Araç Değer Kaybı Tazminatı Başvuru Ücretleri

Araç değer kaybı tazminatı başvuru ücretleri, sürecin hangi aşamasında olduğunuza göre değişir. Karşı tarafın trafik sigortasına yapılan ilk başvuru için hiçbir ücret ödemezsiniz; uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu’na taşındığında uyuşmazlık tutarına bağlı kademeli bir başvuru ücreti doğar; iş mahkemeye giderse harç, gider avansı ve vekâlet ücreti kalemleri devreye girer.

1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları değişikliği, bu masraf tablosunun bir kısmını doğrudan etkiledi: değer kaybı için ayrı başvuru yapma ve ayrı rapor ücreti ödeme zorunluluğu kalktı. Her aşamanın maliyetini kalem kalem, kanun ve tarife dayanağıyla birlikte ele alıyoruz.

Araç Değer Kaybı Nedir ve Kimler Tazminat Talep Edebilir?

Araç değer kaybı, kazada hasar gören aracın usulüne uygun onarılmasına rağmen ikinci el piyasasında eskisi kadar para etmemesidir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.5/a maddesi bu kaybı, aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark olarak tanımlar. Tespiti, aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımları ve geçmiş hasar durumu birlikte değerlendirilerek sigorta eksperi tarafından yapılır.

Talep hakkı, kazada tamamen kusurlu olmayan araç sahibine aittir; karşı taraftan daha az kusurlu olmanız gerekmez. Kusur tamamen sizdeyse karşı tarafın sigortasından değer kaybı alamazsınız. Kısmi kusur ise hakkı ortadan kaldırmaz: zarar, karşı tarafın kusur oranı nispetinde ödenir. Yüzde altmış kusurlu bir sürücü de tespit edilen değer kaybının yüzde kırkını isteyebilir; eksper raporu şablonu da hesabın son basamaklarından birini “kusur oranı nispetinde tutar” olarak gösterir (SEDDK 2025/25 Genelgesi).

Uygulamada en sık karşılaşılan yanlış bilgi, ticari araçların bu haktan yararlanamayacağı yönündeki iddiadır. Böyle bir sınırlama yoktur; taksi, minibüs, kamyonet ve şirket adına kayıtlı araçlar da değer kaybı talep edebilir. Aracın yaşı ve kilometresi tazminatın tutarını etkiler, hakkı değil. Aracı ikinci el almış olmanız da, kaza sizin malikliğiniz döneminde olduysa başvuruya engel değildir; belirleyici olan kaza anındaki maliktir. Buna karşılık kazadan sonra satın aldığınız bir aracın eski kazası için değer kaybı isteyemezsiniz: alacak kaza tarihindeki malikte doğar ve devri yazılı şekle bağlıdır (TBK m.184).

Talebin muhatabı, kusurlu sürücünün zorunlu trafik sigortasını yapan şirkettir. Karayolları Trafik Kanunu m.97, dava yoluna gitmeden önce bu şirkete yazılı başvuru yapılmasını şart koşar; Sigorta Tahkim Komisyonu’na gitmek için de Sigortacılık Kanunu m.30/13 aynı ön başvuruyu arar. 1 Eylül 2026’dan bu yana motorlu araç hasar başvuruları Ortak Hasar İhbar Merkezi üzerinden alınır ve başvuru, Merkezin veri tabanına ulaştığı tarih ve saatte şirkete yapılmış sayılır (SEDDK Genelgesi 2026/22); hattın işleyişini Alo 193 sigorta hasar ihbar hattı yazımızda anlattık. Yani süreç her hâlükârda sigorta şirketiyle başlar ve bu ilk adımda cebinizden hiçbir ücret çıkmaz.

Araç Değer Kaybı Başvurusu Ücretli mi?

Sigorta şirketine yapılan değer kaybı başvurusu ücretsizdir. Başvuru harcı, dosya açma bedeli, damga vergisi veya benzeri bir kalem yoktur. Şirket size “dosya masrafı” adı altında bir ödeme yaptıramaz; böyle bir talep mevzuatta karşılığı olmayan bir istektir.

1 Temmuz 2026’dan itibaren bu aşama daha da sadeleşti. Genel Şartlar’ın yeni A.5/a maddesi, “araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir” hükmünü getirdi. Onarım için hasar dosyası açtırdıysanız değer kaybı için ikinci bir dilekçe vermek, ikinci bir dosya açtırmak ve dolayısıyla ikinci bir masrafa girmek zorunda değilsiniz. “Önce ayrı bir değer kaybı başvurusu yapın” diyen kaynaklar bu tarihten önceki uygulamayı anlatıyor.

Ücret doğuran tek şey, uyuşmazlığın bir üst mercie taşınmasıdır. Aşama aşama tablo şöyledir:

Aşama	Ödenen ücret	Kim öder
Sigorta şirketine yazılı başvuru (KTK m.97)	Yok	—
Sigortacının atadığı eksperin incelemesi	Yok	Sigorta şirketi
Kendi tuttuğunuz bağımsız eksper	Serbest piyasa ücreti	Siz (sonradan talep edilebilir)
Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu	Kademeli başvuru ücreti + tebligat gideri	Siz (kazanırsanız iade yolu açık)
Tahkimde hakem / heyet ücreti	Başvurandan alınmaz	Komisyon (5684 m.30/18)
Tahkimde bilirkişi incelemesi (görevlendirilirse)	Ara kararda belirtilen bilirkişi ücreti	Ara kararla istenen taraf, Komisyon hesabına
Dava öncesi zorunlu arabuluculuk	Anlaşma olmazsa ilk iki saatlik ücret taraftan alınmaz	Adalet Bakanlığı bütçesi
Asliye ticaret mahkemesinde dava	Başvurma harcı + peşin harç + gider avansı	Siz (haksız çıkandan tahsil edilir)
Avukatla çalışma	Sözleşmeye göre	Siz

Tablodaki en kritik satır sonuncudan bir öncekidir: mahkemede yatırdığınız harç ve avans kaybedilen para değil, geçici olarak yatırılan paradır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.326 uyarınca yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen taraftan alınır; kısmen haklı çıkarsanız haklılık oranınıza göre paylaştırılır.

Sigorta dosya açma ücreti var mı?

Hayır. Trafik sigortasında hasar ve değer kaybı dosyası açtırmak için sigorta şirketine, acenteye ya da Ortak Hasar İhbar Merkezi’ne hiçbir ücret ödenmez; hasar başvurusu yapan kişi değer kaybını da talep etmiş sayıldığı için ikinci bir dosya bedeli de doğmaz. “Dosya açma”, “ekspertiz başlatma” veya “hızlı ödeme” adıyla para isteyen kişi ya da şirketlere karşı dikkatli olun: tazminat alacağını yalnızca siz, kanuni temsilciniz, avukatınız ya da bizzat vekâlet verdiğiniz eş, çocuk, anne, baba ve kardeşiniz takip edebilir ve alacak başkasına devredilemez (5684 Ek m.6).

Araç Değer Kaybı Başvuru Ücretleri Kapsamında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Masraf tarafında hata yapmanın bedeli, çoğu zaman ödediğiniz ücretin kendisinden daha ağır olur. Aşağıdaki beş nokta, dosyaların en sık takıldığı yerlerdir.

Ödemeyi yalnızca kurumun kendi duyurduğu hesaba yapın

Sigorta Tahkim Komisyonu’na yatırılacak başvuru ücreti ve tebligat gideri, başvuru sırasında kredi ya da banka kartıyla online ödenebilir; havale/EFT tercih ederseniz Komisyonun ücret sayfasında ilan ettiği Ziraat Bankası hesabına, ekranda görünen ödeme numarasını açıklama alanına eksiksiz yazarak yatırırsınız. Ziraat Bankası şube ve ATM’lerindeki “Kurum Tahsilat” menüsü de kullanılabilir. Komisyonun açıklamasına göre ödeme numarası hatalı, eksik yazılırsa veya hiç yazılmazsa başvuru işleme alınamaz; ödemenin ayrıca başvurunun yapıldığı gün saat 23.59’a kadar yapılması gerekir. Numarası eşleşmeyen ya da süre dışında yapılan ödemeler, talep üzerine yapılan inceleme sonrasında iade edilir. Telefonla aranıp farklı bir IBAN’a yönlendirilmeniz hâlinde, işlemi yapmadan önce kurumu kendi resmî numarasından arayın.

Yanlış mercie giderseniz ücret değil, hak kaybedersiniz

Bu, sürecin en pahalı hatasıdır ve ilginç biçimde birçok kaynakta tavsiye olarak yer alır. Sigortacılık Kanunu m.30/14 açıktır: “Mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar ile ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz.” Yani dosyayı önce tüketici hakem heyetine götürürseniz Sigorta Tahkim Komisyonu yolu kapanır. Değer kaybı uyuşmazlığında doğru merciler Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkemedir.

Ücreti ödemeden önce uyuşmazlık tutarını doğru belirleyin

Tahkim başvuru ücreti, başvuru formunda beyan ettiğiniz uyuşmazlık tutarına göre kademelenir. Komisyonun ücret sayfası talebin sonradan artırılmasına özgü bir ücret kuralı yayımlamadığından, tutarı baştan bağımsız bir hesapla ve gerçekçi biçimde belirlemek en güvenli yoldur. Aynı şekilde uyuşmazlık tutarı belirli bir eşiği aştığında dosyaya tek hakem yerine heyet bakması zorunlu hâle gelir (5684 m.30/15) ve sürecin işleyişi değişir. Burada sık yapılan bir hata vardır: kanun metnindeki 15.000 TL’lik maktu tutar bugün geçerli rakam değildir. Aynı maddenin 22 nci fıkrası bu tutarların artırılmasına yetki verir; Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun 14/1/2026 tarihli ve 1497 sayılı kararıyla 22 Ocak 2026’dan itibaren heyet zorunluluğu 122.000 TL ve üzeri uyuşmazlıklarda doğmaktadır. Kanun lafzındaki rakamı esas alan hesaplar, dosyanızın tek hakemle mi heyetle mi görüleceği konusunda yanıltır.

Belgelerin teslim tarihini kanıtlayın

Karayolları Trafik Kanunu m.99, sigortacıya sekiz iş günü içinde ödeme yapma yükümlülüğü getirir; ancak bu süre dilekçeyi verdiğiniz günden değil, genel şartlarda sayılan belgelerin sigortacıya ulaştığı tarihten işlemeye başlar. Bu nedenle başvurunuzu kaşeli alındı belgesi, iadeli taahhütlü posta, KEP veya dosya numarası içeren e-posta yanıtıyla belgeleyin. Sürenin ne zaman başladığını ispat edemezseniz temerrüt faizi talebiniz de havada kalır. Sigortacı iletilen belgelere haklı olarak itiraz eder ya da haklı olarak yeni bir belge isterse sekiz iş günü o belgenin iletilmesinden sonra başlar (Genel Şartlar B.2.1); sigortacı yalnızca tazminat hakkını doğrudan etkileyen belgeleri isteyebileceği için ilgisiz bir evrak talebi süreyi baştan başlatmaz.

Düşük teklife imza atmak yolu kapatmaz

“Kabul ettim, artık bir şey yapamam” düşüncesi yanlıştır. Karayolları Trafik Kanunu m.111/2, “tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir” der. Aynı maddenin ilk fıkrası, kanunun tanıdığı sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaları geçersiz sayar; yani “hiçbir talebim kalmamıştır” ibaresi taşıyan matbu ibraname tek başına yolu kapatmaz. Ölçüt, ödenen tutar ile gerçek zarar arasındaki farkın açıkça belli olmasıdır.

Araç Değer Kaybı Tazminatı İçin Gereken Belgeler ve İşlem Süreci

Başvuru için toplanması gereken belgeler kısadır ve hiçbiri ücretli değildir. Dosyayı geciktiren şey genellikle eksik belge değil, teslim tarihinin belgelenmemesidir.

1. Trafik kazası tespit tutanağı. Resmî tasdikli sureti ya da taraflar arasında tutulmuş tutanak; varsa ifade veya görgü tespit tutanakları. Kusur durumunun dayanağıdır. Kolluk tutanağında taraflara kusur oranı yazılmaz; hangi kuralın kim tarafından ihlal edildiği belirtilir.
2. Mağdur araca ait ruhsat. Kaza tarihindeki maliki gösterir.
3. Varsa hasarlı araca ve kaza yerine ilişkin fotoğraf ve görüntüler.
4. Banka hesap bilgileri (banka, şube adı, IBAN). Tazminat yalnızca hak sahibine ya da avukatına ödenir ve hiç kimseye devredilemez (5684 Ek m.6/2).
5. Araç hasarına ilişkin ekspertiz yapıldıysa eksper raporu.
6. Varsa hak sahibine ait doğrulanmış cep telefonu numarası.

Bu liste, 1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükte olan Genel Şartlar Ek-6’nın “Araç Hasarları ve Değer Kaybı” bölümünden alınmıştır ve belgeler bu bölüme göre eksiksiz sunulur. Kimlik fotokopisi, servis faturası ve karşı tarafın poliçe numarası bu bölümde sayılmaz; yine de dosyayı hızlandırır. Poliçe numarasını tutanaktan alabilir, ulaşamıyorsanız Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kanalından sorgulayabilirsiniz.

Başvurunun nasıl hazırlanacağını ve dilekçede nelerin yer alması gerektiğini araç değer kaybı tazminatı başvurusu yazımızda adım adım anlattık. Belgeler ulaştıktan sonra işleyen süreler ise kanunda nettir ve “değişir” denecek bir yanı yoktur:

Süre	Dayanak	Neyi başlatır
8 iş günü	KTK m.99	Belgeler sigortacıya ulaştıktan sonra ödeme süresi. Sonunda temerrüt doğar, faiz işlemeye başlar.
1 iş günü	ZMSS Genel Şartları A.5 (2026)	Nihai eksper raporu sigortacıya ulaştıktan sonra sonucun hak sahibine bildirilmesi.
15 gün	KTK m.97	Sigortacının başvuruyu yazılı cevaplama süresi. Cevap yoksa dava veya tahkim yolu açılır.
15 gün (trafik sigortası)	5684 m.30/13 + KTK m.97	Kanundaki genel tahkim eşiği 15 iş günüdür; trafik sigortasında özel hüküm olan KTK m.97 uygulanır ve Komisyon da 15 gün arar. Eksper süresinde atanmış ve rapor sigortacıya yüklenemeyen bir sebeple tamamlanamamışsa cevapsızlık tek başına tahkim kapısını açmaz (SEDDK Kurum Sirküleri 2026/02).
2 yıl / 10 yıl	KTK m.109	Zamanaşımı: zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden 10 yıl.

Rakip kaynaklarda çok sık rastlanan “sigorta 15 gün içinde ödeme yapmak zorundadır” ifadesi hatalıdır. On beş gün cevap süresidir; ödeme süresi sekiz iş günüdür ve belgelerin tesliminden itibaren işler. Aynı şekilde “ret kararından sonra 15 gün içinde tahkime başvurmazsanız hakkınız düşer” bilgisinin de karşılığı yoktur; sınırı belirleyen tek şey KTK m.109’daki zamanaşımıdır.

Değer Kaybı Ekspertiz Ücretini Kim Öder?

Sigortacının görevlendirdiği eksperin ücretini sigorta şirketi öder, siz ödemezsiniz. Genel Şartlar’ın A.5/a maddesi değer kaybının “Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi” tarafından tespit edileceğini söyler; atamayı yapan ve masrafı üstlenen taraf sigortacıdır.

1 Temmuz 2026 değişikliğinin bu başlıktaki asıl etkisi, ayrı rapor ücretinin ortadan kalkmasıdır. Yeni metin şöyle diyor: “Araç hasarına ilişkin eksper atanması hâlinde tespiti yapan sigorta eksperi, değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer verir.” Eski uygulamada değer kaybı için ayrıca bir “değer kaybı raporu” düzenleniyordu; artık hasar eksperi tek raporda iki kalemi de bildiriyor. Dolayısıyla “değer kaybı ekspertiz ücreti ne kadar” sorusunun sigorta süreci içindeki cevabı sıfırdır.

Ücret yalnızca kendi bağımsız eksperinizi tuttuğunuzda doğar. Bu genellikle sigortacının raporunu düşük bulduğunuzda gündeme gelir ve serbest piyasa fiyatına tabidir; tarifeye bağlı sabit bir tutarı yoktur. Buradaki iyi haber şudur: dosya tahkime ya da mahkemeye taşınırsa bu harcama yargılama gideri sayılır. Burada kavramı doğru kurmak gerekir: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.323/1-e’de sayılan “bilirkişi”, mahkemenin ya da hakemin görevlendirdiği bilirkişidir; sizin tuttuğunuz eksperin raporu kanun dilinde taraflarca alınan uzman görüşüdür (HMK m.293). Buna rağmen uygulamada bu ücret talep edildiğinde yargılama giderleri arasında kabul ediliyor: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, trafik sigortası poliçesinden doğan bir hasar dosyasında Sigorta Tahkim Komisyonu’nun 826 TL ekspertiz ücretini yargılama giderleri arasında kabul eden kararını onadı (23.09.2024, E.2022/12068, K.2024/8017). Yargılama giderleri de m.326 uyarınca aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Faturayı saklayın ve ücreti başvuruda ya da dava dilekçesinde ayrıca isteyin; kendiliğinden hükme geçmez.

Eksper raporunun sonucuna katılmıyorsanız izlenecek yol ve dilekçe örneği için 1 Temmuz 2026 sonrası değer kaybı eksper raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Araç Değer Kaybı Tazminatı Başvuru Ücretleri Neye Göre Belirlenir?

Araç değer kaybı tazminatı başvuru ücretleri tek bir tarifeye bağlı değildir; belirleyici olan uyuşmazlığa konu tutardır. Sigorta Tahkim Komisyonu’nda tarife kademelidir; mahkemede ise harç, talep edilen tutar üzerinden nispi olarak hesaplanır. Aracın yaşı, hasarın büyüklüğü ya da kaçıncı kazanız olduğu ücreti doğrudan değil, yalnızca talep tutarını büyütüp küçülttüğü ölçüde etkiler.

İkinci belirleyici, tebligatı nasıl aldığınızdır. Kayıtlı Elektronik Posta adresi bildiren başvuranlar için tebligat gideri, fiziki posta kullananlara göre belirgin biçimde düşüktür.

Üçüncüsü hangi merciye gittiğinizdir: aynı tutarlı bir talep, tahkimde ve mahkemede farklı maliyet çıkarır. Sonraki iki başlık bu iki yolun rakamlarını ayrı ayrı ele alıyor.

Bu üçünün dışında kalan tutarlar — dosya masrafı, işlem bedeli, “hızlandırma” ücreti — mevzuatta yoktur. Böyle bir talep gelirse dayanağının hangi düzenlemede olduğunu yazılı olarak isteyin.

Araç Değer Kaybı Parası Ne Kadar, Ne Zaman Yatar?

Araç değer kaybı parası için sabit bir oran ya da tablo yoktur; tutarı, sigorta eksperinin Genel Şartlar A.5/a’daki ölçütlere göre yaptığı tespit belirler. Uygulamada değer kayıp bedeli diye de anılan bu ödemenin hesabında aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki fark dikkate alınır. Tespit edilen tutarı üç sınır daraltır:

• Kusur oranı: karşı tarafın kusuru oranında ödeme yapılır.
• Poliçe limiti: 2026 yılında düzenlenen poliçelerde maddi zararlar teminatı araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL’dir; hasar bedeli ile değer kaybı aynı limitten karşılanır ve kaza tarihindeki poliçenin limiti esas alınır.
• Trafikten çekilen araç: ağır hasar nedeniyle trafikten çekilen aracın değer kaybı teminat dışındadır (KTK m.92/l).

Paranın ne zaman yatacağı da kanunda bellidir. Sigortacı, nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde hesaplanan tutarı yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirir; Ek-6’daki belgeler tamamlandıktan sonra da en geç sekiz iş günü içinde öder (KTK m.99). Ödeme yalnızca hak sahibinin ya da avukatının hesabına yapılır. Bu aşamaya kadar sizden hiçbir ücret kesilmez; ücret ancak tutara itiraz edip tahkime ya da mahkemeye gittiğinizde doğar. Ödemenin pratikte ne kadar sürdüğünü sigorta değer kaybı dosyasını ne kadar sürede sonuçlandırır yazımızda ayrıca ele aldık.

Sigorta Tahkim Komisyonu Başvuru Ücreti Ne Kadar?

Sigorta Tahkim Komisyonu’na yapılan başvurularda ücret, talep ettiğiniz tutara göre dört kademede belirlenir. Komisyonun ücret sayfasında yayımlanan ve 16 Temmuz 2026’dan beri uygulanan tarife şöyledir:

Uyuşmazlığa konu miktar	Başvuru ücreti
0 – 8.500 TL	600 TL
8.501 – 17.000 TL	1.200 TL
17.001 – 85.000 TL	1.750 TL
85.001 TL ve üzeri	Uyuşmazlık tutarının %1,8’i (en az 1.750 TL)

Üç noktaya dikkat edin. Birincisi, bu tarife sabit değildir. Sigortacılık Kanunu m.30/22, maktu tutarların Üretici Fiyatları Endeksi artış oranını aşmamak üzere artırılmasına imkân tanır; nitekim tarife 2026 yılı içinde bir kez güncellendi. İnternette dolaşan “başvuru ücreti 150 TL” gibi rakamlar yıllar öncesine aittir; yılın ilk yarısında uygulanan 520 / 1.040 / 1.560 TL’lik tarife de 16 Temmuz 2026’da yerini bu tabloya bıraktı. Bu rakamları hâlâ veren sayfalar güncellenmemiştir. Başvurudan önce Sigorta Tahkim Komisyonu’nun başvuru ücretleri sayfasından teyit etmek en doğrusudur.

İkincisi, itiraz başvurusu için aynı ücret yeniden yatırılır. Kanun m.30/12 bunu açıkça şart koşar: “İtiraz talebinde bulunmak için bu madde uyarınca belirlenen başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır.” Hakem kararına itiraz etmeyi düşünüyorsanız bu ikinci ödemeyi bütçenize dâhil edin. Buna karşılık itiraz, hakem kararının icrasını durdurur.

Üçüncüsü, beyan ettiğiniz tutar yalnızca ücreti değil dosyanın yolunu da belirler: 35.000 TL’nin altındaki hakem kararları kesindir, 122.000 TL ve üzerinde heyet zorunludur, 383.000 TL’yi aşan uyuşmazlıkta itiraz kararına karşı temyiz açılır. Bu nedenle başvuruyu, bağımsız eksper hesabı elinizdeyken ve gerçekçi tutarla yapmak daha ekonomiktir.

Tahkim başvurusunun adım adım nasıl yapıldığını araç değer kaybı tazminatı tahkim başvurusu yazımızda, dosyanın sonraki aşamalarını ise tahkim süreci yazımızda anlattık.

Tahkim Başvurusunda Tebligat Gideri Ne Kadardır?

Başvuru ücretinin yanında bir de tebligat gideri yatırılır ve bu kalem, Kayıtlı Elektronik Posta adresiniz olup olmamasına göre değişir:

Durum	Tebligat gideri
Geçerli KEP adresi bildirenler	75 TL
KEP adresi bulunmayanlar (fiziki posta)	325 TL

Aradaki fark dört katın üzerindedir ve dosya başına doğrudan cebinizden çıkar. KEP adresi ise ücretsiz değildir: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun yetkilendirdiği KEP hizmet sağlayıcılarından (PTT KEP dâhil) yıllık abonelik karşılığında edinilir ve ücret sağlayıcıya göre değişir. Tek dosyada 250 TL’lik tebligat farkı aboneliğin bedelini karşılamayabilir; birden fazla dosyanız varsa, itiraz aşamasına geçme ihtimaliniz yüksekse ya da zaten bir KEP adresiniz varsa KEP’li başvuru avantajlıdır. Tebligat gideri itiraz başvurusunda da ayrıca ödenir.

Bu tutarların da tarife değişikliğiyle güncellendiğini unutmayın. Farklı sitelerde göreceğiniz “KEP 35 TL, posta 150 TL” gibi rakamlar geçmiş yıllara aittir ve bugünkü ödemeyi karşılamaz; eksik yatırılan ya da başvuru günü 23.59’a kadar ödenmeyen tutar başvurunun işleme alınmasını engeller.

Tahkimdeki tebligat gideri ile PTT tebligat ücreti aynı şey mi?

Hayır. Sigorta Tahkim Komisyonu’nun tebligat gideri, dosyada kaç tebligat yapılacağından bağımsız olarak başvuru sırasında bir kez ödenen sabit bir kalemdir: 1 Ocak 2026’dan bu yana KEP adresi beyan edenler için 75 TL, etmeyenler için 325 TL; itiraz başvurusunda da ayrıca ödenir. Mahkeme yolunda ise tebligat masrafları gider avansından, PTT’nin o tarihte yürürlükteki tebligat ücretiyle karşılanır; dava açılırken avansa taraf sayısının beş katı tebligat ücreti konur. PTT tebligat ücretleri yıl içinde güncellendiği için 2024 veya 2025 yılına ait tebligat ücreti tabloları bugünkü masrafı göstermez; dava açmadan önce güncel tutarı mahkeme veznesinden sorun.

Tahkimde Hakem ve Bilirkişi Ücretini Kim Karşılar?

Hakem ücretini Komisyon öder, başvurandan alınmaz. Sigortacılık Kanunu m.30/18 bunu tereddüde yer bırakmayacak biçimde düzenler: “Hakemlik ücreti, Komisyona başvuru ücreti ve üyeliğe katılma payı, Komisyonun görüşü alınarak … belirlenir; hakem ücreti Komisyon tarafından ödenir.” Yani tahkimde her dosyada ödenen zorunlu kalemler başvuru ücreti ile tebligat gideridir; hakemin ya da heyetin emeği için ayrıca fatura kesilmez.

Tahkimin ikinci maliyet avantajı, kaybetme riskinin fiyatındadır. Mahkemede talebiniz reddedilirse karşı taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden tam vekâlet ücretine hükmedilir. Tahkimde ise m.30/17 şu istisnayı getirir: “Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir.” Aynı talebi kaybetmenin bedeli tahkimde beşte bire iner. Değer kaybı gibi tutarı görece küçük uyuşmazlıklarda bu tek başına yol seçimini belirleyebilir.

Süre tarafında da fark vardır: hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır (m.30/16). Uyuşmazlık tutarı 122.000 TL ve üzerindeyse dosyaya en az üç hakemden oluşan bir heyetin bakması zorunludur (m.30/15); bu, başvuran için ek ücret doğurmaz. Maddede yazılı 15.000 TL’lik tutar, m.30/22’deki artırım yetkisi uyarınca güncellenmiş olup 22 Ocak 2026’dan bu yana 122.000 TL olarak uygulanmaktadır.

Aynı karar, tahkim yolunun diğer iki eşiğini de yeniden belirlemiştir. Bu üç rakam birbirine karıştırıldığında dosyanın hangi aşamada kesinleşeceği yanlış hesaplanır:

Eşik	Kanun metnindeki maktu tutar	22.01.2026’dan itibaren geçerli	Sonucu
Kesinlik / itiraz sınırı	5.000 TL	35.000 TL ve üzeri	Bu tutarın altındaki hakem kararları kesindir, itiraz edilemez
Heyet teşekkülü	15.000 TL	122.000 TL ve üzeri	En az üç hakemden oluşan heyet zorunludur
Temyiz sınırı	40.000 TL	383.000 TL üzeri	İtiraz üzerine verilen karara karşı temyiz açıktır

Hangi tarihteki sınırın esas alınacağı da 19 Mart 2026’da netleşmiştir: itiraz ve temyiz bakımından başvurunun yapıldığı tarihteki, heyet teşekkülü bakımından heyetin teşekkül edeceği tarihteki sınır uygulanır. Önceki uygulamada karar tarihi esas alınıyordu.

Sigorta tahkimde harç ödenir mi?

Hayır. Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuruda harç ödenmez; ödenen para, Sigortacılık Kanunu m.30/12 ve m.30/18’in öngördüğü başvuru ücretidir. Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı tarife de nispi karar ve ilam harcı bendinde “Tahkim yargılamasında bu bent hükümlerine göre harç alınmaz” der. Mahkemede talep edilen tutarın binde 68,31’i oranında doğan karar ve ilam harcı tahkimde hiç doğmaz. Dosya itiraz kararından sonra Yargıtay’a taşınırsa temyiz aşamasının harcı ayrıca söz konusu olur. Başvurunun adım adım nasıl yapıldığını Sigorta Tahkim Komisyonu’na nasıl başvuru yapılır, parasal sınırların yıllara göre değişimini tahkim kararlarına karşı itiraz ve temyiz sınırları yazılarımızda anlattık.

Tahkimde bilirkişi ücretini kim öder?

Hakem ücretinden farklı olarak bilirkişi ücreti Komisyon tarafından karşılanan bir kalem değildir. Hakem teknik bir inceleme gerektiğini düşünüp bilirkişi görevlendirirse, ara kararda belirtilen ücret Komisyona ait hesaba ödenir; Komisyonun ücret sayfası bu kalemi başvuru ücreti ve tebligat giderinden ayrı gösterir. Bilirkişi ücreti de bir yargılama gideridir; başvuru dilekçenizde masrafların karşı tarafa yükletilmesini açıkça isteyin.

Araç Değer Kaybı Davası Masrafları Ne Kadar Tutar?

Dava yolunda ödenen para tek kalem değildir; başvurma harcı, peşin karar ve ilam harcı ile gider avansından oluşur. Bu kalemlerin bir kısmı kanunda oran olarak sabittir, bir kısmı ise her yıl yeniden değerlemeyle güncellenen maktu tutarlardır. Maktu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; aşağıda 2026 tutarlarını 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tarifeden veriyoruz. Oranlar ise değişmez:

• Nispi karar ve ilam harcı: talep edilen tutar üzerinden binde 68,31 (492 sayılı Harçlar Kanunu 1 sayılı tarife).
• Peşin ödenecek kısım: bu harcın dörtte biri; kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (m.28/a).
• Başvurma harcı: mahkemenin derecesine göre maktu.
• Gider avansı: Adalet Bakanlığının her yıl yayımladığı gider avansı tarifesine göre, dava açılırken yatırılır (HMK m.120).

Burada rakiplerin neredeyse tamamının atladığı bir ayrım var. Harçlar Kanunu m.28/a, peşin harç oranını “ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında” yirmide bire indirir. Değer kaybı ise araçta oluşan maddi bir zarardır; bedensel zarar bulunmadığı için indirimli oran uygulanmaz ve peşin harç dörtte bir üzerinden hesaplanır. Aynı kazada yaralanma da varsa bedensel zarar talebi ayrı bir dava konusudur ve orada yirmide bir oranı işler.

Somutlaştıralım. Aşağıdaki tablo, aynı tutarlı bir talebin iki yolda başlangıçta neye mal olduğunu karşılaştırır:

Talep tutarı	Tahkim: başvuru ücreti	Dava: peşin karar ve ilam harcı
20.000 TL	1.750 TL	341,55 TL (1.366,20 TL’nin ¼’ü)
50.000 TL	1.750 TL	853,88 TL (3.415,50 TL’nin ¼’ü)
120.000 TL	2.160 TL (%1,8)	2.049,30 TL (8.197,20 TL’nin ¼’ü)

Tablo ilk bakışta davayı ucuz gösterir; ancak eksik okumaya açıktır. Peşin harcın yanına başvurma harcı, gider avansı ve büyük ihtimalle bilirkişi ücreti eklenir. Dahası harcın kalan dörtte üçü karardan sonra ödenir ve talebiniz reddedilirse karşı taraf lehine tam vekâlet ücretine hükmedilir. Tahkimde ise hakem ücreti Komisyona aittir ve ret hâlinde aleyhinize hükmedilecek vekâlet ücreti tarifenin beşte biriyle sınırlıdır. Tutarı orta ölçekli bir değer kaybı dosyası için tahkim, hem daha hızlı hem risk-maliyet dengesi bakımından daha korunaklı yoldur.

Dava tercih edilirse görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Sigorta sözleşmesi Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlendiği için sigortacıya karşı açılan bu davalar, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayılır (TTK m.4/1-a, m.5). Yetki konusunda KTK m.110 seçimlik imkân tanır: sigortacının şubesinin, poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yer ya da kazanın olduğu yer mahkemesi.

2026’da değer kaybı davası açmanın masrafı ne kadar?

Aşağıdaki tablo, 50.000 TL’lik bir değer kaybı talebiyle asliye ticaret mahkemesinde iki taraflı bir dava açılırken ilk gün yatırılan kalemleri 2026 tutarlarıyla gösterir. Gider avansındaki tebligat ücreti PTT tarifesine bağlı olduğu için formül olarak verilmiştir.

Kalem	Tutar	Dayanak
Başvurma harcı (asliye mahkemesi)	732,00 TL	492 s.K. (1) sayılı tarife, 2026
Peşin karar ve ilam harcı (50.000 × binde 68,31 ÷ 4)	853,88 TL	492 s.K. m.28/a
Gider avansı	2 taraf × 5 tebligat ücreti + 530 TL	HMK Gider Avansı Tarifesi (RG 28.10.2025)
Bilirkişi avansı (istenirse)	Mahkemenin belirlediği tutar	HMK m.324

Bu örnekte harç kalemleri 1.585,88 TL tutar; buna gider avansı ve varsa bilirkişi avansı eklenir. Karar ve ilam harcının kalan dörtte üçü (2.561,62 TL) karar verildikten sonra, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir; Tarife uyarınca nispi harç 732 TL’den aşağı olamaz. Avukatla takip edilen dosyada vekâletname giderleri de bu tabloya eklenir; noter masraflarını araç değer kaybı vekaletname örneği yazımızda kalem kalem verdik.

Dava Açmadan Önce Arabuluculuk Zorunlu mu, Ücretini Kim Öder?

Mahkeme yolunu seçerseniz arabulucuya başvurmuş olmanız dava şartıdır. TTK m.5/A, konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında bunu zorunlu tutar; değer kaybı talebi de bu kapsamdadır. Arabulucuya hiç başvurulmadan açılan dava, herhangi bir işlem yapılmaksızın dava şartı yokluğundan usulden reddedilir; arabuluculuğa gidilmiş ama anlaşamama son tutanağı dilekçeye eklenmemişse mahkeme önce bir haftalık kesin süre verir, tutanak bu sürede sunulmazsa dava usulden reddedilir (HUAK m.18/A-2). Buna karşılık Sigorta Tahkim Komisyonu’na giderken arabuluculuk gerekmez; şart yalnızca dava açılması hâline bağlanmıştır.

Maliyet tarafındaki asıl bilgi şudur: anlaşma sağlanamazsa arabulucu ücretini siz ödemezsiniz. HUAK m.18/A-13 birebir şöyledir: “Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.” İki saati aşan görüşmelerde yalnızca aşan kısım taraflarca eşit paylaşılır. Anlaşma sağlanırsa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça yine taraflar arasında eşit bölüşülür.

Sürecin iki yan faydası daha var. Birincisi, arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur (m.18/A-15) — zamanaşımının dolmasına az kalan dosyalarda bu kritik bir korumadır. İkincisi, geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve aleyhine tarifeye göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir (m.18/A-11). Bu yaptırım sigorta şirketi için de geçerlidir.

Ticari davalarda arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde süreci sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir (TTK m.5/A-2).

Sigorta Şirketleri ve Araç Değer Kaybı Tazminatındaki Rolü

Değer kaybını ödeyen taraf, kusurlu sürücünün zorunlu trafik sigortasını yapan şirkettir. Bu şirket sizin sözleşme tarafınız değildir: sigorta sözleşmesi karşı aracın işleteniyle yapılmıştır. Size doğrudan başvurma ve dava açma imkânını kanun tanır (KTK m.97); sözleşmeden doğan ve tazminatı kaldıran ya da azaltan hâller de zarar görene karşı ileri sürülemez (KTK m.95). Genel Şartlar A.5/a, değer kaybını Maddi Zararlar Teminatı’nın içinde sayar — yani ayrı bir teminat satın almış olmanız gerekmez.

Şirketin süreçteki görevleri sınırlıdır ve ölçülebilir: belgeleri teslim aldıktan sonra eksper görevlendirmek, nihai eksper raporu kendisine ulaştığını takip eden iş günü içinde hesaplanan tutarı hak sahibine bildirmek ve KTK m.99’daki sekiz iş günü içinde ödemeyi yapmak. Bu adımlardan biri aksarsa temerrüt doğar ve yasal faiz işlemeye başlar.

Uygulamada en çok tartışma yaratan konu, ödemenin hasar kaydı doğurup doğurmadığıdır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği m.15/3, kaydı doğuran olayın ödeme değil ihbar olduğunu söyler: “Sigorta şirketleri, eksper görevlendirmeyecek olsalar dahi ihbar edilen tüm hasarları Merkez veri tabanına girer.” Kaza ihbar edildiği anda kayıt zaten oluşmuştur; değer kaybı ödemesi yeni bir kaza ya da ayrı bir hasar dosyası doğurmaz. Ödenen değer kaybı tutarının mevcut dosyanın görünen tutarına yansıyıp yansımadığı ise mevzuatta ayrıca düzenlenmemiştir; merak ediyorsanız şirketten ödeme dökümü isteyin. Kaydın hangi anda oluştuğunu tramer kaydı oluşmadan hasar ödemesi yapılır mı yazımızda ayrıntılandırdık.

Sık sorulan bir soru da başvuru maliyetinin sigorta şirketine göre değişip değişmediğidir. Değişmez: başvuru her şirkette ücretsizdir, ödenecek değer kaybı parası ise şirketin iç tarifesine değil Genel Şartlar’daki ölçüte bağlıdır. Şirketler arasında farklılaşan şey dosya açma kanalları, istenen belge formatı ve ortalama sonuçlandırma süresidir. Şirkete özel adımlar için örnek olarak Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi değer kaybı başvurusu yazımıza, ödemenin ne kadar sürdüğü konusunda sigorta değer kaybı dosyasını ne kadar sürede sonuçlandırır yazımıza bakabilirsiniz.

Sigortacı eksik ödeme yaparsa fark talebi ayrı bir dosya gerektirmez; aynı süreç içinde tahkime ya da mahkemeye taşınır. Bu duruma özel ayrıntılar için sigorta değer kaybını ödedi ama eksik ödediyse ne yapılır, talebiniz tümüyle reddedilmişse değer kaybı başvurusu reddedilirse ne yapılmalı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Başvuru Sürecinde Hukuki Destek Almanın Önemi ve Ücreti

Avukatlık ücretinin üst sınırı kanunla belirlenmiştir. Avukatlık Kanunu m.164/2 şöyledir: “Yüzde yirmibeşi aşmamak üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir.” Buradaki %25 bir tavandır, piyasa oranı ya da olağan uygulama değildir. “Genellikle %10-25 alınır” biçimindeki anlatım yanlış bir çerçeve kurar; oran, işin kapsamına göre sözleşmeyle serbestçe belirlenir ve tavanı aşan sözleşme geçersiz olmaz, tavan miktarında geçerli sayılır (m.163).

Alt sınır da vardır: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında ücret kararlaştırılamaz (m.164/3). Yazılı ücret sözleşmesi hiç yapılmamışsa ya da sözleşmenin ücret hükmü geçersiz sayılmışsa, ücreti belirleme yetkisi mercie geçer ve ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir tutar takdir edilir. İnternette “yaygın oran” diye aktarılan %10-20 aralığının kaynağı budur; piyasa gözlemi değil, sözleşme yokluğunda uygulanan takdir aralığıdır.

Sık karıştırılan üçüncü kalem karşı vekâlet ücretidir. Davayı kazandığınızda mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekâlet ücreti size değil, m.164’ün son fıkrası uyarınca avukata aittir; bu ücret iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez. Yargı mercilerince karşı tarafa yükletilecek tutar, tarifedeki miktardan az ve üç katından fazla olamaz (m.169).

İki koruyucu hükmü de bilmekte yarar var. Üzerine aldığı işi haklı bir sebep olmaksızın bırakan avukat hiçbir ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır (m.174). Yargılama giderlerini ve avukatlık ücretini karşılama olanağı bulunmayanlar ise baroların adli yardım bürolarına başvurabilir (m.176); mahkeme masrafları yönünden HMK m.334 ve devamındaki adli yardım hükümleri işler.

Avukatla çalışmadan süreci yürütmek mümkündür; tahkim yolu bu açıdan görece erişilebilirdir. Karşılaştırmalı değerlendirme için araç değer kaybı tazminatını avukatsız almak mümkün mü yazımıza göz atabilirsiniz. Dosyanızın tutarını ve masraf-kazanç dengesini önceden görmek isterseniz ön değerlendirme sayfamızdan başlayabilirsiniz.

Ödediğiniz Başvuru Ücreti ve Masraflar Geri Alınır mı?

Büyük ölçüde evet; araç değer kaybı tazminatı başvuru ücretleri kalıcı bir kayıp değildir. Yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınır (HMK m.326/1). İki taraf da kısmen haklı çıkarsa mahkeme giderleri haklılık oranına göre paylaştırır (m.326/2). Yargılama giderlerine mahkeme resen hükmeder; tutarı, hangi tarafa hangi oranda yükletildiği ve dökümü hükümde gösterilir (m.332).

Yatırdığınız gider avansının harcanmayan kısmı da sizde kalır: hükmün kesinleşmesinden sonra mahkeme kendiliğinden iadeye karar verir (m.333). Peşin alınan karar ve ilam harcı işin sonunda ödenmesi gerekenden fazlaysa, fazlalık istek üzerine geri verilir (492 sayılı Kanun m.31).

Sigorta şirketiyle yargılama sırasında anlaşmanız hâlinde harç yükü de azalır. Harçlar Kanunu m.22 şu kademeyi öngörür:

Sulh / feragat / kabul zamanı	Alınacak karar ve ilam harcı
Muhakemenin ilk celsesinde	Harcın üçte biri
Daha sonraki bir aşamada	Harcın üçte ikisi

Sigorta Tahkim Komisyonu’na yatırılan başvuru ücreti bakımından tablo biraz farklıdır: bu ücret peşin ve kesin olarak yatırılır, kararın sonucuna göre otomatik iade edilmez. Buna karşılık lehinize karar çıkması hâlinde yargılama gideri olarak talep edilmesi mümkündür; bu nedenle başvuru dilekçenizde masrafların karşı taraftan tahsilini açıkça talep edin. Yanlış veya eksik ödeme numarasıyla yatırılan tutarlar ise talep üzerine yapılacak inceleme sonrasında iade edilir.

Tahkim başvuru ücreti hangi hâllerde iade edilir?

Başvuru ücreti kararın sonucuna göre kendiliğinden iade edilmez; ancak Tahkim Yönetmeliği dört durumda iade öngörür ve Komisyon bir durumda talep üzerine iade yapar:

• Raportörün ön incelemesinde dosya değerlendirmeye alınamazsa (ör. erken başvuru, uyuşmazlığın mahkemeye, tüketici hakem heyetine intikal etmiş ya da icra takibine konu olması) başvuru ücretinin yarısı iade edilir (m.16/3).
• Raportör incelemeye başlamadan başvuruyu geri çekerseniz yine yarısı iade edilir (m.16/4).
• İtiraz başvurusu değerlendirmeye alınamazsa yatırılan ücretin yüzde doksanı iade edilir (m.16/A-1).
• Ödeme numarası eşleşmeyen ya da başvuru günü dışında yapılan ödemeler, talep üzerine yapılan inceleme sonrasında iade edilir (Komisyon ücret sayfası).

Araç Değer Koruma Sigortası ile Değer Kaybı Tazminatı Aynı Şey mi?

Hayır; ikisi farklı mekanizmalardır ve ödeme yönü birbirinin tersidir. Araç değer koruma sigortası, piyasada GAP sigortası adıyla da satılan, geçerli bir kasko poliçesine bağlı ve prim ödediğiniz isteğe bağlı bir üründür. Örnek ürün şartlarında teminat, aracın pert olması (tam ziya) ya da çalınması hâlinde aracın satın alındığı tarihteki değeri ile hasar günündeki piyasa değeri arasındaki farkı, poliçe limitleri içinde karşılar; yani kaskonun ödediği rayiç bedel ile aracı aldığınız fiyat arasındaki açığı kapatır. Kısmi hasardan sonra onarılmış aracın ikinci el piyasasında uğradığı değer düşüşünü karşılamaz. Kapsamı, araç yaşı sınırı, limiti ve istisnaları poliçe şartlarına bağlıdır.

Değer kaybı tazminatı ise satın alınan bir ürün değildir. Karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından, kanuna dayanarak ve hiçbir prim ödemeden talep ettiğiniz bir tazminattır. Sizin poliçenizin kapsamıyla ilgisi yoktur; belirleyici olan kusur durumudur.

	Araç değer koruma sigortası	Değer kaybı tazminatı
Niteliği	Kaskoya bağlı, isteğe bağlı ürün	Kanundan doğan tazminat talebi
Karşıladığı zarar	Pert veya çalınmada satın alma değeri ile piyasa değeri farkı	Onarılmış aracın ikinci el değerindeki düşüş
Ödeme yönü	Siz prim ödersiniz	Size ödeme yapılır
Muhatap	Kendi sigorta şirketiniz	Kusurlu tarafın trafik sigortacısı
Şartı	Poliçede teminatın bulunması	Karşı tarafın kusurlu olması
Başvuru maliyeti	Yıllık prim	Yok

Pratik sonuç şudur: değer koruma teminatınız olması, karşı taraftan değer kaybı isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz. Kusur karşı taraftaysa önce zorunlu trafik sigortasına başvurmanız gerekir; değer koruma ürünü ise ancak araç pert olur ya da çalınırsa devreye girer.

Araç değer koruma sigortası ne zaman işe yarar?

Değer koruma ürünü, kısmi hasarda değil aracın tamamen elden çıktığı durumda devreye girer. Piyasadaki örnek ürün şartlarında teminat için geçerli bir kasko poliçesi bulunması, aracın belirli bir yaşı aşmamış olması ve toplam hasarın aracın rayiç bedeline oranının yüzde altmışı geçerek tam ziya (pert) sayılması aranır; ödeme, satın alma değeri ile hasar günündeki piyasa değeri arasındaki farktır. Bu şartlar şirketten şirkete değiştiği için poliçenin teminat ve istisna listesini okumadan “değer kaybım karşılanır” sonucuna varmayın. Pert olan araçta zorunlu trafik sigortası tarafında ayrı bir kural işler: ağır hasar nedeniyle trafikten çekilen aracın değer kaybı teminat dışındadır (KTK m.92/l).

Kasko değer kaybını karşılar mı?

Kural olarak hayır. Kasko Genel Şartları’nın standart teminat listesinde değer kaybı yer almaz; teminat ancak poliçeye ek sözleşmeyle yazılmışsa istenebilir (Kasko Genel Şartları A.4 son fıkra). Kusur karşı taraftaysa aracınızı kaskodan onartmanız, karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından değer kaybı isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz; değer kaybı, karşı tarafın kusurundan doğan bir sorumluluk zararıdır. Hangi parçaların ve hasar türlerinin teminat dışında kaldığını hangi parçalar değer kaybı kapsamına girmez yazımızda anlattık.

Araç Değer Kaybı Tazminatı Ücretlerindeki Güncel Durum ve Öneriler

Bu alandaki en önemli değişiklik, 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğidir. Değişiklik, masraf tablosunu üç noktada doğrudan etkiledi:

• Ayrı başvuru zorunluluğu kalktı. Araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılıyor.
• Ayrı değer kaybı raporu ücreti kalktı. Hasar için atanan eksper, değer kaybı tespitine de aynı raporda yer veriyor.
• Hesaplama ölçütü değişti. Değer kaybı artık bir formülle değil; aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el satış değerleri arasındaki fark dikkate alınarak tespit ediliyor.

Aynı değişikliğin 6. maddesiyle Genel Şartlar’ın Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7’si yürürlükten kaldırıldı; bunlardan değer kaybıyla ilgili olanı Ek-1’dir (Ek-2 destekten yoksun kalma, Ek-3 sürekli sakatlık hesabına ilişkindir). Bu, çok yaygın bir yanlışın kaynağını kurutuyor: internetteki “rayiç değer × hasar boyutu katsayısı × kilometre katsayısı” formülleri ve buna bağlı katsayı tabloları, yürürlükten kalkan Ek-1’den geliyor; eksper raporu şablonundaki parça katsayı tablosu ise 5/11/2025 tarihli SEDDK 2025/25 Genelgesiyle zaten kaldırılmıştı. Bugün hâlâ o tabloyla hesap yapan bir sayfa görürseniz, o içerik Temmuz 2026 öncesine aittir. Değişikliğin bütününü hasar ve değer kaybında yeni düzenlemeler yazımızda ayrıntılandırdık.

Masrafı en aza indirmek isteyenler için pratik sıralama şudur:

1. Önce sigorta şirketine başvurun; bu aşama ücretsizdir ve KTK m.97 uyarınca zaten zorunludur. Belgelerin teslim tarihini kanıtlayacak biçimde iletin.
2. Cevabı ya da ödemeyi bekleyin. On beş günlük cevap süresi dolmadan ya da eksper süresinde atanmış ve rapor sigortacıdan kaynaklanmayan bir sebeple tamamlanmamışken tahkime giderseniz, başvuru raportörün ön incelemesinde değerlendirmeye alınmaz ve başvuru ücretinin yalnızca yarısı iade edilir (Tahkim Yönetmeliği m.16/3).
3. Sonuç olumsuzsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidin. KEP adresi edinerek tebligat giderini düşürün, uyuşmazlık tutarını gerçekçi belirleyin.
4. Tüketici hakem heyetine gitmeyin; bu, tahkim yolunu kapatır.
5. Düşük bir teklife imza attıysanız iki yıllık iptal süresini takip edin (KTK m.111/2).

Dosyanızı bir vekille yürütmeyi düşünüyorsanız araç değer kaybı avukatı sayfamızda çalışma biçimimizi ve süreç adımlarını açıkladık; kazanın bedensel zarar boyutu da varsa trafik kazası avukatı sayfası dosyanın bütününü kapsar.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki görüş yerine geçmez. Ücret tarifeleri ve harç tutarları yıl içinde güncellenebildiği için ödeme yapmadan önce ilgili kurumun yayımladığı güncel tarifeyi kontrol edin; somut dosyanız için bir avukata danışmanız yerinde olur.

Talebinizi yazılı hâle getirecekseniz, doldurmaya hazır metin, ekine konacak belgeler ve hukuken geçerli gönderim kanalları için sigorta şirketine değer kaybı başvuru dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.

Süreci bir avukat aracılığıyla yürütecekseniz noterde hangi yetkilerin yazdırılacağı belirleyici olur: Genel dava vekâleti dava açmayı kapsar; buna karşılık sulh, ibra, feragat, kabul, tahkim ve hakem sözleşmesi ile arabuluculuk gibi alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma vekâletnamede açıkça yazılmadıkça yapılamaz (HMK m.74). Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru ve tahsil (ahzu kabz) yetkileri kanunda bu adlarla sayılmasa da uygulamada vekâletnameye ayrıca yazdırılır. Yetki listesi, 2026 noter masrafı kalemleri ve doldurulabilir metin için araç değer kaybı vekaletname örneği yazısına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Araç değer kaybı başvurusu için sigorta şirketine para ödenir mi?

Hayır. Sigorta şirketine yapılan değer kaybı başvurusu ücretsizdir; harç, dosya bedeli veya damga vergisi alınmaz. Ücret yalnızca uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu’na ya da mahkemeye taşındığında doğar.

Sigorta tahkim başvuru ücreti ne kadar?

Ücret uyuşmazlık tutarına göre kademelidir: 8.500 TL’ye kadar 600 TL, 17.000 TL’ye kadar 1.200 TL, 85.000 TL’ye kadar 1.750 TL, üzerindeki tutarlarda ise uyuşmazlık tutarının %1,8’i (en az 1.750 TL). Ayrıca KEP adresi olanlar için 75 TL, olmayanlar için 325 TL tebligat gideri yatırılır. Tarife yıl içinde güncellenebildiğinden başvurudan önce Komisyonun ücret sayfasından teyit edilmelidir.

Değer kaybı ekspertiz ücretini kim öder?

Sigortacının atadığı eksperin ücretini sigorta şirketi öder. 1 Temmuz 2026’dan itibaren hasar için görevlendirilen eksper değer kaybı tespitine de aynı raporda yer verdiğinden ayrı bir rapor ücreti de doğmaz. Yalnızca kendi bağımsız eksperinizi tutarsanız bu ücreti siz ödersiniz; dosya yargıya taşınırsa yargılama gideri olarak karşı taraftan talep edilebilir.

Araç değer kaybı davası masrafları ne kadar tutar?

Dava açarken başvurma harcı, nispi karar ve ilam harcının dörtte biri ile gider avansı yatırılır. Nispi harç, talep edilen tutarın binde 68,31’idir; peşin ödenen kısım bunun dörtte biridir. Örneğin 50.000 TL’lik bir talepte nispi harç 3.415,50 TL, peşin ödenecek kısım 853,88 TL olur. Maktu kalemler her yıl güncellendiği için dava öncesinde mahkeme veznesinden güncel tutar sorulmalıdır.

Tahkimde hakem ücreti başvurandan alınır mı?

Alınmaz. Sigortacılık Kanunu m.30/18 uyarınca hakem ücreti Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından ödenir. Başvuranın karşıladığı zorunlu kalemler başvuru ücreti ve tebligat gideridir.

Değer kaybı avukatı ne kadar ücret alır?

Ücret sözleşmeyle belirlenir. Avukatlık Kanunu m.164/2, dava veya hükmolunacak şeyin değerinin yüzde yirmi beşini aşan bir oran kararlaştırılamayacağını söyler; bu bir üst sınırdır, olağan uygulama değildir. Alt sınır ise Avukatlık Asgari Ücret Tarifesidir. Yazılı sözleşme yoksa ücreti yetkili merci, müddeabihin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında takdir eder.

Ödediğim tahkim başvuru ücretini geri alabilir miyim?

Ücret kararın sonucuna göre kendiliğinden iade edilmez; ancak lehinize karar verilmesi hâlinde yargılama gideri olarak karşı taraftan tahsili talep edilebilir. Bu nedenle başvuru dilekçesinde masrafların karşı tarafa yükletilmesi açıkça istenmelidir. Mahkeme yolunda ise kullanılmayan gider avansı hükmün kesinleşmesinden sonra resen iade edilir.

Değer kaybı talebi için tüketici hakem heyetine başvurulabilir mi?

Başvurulmaması gerekir. Sigortacılık Kanunu m.30/14, tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarda Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılamayacağını düzenler. Tüketici hakem heyetine gitmek, daha hızlı ve maliyeti sınırlı olan tahkim yolunu kapatır.

Ticari araçlar değer kaybı tazminatı alabilir mi?

Alabilir. Taksi, minibüs, kamyonet ve şirket adına kayıtlı araçların değer kaybı talep etmesini engelleyen bir düzenleme yoktur. Aracın ticari kullanımı tazminatın hesaplanma biçimini etkileyebilir; talep hakkını ortadan kaldırmaz.

Değer kaybı ödemesi aracıma yeni bir hasar kaydı ekler mi?

Yeni bir hasar kaydı eklemez. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği m.15/3 uyarınca kaydı doğuran olay ihbardır; kaza bildirildiği anda kayıt zaten oluşur. Değer kaybı, hasar dosyasının içinde ödenen ikinci bir kalemdir; yeni bir kaza ya da ayrı bir dosya doğurmaz. Ödenen tutarın dosya tutarına nasıl yansıdığı mevzuatta ayrıca düzenlenmediğinden şirketten ödeme dökümü istemek en doğrusudur.

Düşük bir tutara imza attım, araç değer kaybı tazminatı başvuru ücretleri boşa mı gitti?

Zorunlu değil. Karayolları Trafik Kanunu m.111/2, yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebileceğini düzenler. Bağımsız bir hesapla ödenen tutar arasındaki farkı somut olarak ortaya koyabiliyorsanız süreç yeniden açılabilir.

Sigorta dosya açma ücreti alınır mı?

Alınmaz. Trafik sigortasında hasar ve değer kaybı dosyası açtırmak için sigorta şirketine, acenteye ya da Ortak Hasar İhbar Merkezi’ne ücret ödenmez. Hasar başvurusu yapan kişi değer kaybını da talep etmiş sayıldığından ikinci bir dosya bedeli de doğmaz.

Sigorta tahkimde harç ödenir mi?

Ödenmez. Sigorta Tahkim Komisyonu’na ödenen para harç değil, kademeli başvuru ücretidir; Harçlar Kanunu (1) sayılı tarifesi de tahkim yargılamasında nispi karar ve ilam harcı alınmayacağını düzenler. Başvuru ücretine ek olarak yalnızca tebligat gideri ve görevlendirilirse bilirkişi ücreti ödenir.

2026’da değer kaybı davası açmanın harcı ne kadar?

Asliye mahkemesinde başvurma harcı 732 TL’dir. Buna talep edilen tutarın binde 68,31’i olan nispi karar ve ilam harcının dörtte biri eklenir; 50.000 TL’lik bir talepte peşin harç 853,88 TL olur. Ayrıca taraf sayısının beş katı tebligat ücreti ile 530 TL gider avansı yatırılır.

Araç değer koruma sigortası değer kaybını karşılar mı?

Kısmi hasardan sonra onarılmış aracın değer düşüşünü karşılamaz. Örnek ürün şartlarında değer koruma sigortası, araç pert olur ya da çalınırsa satın alma değeri ile hasar günündeki piyasa değeri arasındaki farkı öder. Karşı taraf kusurluysa değer kaybı zorunlu trafik sigortasından istenir.

Tahkimde bilirkişi ücretini kim öder?

Hakem ücretini Komisyon öder, bilirkişi ücretini ise ödemez. Hakem bilirkişi görevlendirirse ara kararda belirtilen ücret Komisyona ait hesaba yatırılır. Bu ücret yargılama gideri olduğundan başvuru dilekçesinde masrafların karşı tarafa yükletilmesi açıkça istenmelidir.