Hukuk, Genel

Yaralanmalı Kazada Maluliyet Olmazsa Tazminat Alınır Mı?

Yaralanmalı Kazada Maluliyet Olmazsa Tazminat Alınır Mı

Yaralanmalı kazada maluliyet olmazsa tazminat alınır mı? Alınır; sağlık kurulu raporunda maluliyet oranının çıkmaması yalnızca sürekli iş göremezlik (kalıcı sakatlık) tazminatını ortadan kaldırır, diğer bedensel zarar kalemlerini değil. Türk Borçlar Kanunu m.54 bedensel zararları dört başlıkta sayar: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. Maluliyetin yokluğu bunlardan yalnızca üçüncüsünü etkiler; tedavi süresince çalışamamaktan doğan kazanç kaybı, bakıcı gideri, belgelenmiş masraflar ve manevi tazminat, kalıcı bir oran aranmadan talep edilebilir.

Makale İçeriği

Uygulamada “raporda maluliyet yok yazıyor, dosyam kapandı mı?” sorusu bu yüzden çoğu zaman yanlış kurulur. Asıl sorulması gerekenler şunlardır: hangi kalem kimden istenir, rapor tedavi bitmeden mi düzenlendi, rapora hangi sürede itiraz edilir ve yüzde sıfır sonucu gerçekten kalıcı bir tespit midir? Bu yazıda maluliyet oranı çıkmayan dosyada talep edilebilecek her kalemi, muhatabını, hesap yöntemini, rapora itiraz yollarını ve süreleri güncel mevzuat ile Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararları üzerinden ele alıyoruz.

Özet

Maluliyet oranı çıkmayan yaralanmalı trafik kazasında tazminat hakkı sona ermez; yalnızca kalıcı sakatlık kalemi düşer, diğer kalemler ayrı ayrı istenir.

  • Geçici iş göremezlik (tedavi süresince kazanç kaybı) maluliyet aranmadan istenir; trafik sigortası bu kalemi karşılar, SGK’nın rücuya tabi ödediği geçici iş göremezlik ödeneği ise tazminattan düşülür.
  • Tedavi giderlerinin muhatabı SGK’dır (KTK m.98); sigorta şirketinden yalnızca SGK’nın karşılamadığı giderler istenebilir.
  • Kalıcı iz gibi durumlarda maluliyet sıfır olsa bile ekonomik geleceğin sarsılması tazminatı doğabilir (Yargıtay 4. HD, E.2021/24942 K.2022/9679).
  • Manevi tazminat maluliyete bağlı değildir; ancak trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/f), sürücü ve işletenden istenir.
  • “Maluliyet yok” raporuna otuz gün içinde itiraz edilebilir; dava içinde alınan rapora itiraz süresi ise tebliğden itibaren iki haftadır (HMK m.281).

Maluliyet Olmazsa Tazminat Alınır Mı?

Evet, alınır. Maluliyet oranı yalnızca kalıcı iş gücü kaybını ölçer; kazanın doğurduğu geçici kayıpları ve manevi zararı ölçmez. Yargıtay da maluliyetin bulunmadığı dosyalarda bu ayrımı açıkça yapar: Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu’nun yaralanmanın “fonksiyonel araz bırakmadan iyileştiği ve sürekli maluliyet tayini olmadığı” yönündeki raporuna dayanılarak kalıcı iş gücü kaybı talebinin reddini doğru bulan 4. Hukuk Dairesi, aynı kararda ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararın ayrıca araştırılması gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur (Yargıtay 4. HD, 29.06.2022, 2021/24942 E., 2022/9679 K.). O dosyada davacı ayrıca bir ay süreyle geçici iş göremez kalmıştı.

Aşağıdaki tablo, maluliyet oranı çıkmayan bir dosyada her kalemin akıbetini ve kime yöneltileceğini gösterir.

Zarar kalemiMaluliyet yoksaKimden istenirDayanak
Sürekli iş göremezlik (kalıcı sakatlık)Doğmaz—TBK m.54/3
Geçici iş göremezlik (kazanç kaybı)İstenebilirSigorta şirketi, sürücü, işletenTBK m.54/2; ZMSS Genel Şartları A.5/c
Tedavi giderleriİstenebilirSGK (sosyal güvence aranmaz)KTK m.98
SGK’nın karşılamadığı tedavi giderleriİstenebilirSigorta şirketi, sürücü, işletenTBK m.54/1
Geçici bakıcı gideriİstenebilirSigorta şirketi, sürücü, işletenZMSS Genel Şartları A.5/b
Ekonomik geleceğin sarsılmasıSomut olaya göre istenebilirSigorta şirketi, sürücü, işletenTBK m.54/4
Manevi tazminatİstenebilirSürücü, işleten, araç sahibi (trafik sigortası değil)TBK m.56; KTK m.92/f

Maluliyet Oranı Nedir, Sürekli İş Göremezlik Ne Anlama Gelir?

Maluliyet; kaza nedeniyle kişinin çalışma gücünde veya vücut fonksiyonlarında kalıcı nitelikte azalma olması hâlini ifade eder. Trafik kazalarında bu azalma, 20.02.2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetvellere göre yüzde olarak belirlenir. Kazaya bağlı fonksiyon kayıplarında düzenlenen rapor, Yönetmeliğin Ek-4’ündeki “Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu”dur (m.9/1).

Tazminat açısından maluliyetin karşılığı TBK m.54/3’teki “çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar”dır. Bu kalem kişinin bakiye ömrü boyunca süren iş gücü kaybını karşıladığı için genellikle dosyanın en büyük kalemidir; maluliyet çıkmayınca dosyanın tutarının belirgin biçimde küçülmesinin sebebi budur. Ancak küçülmek, sona ermek anlamına gelmez.

Rapor tek başına hak doğurmaz; Yönetmeliğin 10. maddesi raporların “tek başına hakların verilmesi için dayanak teşkil etmediğini” açıkça söyler. Tazminat hakkı haksız fiilden doğar, rapor yalnızca zararın bir bölümünü ölçer.

Sağlık Raporunda Maluliyet Yoktur Yazması Ne Demektir?

Raporda yer alan “maluliyet yoktur” ya da yüzde sıfır ibaresi, kazanın kişide kalıcı bir fonksiyon kaybı bırakmadığı yönünde bir tıbbi değerlendirmedir. Bu değerlendirme şu kalemleri kapsamaz:

  • tedavi ve iyileşme süresince çalışamamaktan doğan kazanç kaybını,
  • tedavi sürecinde katlanılan ve SGK tarafından karşılanmayan giderleri,
  • iyileşme döneminde başkasının bakımına ihtiyaç duyulmasından doğan bakıcı giderini,
  • yaşanan acı ve elemden doğan manevi zararı.

Bu nedenle raporda maluliyet çıkmaması, kazanın başka zararlar doğurmadığı anlamına gelmez. Üstelik aynı rapor çoğu zaman sıfır engel oranının yanında bir geçici iş göremezlik süresi de gösterir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.2/(i) “Kurul Raporu”nu, “sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösterir kurul raporu” olarak tanımlar. Yani yüzde sıfır sonucu, aynı belgede yazan geçici iş göremezlik süresine dayanan talebi ortadan kaldırmaz.

Rapor tedavi bitmeden alındıysa ne olur?

Yönetmeliğin 9. maddesinin üçüncü fıkrası bu noktada belirleyicidir: kazaya bağlı raporlarda fonksiyon kayıpları, tıbbi tedavi ve rehabilitasyon süreci devam ederken süreli, süreç tamamlandıktan sonra sürekli veya süreli rapor verilecek şekilde değerlendirilir. İyileşme tamamlanmadan düzenlenen ve kesin bir “maluliyet yoktur” sonucu içeren rapor, bu nedenle sorgulanmaya açıktır. Fizik tedavisi süren, ameliyat planı bekleyen ya da şikâyetleri devam eden kişide erken alınmış bir yüzde sıfır sonucu, dosyanın son sözü sayılmamalıdır.

Bir usul ayrıntısı daha vardır: Ek-4 raporu, Yönetmeliğin 9. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kurumlar tarafından resmî yazı ile ve kazaya ilişkin belgelerle birlikte yetkili sağlık kuruluşundan istenir. Uygulamada bu talebi sigorta şirketi, Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yapar. Kazazedenin kendi başına aldığı istirahat veya poliklinik raporu, maluliyet oranını belirleyen kurul raporunun yerine geçmez.

Maluliyet Olmasa Bile Talep Edilebilecek Tazminatlar Nelerdir?

Maluliyet oranı bulunmayan dosyalarda aşağıdaki kalemler gündeme gelir. Her birinin muhatabı ve ispat aracı farklıdır; hepsini aynı başvuruda “tazminat” başlığı altında toplamak, bazı kalemlerin hiç incelenmemesine yol açabilir. Kalemlerin genel dökümü için yaralamalı trafik kazasında hangi tazminatların talep edilebileceğini anlattığımız yazıya da bakabilirsiniz.

1) Geçici iş göremezlik (çalışamama) tazminatı

Kaza sonrası tedavi ve iyileşme süresince çalışılamayan dönemdeki kazanç kaybıdır; TBK m.54/2’deki “kazanç kaybı” kalemine karşılık gelir. Kalıcı bir oran gerektirmez, raporla belirlenen geçici iş göremezlik süresine dayanır. Trafik sigortası bu kalemi 1 Temmuz 2026’dan beri 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yeniden yazılan Genel Şartların A.5/c maddesindeki Sakatlanma Teminatı içinde açıkça sayar; Yargıtay da geçici iş göremezliği teminat içinde kabul eder (Yargıtay 4. HD, 01.04.2026, 2024/12052 E., 2026/3510 K.).

2) Tedavi giderleri

Trafik kazası nedeniyle hastanelerin sunduğu sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır (Karayolları Trafik Kanunu m.98). Sigorta şirketleri bu teminat için SGK’ya prim aktarır ve aktarımla birlikte bu kapsamdaki yükümlülükleri sona erer. Bu nedenle “hastane masraflarınızı sigorta şirketinden isteyin” şeklindeki yaygın anlatım eksiktir: muhatap önce SGK’dır. SGK’nın karşılamadığı ve kazayla bağlantısı belgelenen giderler ise sigorta şirketinden ya da doğrudan sorumlulardan istenebilir; Yargıtay bu ayrımı “Sosyal Güvenlik Kurumu’nca karşılanmayan tedavi gideri” ifadesiyle kurar (Yargıtay 4. HD, 27.11.2023, 2023/10290 E., 2023/12665 K.). Ayrıntı için trafik kazasında tedavi giderlerini kimin ödediği yazımıza bakabilirsiniz.

3) Bakıcı ve refakatçi giderleri

İyileşme döneminde kişinin günlük işlerini tek başına göremediği ve başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu süre için geçici bakıcı gideri istenebilir. Genel Şartların A.5/b maddesi, tedaviye başlanmasından sürekli sakatlık raporu alınana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderlerinin sigorta şirketince karşılanacağını düzenler. Bakıcı gideri tedavi gideri sayılmadığı için SGK’ya değil sigortacıya yöneltilir (Yargıtay 4. HD, 27.11.2025, 2024/10068 E., 2025/15883 K.). Bakımı aile bireylerinin üstlenmiş olması talebi kendiliğinden ortadan kaldırmaz; bakım ihtiyacı ve süresi kurul raporuyla gösterilir. Konunun tamamı için ZMMS’nin bakıcı giderlerini karşılayıp karşılamadığını ele aldığımız yazıya bakabilirsiniz.

4) Ulaşım ve diğer belgelenmiş masraflar

Tedavi ve kontrol süreçlerine gidiş gelişte yapılan ulaşım masrafları, kaza sırasında zarar gören kişisel eşyalar (gözlük, telefon, kıyafet gibi) ve kazayla doğrudan bağlantılı diğer harcamalar, belgeyle ortaya konulduğu ölçüde talep edilebilir. Bu kalemlerde belirleyici olan faturanın, biletin veya ödeme kaydının saklanmasıdır; belgesiz ve tahmini masraflar dosyada karşılık bulmakta zorlanır.

5) Ekonomik geleceğin sarsılması

TBK m.54/4’teki bu kalem, çalışma gücünde azalma olmasa bile doğabilir. Yüzde kalıcı iz kalması, belirgin bir yara izi ya da görünür bir şekil değişikliği, kişinin iş bulma veya işini koruma imkânını zorlaştırıyorsa maluliyet sıfır olsa da tazminat gündeme gelir. Aşağıda ayrı başlıkta ele alıyoruz.

6) Manevi tazminat

Maluliyet oranı olmasa bile kişi, yaralanmalı kaza nedeniyle yaşadığı acı, elem ve ızdırap gerekçesiyle manevi tazminat talep edebilir. TBK m.56, bedensel bütünlüğün zedelenmesini yeterli sayar; kalıcı sakatlık şartı aramaz. Miktar, olayın ağırlığı ve kişinin maruz kaldığı etkiler değerlendirilerek hâkim tarafından belirlenir.

Maluliyet Yoksa Geçici İş Göremezlik Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Geçici iş göremezlik tazminatı, kural olarak kişinin kazadan önceki net gelirinin raporla belirlenen iş göremezlik süresiyle çarpılması ve bulunan tutarın karşı tarafın kusur oranına indirilmesiyle hesaplanır. Maluliyet oranı bu hesaba girmez; hesabın omurgası süre ve gelirdir. Adımlar şöyledir:

  1. Geçici iş göremezlik süresi kurul raporundan veya dava içinde alınan bilirkişi raporundan tespit edilir.
  2. Kazadan önceki gelir belgelenir; belge yoksa ya da gelir ispatlanamıyorsa hesap uygulamada asgari ücret üzerinden yapılır.
  3. Günlük net gelir, iş göremezlik gün sayısıyla çarpılır.
  4. Tutar, karşı tarafın kusur oranı kadar kabul edilir; zarar görenin kendi kusuruna düşen kısım indirilir.
  5. SGK’nın aynı dönem için ödediği ve rücuya tabi geçici iş göremezlik ödeneği varsa tazminattan düşülür.

Varsayımsal bir örnek: kazadan önce aylık net 36.000 TL kazanan, raporla 60 gün geçici iş göremez kalan bir kişide günlük net gelir 1.200 TL, geçici iş göremezlik zararı 1.200 × 60 = 72.000 TL olur. Kazada yaralananın kendisi yüzde yirmi beş, karşı sürücü yüzde yetmiş beş kusurlu bulunmuşsa karşı taraftan istenebilecek tutar 54.000 TL’ye iner. Bu dönemde SGK rücuya tabi ödenek ödemişse o tutar da ayrıca düşülür. Rakamlar yalnızca yöntemi göstermek içindir; gerçek tutarı bilirkişi, dosyadaki belgelere göre hesaplar.

Rapor parası (SGK ödeneği) alındıysa tazminat istenir mi?

İstenir, ancak ödenen tutar düşülerek. SGK’nın rücuya tabi olarak yaptığı geçici iş göremezlik ödemeleri araştırılmadan hüküm kurulması Yargıtay tarafından bozma sebebi sayılmıştır (Yargıtay 4. HD, 01.07.2025, 2025/6659 E., 2025/10263 K.). Bunun mantığı TBK m.55’tedir: kanun yalnızca “rücu edilemeyen” sosyal güvenlik ödemelerinin tazminattan indirilmesini yasaklar; rücu edilebilen ödeme ise mükerrer ödemeyi önlemek için mahsup edilir. Dolayısıyla “rapor parası aldım, artık tazminat isteyemem” düşüncesi yanlış, “rapor parası tazminata eklenir” düşüncesi de yanlıştır; doğrusu farkın istenmesidir.

Benzer bir sınır maaşını almaya devam eden çalışanlar için de geçerlidir. İstirahat döneminde maaşı tam ödenen memur veya işçide kazanç kaybı doğmadığı için geçici iş göremezlik tazminatı kural olarak çıkmaz; ancak eksik ödenen fark, ek ödemeler veya döner sermaye gibi kalemlerde kayıp olup olmadığı ayrıca araştırılır (Yargıtay 4. HD, 10.11.2022, 2021/18378 E., 2022/14441 K.). Hesabın ayrıntıları için yaralanmalı kazada geçici iş göremezliğin nasıl hesaplandığını anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Yaralanmalı Kazada Ne Kadar Tazminat Alınır, Maluliyet Yoksa Tutar Neye Göre Belirlenir?

Yaralanmalı kazada ne kadar tazminat alınacağının sabit bir cevabı yoktur; kanun ve Yargıtay kararları tutar değil, hesap yöntemi belirler. Maluliyet oranı çıkmayan dosyada tutarı belirleyen başlıca ölçütler şunlardır:

ÖlçütHangi kalemi etkilerNasıl ispatlanır
Geçici iş göremezlik süresiGeçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideriKurul raporu, bilirkişi raporu, istirahat raporları
Kazadan önceki net gelirGeçici iş göremezlikBordro, SGK hizmet dökümü, vergi kayıtları
Kusur oranıBütün maddi kalemler ve manevi tazminatKaza tespit tutanağı, bilirkişi kusur raporu
SGK ödemeleriGeçici iş göremezlik (mahsup)SGK yazısı
Yaralanmanın niteliği ve tedavi süreciManevi tazminatEpikriz, ameliyat notları, adli rapor
Kalıcı iz veya görünür değişiklikEkonomik geleceğin sarsılması, manevi tazminatFotoğraf, plastik cerrahi değerlendirmesi, meslek bilgisi

Maluliyet olmazsa tazminat alınır mı diye düşünen kişinin bilmesi gereken fark da buradadır: maluliyet oranı çıkan bir dosyada kalıcı iş gücü kaybı bakiye ömür boyunca hesaplandığı için tutar yükselir; maluliyetsiz dosyada ise hesap birkaç haftalık veya aylık bir dönemle sınırlı kalır. Bu yüzden maluliyetsiz dosyada tutarın büyük bölümünü çoğu zaman manevi tazminat ve varsa ekonomik geleceğin sarsılması kalemi oluşturur. Maluliyet oranı çıkması hâlinde tazminatın büyüklüğünü kabaca görmek için iş göremezlik tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz; araç aktüeryal yöntemi adım adım gösterir, ancak sonucu bilirkişi raporunun yerini tutmaz.

Maluliyet Olmadan Ekonomik Geleceğin Sarsılması Tazminatı İstenebilir Mi?

İstenebilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, yolcu olarak yaralanan ve yüzünde sabit iz kalan genç bir kadının dosyasında, Adli Tıp Kurumu’nun sürekli maluliyet bulunmadığı yönündeki raporunu esas alarak kalıcı iş gücü kaybı talebinin reddini doğru bulmuş; buna karşılık ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararın “çalışma gücünde bir azalma olmasa dahi meydana gelmekte” olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 4. HD, 29.06.2022, 2021/24942 E., 2022/9679 K.).

Karara göre vücut bütünlüğü ihlal edilen kişi, çalışma gücünde azalma olmasa bile iş piyasasında yeni bir iş bulmakta veya eski işini korumakta güçlük çekebilir ya da aynı işte daha fazla emek harcamak zorunda kalabilir. Daire örnek olarak sinema sanatçısını ve halkla ilişkiler alanında çalışan kişiyi sayar. Mahkemeden istenen, davacının yaşı ve yaptığı iş gözetilerek araştırma yapılması, gerekirse bilirkişi raporu alınması; zararın kapsamı belirlenemezse TBK m.51/1 uyarınca uygun bir tazminata hükmedilmesidir. Karar ayrıca, izin plastik cerrahi ile bir miktar giderilebilir olmasının talebi ortadan kaldırmadığını gösterir; aynı dosyada Adli Tıp raporu izin tamamen yok edilemeyeceğini belirtmişti.

Bu kalemin maluliyetsiz dosyadaki önemi büyüktür: kalıcı iz, yüzde değişiklik veya görünür bir sekel varsa ve yaralanan kişinin mesleği dış görünüşle bağlantılıysa, dava dilekçesinde bu zarar ayrı bir kalem olarak açıkça ileri sürülmelidir. Yüz bölgesindeki izlerin cetveldeki karşılığı için yüzde şekil bozukluğu maluliyet oranı ve tazminat başlıklı çalışmamıza, kalıcı izin manevi tazminata etkisi için trafik kazasında kalıcı iz kalırsa manevi tazminatın nasıl değerlendirildiği yazımıza bakabilirsiniz.

Maluliyet Olmazsa Manevi Tazminat Alınır Mı?

Alınır. TBK m.56’ya göre hâkim, bedensel bütünlüğün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Maddenin aradığı şey maluliyet değil, bedensel bütünlüğün zedelenmesidir. Kırık, dikiş, ameliyat, uzun süreli ağrı ve tedavi süreci, kalıcı oran çıkmasa da manevi zararın dayanağıdır.

Miktarın belirlenmesinde Yargıtay’ın yerleşik ölçütleri 22.06.1966 tarihli ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’na dayanır: tarafların sosyal ve ekonomik durumu, elem ve ızdırabın derecesi, olayın ağırlığı ve kusur durumu. Manevi tazminat bir ceza değildir, zenginleşme aracı da olmamalıdır; bu yüzden maddi kalemlerin küçük olması manevi tazminatı otomatik olarak küçültmez.

Maluliyetsiz dosyada iki noktaya ayrıca dikkat edilmelidir:

  • Muhatap trafik sigortası değildir. Karayolları Trafik Kanunu m.92/(f) manevi tazminata ilişkin talepleri zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında sayar. Talep kusurlu sürücüye, araç işletenine ve varsa bağlı teşebbüs sahibine yöneltilir. Aracın isteğe bağlı mali mesuliyet (İMM) poliçesinde ek sözleşmeyle manevi tazminat teminatı varsa, o teminat ayrıca incelenir. Ayrıntılar ZMMS’nin manevi tazminatı karşılayıp karşılamadığını anlattığımız yazıdadır.
  • Tutar dava dilekçesinde tam gösterilmelidir. Yargıtay, manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi nedeniyle dava değerinin sonradan ıslah yoluyla da olsa artırılamayacağını kabul eder (Yargıtay 4. HD, 10.12.2018, 2016/9271 E., 2018/7807 K.). Maddi kalemlerdeki gibi “şimdilik” düşük bir tutar yazıp sonra artırmak bu kalemde mümkün değildir.

Hafif yaralanmalarda manevi tazminatın boyutu için basit yaralamada manevi tazminat miktarını ele aldığımız yazıya bakabilirsiniz.

Hafif Yaralanmalı Trafik Kazası Tazminat Hakkını Ortadan Kaldırır Mı?

Uygulamada sıkça karşılaşılan bir yanlış kanaat, hafif yaralanmalı kazalarda tazminat hakkı olmadığı yönündedir. Oysa yaralanmanın niteliği hafif olsa bile;

  • tedavi ihtiyacı doğmuşsa,
  • istirahat raporu alınmışsa,
  • gelir kaybı oluşmuşsa,
  • belirli masraflar yapılmışsa

tazminat değerlendirmesi yapılabilir. Bu nedenle “hafif yaralanma” tespiti, otomatik olarak tazminat hakkını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmaz; yalnızca kalemlerin boyutunu etkiler.

Ceza dosyasındaki uzlaşma tazminatı nasıl etkiler?

Hafif yaralanmalı kazalarda en sık hak kaybı hukuk tarafında değil, ceza soruşturmasında yaşanır. Taksirle yaralama suçu uzlaştırma kapsamındadır ve Ceza Muhakemesi Kanunu m.253/19 uyarınca uzlaşma sağlandığında, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış dava varsa feragat edilmiş sayılır. Maluliyet raporu henüz alınmamışken küçük bir bedelle uzlaşmak, bu nedenle sonradan ortaya çıkan kalemleri tartışmalı hâle getirebilir. Uzlaşma belgesine hangi zararların karşılandığının açıkça yazılması önemlidir.

Şikâyetten vazgeçmede de benzer bir tuzak vardır: Türk Ceza Kanunu m.73/7’ye göre vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklayan kişi, artık hukuk mahkemesinde dava açamaz. Tutanağa geçen “hiçbir hak ve alacak talebim yoktur” cümlesi bu sonucu doğurabilir; vazgeçme beyanında “şahsi haklarım saklı kalmak kaydıyla” ifadesinin kullanılması gerekir. Ayrıntılar için taksirle yaralama suçunda şikâyetten vazgeçmenin davayı düşürüp düşürmediğini ve trafik kazasından sonra şikâyetçi olunmazsa tazminat alınıp alınamayacağını anlattığımız yazılara bakabilirsiniz.

Maluliyet Yok Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?

İtiraz yolu, raporun hangi aşamada ve kimin talebiyle alındığına göre değişir. İki ayrı rejim vardır ve süreleri farklıdır:

Rapor türüİtiraz süresiNereyeDayanak
Hastane sağlık kurulu raporu (dava dışı)Raporun e-Devlet’e aktarılmasından itibaren 30 günİl sağlık müdürlüğü, sonra hakem hastaneSağlık Raporları Yönetmeliği m.63/1; Engellilik Yönetmeliği m.12
Dava veya tahkim içinde alınan bilirkişi raporu (Adli Tıp, üniversite)Tebliğden itibaren 2 hafta (bir defaya mahsus en fazla 2 hafta ek süre)Davaya bakan mahkeme veya hakem heyetiHMK m.281
Adli merci talebiyle düzenlenen adli sağlık raporuDoğrudan itiraz kabul edilmezAdli merciin yazılı talebiyleSağlık Raporları Yönetmeliği m.63/5

Sağlık kurulu raporuna 30 günlük itiraz

19.05.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin 63. maddesine göre kişiler sağlık raporlarına, raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren otuz gün içinde itiraz edebilir; bu süreden sonra yapılan itirazlar kabul edilmez. 2019 tarihli Engellilik Değerlendirmesi Yönetmeliği’nin 12. maddesi ise bireysel itiraz süresini raporun ilgilisine teslim tarihinden başlatır. Sağlık Raporları Yönetmeliği m.70/2, diğer yönetmeliklerde kendisine aykırı hüküm bulunması hâlinde kendi hükümlerinin uygulanacağını öngördüğü için, güvenli yol raporun e-Devlet’e düştüğü günden itibaren otuz günü kaçırmamaktır.

İtiraz üzerine il sağlık müdürlüğü kişiyi farklı bir yetkili sağlık kuruluşuna yönlendirir. İki rapor aynı yöndeyse rapor kesinleşir; farklıysa ve itiraz sürerse kişi hakem hastaneye gönderilir ve hakem hastanenin kararı kesindir (Engellilik Yönetmeliği m.12/2). Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63/4, il sağlık müdürlüğünün hakem hastaneyi kişiye tebliğinden itibaren en geç yirmi gün içinde randevu talebinde bulunulmasını ister; bu sürenin dolmasından sonraki başvurular dikkate alınmaz. 2019 Yönetmeliğinde yer almayan bu yirmi günlük süre gözden kaçarsa, süresinde yapılmış bir itiraz bile fiilen sonuçsuz kalabilir.

Dava içinde alınan maluliyet raporuna itiraz

Dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu aşamasında maluliyet raporu genellikle Adli Tıp Kurumu’ndan ya da üniversite hastanelerinin adli tıp anabilim dallarından bilirkişi raporu olarak alınır. Taraflar, HMK m.281 uyarınca raporun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksik hususların tamamlattırılmasını, belirsiz noktaların açıklanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını isteyebilir. İtirazda şu noktalar öne çıkar:

  • Raporun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe ve ekindeki cetvellere göre düzenlenip düzenlenmediği,
  • Kişinin bizzat muayene edilip edilmediği ve tüm tedavi evrakının incelenip incelenmediği,
  • Yaralanan bölgeyle ilgili uzmanlık dalının heyette yer alıp almadığı,
  • Tedavi tamamlanmadan kesin sonuç verilip verilmediği,
  • Dosyadaki diğer raporlarla çelişki bulunup bulunmadığı.

Son madde maluliyetsiz dosyada özellikle önemlidir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, aynı dosyada birinde yüzde beş, diğerinde yüzde sıfır maluliyet belirlenen iki çelişkili rapor bulunduğunda, bu çelişki giderilmeden hüküm kurulamayacağını kabul etmiştir (Yargıtay 4. HD, 19.02.2026, 2025/14818 E., 2026/1901 K.). Yani lehe bir ilk rapor varken sonradan gelen “maluliyet yok” raporu tek başına dosyayı bitirmez; mahkemenin çelişkiyi gidermesi gerekir.

Zorunlu Trafik Sigortası (ZMMS) Maluliyet Olmayan Dosyada Neyi Karşılar?

ZMMS (Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası), Genel Şartlardaki resmî adıyla ZMSS (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası), aynı poliçedir. Maluliyet oranı çıkmayan dosyada trafik sigortasının durumu kalem kalem şöyledir:

  • Geçici iş göremezlik: Teminat içindedir (A.5/c Sakatlanma Teminatı). Yargıtay, bu kalemin tedavi gideri klozundan değil sakatlık teminat limitinden karşılanacağını belirtir (Yargıtay 4. HD, 07.10.2025, 2023/12431 E., 2025/13675 K.).
  • Geçici bakıcı gideri: Teminat içindedir (A.5/b).
  • Tedavi giderleri: KTK m.98 kapsamındaki sağlık hizmet bedelleri SGK’nın sorumluluğundadır; sigortacının bu kapsamdaki yükümlülüğü sona ermiştir.
  • Manevi tazminat: Kapsam dışıdır (KTK m.92/f).
  • Zarar görenin kendi kusuruna denk gelen kısım: Kapsam dışıdır (KTK m.92/g).

Sigorta şirketleri geçici iş göremezlik taleplerinde zaman zaman KTK m.92/(k)’deki “gelir kaybı” ifadesine dayanarak teminat dışılık savunması yapar. Oysa m.92/(k) “gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar” der; yaralanan kişinin kendi bedensel zararından doğan geçici iş göremezlik doğrudan zarardır ve Yargıtay bu kalemi teminat içinde kabul etmektedir. Trafik sigortasının bedensel zararlardaki ödemelerinin tamamı için yaralanmalı trafik kazalarında trafik sigortasının hangi ödemeleri yaptığını anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Kusur Oranının Tazminata Etkisi

Evet. Yaralanmalı kazalarda tazminat hesabında kusur oranı belirleyici bir ölçüttür. TBK m.52’ye göre zarar gören, zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Trafik sigortası açısından da zarar görenin kendi kusuruna denk gelen talepler kapsam dışıdır (KTK m.92/g). Kişinin kazada kusurlu bulunması;

  • talep edilebilecek maddi tazminatı kusuru oranında azaltır,
  • manevi tazminatın miktarını da etkiler,
  • tam kusur hâlinde karşı taraftan istenebilecek bir kalem bırakmayabilir.

Emniyet kemeri takmamak veya kask kullanmamak gibi durumlar da müterafik kusur olarak indirim sebebi olabilir; ancak Yargıtay ihlalin zarara katkısını arar, kural ihlali tek başına yeterli sayılmaz. Bu nedenle maluliyet bulunmasa bile tazminat hesabı yapılırken kusur durumu ve buna ilişkin deliller ayrıca değerlendirilmelidir.

Maluliyet Olmayan Dosyada Sigortaya Başvuru ve Dava Süreci Nasıl İşler?

  1. Belgeler toplanır: kaza tespit tutanağı, hastane kayıtları ve epikriz, istirahat raporları, gelir belgeleri, SGK ödeme bilgisi, masraf faturaları, kimlik ve banka bilgileri.
  2. Karşı aracın trafik sigortasına yazılı başvuru yapılır: KTK m.97 uyarınca sigorta sınırları içindeki talepler için dava öncesinde yazılı başvuru gerekir. Başvuruda geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri ayrı kalem olarak yazılmalıdır.
  3. 15 gün beklenir: sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermez ya da cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir.
  4. Manevi tazminat ayrıca istenir: trafik sigortası kapsamı dışında olduğu için sürücü ve işletene karşı dava yoluyla talep edilir.
  5. Yargılamada rapor alınır: mahkeme veya hakem heyeti geçici iş göremezlik süresini ve maluliyet durumunu bilirkişi raporuyla tespit eder, ardından hesap bilirkişisi tazminatı hesaplar.

Sigorta şirketine karşı açılacak davalarda arabuluculuk dava şartı olabilir; tahkim yolunu seçmek isteyenler için Sigorta Tahkim Komisyonu’na nasıl başvuru yapıldığını anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Maluliyet Olmayan Dosyada Zamanaşımı Ne Kadardır?

KTK m.109’a göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ancak dava cezayı gerektiren bir fiilden doğuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa o süre uygulanır. Yaralanmalı kazada fiil taksirle yaralama suçunu oluşturduğundan, bu suç için öngörülen sekiz yıllık dava zamanaşımı (TCK m.66/1-e) tazminat talepleri için de geçerlidir. Maluliyetin çıkmamış olması bu süreyi kısaltmaz.

Manevi tazminatta dayanak farklıdır: KTK m.109 lafzen maddi zararları düzenler; manevi tazminat, KTK m.90’ın yollamasıyla TBK’nın haksız fiil zamanaşımı hükmüne (m.72) tabidir. Süreler pratikte aynı sonuca varsa da dayanak ayrımı dilekçede doğru kurulmalıdır. Konunun tamamı için trafik kazası tazminat zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Maluliyet Olmayan Dosyalarda Sık Yapılan Hatalar

Maluliyet olmazsa tazminat alınır mı konusunda uygulamada en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

  • Maluliyet yoksa tüm hakların bittiğinin sanılması,
  • SGK’dan rapor parası alındığı için tazminat istenemeyeceğinin düşünülmesi; doğrusu ödeneğin düşülerek farkın istenmesidir,
  • Tedavi giderlerinin SGK yerine sigorta şirketinden istenmesi,
  • Tedavi tamamlanmadan alınan “maluliyet yok” raporunun kesin sonuç sanılması ve 30 günlük itiraz süresinin kaçırılması,
  • Geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin sigorta başvurusunda ayrı kalem olarak yazılmaması,
  • Kalıcı iz varken ekonomik geleceğin sarsılması kaleminin hiç ileri sürülmemesi,
  • Manevi tazminatın trafik sigortasından istenmesi ya da dava dilekçesinde düşük gösterilip sonradan artırılmaya çalışılması,
  • Ceza dosyasında zararlar netleşmeden uzlaşılması veya şahsi haklardan da vazgeçilmesi,
  • Tedavi giderlerinin ve rapor sürelerinin belgelendirilmemesi, kusura ilişkin delillerin göz ardı edilmesi.

Bu tür hatalar, hak kaybına yol açabilecek sonuçlar doğurabilir.

Sonuç olarak maluliyet olmazsa tazminat alınır mı diye soran kişiye verilecek cevap, dosyanın kalemlerine bakılarak kurulur: maluliyet oranı bulunmaması, tazminat hakkının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Kalıcı sakatlık tazminatı gündeme gelmese bile geçici iş göremezlik zararı, bakıcı gideri, SGK’nın karşılamadığı giderler, varsa ekonomik geleceğin sarsılması ve manevi tazminat somut olayın koşullarına göre değerlendirmeye konu olur. Bu nedenle dosyanın yalnızca maluliyet raporu üzerinden değil, kazanın doğurduğu tüm zararlar, belgeler ve süreler birlikte ele alınarak değerlendirilmesi önem taşır. Yaralanmalı kazalarda Yargıtay’ın güncel ölçütlerine yaralanmalı trafik kazası Yargıtay kararları yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Maluliyet oranı çıkmayan dosyalarda hangi kalemin kimden isteneceği ve itiraz sürelerinin nasıl izleneceği, trafik kazası avukatı hizmetimizin kapsamında ele aldığımız konular arasındadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kaza tarihi, rapor içeriği ve kusur durumu her dosyada farklı olduğundan somut dosyanız için bir avukata danışmanız önerilir.

SSS – Sıkça Sorulan Sorular

Maluliyet oranı çıkmazsa trafik kazasında tazminat alınabilir mi?

Evet. Sağlık raporunda kalıcı maluliyet bulunmaması yalnızca sürekli iş göremezlik tazminatını ortadan kaldırır. Geçici iş göremezlik nedeniyle oluşan kazanç kaybı, geçici bakıcı gideri, SGK’nın karşılamadığı giderler ve manevi tazminat gibi talepler maluliyetten bağımsız olarak istenebilir.

Sağlık raporunda maluliyet yoktur yazması ne anlama gelir?

Bu ifade, kazanın kişide kalıcı bir fonksiyon kaybı bırakmadığı yönünde tıbbi bir değerlendirmedir. Tedavi sürecinde yaşanan kazanç kaybı, bakım ihtiyacı ve manevi zarar açısından hak talep edilmesine engel değildir. Rapor tedavi tamamlanmadan düzenlendiyse sonucu ayrıca sorgulanabilir.

Geçici iş göremezlik tazminatı için maluliyet oranı gerekli midir?

Hayır. Geçici iş göremezlik tazminatı, kişinin tedavi ve istirahat süresince çalışamaması nedeniyle oluşan kazanç kaybına dayanır. Süre kurul raporu veya dava içinde alınan bilirkişi raporuyla belirlenir; kalıcı maluliyet oranı bulunmasa da bu süre için tazminat talep edilebilir.

Hafif yaralanmalı trafik kazalarında tazminat alınabilir mi?

Evet. Yaralanmanın hafif olması tek başına tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Tedavi görülmüş, istirahat raporu alınmış, gelir kaybı oluşmuş veya masraf yapılmışsa olayın özelliklerine göre tazminat talebinde bulunulabilir. Ceza dosyasında zararlar netleşmeden uzlaşılmaması önemlidir.

Manevi tazminat için maluliyet oranı şart mıdır?

Hayır. Türk Borçlar Kanunu m.56, bedensel bütünlüğün zedelenmesini yeterli sayar. Manevi tazminat trafik sigortası kapsamı dışında olduğu için kusurlu sürücü ve araç işletenine karşı istenir ve talep edilen tutarın tamamı dava dilekçesinde gösterilmelidir.

Maluliyet yok raporuna itiraz süresi ne kadardır?

Hastane sağlık kurulu raporuna, raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren otuz gün içinde itiraz edilir. Dava veya tahkim içinde alınan bilirkişi raporuna ise tebliğden itibaren iki hafta içinde mahkemeye itiraz edilir. Hakem hastane yönlendirmesinden sonra randevu için yirmi günlük süre ayrıca vardır.

SGK rapor parası ödediyse ayrıca tazminat istenebilir mi?

İstenebilir, ancak SGK’nın rücuya tabi olarak ödediği geçici iş göremezlik ödeneği tazminattan düşülür. Yargıtay, bu ödemeler araştırılmadan verilen kararları bozmaktadır. Talep edilen, gerçek kazanç kaybı ile SGK ödeneği arasındaki farktır.

Maluliyet yoksa trafik sigortası tedavi masraflarını öder mi?

Trafik kazası nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın SGK tarafından karşılanır. Sigorta şirketinden yalnızca SGK’nın karşılamadığı ve kazayla bağlantısı belgelenen giderler istenebilir.

Yüzde kalıcı iz var ama maluliyet çıkmadıysa ne istenebilir?

Maluliyet sıfır olsa bile iz, kişinin iş bulma veya işini koruma imkânını zorlaştırıyorsa ekonomik geleceğin sarsılması tazminatı istenebilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu zararın çalışma gücünde azalma olmasa dahi doğabileceğini kabul etmektedir. İz, manevi tazminatın miktarını da etkiler.

Maluliyet olmayan kazada tazminat davası kaç yıl içinde açılır?

Yaralanmalı kazada fiil taksirle yaralama suçunu oluşturduğundan, Karayolları Trafik Kanunu m.109 uyarınca ceza kanunundaki sekiz yıllık dava zamanaşımı tazminat talepleri için de uygulanır. Maluliyetin çıkmamış olması bu süreyi kısaltmaz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir