riskiReddedilen talep bakımından tarifenin beşte biriTarifenin tamamı
Karara itirazBildirimden itibaren 10 gün, bir defaya mahsusKanun yolları usulüne göre

Burada hak kaybettirebilecek bir ayrıntıya dikkat çekmek gerekir: 5684 sayılı Kanunun 30. maddesinin on dördüncü fıkrası uyarınca, tüketici hakem heyetine intikal etmiş bir uyuşmazlıkla ilgili olarak Komisyona başvurulamaz. Yani değer kaybı talebinizi önce tüketici hakem heyetine götürürseniz tahkim yolu kapanır. Doğru merci Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkemedir.

Bir başka koruma hükmü, düşük tutara imza atmış olanlar içindir. Karayolları Trafik Kanununun 111. maddesinin ikinci fıkrasına göre, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar, yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir. Aynı maddenin birinci fıkrası ise Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaları geçersiz sayar. Bu iki yıl, zamanaşımı süresinden ayrı ve ek bir süredir.

Profesyonel Destek Almak

Başvuru aşamasında hukuki destek almak zorunlu değildir; birçok dosya yazışma aşamasında sonuçlanır. Desteğin belirgin biçimde işe yaradığı üç durum vardır:

  1. Ret gerekçesi mevzuata dayanmıyorsa. Mülga bir eke ya da kaldırılmış bir istisnaya dayanan ret kararları uygulamada hâlâ görülüyor.
  2. Kusur oranına itiraz edilecekse. Kolluk tutanağında kusur oranı yazmaz; tutanakta yalnız kural ihlali belirtilir. Bu ayrım, dilekçelerde sıkça yanlış kurulur.
  3. Rapordaki tutar düşükse. Hesabın hangi yönteme göre yapıldığı ve rayiç değerlerin hangi kaynaklardan alındığı denetlenebilir.

Ankara ve çevresinde maddi hasarlı trafik kazalarından doğan talepleriniz için maddi hasarlı trafik kazası avukatı sayfamızdan büromuza ulaşabilirsiniz.

Boyasız Göçük Düzeltmede Değer Kaybı Talebi İçin Süre Ne Kadar?

Maddi hasarlı bir trafik kazasından doğan değer kaybı talebi, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir. Bu süreler Karayolları Trafik Kanununun 109. maddesinde düzenlenmiştir.

Aynı maddenin ikinci fıkrası, cezayı gerektiren bir fiilden doğan davalarda ceza kanunundaki daha uzun zamanaşımı süresinin uygulanacağını belirtir. Burada çok yaygın bir yanlış beklenti vardır: kaza oldu, demek ki sekiz yılım var düşüncesi salt maddi hasarlı kazalarda geçerli değildir. Türk Ceza Kanunu mala zarar vermeyi yalnız kasten işlenebilen bir suç olarak düzenler; taksirle mala zarar verme suç değildir. Kazada yaralanma, ölüm ya da alkollü araç kullanma gibi ayrı bir suç oluşturan hâl yoksa süre iki yıl ve on yıldır.

Süreyi neyin kestiği de sıkça yanlış anlatılır. Sigortaya yapılan yazılı başvuru zamanaşımını kesmez; zorunludur, ancak dava ve tahkim kapısını açmaktan başka bir işlevi yoktur. Süreyi kesen işlemler şunlardır:

  • Dava açılması
  • Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulması
  • İcra takibi başlatılması
  • Sigortacının kısmi ödemesi. Hasar bedelini ödeyip değer kaybını reddetmek de borç ikrarı sayılır; bu nedenle ödeme dekontunun tarihi saklanmalıdır

Bir ayrıntı daha vardır: zamanaşımı, tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; bunun tersi de geçerlidir. Zamanaşımının başlangıcı, kesilmesi ve bir savunma olarak ileri sürülmesi konusunda ayrıntılı değerlendirme için değer kaybı davalarında uzamış ceza zamanaşımı uygulanabilir mi yazımıza bakabilirsiniz.

Boyasız Göçük Düzeltmede Araç Değer Kaybı Tazminatı Almak İçin Avukat Şart Mı?

Hayır, şart değildir. Boyasız göçük düzeltmeden doğan değer kaybı talebinizi avukat olmadan da ileri sürebilirsiniz. Sigorta şirketine başvuru, e-Devlet üzerinden eksper atama talebi ve Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru, hak sahibinin bizzat yapabileceği işlemlerdir.

Bununla birlikte tazminat alacağının kimler eliyle takip edilebileceği kanunla sınırlanmıştır. 5684 sayılı Kanunun Ek 6. maddesine göre tazminat alacağı ancak alacaklının bizzat kendisi, kanuni temsilcisi veya kanuni temsilcinin vekâlet verdiği avukat ya da alacaklının bizzat vekâlet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı aracılığıyla takip edilebilir. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca tazminat alacağı yalnız hak sahibine veya avukatına ödenir ve hiç kimseye devredilemez. Bu hüküm, kaza sonrası arayan takip firmalarına dosya devretmenin neden mümkün olmadığını açıklar.

Araç Değer Kaybı Davalarında Avukatın Rolü

Avukatın dosyadaki işlevi, uyuşmazlığın hukuki çerçevesini kurmak ve usule ilişkin adımların kaçırılmasını önlemektir. Somut olarak yapılan işler şunlardır:

  • Merciin belirlenmesi: Tahkim ile mahkeme arasındaki seçim, arabuluculuk dava şartının gerekip gerekmediği ve görevli mahkemenin hangisi olduğu baştan tespit edilir.
  • Talebin doğru kurulması: Değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeli farklı hukuki temellere dayanır ve farklı muhataplardan istenir. Aynı dilekçede ayrı kalemler hâlinde talep edilmesi gerekir.
  • Belgelerin eşleştirilmesi: Dava dilekçesinde her vakıanın hangi delille ispatlanacağının gösterilmesi usul kanununun aradığı bir zorunluluktur ve eksikliği için ek süre verilmez.
  • Rapora itiraz: Eksper raporuna ve bilirkişi raporuna itiraz süreleri kısadır; kaçırılması hâlinde rapor esas alınır.

Avukatlık ücreti konusunda da bir yanlış bilgi yaygındır. Avukatlık Kanununun 164. maddesinin ikinci fıkrası, sözleşmeyle kararlaştırılacak ücretin dava değerinin yüzde yirmi beşini aşamayacağını düzenler. Bu bir tavandır, uygulanması gereken sabit bir oran değildir. Karşı taraf vekâlet ücreti ise ayrı bir kalemdir.

Avukatın Olmadığı Durumlarda Nelere Dikkat Etmeli?

Süreci kendiniz yürütecekseniz aşağıdaki noktalar belirleyici olur:

  • Belgeleri onarımdan önce toplayın. Boyasız göçük düzeltme tamamlandıktan sonra hasarın boyutunu göstermek zorlaşır. Kaza tespit tutanağı, hasarlı hâlin fotoğrafları ve iş emri en kritik belgelerdir.
  • Teslim tarihini belgeleyin. Ödeme süresi belgelerin ulaştığı tarihten işlediği için, kaşeli alındı, iadeli taahhütlü gönderi ya da kayıtlı elektronik posta kaydı saklanmalıdır.
  • Süreleri ayrı ayrı takip edin. Sekiz iş günlük ödeme süresi, on beş günlük cevap süresi ve zamanaşımı birbirinden bağımsızdır.
  • Mercii sırasını bozmayın. Tüketici hakem heyetine gitmek tahkim yolunu kapatır.
  • Düşük teklife imza atarken not düşün. Fazlaya ilişkin haklarınızı saklı tuttuğunuzu belirtmeden verilen genel ibra beyanı, sonradan tartışma doğurur.

Hukuki Danışmanlık İçin Vekalet Gerekliliği

Bir avukatla yalnız görüşmek, dosyanızı değerlendirtmek veya yol haritası almak için vekâletname çıkarmanız gerekmez. Vekâletname, avukatın sizin adınıza işlem yapabilmesi için gerekir. Sigorta şirketine sizin adınıza başvuru yapılması, tahkim başvurusunda bulunulması veya dava açılması için vekâletname zorunludur.

Vekâletnamenin içeriğinde de dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır. Alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma, sulh olma, feragat, ibra ve tahkim sözleşmesi yapma gibi işlemler özel yetki gerektirir. Sigorta şirketine karşı açılacak davada arabuluculuk dava şartı olduğundan, vekâletnamede bu yetki yoksa süreç baştan tıkanır.

Boyasız Göçük Düzeltmede Araç Değer Kaybı Almak İçin Vekalet Çıkartmam Gerekir Mi?

Süreci kendiniz yürütecekseniz vekâletname çıkarmanız gerekmez; avukat aracılığıyla yürütecekseniz gerekir. Ayrım bu kadar nettir ve iki durumu birbirine karıştıran açıklamalar okuyucuyu yanıltır.

DurumVekâletname gerekir miAçıklama
Sigorta şirketine kendiniz başvuruyorsunuzHayırHak sahibi bizzat başvurabilir
e-Devlet üzerinden eksper atama yaptırıyorsunuzHayırİşlem hak sahibinin kendi kimlik doğrulamasıyla yapılır
Sigorta Tahkim Komisyonuna kendiniz başvuruyorsunuzHayırBaşvuru bizzat yapılabilir
Bir avukat sizin adınıza başvuru yapacakEvetTemsil yetkisi vekâletnameyle doğar
Dava açılacak veya tahkim başvurusu avukatla yapılacakEvetArabuluculuk ve sulh için ayrıca özel yetki aranır
Eşiniz, çocuğunuz veya kardeşiniz takip edecekEvet5684 s. Kanun Ek m.6 uyarınca bizzat verilmiş vekâlet gerekir

Vekâletname çıkarırken dosyanın türüne uygun yetkilerin yer almasına dikkat edilmelidir. Genel dava vekâletnamesi çoğu işlem için yeterli olsa da, arabuluculuk ve sulh yetkisi bulunmayan bir vekâletname dava şartı aşamasında sorun çıkarır. Ayrıca tazminat alacağının yalnız hak sahibine veya avukatına ödenebileceği kuralı nedeniyle, vekâletnamede tahsil yetkisinin bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Aracınızı sattıktan sonra değer kaybı talebinde bulunacaksanız ek bir noktaya dikkat etmeniz gerekir: değer kaybı alacağı kaza tarihinde araç maliki olan kişiye aittir. Araç satışı mülkiyeti geçirir, ancak geçmişte doğmuş tazminat alacağını kendiliğinden taşımaz. Alıcının bu alacağı kendi adına isteyebilmesi için alacağın yazılı biçimde devredilmiş olması gerekir.

Boyasız onarımın eksper raporundaki karşılığı, talebin tutarını belirleyen kalemlerden biridir. Raporun nasıl okunacağı ve itiraz edilmesi hâlinde sürecin nasıl ilerlediği değer kaybı avukatı sayfasında ele alınmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Boyasız göçük düzeltmede değer kaybı alınır mı?

Evet, alınabilir. Kaza karşı tarafın kusuruyla meydana gelmiş ve sigortaya bildirilmişse, boyasız yöntemle onarım yaptırmış olmak talebi ortadan kaldırmaz. Resmî Değer Kaybı Ekspertiz Raporu şablonunda Boyasız Onarım ayrı bir işlem kutusu olarak yer alır. Mini onarımla giderilen hasarları teminat dışı bırakan eski hüküm ise 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlükten kalkmıştır.

Boyasız göçük düzeltme ekspertizde çıkar mı?

Boya kalınlığı ölçümünde genellikle çıkmaz, çünkü boya katmanına dokunulmaz. Ancak yüzeyde dalgalanma veya gerginlik izi kalmışsa gözle yapılan incelemede fark edilebilir. Bunlardan bağımsız olarak, kaza sigortaya bildirilmişse hasar kaydı sorgusunda görünür. Bu nedenle ekspertizde hiç çıkmayacağı beklentisi eksiktir.

Göçük düzeltme hasar kaydına girer mi?

Kaza sigortaya ihbar edilmişse girer. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği uyarınca sigorta şirketleri, eksper görevlendirmeyecek olsalar dahi ihbar edilen tüm hasarları veri tabanına girer. Kaydı doğuran olay ödeme değil ihbardır. Kaza hiç bildirilmeden kendi imkânlarıyla yaptırılan onarım kayıt oluşturmaz.

Boyasız göçük düzeltme aracın değerini düşürür mü?

Doğru uygulandığında işlemin kendisinin piyasa değerine etkisi sınırlıdır. Değeri asıl düşüren şey, işlemi gerektiren kazanın kayıt altına girmiş olmasıdır. Düşüşün büyüklüğü hasarın konumuna, göçüklerin yaygınlığına, aracın yaşı ve kilometresine, geçmiş hasar durumuna ve onarımın kalitesine göre değişir.

Kaskodan boyasız göçük düzeltme yaptırırsam değer kaybı isteyebilir miyim?

Evet. Kasko kendi aracınızdaki hasarı karşılar; değer kaybı ise karşı tarafın kusurundan doğan ayrı bir sorumluluk zararıdır. Hasarı kaskodan onartmış olmak, karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasından değer kaybı isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz. Kaskonun kendisinden değer kaybı ödenmesi ise ancak poliçeye ek sözleşmeyle yazılmışsa mümkündür.

Dolu nedeniyle yaptırılan boyasız göçük düzeltmede değer kaybı alınır mı?

Alınmaz. Değer kaybı kusurlu bir kişiden istenen sorumluluk tazminatıdır; dolu yağışında kusurlu üçüncü kişi bulunmadığı için talep hiç doğmaz. Ayrıca dolu, Kasko Genel Şartlarında ancak ek sözleşmeyle teminat altına alınabilecek hâller arasında sayılmıştır; standart poliçede kendiliğinden yer almaz. İstisna, zarara bir kişinin kusurunun katkıda bulunduğu hâllerdir.

Boyasız göçük düzeltme garantiyi bozar mı?

Bu sorunun cevabı mevzuatta değil, aracın garanti belgesinde ve üreticinin garanti şartlarındadır. Boya ve gövde garantisi kapsamında yetkili servis dışında yapılan müdahalelerin nasıl değerlendirileceği markadan markaya değişir. İşlem öncesinde garanti belgesinin boya ve korozyon garantisine ilişkin bölümünün okunması yerinde olur.

Değer kaybı başvurusu için ayrı dilekçe vermek zorunlu mu?

Zorunlu değildir. Genel Şartların A.5/a maddesi, araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edileceğini belirtir. Buna karşılık dava veya tahkim öncesinde yazılı başvuru şartı arandığı ve talebin olumsuz sonuçlandığının belgelenmesi gerektiği için, dilekçe vermek ispat bakımından yararlıdır.

Değer kaybı ekspertiz raporu için ayrıca ücret ödenir mi?

Hayır. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği, değer kaybı tazminatının aynı raporda hesaplanacağını düzenler; hak sahibinden ayrı bir değer kaybı raporu ücreti alınmaz. İlk eksper raporunun ücretini sigorta şirketi öder. Kendi bağımsız eksperinizi görevlendirmeniz hâlinde bu masraf size ait olur, ancak yargılama gideri olarak talep edilebilir.

Sigorta değer kaybı talebimi reddederse ne yapmalıyım?

Öncelikle ret gerekçesinin hangi mevzuat hükmüne dayandığını yazılı olarak isteyin. Mini onarım veya benzeri bir gerekçeyle verilen ret kararlarının dayanağı 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlükten kalkmıştır. Ret belgelenmişse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir ya da dava açabilirsiniz. Tüketici hakem heyetine başvurmayın; bu, tahkim yolunu kapatır.

Boyasız göçük düzeltmede değer kaybı ne kadar tutar?

Tutar sabit bir orandan ya da onarım faturasının yüzdesinden çıkmaz. Ekspertiz raporu şablonunda hasar onarımı için ödenen tutar ile piyasa analiz yöntemine göre bulunan değer kaybı tespit tutarı ayrı satırlardır. Hesap; aracın markası, yaşı, kilometresi, hasar gördüğü kısımları ve geçmiş hasar durumu gözetilerek kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değerleri karşılaştırılarak yapılır.

Aracımı sattım, boyasız onarım için değer kaybı isteyebilir miyim?

Değer kaybı alacağı kaza tarihinde araç maliki olan kişiye aittir; satış bu alacağı kendiliğinden alıcıya geçirmez. Kaza tarihinde malik sizseniz, aracı satmış olmanız talep hakkınızı ortadan kaldırmaz. Ancak araç elden çıktıktan sonra eksper incelemesi yapılamayacağı için ispat tamamen belgeye kalır; satıştan önce çekilmiş fotoğraflar ve onarım belgeleri önem kazanır.

Boyasız göçük düzeltmede değer kaybı için ne kadar süre içinde başvurmalıyım?

Maddi hasarlı kazada süre, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır. Kazada yaralanma veya ölüm gibi ayrı bir suç oluşturan hâl yoksa uzamış ceza zamanaşımı uygulanmaz. Sigortaya yapılan başvuru zamanaşımını kesmez; süreyi kesen işlemler dava, tahkim başvurusu, icra takibi ve sigortacının kısmi ödemesidir.

Değer kaybı talebini tüketici hakem heyetine götürebilir miyim?

Götürmemeniz gerekir. 5684 sayılı Kanunun 30. maddesi uyarınca tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulamaz. Yani hakem heyetine gitmek tahkim yolunu kapatır. Doğru merci Sigorta Tahkim Komisyonu ya da görevli mahkemedir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Her dosyanın kusur durumu, hasarın niteliği, poliçe içeriği ve belge durumu farklıdır; somut olayınıza ilişkin adım atmadan önce bir avukata danışmanız yerinde olur.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir