Sağlık raporunda maluliyet oranının bulunmaması, yaralanmalı trafik kazasında tazminat hakkının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Kalıcı sakatlık oluşmasa bile tedavi giderleri, geçici iş göremezlik nedeniyle oluşan gelir kaybı ve bazı durumlarda manevi tazminat gibi farklı zarar kalemleri için hak talep edilebilir. Tazminat değerlendirmesi, kazanın yol açtığı tüm maddi ve manevi zararlar dikkate alınarak yapılır.

Yaralanmalı trafik kazaları sonrasında en çok merak edilen sorulardan biri, sağlık raporlarında maluliyet oranı (sürekli iş göremezlik) çıkmaması halinde tazminat alınıp alınamayacağıdır. Uygulamada “kalıcı sakatlığım yoksa tazminat hakkım biter mi?” veya “raporda maluliyet yok deniyor, yine de hak talep edebilir miyim?” gibi sorular yoğun şekilde araştırılmaktadır.

Bu konuda önemli olan husus şudur: Bir yaralanmalı kazada maluliyet oranının bulunmaması, her zaman tazminat talebini ortadan kaldırmaz. Çünkü tazminat kalemleri yalnızca sürekli sakatlığa bağlı değildir. Kazanın doğurduğu farklı maddi zararlar da talep konusu yapılabilir.

Maluliyet (Sürekli İş Göremezlik) Ne Anlama Gelir?

Maluliyet; kaza nedeniyle kişinin çalışma gücünde veya vücut fonksiyonlarında kalıcı nitelikte azalma olması halini ifade eder. Bu azalma, mevzuat çerçevesinde belirli oranlarla tespit edilir ve raporla belgelendirilir.

Maluliyet raporu, kalıcı etkileri esas alır. Bu nedenle iyileşme süreci tamamlanmadan yapılan değerlendirmeler ile kalıcı maluliyet tespitleri aynı kapsamda ele alınmaz.

Maluliyet Olmazsa Tazminat Hakkı Tamamen Sona Erer Mi?

Hayır. Maluliyet oranı çıkmaması, yalnızca sürekli iş göremezlik tazminatı bakımından etkili olabilir. Bunun dışında kazaya bağlı birçok zarar kalemi gündeme gelebilir.

Bu nedenle yaralanmalı bir kazada tazminat hakkı, sadece “kalıcı sakatlık” kriterine indirgenerek değerlendirilemez. Kaza nedeniyle ortaya çıkan zarar türleri ayrı ayrı incelenmelidir.

Maluliyet Olmasa Bile Talep Edilebilecek Tazminatlar Nelerdir?

Maluliyet oranı bulunmayan dosyalarda da aşağıdaki tazminat kalemleri gündeme gelebilir:

1) Tedavi Giderleri
Kazaya bağlı tedavi sürecinde yapılan harcamalar, somut olaya göre maddi zarar kapsamında değerlendirilebilir. Hastane masrafları, ilaçlar, fizik tedavi giderleri ve benzeri ödemeler bu kapsamda ele alınabilir.

2) Geçici İş Göremezlik (Çalışamama) Zararları
Kaza sonrası raporlu kalınan dönemlerde kişinin işine gidememesi nedeniyle gelir kaybı oluşabilir. Maluliyet oranı olmasa bile, raporla belgelenen bu dönem için geçici iş göremezlik zararının gündeme gelmesi mümkündür.

3) Bakıcı Giderleri / Refakatçi Giderleri
Tedavi sürecinde kişinin bakıma muhtaç hale gelmesi veya refakat ihtiyacı doğması halinde, somut olayın şartlarına göre bu giderler de zarar hesabına dahil edilebilir.

4) Ulaşım Giderleri
Tedavi ve kontrol süreçlerine ilişkin ulaşım masrafları, delillerle ortaya konulması halinde değerlendirmeye konu olabilir.

5) Manevi Tazminat
Maluliyet oranı olmasa bile kişi, yaralanmalı kaza nedeniyle yaşadığı acı, elem ve ızdırap gerekçesiyle manevi tazminat talep edebilir. Manevi tazminat, kalıcı sakatlık şartına bağlı değildir; olayın ağırlığı ve kişinin maruz kaldığı etkiler değerlendirilerek belirlenir.

“Hafif Yaralanma” Varsa Tazminat Alınamaz mı?

Uygulamada sıkça karşılaşılan bir yanlış kanaat, hafif yaralanmalı kazalarda tazminat hakkı olmadığı yönündedir. Oysa yaralanmanın niteliği hafif olsa bile;

• tedavi ihtiyacı doğmuşsa,

• rapor alınmışsa,

• gelir kaybı oluşmuşsa,

• belirli masraflar yapılmışsa

tazminat değerlendirmesi yapılabilir.

Bu nedenle “hafif yaralanma” tespiti, otomatik olarak tazminat hakkını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmaz.

Sağlık Raporunda “Maluliyet Yoktur” Ne Demektir?

Raporlarda yer alan “maluliyet yoktur” ibaresi, kişinin kalıcı nitelikte bir sakatlık oranının bulunmadığını ifade eder. Ancak bu değerlendirme;

• kişinin geçici süreli zararlarını,

• tedavi sürecinde katlandığı giderleri,

• raporlu olduğu dönemdeki gelir kaybını,

• manevi zararları

kapsamaz.

Bu nedenle raporda maluliyet çıkmaması, kazanın başka zararlar doğurmadığı anlamına gelmez.

Kusur Oranı Tazminatı Etkiler Mi?

Evet. Yaralanmalı kazalarda tazminat hesabında kusur oranı önemli bir ölçüttür. Kişinin kazada kusurlu bulunması;

• talep edilebilecek tazminat miktarını azaltabilir,

• bazı hallerde talebi tartışmalı hale getirebilir.

Bu nedenle maluliyet bulunmasa bile tazminat hesabı yapılırken kusur durumu ayrıca değerlendirilmelidir.

Zorunlu Trafik Sigortası (ZMMS) Hangi Zararları Karşılar?

ZMMS, yaralanmalı kazalarda belirli maddi zararları teminat limitleri kapsamında karşılayabilir. Ancak;

• manevi tazminat kural olarak ZMMS kapsamında değildir,

• her zarar kalemi sigorta teminatına dahil olmayabilir.

Bu nedenle hangi zararın sigorta kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği somut olay üzerinden ele alınmalıdır.

Maluliyet Olmayan Dosyalarda Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Maluliyet yoksa tüm hakların bittiğinin sanılması

• Rapor parası alındığı için tazminat talep edilemeyeceğinin düşünülmesi

• Tedavi giderlerinin belgelendirilmemesi

• Rapor sürelerinin eksik toplanması

• Kusur oranına ilişkin delillerin göz ardı edilmesi

Bu tür hatalar, hak kaybına yol açabilecek sonuçlar doğurabilir.

Yaralanmalı kazalarda maluliyet oranı bulunmaması, her durumda tazminat hakkının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Kalıcı sakatlık tazminatı gündeme gelmese bile, tedavi giderleri, geçici iş göremezlik zararları ve manevi tazminat gibi farklı alacak kalemleri somut olayın koşullarına göre değerlendirmeye konu olabilir. Bu nedenle dosyanın yalnızca maluliyet raporu üzerinden değil, kazanın doğurduğu tüm zararlar ve belgeler birlikte ele alınarak değerlendirilmesi önem taşır.

SSS – Sıkça Sorulan Sorular

Maluliyet oranı çıkmazsa trafik kazasında tazminat alınabilir mi?

Evet. Sağlık raporunda kalıcı maluliyet bulunmaması, tazminat hakkını tamamen ortadan kaldırmaz. Tedavi giderleri, geçici iş göremezlik nedeniyle oluşan gelir kaybı ve şartları oluştuğunda manevi tazminat gibi farklı talepler gündeme gelebilir.

Sağlık raporunda “maluliyet yoktur” yazması ne anlama gelir?

Bu ifade, kazanın kişide kalıcı iş gücü kaybı veya sürekli sakatlık oluşturmadığını gösterir. Ancak tedavi sürecinde yaşanan maddi kayıplar, geçici çalışamama durumu veya diğer zarar kalemleri açısından hak talep edilmesine tek başına engel değildir.

Geçici iş göremezlik tazminatı için maluliyet oranı gerekli midir?

Hayır. Geçici iş göremezlik tazminatı, kişinin tedavi ve istirahat süresince çalışamaması nedeniyle oluşan gelir kaybına dayanır. Bu nedenle kalıcı maluliyet oranı bulunmasa da sağlık raporlarıyla belgelenen iş göremezlik süresi için tazminat talep edilebilir.

Hafif yaralanmalı trafik kazalarında tazminat alınabilir mi?

Evet. Yaralanmanın hafif olması tek başına tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Tedavi masrafları yapılmış, istirahat raporu alınmış veya gelir kaybı oluşmuşsa olayın özelliklerine göre tazminat talebinde bulunulabilir.

Manevi tazminat için maluliyet oranı şart mıdır?

Hayır. Manevi tazminat talep edebilmek için kalıcı maluliyet oranının bulunması zorunlu değildir. Yaralanmalı trafik kazası nedeniyle kişinin yaşadığı acı, elem ve psikolojik etkiler dikkate alınarak, somut olayın koşullarına göre manevi tazminata hükmedilebilir.